Για άλλη μια φορά, 65.000 θαυμαστές παραδόθηκαν στη σκηνική της παρουσία. Συνολικά, η τραγουδίστρια από τη Barranquilla έχει τραγουδήσει μπροστά σε πάνω από 800.000 θεατές στην πρωτεύουσα του Μεξικού. Όλα αυτά αποτελούν σχεδόν το φινάλε μιας παγκόσμιας περιοδείας που έχει ήδη γίνει η πιο επικερδής στην ιστορία καλλιτέχνη που τραγουδά στα ισπανικά, με έσοδα άνω των 421 εκατομμυρίων δολαρίων. Την Κυριακή, η Shakira θα αποχαιρετήσει το Μεξικό με μια δωρεάν συναυλία στην ιστορική πλατεία Zócalo.

Η δύναμη της επανάληψης και η σκηνική αφήγηση

Το γεγονός ότι ακολουθεί την ίδια δοκιμασμένη συνταγή δεν μειώνει καθόλου την επιτυχία της· αντιθέτως, την ενισχύει. Η Shakira έχει τελειοποιήσει το ρεπερτόριό της και τον τρόπο που διηγείται την ιστορία της επί σκηνής — μια αφήγηση επιτυχίας, αλλά και στιγμών πόνου.

Εμφανίζεται δυναμικά από τη μία πλευρά της σκηνής, ακολουθούμενη από δεκάδες άτομα ντυμένα ασημί, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή πομπή. Στις γιγαντοοθόνες προβάλλεται ως ταξιδιώτισσα στην έρημο ή μοναχική λύκαινα στο δάσος με τα “μικρά” της, όλα δεμένα σε ένα δίωρο γεμάτο εικόνες και μουσική.

Στη διάρκεια των δύο ωρών ακούστηκαν σχεδόν τριάντα τραγούδια—όλα πλέον κλασικά. Από επιτυχίες των τελευταίων τριών ετών μέχρι αγαπημένα που κυκλοφόρησαν πριν από τρεις δεκαετίες· κυρίως ισπανόφωνα κομμάτια αλλά και λίγα αγγλικά, μπαλάντες και ρυθμικά hits όπου η Shakira αναδεικνύει το αξεπέραστο ταλέντο της στον χορό.

Ένα ανεπανάληπτο show για τη “νέα οικογένεια” της Shakira

Με περισσότερα από 125 εκατομμύρια πωληθέντα άλμπουμ, η καριέρα της καλύπτει μπαλάντες, μπατσάτα, ρεγκετόν, rock και pop εδώ και τριάντα χρόνια. Μπορεί να ξεκινήσει με καθυστέρηση 45 λεπτών και με λιγότερο δυνατά κομμάτια όπως τα La fuerte ή Girl like me — όταν όμως έρχεται η σειρά του Las de la intuición, το κοινό είναι ήδη ενθουσιασμένο.

Έχει ήδη κάνει δύο αλλαγές κοστουμιών — κάτι που επαναλαμβάνεται συχνά στη συναυλία και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του show μαζί με τα εφέ φωτιάς, την ορχήστρα, τους χορευτές αλλά και τα εντυπωσιακά πυροτεχνήματα.

“Τι ευτυχία να βρίσκομαι ξανά εδώ, στο σπίτι μου”, είπε η Shakira στους θεατές του Μεξικού μετά την έναρξη. “13 συναυλίες στο Estadio GNP είναι ένα όνειρο που μου χαρίσατε και δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτή την αγάπη που μου δώσατε. Σας ευχαριστώ που είστε η οικογένειά μου. Μεξικό, απόψε και για πάντα είμαστε ένα”, τόνισε συγκινημένη.

Λίγο αργότερα επανήλθε στο ίδιο θέμα: “13 στάδια είναι κάτι παραπάνω από δώρο — είναι θαύμα! Είναι ανταμοιβή της ζωής… Ξέρετε ότι τα τελευταία μου χρόνια δεν ήταν εύκολα. Κανείς δεν γλιτώνει τις πτώσεις”. Παρομοίασε τη ζωή με ένα πάρτι όπου ξεκινάς φορώντας καινούργια τακούνια και καταλήγεις με φουσκάλες: “Αλλά έτσι είναι η ζωή: με πόνο και πληγές συνεχίζουμε να χορεύουμε. Ως κόρες, γυναίκες, μητέρες, εργαζόμενες, κάθε φορά που πέφτουμε σηκωνόμαστε πιο δυνατές”.

Κλασικές επιτυχίες & δυνατές στιγμές στη σκηνή

Η Shakira νιώθει απόλυτα οικεία στη σκηνή που ελέγχει σαν δεύτερη φύση. Οι χαρακτηριστικές κινήσεις των γοφών της και οι “ρομποτικοί” χοροί σε κομμάτια όπως Soltera, Te felicito ή La tortura εξακολουθούν να καθηλώνουν το κοινό.

Ωστόσο ιδιαίτερα αγγίζουν τους θαυμαστές οι μεγάλες επιτυχίες: Pies descalzos, η ρομαντική Día de enero ή το πολυαγαπημένο Antología που προστέθηκε στο tour μετά από απαίτηση του κοινού. Συγκινητική ήταν επίσης η εμφάνιση των παιδιών της μαζί της μέσω βίντεο στο Acróstico.

Το σχεδόν φινάλε με το Waka Waka ήταν αποθέωση — ενώ για το τέλος επιστρατεύτηκε ένας τεράστιος λύκος για τη Loba και φυσικά το hit μαζί με τον Bizarrap (Bzrp Music Sessions Vol. 53/66), γνωστό ως Las mujeres ya no lloran — τίτλος της περιοδείας.

Το κλείσιμο συνοδεύτηκε από ψεύτικα δολάρια με το πρόσωπό της (που πωλούνται έξω από το στάδιο) ως αναμνηστικό του ανεπανάληπτου αυτού tour.

Τελευταία βραδιά γεμάτη special guests και συγκινήσεις

Mετά από 13 shows, αριθμό που ούτε ο Bad Bunny κατάφερε (έκανε μόλις οκτώ), η Shakira είχε ακόμη εκπλήξεις για το κοινό. Για το Hips Don’t Lie ανέβασε στη σκηνή τον Beéle — επίσης τραγουδιστή από τη Barranquilla.

Aκόμα μεγαλύτερη συγκίνηση όμως προκάλεσε όταν ερμήνευσε ζωντανά το Dónde estás corazón — τραγούδι λατρεμένο στους fans αλλά σχεδόν ξεχασμένο στις πρόβες αυτής της περιοδείας· ήταν μόλις το δεύτερο single στην καριέρα της (1996) και αυτή τη φορά συνόδευσε τον εαυτό της στην φυσαρμόνικα.

Mε αυτόν τον δέκατο τρίτο θρίαμβο στο GNP Seguros Stadium ολοκληρώνεται επίσημα η αμερικανική φάση του tour Las mujeres ya no lloran — απομένει μόνο μία εμφάνιση αυτή την Κυριακή στο Zócalo (εκτός επίσημου προγράμματος).

Aκολουθούν σταθμοί σε Ιορδανία, Κατάρ και Εμιράτα μέχρι τις πυραμίδες της Αιγύπτου· στη συνέχεια δύο συναυλίες στην Ινδία κι άλλη μία στη Σαουδική Αραβία — πριν τον μεγάλο τελικό στις 2 Μαΐου, όταν η παραλία Copacabana στο Ρίο ντε Τζανέιρο θα γεμίσει κίνηση χάρη στη Shakira.

Εμπνευσμένη από την πολιτιστική της κληρονομιά και εμβληματικές μορφές όπως η Frida Kahlo και η María Félix, η Saravia δημιουργεί μια αφήγηση που γιορτάζει τις δημιουργικές, αποφασιστικές και ανεξάρτητες γυναίκες.

«Προέρχομαι από μια μεγάλη οικογένεια, κυρίως γυναικών, όπου κάθε γενιά προσπαθεί να ενδυναμώσει την επόμενη. Βλέπω τις γυναίκες ως πολυδιάστατες: είναι επαγγελματίες, δυνατές και διαθέτουν μια ιδιαίτερη μαγεία και εξαιρετική δύναμη. Ελπίζω κάθε γυναίκα που φορά τα σχέδιά μου να νιώθει έμπνευση και ενδυνάμωση», δήλωσε η Saravia.

Η συλλογή ξεχωρίζει για τη χρήση λινών, τζιν υφασμάτων και φυσικών υλικών με washed φινιρίσματα, πλαισιωμένα από παλέτα ουδέτερων αποχρώσεων και γήινων τόνων εμπνευσμένων από την έρημο.

Ανάμεσα στα βασικά κομμάτια συναντάμε αέρινα φορέματα, δομημένα πουκάμισα, ντραπέ φούστες καθώς και αξεσουάρ εμπνευσμένα από προσωπικά αντικείμενα της σχεδιάστριας, όπως τα σκουλαρίκια της γιαγιάς της και μια ζώνη σε στυλ gaucho.

Μικρή αλλά ευέλικτη συλλογή με δυνατή ταυτότητα

Η Ann-Sofie Johansson, creative advisor της H&M, υπογράμμισε την αυθεντικότητα και πρωτοτυπία της Lorena Saravia, τονίζοντας πως παρότι η συλλογή είναι μικρή, τα κομμάτια της είναι ευέλικτα και συνδυάζονται με πολλούς τρόπους.

Η συλλογή H&M x Lorena Saravia θα διατίθεται σε επιλεγμένα καταστήματα και στο hm.com από τις 16 Οκτωβρίου 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη συνεργασία του σουηδικού brand με Μεξικανή σχεδιάστρια.

Πηγή: Fashion Network

Αξίζεις μια αγάπη που να σε κάνει να νιώθεις σίγουρη,
που να μπορεί να καταναλώσει όλο τον κόσμο αν περπατάει χέρι με χέρι με σένα,
που να νιώθει πως οι αγκαλιές σου πάνε τέλεια με το δέρμα της.

Αξίζεις μια αγάπη που να θέλει να χορεύει μαζί σου,
που να επισκέπτεται τον παράδεισο κάθε φορά που κοιτάει τα μάτια σου,
και που δεν βαριέται ποτέ να διαβάζει τις εκφράσεις σου.

Αξίζεις μια αγάπη που να σε ακούει όταν τραγουδάς,
που να σε στηρίζει στα ρεζιλίκια σου,
που να σέβεται ότι είσαι ελεύθερη,
που να σε συνοδεύει στο πέταγμά σου,
που να μην την τρομάζει η πτώση.

Αξίζεις μια αγάπη που να πάρει τα ψέματα,
που να σου φέρει τον ενθουσιασμό,
τον καφέ
και την ποίηση.

Η Φρίντα Κάλο (6 Ιουλίου 1907 – 13 Ιουλίου 1954) ήταν Μεξικάνα ζωγράφος, αλλά φαίνεται να έχει δεχτεί και επίδραση Ευρωπαϊκών ρευμάτων στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο Ρεαλισμός, ο Συμβολισμός και ο Υπερρεαλισμός. Αρκετά έργα της είναι αυτοπροσωπογραφίες, μέσα από τις οποίες εκφράζεται ο προσωπικός πόνος και η σεξουαλικότητά της. Είχε κομμουνιστικές πολιτικές πεποιθήσεις.

Το 1929, η Φρίντα Κάλο παντρεύτηκε τον Μεξικάνο τοιχογράφο Ντιέγκο Ριβέρα, με τον οποίο μοιράζονταν τις ίδιες πολιτικές απόψεις. Ο Ντιέγκο Ριβέρα δώρισε το 1957 το «Γαλάζιο Σπίτι» της στο Κογιοακάν (Coyoacán), στην Πόλη του Μεξικού, και λειτουργεί πλέον ως μουσείο.

Η Emilia Pérez, σε σκηνοθεσία Jacques Audiard, η οποία είναι υποψήφια για Όσκαρ καλύτερης ταινίας, μαζί με υποψηφιότητα καλύτερης ηθοποιού για το αστέρι της Karla Sofia Gascón, είναι η ιστορία ενός αφεντικού καρτέλ που προσλαμβάνει μία δικηγόρο (την οποία υποδύεται η Zoe Saldaña) για να κάνει φυλομετάβαση, και έχει προσελκύσει πολλές αρνητικές κριτικές στο Μεξικό, όπου υποτίθεται ότι διαδραματίζεται.

Σε απάντηση, η Μεξικανή τρανς σκηνοθέτιδα Camila Aurora δημοσίευσε ένα βίντεο διάρκειας 30 λεπτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο δείχνει χορευτές και ηθοποιούς ντυμένους με ψεύτικα μουστάκια, φορώντας μπερέδες και ριγέ μπλουζάκια, σε μια κωμική ιστορία για ένα ειδύλλιο μεταξύ των τρανς κληρονόμων αντίπαλων οικογενειών που παράγουν κρουασάν και μπαγκέτες. Ο σεναριογράφος Héctor Guillén συμμετείχε επίσης στο έργο.

Ο Guillén είχε ηγηθεί στο παρελθόν επιθέσεων κατά της Emilia Pérez, αποκαλώντας το «ρατσιστικό ευρωκεντρικό εμπαιγμό». Η κριτική της Emilia Pérez έχει έρθει από πολλές κατευθύνσεις. Η φαινομενική έλλειψη αυθεντικότητας της ταινίας έχει δεχθεί πυρά. Γυρίστηκε σε ένα στούντιο στη Γαλλία από έναν συγγραφέα-σκηνοθέτη που δεν μιλά ισπανικά και έχει μόνο μια Μεξικανή ηθοποιό, την Adriana Paz, στο κύριο καστ του. (Η Gascón είναι Ισπανίδα, ενώ η Saldaña και η συμπρωταγωνίστριά της Selena Gomez γεννήθηκαν και οι δύο στις ΗΠΑ.) Έχει επίσης κατηγορηθεί για ευτελισμό της κλίμακας της βίας στους πολέμους ναρκωτικών της χώρας, στους οποίους τουλάχιστον 350.000 πιστεύεται ότι έχουν πεθάνει από το 2006 .

Η Emilia Pérez έχει επίσης προσελκύσει κριτικές για την απεικόνιση του τρανς κεντρικού χαρακτήρα της. Η ομάδα υπεράσπισης LGBTQ+ Glaad την αποκάλεσε «μια βαθιά ανάδρομη απεικόνιση μιας τρανς γυναίκας». Στη μεξικανική πρεμιέρα, ο Audiard ζήτησε συγγνώμη για την οργή, λέγοντας ότι η ταινία ήταν μια «όπερα» και «αν υπάρχουν πράγματα που φαίνονται συγκλονιστικά στην Emilia Pérez, λυπάμαι».

Πηγή: The Guardian

Μια Μεξικανή δικηγόρος δέχεται την πρόταση να βοηθήσει έναν αδίστακτο έμπορο ναρκωτικών να αλλάξει ταυτότητα χωρίς να το μάθει κανείς και να γίνει η γυναίκα που πάντα ονειρευόταν να είναι. Αυτή είναι η βασική ιστορία της ταινίας. Όμως τα κορίτσια της ταινίας, κι εκείνο που από αγόρι έγινε κορίτσι, δε σταματούν να αναρωτιούνται για την ταυτότητά τους, δε σταματούν να προσπαθούν να βρουν έναν δρόμο να τους ταιριάζει, δε σταματούν να αλλάζουν δρόμους μέχρι να αισθανθούν δυνατές, δε σταματούν να εκφράζονται και να αλληλουποστηρίζονται και να ελπίζουν πως στο τέλος υπάρχει κάπου εκεί έξω η περηφάνια της ικανοποίησης για όλες τους.

Η ταινία κάνει σχόλια για το φύλο, το δίκαιο και το άδικο, τον έρωτα, την αλληλεγγύη και όλες εκείνες τις ταυτότητες που κουβαλάμε μαζί μας, γιατί πάνω από όλα είμαστε ψυχές πληθωρικές. Σε μία χώρα που καταρρέει και χάνει τους ανθρώπους της κάθε μέρα, το να προσπαθείς να είσαι κάποια, κάποια που τιμά τη συνείδηση, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική ανάγκη.

Μιλάμε λοιπόν για μια πολυδιάστατη ταινία, που καταφέρνει να σε δεσμεύσει στον προβληματισμό μέχρι και το τελευταίο της λεπτό. Ο έρωτας και τα πάθη είναι πάντα εκεί και συν-ταξιδεύουν μαζί με τις πρωταγωνίστριες που πάντα θα νιώθουν μια έλλειψη, μια έλλειψη όμως που θα τις πεισμώνει κάθε φορά περισσότερο.

Κάπου διάβασα πως είναι η καλύτερη του σκηνοθέτη. Κάπου διάβασα πως είναι αλμοδοβαρική – κάτι που μεταφράζω ως ποιοτική. Κάπου διάβασα πως η Selena Gomez δείχνει ένα βάθος ακλόνητο και πως κάθε της συναίσθημα διαγραφόταν στο πρόσωπό της σαν σημάδι. Τα ασπάζομαι όλα αυτά που διάβασα και δηλώνω πως θα ξαναδώ αυτή την ταινία και πως θα τη δω ακόμα μία φορά σε κινηματογραφική αίθουσα, γιατί εκεί είναι που θα ακούσω καλύτερα τους στίχους των τραγουδιών και τις φωνές των σειρήνων.

Emilia Pérez, 2024

Διάρκεια: 132‘

Σκηνοθεσία: Ζακ Οντιάρ

Με τις: Έντγκαρ Ραμίρεζ, Κάρλα Σοφία Γκασκόν, Ζόι Σαλντάνα, Σελένα Γκόμεζ

Δείτε αναλυτικά σε ποιες αίθουσες παίζεται, εδώ.

Η βορειοανατολική περιοχή της πυραμίδας Cholula εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 1 Νοεμβρίου και το Σάββατο 2 Νοεμβρίου, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να παρατηρήσουν τους δύο σκελετούς, θαμμένους από μεσοαμερικανικούς πολιτισμούς, που βρίσκονται μέσα. Ένας από τους σκελετούς βρίσκεται στη μέση του βωμού, με την οστική δομή του κρανίου σχεδόν πλήρης, αλλά σπασμένη στην περιοχή της μύτης και των ματιών, και το σώμα του φαίνεται σαν να έχει λυγίσει, αν και εμφανίζει τα περισσότερα οστά. Ενώ το δεύτερο οστό βρίσκεται στην εμβρυϊκή θέση, με τη σπονδυλική στήλη και το κρανίο ολόκληρα.

Ο ερευνητής του Εθνικού Ινστιτούτου Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, Sergio Suárez Cruz, μοιράστηκε ότι χάρη σε αυτά τα ευρήματα κατέστη δυνατό να μάθουμε για τα αρχαία συστήματα ζωής και τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν οι ταφές. «Είναι ένας από τους τέσσερις βωμούς που υπάρχουν στη Cholula, στους οποίους υπάρχουν δύο ταφές μέσα, μία γυναίκα και ένας άντρας, που ανακαλύφθηκαν μεταξύ 1936 και 1937 στη βορειοανατολική πλατφόρμα της πυραμίδας», σημείωσε ο ειδικός.

Ο Suárez Cruz εξήγησε ότι η προσφορά θεωρείται ότι ανήκε στις ομάδες Olmec-Chilamanca που έφτασαν στην Cholula περίπου το έτος 950 μ.Χ. Αυτός ο βωμός ανακαλύφθηκε το 1935, σύμφωνα με τους ειδικούς, με πολλά σκεύη που συνοδεύουν τα λείψανα της γυναίκας, όπως δύο ψησταριές και μια πήλινη εστία για μαγείρεμα, δύο βελόνες και μια χάλκινη καρφίτσα στο κεφάλι της για να κρατάει τα μαλλιά της.

Ο σκελετός του άνδρα θάφτηκε με ένα “omichicahuaztli”, (μουσικό όργανο παρόμοιο με το güiro), αιχμές βελών από οψιανό και πολυάριθμα αγγεία, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει ένας σφυρίχτης με κόκκινη και λευκή μπογιά και φιγούρες από φτερά και χαλχιουίτες (πολύτιμοι λίθοι).

Τα ανθρώπινα λείψανα βρίσκονται επίσης να προσφέρουν σπόρους, που αντιπροσωπεύουν τη βάση της διατροφής τους και την πιθανή οικονομική τους δραστηριότητα.

Πηγή: El Espectador

Καθώς το σκάνδαλο συνεχίστηκε το Σαββατοκύριακο, το μουσείο αρχικά υπερασπίστηκε το έργο με βάση την καλλιτεχνική ελευθερία. Αλλά η δήλωση του μουσείου της Πόλης του Μεξικού φάνηκε να μην καταπνίγει την οργή του κοινού για το έργο, κάτι που οδήγησε ορισμένους να κάνουν γκράφιτι στην πρόσοψη του ιδρύματος με φράσεις που παρότρυναν την ηγεσία του να σεβαστεί τους εργαζόμενους του σεξ. «Η ΒΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗ», ήταν μια φράση με γκράφιτι.

Σύμφωνα με την διαδικτυακή αργεντίνικη εφημερίδα Infobae, το MUAC απέκλεισε προσωρινά το έργο της Gallardo την Κυριακή. Το μουσείο είπε στο Infobae ότι το έργο θα παραμείνει εκτός για το κοινό «ενώ διενεργείται διαδικασία αναθεώρησης από τις αντίστοιχες πανεπιστημιακές αρχές». Στη συνέχεια, το βράδυ της Τρίτης, το μουσείο απέσυρε αυτό το έργο τέχνης, συν ένα άλλο της Gallardo. «Η κριτική του κοινού κατέστησε σαφές ότι αυτά τα έργα, τα οποία δημιουργήθηκαν πριν από μια δεκαετία και έχουν εκτεθεί σε πολλά πλαίσια, είναι τώρα αμφισβητήσιμα υπό το φως της συζήτησης για τα όρια της καλλιτεχνικής πρακτικής και της σύγχρονης γλώσσας, ιδιαίτερα όσον αφορά αγώνες για τα δικαιώματα των εργαζομένων του σεξ και άλλων κοινωνικά ευάλωτων πληθυσμών», ανέφερε το μουσείο σε ανακοίνωσή του.

«Η καλλιτέχνιδα, μαζί με τους διευθυντές του MUAC, Tatiana Cuevas, και του Μουσείου Κέντρου Τέχνης Dos de Mayo, Tania Pardo, υποστηρίζουν επίσης αυτή την αναγνώριση». Επιπλέον, το μουσείο είπε: «Θα έπρεπε να είχε γίνει μια αξιολόγηση για το αν αυτά τα κομμάτια θα μπορούσαν να εκτεθούν στη διαρκώς μεταβαλλόμενη πολιτιστική μας πραγματικότητα. Αυτό το επεισόδιο είναι ακόμη πιο ατυχές σε σχέση με έναν δημιουργό του οποίου το έργο είναι φτιαγμένο σε συνεργασία με πολλές διαφορετικές γυναίκες από διαφορετικά περιβάλλοντα που αγωνίζονται να κάνουν ορατή τη συστηματική βία που βιώνουν, ειδικά αυτή που ασκείται εναντίον ηλικιωμένων γυναικών. Γνωρίζουμε ότι οι δρόμοι που ακολουθούν οι κοινωνικοί αγώνες και η αυτοκριτική δεν είναι ούτε απλοί ούτε γραμμικοί και ότι δεν είναι πάντα δυνατό να φτάσουμε σε μια οριστική αλήθεια».

Η Gallardo, μια καλλιτέχνιδα γεννημένη στην Αργεντινή που μοιράζει τον χρόνο της μεταξύ του Μεξικού και του Μπουένος Άιρες, είναι πολύ γνωστή στη Λατινική Αμερική. Το βιογραφικό της περιλαμβάνει εμφανίσεις στην Μπιενάλε της Αβάνας, στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο και στη Μπιενάλε της Βενετίας. Η έκθεση στο MUAC, που άνοιξε τον Αύγουστο, εστιάζει συγκεκριμένα στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει ζητήματα που επηρεάζουν τις γυναίκες και περιλαμβάνει έργα όπως το Extracto para un fracasado proyecto (Απόσπασμα από ένα αποτυχημένο έργο, 2011–24), ένα κείμενο γραμμένο απευθείας σε έναν τοίχο στο μουσείο. Αυτό το κομμάτι προέρχεται από τις επικοινωνίες της με την Estela, μια κάτοικο στο Casa Xochiquetzal, ένα καταφύγιο στην Πόλη του Μεξικού για ηλικιωμένους εργαζόμενους του σεξ. Το έργο περιλαμβάνει γραμμές χωρίς στίξη που φαίνεται να αντιμετωπίζουν αόριστα την εμπειρία της επίσκεψης στο Casa Xochiquetzal, η οποία δεν αναφέρεται ρητά στο κομμάτι. Ορισμένες φράσεις φαίνεται να είναι μη διαδοχικές και περιλαμβάνουν λέξεις όπως «πόρνη», αν και δεν είναι πάντα σαφές ποια φωνή προορίζεται να εκφέρει αυτές τις φράσεις ή ποιας οπτικής γωνίας διοχετεύεται.

Την Τετάρτη, στη σελίδα του στο Facebook, η Casa Xochiquetzal κατηγόρησε την Gallardo ότι απέτυχε να δημιουργήσει μια ουσιαστική σχέση με την Estela, κάτι που το μουσείο ισχυρίστηκε ότι φάνηκε μέσα από το ίδιο το κομμάτι. Αν η Gallardo είχε δημιουργήσει έναν διάλογο, έγραψε, «θα ήξερε ότι η λέξη «πόρνη» είναι επώδυνη για τους εργαζόμενους στο σεξ και ξαναζωντανεύει». Η Casa Xochiquetzal συνέχισε κατηγορώντας την Gallardo ότι «έλεγε ψέματα» για την προέλευση του κομματιού, υποστηρίζοντας ότι παρέλειψε να αναφέρει ότι της ζητήθηκε να μην καταγράψει τα λόγια των κατοίκων του καταφυγίου.

Μια εκπρόσωπος της γκαλερί Gallardo’s Buenos Aires, Ruth Benzacar Galería de Arte, δεν απάντησε στο αίτημα για σχόλιο. Την Παρασκευή, το MUAC απάντησε στη δήλωση της Casa Xochiquetzal, εξηγώντας το έργο της Gallardo ως μέρος ενός ευρύτερου έργου που «αφηγείται τους αγώνες, τις συναντήσεις, τις διαφωνίες, τις νίκες και τις απογοητεύσεις της απέναντι σε μια κοινωνία που εγκαταλείπει τους ηλικιωμένους της». Το μουσείο τόνισε ότι είναι αφοσιωμένο στην ελευθερία της έκφρασης. «Το MUAC δεν είναι ξένο στα συναισθήματα της κοινότητας: η αλληλεγγύη με τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς μας είναι μια αξία που καθοδηγεί τη δουλειά μας», ανέφερε η δήλωση του μουσείου. «Έχουμε δημιουργήσει επαφή με την Casa Xochiquetzal με την οποία θα έχουμε μια συνάντηση που θα μας επιτρέψει να καλέσουμε με σεβασμό για διάλογο για την ανταλλαγή ιδεών και θέσεων».

Κάποιοι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίστηκαν ότι το MUAC είχε υπερασπιστεί σωστά έναν καλλιτέχνη για ένα κομμάτι που είχε προσβάλει πολλούς. «Η βία των προνομιούχων λευκών είναι ελευθερία έκφρασης», υπέθεσε ένας χρήστης στο X στο τέλος ενός νήματος που έκτοτε έχει συγκεντρώσει σχεδόν 9.000 likes. Την Κυριακή, το μουσείο επισημάνθηκε με διάφορες φράσεις που παρέπεμπαν σε μορφές βίας και προκατάληψης. «MUAC PUTXFOBICO», υπήρξε ένα κείμενο με γκράφιτι που χρησιμοποιούσε μια λέξη ουδέτερη ως προς το φύλο για τον φόβο των εργαζομένων του σεξ. Αυτές οι λέξεις ψεκάστηκαν σε ένα γλυπτό Rufino Tamayo έξω από το μουσείο, το οποίο ήταν επίσης βουτηγμένο με κάτι που φαινόταν ότι ήταν ψεύτικο αίμα.

Η σελίδα για την έκθεση της Gallardo στον ιστότοπο του MUAC σημειώνει ότι η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 13 Δεκεμβρίου. Το MUAC είπε ότι θα διοργανώσει τώρα ένα δημόσιο φόρουμ σχετικά με τη διαμάχη.

Πηγή: ARTnews

Η ιστορία της Μεξικανής Ana Victoria Espino de Santiago έγινε τάση στα κοινωνικά δίκτυα για την επιμονή της στην επίτευξη ενός μεγάλου ορόσημου παγκοσμίως: έγινε πρόσφατα η πρώτη γυναίκα με Σύνδρομο Down στον κόσμο που αποφοίτησε ως δικηγόρος. Η δύναμή της απέναντι στις αντιξοότητες αντικατοπτρίστηκε στα κύρια μέσα ενημέρωσης στο Μεξικό και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δίκτυα ειδήσεων όπως η Univision της πήραν συνεντεύξεις και τόνισαν τη λατινική υπερηφάνεια που νιώθει η μεξικανική κοινότητα στις ΗΠΑ για το επίτευγμα του κοριτσιού.

Να γίνεις δικηγόρος παρά τις διακρίσεις

Η Ana Victoria Espino De Santiago γεννήθηκε το 1999 με σύνδρομο Down. Μεγάλωσε στη Γουαδαλούπη του Ζακατέκας και από μικρή έπρεπε να αντιμετωπίσει διακρίσεις λόγω της κατάστασής της. Παρόλα αυτά, είχε πάντα την υποστήριξη της οικογένειάς της, η οποία ήταν παρούσα άνευ όρων σε όλη της τη ζωή.

Τελειώνοντας τη βασική της εκπαίδευση, την οποία ολοκλήρωσε μέσω του ανοιχτού λυκείου, έκανε αίτηση στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Ζακατέκας, όπου εισήλθε και άρχισε να σπουδάζει Νομικά, στόχο που είχε θέσει για τον εαυτό της εδώ και χρόνια. Η ειδική παιδαγωγός της Ana Victoria μοιράστηκε για το “La Jornada de Zacatecas” ότι, αφού έδωσε τις εισαγωγικές εξετάσεις, συναντήθηκε με τον πρύτανη του ιδρύματος για να συζητήσουν την κατάσταση. Της είπε ότι δεν μπορούσαν να τη δεχτούν λόγω έλλειψης κατάλληλων συνθηκών για τη φροντίδα ενός ατόμου με σύνδρομο Down. Αντιμέτωπη με αυτήν την κατάσταση, η επαγγελματίας πρόσφερε την υποστήριξή της ως παράλληλη στήριξη, παρόμοια με τον ρόλο που έπαιξε η Ana Sullivan με τη συγγραφέα, ακτιβίστρια και λέκτορα Helen Keller.

Εξήγησε ότι, ακριβώς όπως η Ana Sullivan έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εκπαίδευση της Keller, θα μπορούσε να βοηθήσει την Ana Victoria να εξασφαλίσει ότι θα λάβει την απαραίτητη φροντίδα. Στα πέντε χρόνια των σπουδών της, τη συνόδευε σε όλες τις τάξεις, βοηθώντας τη να μελετήσει τα θέματα που επρόκειτο να καλυφθούν και να προετοιμαστεί για τις εξετάσεις της. Αυτό επέτρεψε στη φοιτήτρια να φτάσει στα μαθήματά της με προηγούμενη γνώση και να προχωρήσει επαρκώς στην εκπαίδευσή της.

Μετά την αποφοίτησή της, επόμενος στόχος της είναι να ασχοληθεί με την πολιτική. Η Ana Victoria έχει δείξει ενδιαφέρον να γίνει βουλεύτρια, ένας ρόλος στον οποίο ελπίζει να χρησιμοποιήσει το βήμα της για να βοηθήσει τα άτομα με αναπηρίες και να καταπολεμήσει τις διακρίσεις.

Πηγή: Latin Times

Γιατί, λοιπόν, τα αβοκάντο είναι «επικίνδυνα» για το περιβάλλον;

Γιατί οι περισσότερες φυτείες αβοκάντο βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα λιπάσματα και τα ορυκτά καύσιμα, συμβάλλοντας στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Έχουν μικρότερες αποδόσεις από πολλές άλλες καλλιέργειες κι έτσι έχουν μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα ανά κιλό.

Κατά μέσο όρο, τα αβοκάντο έχουν αποτύπωμα άνθρακα περίπου 2,5 κιλά ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα ανά κιλό. Αυτό προκύπτει από την παραγωγή και τη μεταφορά αβοκάντο. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το αποτύπωμα άνθρακα του αβοκάντο είναι υπερδιπλάσιο από αυτό που παράγεται στις καλλιέργειες της μπανάνας και πέντε φορές υψηλότερο από τα μήλα, σύμφωνα με το Conversation. Αλλά αυτά τα στοιχεία είναι μικρά σε σύγκριση με το παγκόσμιο μέσο αποτύπωμα άνθρακα των περισσότερων προϊόντων ζωικής προέλευσης.

Το μέγεθος της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Την ίδια ώρα, τα δέντρα αβοκάντο είναι φυτά, που απαιτούν κατά μέσο όρο περίπου 1.000 λίτρα νερού ανά κιλό. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ποσότητα που χρειάζεται συγκριτικά με τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά, αλλά χαμηλότερη πάντως σε σχέση με ορισμένα δημητριακά, όπως το ρύζι.
Το Μεξικό, ο κορυφαίος παραγωγός αβοκάντο στον κόσμο, βιώνει παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, επομένως η άρδευση των φυτειών αβοκάντο μπορεί να υπονομεύει την πρόσβαση του τοπικού πληθυσμού στο νερό. Τα δέντρα αβοκάντο φυτεύονταν σε μικτά αγροτεμάχια με άλλες καλλιέργειες και η συγκομιδή τους γινόταν για λόγους επιβίωσης. Αυτή η πρακτική άλλαξε καθώς η ζήτηση από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυξήθηκε.

Αποψίλωση των δασών, συνθετικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα

Το αβοκάντο καλλιεργείται πλέον κυρίως ως εξαγωγική καλλιέργεια, με την παραγωγή να στρέφεται σε μεγάλες, μονοκαλλιέργειες φυτείες για μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας. Αυτές οι μονοκαλλιέργειες έχουν απωθήσει άλλες γηγενείς καλλιέργειες και είναι πολύ πιο ευάλωτες σε παράσιτα και ασθένειες από τη μικτή φύτευση. Όλα αυτά σημαίνουν ότι πρέπει να χρησιμοποιηθούν μεγαλύτεροι όγκοι χημικών φυτοφαρμάκων και συνθετικών λιπασμάτων. Αυτά, με τη σειρά τους, επηρεάζουν αρνητικά τη βιοποικιλότητα, την ποιότητα του εδάφους και την ανθρώπινη υγεία.

Το χειρότερο, όμως, όλων είναι ότι σε ορισμένες περιοχές οι νέες φυτείες αβοκάντο οδηγούν στην αποψίλωση των δασών. Έως και 250.000 στρέμματα δάσους καθαρίζονται κάθε χρόνο στην πολιτεία Michoacán, την κύρια περιοχή παραγωγής αβοκάντο του Μεξικού που προμηθεύει το μεγαλύτερο μέρος των αβοκάντο που πωλούνται στις ΗΠΑ.

Αλλά και για τους ανθρώπους τα νέα δεν είναι πολύ καλύτερα. Τον Μάρτιο, ο ΟΗΕ ανέφερε ότι περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός βιώνει «σοβαρή λειψυδρία», σε ετήσια βάση. Η ξηρασία προκάλεσε την εξάντληση ενός από τα κύρια συστήματα δεξαμενών της Πόλης του Μεξικού και η αύξηση του πληθυσμού οδήγησε την πόλη στην υπεράντληση του υδροφόρου ορίζοντα, με αποτέλεσμα να βυθίζεται σταδιακά -μια παρόμοια μοίρα με την Τζακάρτα, η οποία βυθίζεται τόσο γρήγορα που η κυβέρνηση χτίζει μια νέα πρωτεύουσα σε κάποιο άλλο νησί. Όπως αναδεικνύουν δύο νέα βιβλία, η ανθρωπότητα, η οποία γαλουχήθηκε σε έναν υδάτινο πλανήτη, αγωνίζεται να διαχειριστεί τον πιο άφθονο πόρο της.

Το «The High Seas» της Olive Heffernan είναι το πιο συναρπαστικό και με καλύτερες αναφορές από τα δύο. Επικεντρώνεται στο 64% των παγκόσμιων ωκεανών που βρίσκονται εκτός του ελέγχου οποιασδήποτε χώρας και καλύπτουν περίπου το μισό της επιφάνειας της Γης. Υποστηρίζει ότι ο κόσμος είναι μάρτυρας μιας τραγωδίας τεράστιας κλίμακας των κοινών αλμυρών υδάτινων αγαθών. Οι ωκεανοί είναι η μεγαλύτερη δεξαμενή άνθρακα της Γης, έχοντας απορροφήσει περίπου το ένα τρίτο όλων των εκπομπών άνθρακα από την αυγή της βιομηχανικής εποχής. Το φυτοπλαγκτόν -μικροσκοπική χλωρίδα και βακτήρια- απορροφά περίπου τόσο άνθρακα όσο όλα τα φυτά και τα δέντρα της ξηράς μαζί. Οι ωκεανοί παρέχουν, επίσης, περίπου το ένα έκτο της παγκόσμιας ζωικής πρωτεΐνης που καταναλώνεται από τον άνθρωπο.

Οι χώρες και οι εταιρείες, οι οποίες λαμβάνουν αποφάσεις με ατομικά κριτήρια, κινδυνεύουν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη ζημιά και στις δύο αυτές λειτουργίες. Ορισμένες φορές αυτές οι αποφάσεις είναι νόμιμες: κανένας νόμος δεν εμποδίζει τη Ρωσία να στείλει τους παροπλισμένους δορυφόρους της να αναπαυθούν σε ένα απομακρυσμένο τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού, παρά τους κινδύνους για το θαλάσσιο οικοσύστημα. Συχνά, όμως, δεν είναι: ορισμένα κινεζικά αλιευτικά σκάφη, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν παράνομα δίχτυα, αλιεύουν προστατευόμενα είδη, όπως καρχαρίες κοντά στα Γκαλαπάγκος, ενώ ψεύδονται για τα αλιεύματά τους.

Αυτή η ένταση μεταξύ ορθολογισμού και ρίσκου δεν είναι πουθενά πιο σαφής απ’ ό,τι στην προσπάθεια των ανθρώπων να ψαρέψουν στη μεσοπελαγική ζώνη του ωκεανού, την περιοχή μεταξύ του σημείου όπου σταματά η φωτοσύνθεση (περίπου 100 μέτρα κάτω από την επιφάνεια) και του τμήματος που στερείται εντελώς φωτός (που αρχίζει σε βάθος περίπου 1.000 μέτρων). Η περιοχή αυτή φιλοξενεί μερικά περίεργα είδη ψαριών, όπως τα σιφωνοφόρα, ένα είδος πολύπλοκων και πολυμορφικών πλασμάτων, και τα λεπτά χέλια, με τους 750 σπονδύλους (οι περισσότεροι ενήλικοι άνθρωποι έχουν 24). Τα μεσοπελαγικά πλάσματα αποτελούν το 95% των ψαριών του ωκεανού σε βάρος -κάθε μέρα ολοκληρώνουν τη μεγαλύτερη μετανάστευση ζώων στον κόσμο, ανεβαίνοντας από τα βάθη για να τραφούν σε υψηλότερα επίπεδα.

Αρκετές χώρες έχουν ξεκινήσει και εγκαταλείψει τις προσπάθειες για αλιεία στις μεσοπελαγικές ζώνες, επικαλούμενες το υψηλό κόστος και τα χαμηλά αλιεύματα, αλλά η Νορβηγία καταβάλλει μια πιο σταθερή προσπάθεια, μετατρέποντας τα μη φαγώσιμα πλάσματα σε ιχθυάλευρα για τις αναπτυσσόμενες (και κερδοφόρες) φάρμες σολομού της. Όμως τα μεσοπελαγικά ψάρια παίζουν ζωτικό ρόλο στον κύκλο δέσμευσης του άνθρακα στον ωκεανό και κανείς δεν γνωρίζει τις επιπτώσεις της μείωσης του αριθμού τους -αν η ζώνη μπορεί να αλιευθεί με βιώσιμο τρόπο ή αν θα μπορούσε να υπεραλιευθεί όσο και η επιφάνεια (όπως εξηγεί ένας ερευνητής, «αν αυτό λειτουργήσει, θα είναι μια ευκαιριακή αλιεία θα πρέπει να πάτε και να πάρετε όσο το δυνατόν περισσότερα πριν εξαφανιστούν»).

Αυτή η βραχυπρόθεσμη κερδοσκοπία σε σχέση με τις άγνωστες αλλά πιθανώς καταστροφικές μακροπρόθεσμες βλάβες εμφανίζεται σε όλο το βιβλίο. Ο βυθός της θάλασσας είναι πλούσιος σε ορυκτά, συμπεριλαμβανομένων των πολύτιμων, όπως ο χρυσός και η πλατίνα, και παρ’ όλο που κανείς δεν έχει βρει ακόμη τρόπο να τα εξορύξει φθηνά, οι προσπάθειες εντείνονται. Κάποια από αυτά τα ορυκτά μπορεί να βοηθήσουν τον κόσμο να γίνει πιο πράσινος, αλλά η διατάραξη του βυθού δημιουργεί πίδακες ιζημάτων που πνίγουν τα πλάσματα που βρίσκονται εκεί κάτω και προκαλούν μόνιμη βλάβη στη βιοποικιλότητα.

Μερικές φορές οι ανησυχίες της κ. Heffernan καταλήγουν σε υπεραναλυτική γραφή. Η θαλάσσια ζωή προσφέρει τεράστιες εμπορικές δυνατότητες. Το ΑΖΤ, ένα φάρμακο κατά του ιού HIV, και το Remdesivir, η πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία κατά του ιού της Covid 19, προήλθαν από ενώσεις που βρέθηκαν στα σφουγγάρια. Περίπου 34.000 θαλάσσιες ενώσεις έχουν βρεθεί κατάλληλες για μια σειρά προϊόντων, όπως ζωοτροφές για βοοειδή, παγωτά και τεστ για ιούς. Κάποτε οι επιστήμονες συνέλεγαν αυτές τις ενώσεις από τη θαλάσσια ζωή. Σήμερα μπορούν να χρησιμοποιήσουν γενετικές πληροφορίες που έχουν μεταφορτωθεί σε διαδικτυακές βάσεις δεδομένων. Η κ. Heffernan διερωτάται αν η χρήση αυτής της ψηφιακής αλληλουχίας γονιδίων ισοδυναμεί με «βιοπειρατεία», αλλά δεν είναι σαφές τι ακριβώς κλέβεται και από ποιον.

Συνολικά, ωστόσο, το βιβλίο της είναι αξιοθαύμαστα ξεκάθαρο, αρνούμενο να πέσει στην παγίδα της αναφοράς των συνθηκών που βρίσκονται μόνο στα χαρτιά και των καθησυχαστικών φληναφημάτων των πολιτικών. Σημειώνει ότι, ακριβώς όπως η Σαουδική Αραβία οικοδομεί μια πιο πράσινη οικονομία, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ότι θα είναι «η τελευταία που θα σταματήσει την εξόρυξη πετρελαίου», πολλές χώρες που είναι πιθανό να επικυρώσουν μια συνθήκη που αποσκοπεί στην προστασία της ανοικτής θάλασσας θα συνεχίσουν να ρυπαίνουν και να υπεραλιεύουν.

Ενώ η Heffernan διέσχισε τον κόσμο κι έψαξε τα βάθη των ωκεανών για να γράψει το βιβλίο της, ο Sir Liam Fox, πρώην Βρετανός πολιτικός, φαίνεται ότι έψαξε τα βάθη της Wikipedia για τον σχεδόν κωμικά πλούσιο σε γεγονότα τόμο του. Έγραψε «για να ενώσει τις τελείες» και να εξηγήσει γιατί πιστεύει ότι το νερό -οι μάχες για πρόσβαση σε αυτό, οι απειλές λόγω του κλίματος και οι θαλάσσιες συγκρούσεις- θα αποδειχθεί ένα σημείο ανάφλεξης σε αυτόν τον αιώνα ανάλογο του πετρελαίου στον 20ό.

Το σκεπτικό του είναι λογικό: τις επόμενες δεκαετίες μεγάλο μέρος της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού θα λάβει χώρα σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, οι οποίες ήδη αγωνίζονται να παρέχουν στους πολίτες τους γλυκό νερό. Η διαχείριση των υδάτων από τις χώρες μπορεί να επηρεάσει τους γείτονές τους, υποδαυλίζοντας την προοπτική συγκρούσεων. Επίσης, μπορεί να προκύψουν διαμάχες για την πρόσβαση σε ναυτιλιακούς διαύλους, όπως μαρτυρά η χαμηλού επιπέδου σύγκρουση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η αδυναμία παροχής καθαρού νερού στους πολίτες μπορεί επίσης να οδηγήσει σε υποσιτισμό και ασθένειες. Η αφθονία μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε έλλειψη: «Οι σημερινοί πλημμυρισμένοι θα γίνουν οι αυριανοί διψασμένοι», υποστηρίζει ο Sir Liam.

Ωστόσο, παρά τις σημαντικές ανησυχίες και τη γλαφυρή προσέγγιση του Sir Liam (ή ίσως εξαιτίας αυτών), το βιβλίο του διαβάζεται σαν σχολική έκθεση. Η δήλωση ότι «είναι δύσκολο να προβλεφθούν με ακρίβεια οι επιπτώσεις που η κλιματική αλλαγή μπορεί να έχει στο μέλλον στην ανθρώπινη υγεία» κερδίζει μηδέν πόντους γενναιότητας.

Παρόλα αυτά, το βιβλίο του Sir Liam έχει αξία. Είναι ανησυχητικό, αλλά όχι κινδυνολογικό και συγκεντρώνει έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών σχετικά με το νερό. Κανένα από τα δύο βιβλία δεν προσφέρει συγκεκριμένες συστάσεις πέρα από μια αυξημένη ανησυχία. Ωστόσο αν, κατά τη διάρκεια αυτού του αιώνα το νερό και η ζωή που συντηρεί λιγοστεύουν ή απειλούνται, οι συγκρούσεις και οι στερήσεις φαίνονται όχι μόνο πιθανές, αλλά και αναπόφευκτες.

The High Seas. Της Olive Heffernan. Greystone, 368 σελίδες, 32,95 δολάρια. Profile; £22
The Coming Storm. Του Liam Fox. Biteback, 368 σελίδες, £25. Θα εκδοθεί στην Αμερική τον Οκτώβριο- 29,95 δολάρια.

Πηγή: © 2024 www.economist.com