Μεσόγειος – fortuno.gr

Βιταμίνη D: Το παράδοξο της έλλειψής της στους μεσογειακούς λαούς

fortuno team — Mon, 06 Oct 2025 11:10:00 +0000

Βρισκόμαστε στο τέλος του καλοκαιριού, εκείνη την περίοδο που θεωρητικά έχουμε «γεμίσει αποθήκες» βιταμίνης D χάρη στην έκθεση στον ήλιο τους προηγούμενους μήνες. Γιατί, τότε, να ασχοληθούμε με τη βιταμίνη D;

Η απάντηση σε αυτό είναι ότι τα τελευταία χρόνια, πολλοί κάτοικοι των μεσογειακών χωρών παρουσιάζουν χαμηλά επίπεδα, έλλειψη ή και ανεπάρκεια βιταμίνης D. Πώς γίνεται να συμβαίνει αυτό σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, με τόση ηλιοφάνεια; Ας θυμηθούμε πρώτα ότι η βιταμίνη D δεν είναι στην πραγματικότητα βιταμίνη, αλλά μια λιποδιαλυτή ορμόνη. Έχουμε συνηθίσει να την αποκαλούμε έτσι, καθώς ανήκει στις ουσίες που χρειάζεται ο οργανισμός για να λειτουργήσει και που μπορεί να συνθέσει ο ίδιος, με την προϋπόθεση ότι εκτιθέμεθα επαρκώς στον ήλιο. Κι εδώ είναι το παράδοξο: πώς γίνεται στη Μεσόγειο να παρουσιάζουμε έλλειψη στη «βιταμίνη του ήλιου»;

Γιατί με τόσο ήλιο δεν έχουμε αρκετή D;

Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2011 στο Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», σε άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18 έως 85 ετών, έδειξε ότι το 57,7% είχε χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D. Εντυπωσιακό; Για τους ειδικούς όχι τόσο. Όπως εξηγεί η ενδοκρινολόγος Μαρία Προκοπίου, «η υπεριώδης ακτινοβολία UVB είναι η κύρια πηγή βιταμίνης D. Στο βόρειο ημισφαίριο, σε γεωγραφικά πλάτη γύρω στις 40°N – βόρεια της Μαδρίτης – η ηλιακή ακτινοβολία δεν επαρκεί για τη σύνθεση βιταμίνης D από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο».

Ωστόσο, δεν είναι μόνο το γεωγραφικό μας στίγμα που παίζει ρόλο. Ο τρόπος ζωής μας μάς κρατά μακριά από τον ήλιο: πολλές ώρες δουλειάς σε κλειστούς χώρους, λιγότερο παιχνίδι για τα παιδιά σε εξωτερικούς χώρους, οδηγίες για προστασία από τον καρκίνο του δέρματος και η συστηματική χρήση αντηλιακού (απολύτως απαραίτητo βέβαια). Όλοι αυτοί οι παράγοντες μειώνουν τη φυσική μας έκθεση στον ήλιο και κατ’ επέκταση τα επίπεδα βιταμίνης D.

Γιατί είναι τόσο σημαντική;

Η υγεία των οστών είναι το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό. Η βιταμίνη D προλαμβάνει διαταραχές όπως η ραχίτιδα και η οστεομαλακία, ενώ η έλλειψή της σχετίζεται με οστική απώλεια, μυϊκή αδυναμία, πτώσεις και κατάγματα, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Αλλά οι δράσεις της δεν σταματούν εκεί.

«Υποδοχείς βιταμίνης D εντοπίζονται στον λιπώδη ιστό, στους μυς, στον εγκέφαλο, στο ήπαρ, στην καρδιά, στο δέρμα, σε καρκινικά κύτταρα, στα κύτταρα του ανοσοποιητικού και στα παγκρεατικά β-κύτταρα», επισημαίνει η κα. Προκοπίου. Αυτό σημαίνει ότι η επάρκειά της επηρεάζει πολύ περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού μας. Ένας ακόμη λόγος είναι η σχέση της με το ασβέστιο: χωρίς βιταμίνη D, ακόμη κι αν καταναλώνουμε αρκετό ασβέστιο και φώσφορο, ο οργανισμός μας δυσκολεύεται να τα απορροφήσει. Το αποτέλεσμα; Μυϊκή κόπωση, αδυναμία και προβλήματα στα οστά.

Είναι η ηλιοθεραπεία η λύση;

Το Cancer Research UK μας υπενθυμίζει ότι τα ηλιακά εγκαύματα αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, επομένως η ισορροπία είναι το κλειδί. «Λίγα λεπτά έκθεσης χωρίς αντηλιακό, ιδανικά το μεσημέρι, αρκούν για να παραχθεί ικανοποιητική ποσότητα βιταμίνης D» εξηγεί η κα. Προκοπίου. Αν προτιμάμε πρωινές ή απογευματινές ώρες, μπορούμε να καθίσουμε στον ήλιο λίγο περισσότερο – γύρω στα 20 λεπτά, ανάλογα με τον φωτότυπό μας. Παράλληλα, μπορούμε να ενισχύσουμε τα αποθέματά μας μέσα από τη διατροφή: λιπαρά ψάρια όπως σολομός, σαρδέλες και τόνος, ορισμένα είδη μανιταριών, αλλά και εμπλουτισμένα τρόφιμα (π.χ. γάλατα, δημητριακά, χυμοί) συμβάλλουν στην πρόσληψη βιταμίνης D, αν και δεν αποτελούν την κύρια πηγή.

3 συμπτώματα που πρέπει να μας υποψιάσουν για έλλειψη βιταμίνης D

Οι αιματολογικές εξετάσεις είναι ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να ξέρουμε αν έχουμε ανεπάρκεια ή έλλειψη, ωστόσο υπάρχουν ενδείξεις που μπορεί να μας προβληματίσουν:

• Κακή διάθεση χωρίς προφανή λόγο. Η έλλειψη της βιταμίνης D έχει συνδεθεί με μειωμένη διάθεση και κατάθλιψη.
• Δυσκολία απώλειας βάρους. Έρευνες δείχνουν ότι χαμηλά επίπεδα D σχετίζονται με παχυσαρκία και μεταβολικά νοσήματα.
• Κόπωση και υπνηλία. Η ανεπάρκεια μπορεί να προκαλέσει μυϊκή αδυναμία και έντονη σωματική κόπωση.

Οι φυσιολογικές τιμές

Έλλειψη βιταμίνης D: < 20 ng/ml
Ανεπάρκεια βιταμίνης D: 21–29 ng/ml
Επάρκεια: ≥ 30 ng/ml

Στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, εκτιμάται ότι 20% έως και 100% των ηλικιωμένων παρουσιάζουν έλλειψη βιταμίνης D. Στις ίδιες ομάδες κινδύνου ανήκουν και τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες.Σύμφωνα δε με τον αμερικανικό φορέα EndocrineSociety, τα ιδανικά επίπεδα βρίσκονται μεταξύ 30–100 ng/ml, ειδικά για πρόληψη και για άτομα υψηλού κινδύνου.

Τι κρατάμε στο τέλος του καλοκαιριού

Έχουμε λοιπόν μπροστά μας τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν η ηλιοφάνεια μειώνεται και περνάμε περισσότερες ώρες σε εσωτερικούς χώρους. Τώρα είναι η στιγμή να εκμεταλλευτούμε τα «αποθέματα» που φτιάξαμε το καλοκαίρι και να προσέξουμε ώστε να μη βρεθούμε με ανεπάρκεια. Μπορούμε να κάνουμε μικρές αλλαγές: να περπατάμε περισσότερο στο φως της ημέρας, να προσέχουμε τη διατροφή μας και, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό μας, να πάρουμε συμπλήρωμα διατροφής.

Αυτό είναι το τρόφιμο με περισσότερη βιταμίνη D από το γάλα

Η Μεσόγειος στο κόκκινο: Σπάζοντας ρεκόρ θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας

fortuno team — Fri, 04 Jul 2025 10:00:00 +0000

Σύμφωνα με τη γαλλική Μετεωρολογική Υπηρεσία, τη Δευτέρα 30 Ιουνίου, η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στις γαλλικές ακτές η Μεσόγειος έφτασε στο υψηλότερο σημείο που έχει καταγραφεί ποτέ για τον μήνα Ιούνιο, με 26,04°C. Αυτή η θερμοκρασία είναι σχεδόν 2°C υψηλότερη από τον μέσο όρο της τριακονταετίας 1991-2020, ενώ στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κυανή Ακτή και την Κορσική, τον Κόλπο των Λεόντων και τις Βαλεαρίδες Νήσους η άνοδος της θερμοκρασίας είναι της τάξης των 5°C.

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Le Monde αυτό το το εξαιρετικά πρώιμο κύμα καύσωνα, το οποίο επηρεάζει κυρίως το δυτικό τμήμα της Μεσογείου, θα μπορούσε, εάν επιμείνει και ενταθεί, να δοκιμάσει σοβαρά τα θαλάσσια οικοσυστήματα και να τροφοδοτήσει ακραία καιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τον Τιμπό Γκιναλντό ωκεανογράφο στο Εθνικό Κέντρο Μετεωρολογικών Ερευνών της Γαλλίας (Météo-France/CNRS), οι θαλάσσιοι καύσωνες είναι πλέον συνηθισμένοι στη Μεσόγειο. Ενώ εμφανίζονταν μόνο μία φορά το χρόνο σε απομονωμένες περιοχές πριν από σαράντα χρόνια, τώρα εμφανίζονται τέσσερις φορές τον χρόνο κατά μέσο όρο σε ολόκληρη τη λεκάνη.

Ο κίνδυνος για τη θαλάσσια ζωή

«Η Μεσόγειος γίνεται όλο και πιο ζεστή τόσο το καλοκαίρι, όσο και τον χειμώνα, και δεν επαναφέρουμε ποτέ το ρολόι», σημειώνει ο Τιμπό Γκιναλντό, προειδοποιώντας ταυτόχρονα πως εάν συνεχιστεί, το θαλάσσιο κύμα καύσωνα θα μπορούσε να προκαλέσει μαζική εξαφάνιση ειδών, όπως οι αχινοί, τα μαλάκια, τα κοράλλια, τα μύδια κ.α. Τα είδη που είναι πιο «προσκολλημένα» σε μια περιοχή κινδυνεύουν, καθώς δεν μπορούν να μετακινηθούν σε λιγότερο εκτεθειμένες τοποθεσίες, σημειώνει στην γαλλική εφημερίδα ο Τζουστίνο Μαρτίνεθ, ερευνητής στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Επιστημών της Βαρκελώνης και στο καταλανικό ινστιτούτο ICATMAR.

Ο Μαρτίνεθ υπογραμμίζει επίσης ότι η άνοδος της θερμοκρασίας οδηγεί σε έλλειψη οξυγόνου διαθέσιμου στο θαλασσινό νερό για τους οργανισμούς, αν και – όπως σημειώνει – οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη παρατηρήσει μαζική θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα. Ωστόσο, συνεχίζει, έχει ήδη αντίκτυπο στις διαδικασίες αναπαραγωγής των οστρακοειδών, με πρόωρη ωοτοκία.

Η «τροπικοποίηση» της Μεσογείου

Η Μεσόγειος Θάλασσα θερμαίνεται κατά 0,4°C ανά δεκαετία, γεγονός που οδηγεί στην «τροπικοποίησή» της, προειδοποιεί απο την πλευρά του ο ωκεανογράφος Ζαν Πιέρ Γκατουζό σύμφωνα με τον οποίο, 1.200 είδη έχουν φτάσει στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα τα τελευταία είκοσι χρόνια, όπως τα λεοντόψαρα, οι μέδουσες και είδη πλαγκτόν. Μερικά έχουν εγκατασταθεί εκεί μόνιμα, κυρίως κατά μήκος των τουρκικών και ελληνικών ακτών, και μερικές φορές μέχρι τη Γαλλία, αναφέρει ο Γκατουζό επισημαίνοντας πως μια θερμότερη Μεσόγειος σημαίνει περισσότερα κλιματικά ακραία φαινόμενα.

Ο ζεστός και υγρός αέρας από τη λεκάνη εμποδίζει την πτώση των νυχτερινών θερμοκρασιών στις ακτές, συμβάλλοντας στην αύξηση των τροπικών νυχτών (όταν οι θερμοκρασίες είναι πάνω ή ίσες με 20°C). Προκαλεί, επίσης, έντονες καταιγίδες και εντείνει τα «μεσογειακά επεισόδια», αυτές τις βίαιες καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις που συμβαίνουν συχνά το φθινόπωρο, αλλά απαιτούν συγκεκριμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες για να τις πυροδοτήσουν.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη κάνει τα πιο σοβαρά φαινόμενα πιο έντονα και πιο συχνά, καταλήγει ο Γκατουζό.

Πηγή: in.gr

Κλιματική αλλαγή: Οι μεγάλες πόλεις θα πληγούν ιδιαίτερα

Ένα σημαντικό βήμα για τη διάσωση των σπερματοφαλαινών στη Μεσόγειο

fortuno team — Sat, 14 Sep 2024 13:09:50 +0000

Η ελληνόκτητη ναυτιλιακή εταιρεία ARCADIA SHIPMANAGEMENT, έχει κάνει ένα προληπτικό βήμα για τη διατήρηση του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Έχει ανανεώσει τις εσωτερικές τους λειτουργίες για την αλλαγή της διαδρομής των πλοίων τους, διαδραματίζοντας ζωτικό ρόλο στη διαφύλαξη του απειλούμενου πληθυσμού των σπερματοφαλαινών στην ανατολική Μεσόγειο.

Η IFAW, σε συνεργασία με την OceanCare, το Pelagos Cetacean Research Institute και το WWF Ελλάς, επικοινώνησε με την ARCADIA SHIPMANAGEMENT για να ευαισθητοποιήσει σχετικά με τη δυστυχία των σπερματοφαλαινών στα ανοιχτά της δυτικής ακτής της Ελλάδας. Οι απεργίες πλοίων αποτελούν σημαντική απειλή για αυτόν τον μικρό, απειλούμενο πληθυσμό φαλαινών, ωθώντας τες στο χείλος της εξαφάνισης. «Είμαστε βαθιά αφοσιωμένοι σε βιώσιμες και υπεύθυνες πρακτικές ναυτιλίας. Η απόφασή μας να δρομολογήσουμε τα πλοία μας για να αποφύγουμε την περιοχή του Hellenic Trench, αντικατοπτρίζει την αφοσίωσή μας στη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής και στην προστασία του απειλούμενου πληθυσμού σπερματοφάλαινας», δήλωσε ο καπετάνιος Δημήτριος Ματθαίου, Διευθύνων Σύμβουλος της ARCADIA SHIPMANAGEMENT. «Πιστεύουμε ότι έστω και μία φάλαινα που χάνεται από κρούση πλοίου είναι σημαντική. Κάνοντας αυτό το προληπτικό βήμα, ελπίζουμε να αποτελέσουμε παράδειγμα για τη ναυτιλιακή βιομηχανία και να συμβάλουμε στις παγκόσμιες προσπάθειες για τη διατήρηση της θάλασσας».

«Αποφεύγοντας τον βιότοπο των σπερματοφαλαινών, η ARCADIA SHIPMANAGEMENT κάνει σημαντική διαφορά για αυτές τις υπό εξαφάνιση φάλαινες. Οι φάλαινες συχνά πεθαίνουν ως αποτέλεσμα συγκρούσεων και αυτός ο υποπληθυσμός είναι σε κίνδυνο. Οι απεργίες πλοίων είναι και πρόβλημα διατήρησης και πρόνοιας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η απόφαση της ARCADIA SHIPMANAGEMENT είναι τόσο σημαντική και καλούμε όλες τις εταιρείες που πλοηγούνται στο Hellenic Trench να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους και να αποφύγουν την περιοχή», δήλωσε η Sharon Livermore, Διευθύντρια Θαλάσσιας Προστασίας στο IFAW, εκπροσωπώντας τη συμμαχία ΜΚΟ.

Λιγότερες από 200 απειλούμενες φάλαινες από τον υποπληθυσμό της ανατολικής Μεσογείου βρίσκονται κυρίως στην Ελληνική Τάφρο. Επιστημονικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι περισσότερο από το 50% των προσαρμονισμένων φαλαινών σε αυτήν την περιοχή έχουν πεθάνει ως άμεσο αποτέλεσμα συγκρούσεων με μεγάλα πλοία. Επιπλέον, η έρευνα δείχνει ότι για κάθε φάλαινα που τραυματίζεται θανάσιμα από κρούση πλοίου, έως και 20 άλλες μπορεί να έχουν παρόμοια μοίρα χωρίς να εντοπιστούν.

Η ARCADIA SHIPMANAGEMENT ενώνεται με πολλές άλλες διεθνείς εταιρείες που έχουν δεσμευτεί για εθελοντική δράση. Η Ελλάδα είναι μια από τις μεγαλύτερες πλοιοκτήτριες χώρες στον κόσμο και οι ενέργειες της ARCADIA καταδεικνύουν την απτή υποστήριξη ενός μέλους της ελληνικής ναυτιλιακής βιομηχανίας για την προστασία αυτών των τοπικών σπερματοφαλαινών.

Η ARCADIA ενδιαφέρεται σοβαρά και αφοσιώνεται σε κάθε περιβαλλοντικό και κοινωνικό ζήτημα που σχετίζεται με τις δραστηριότητές της κι έχει ιδιαίτερες ανησυχίες για το αποτύπωμα που «αφήνουν» τα πλοία του στόλου της στη μητέρα φύση. Για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, η ARCADIA είναι αφοσιωμένη στην ανάπτυξη ισχυρών σχέσεων με όλα τα μέρη που εμπλέκονται στη διεθνή ναυτιλία, βασισμένες στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. Η αλλαγή των διαδρομών των πλοίων για την προστασία των απειλούμενων ειδών είναι ζωτικής σημασίας για διάφορους λόγους. Βοηθά στη μείωση των απεργιών πλοίων, η κύρια αιτία θανάτου για πολλά θαλάσσια είδη, αποφεύγοντας τα κρίσιμα ενδιαιτήματά τους. Αυτή η προσαρμογή διατηρεί επίσης ζωτικής σημασίας περιοχές σίτισης, αναπαραγωγής και μετανάστευσης. Επιπλέον, η αλλαγή δρομολόγησης των πλοίων ελαχιστοποιεί τις περιβαλλοντικές ζημιές από τον θόρυβο, τις πετρελαιοκηλίδες και τους ρύπους, οι οποίοι μπορούν να υποβαθμίσουν ευαίσθητα ενδιαιτήματα. Η υποστήριξη αυτών των αλλαγών ενισχύει επίσης τις προσπάθειες διατήρησης και ευαισθητοποιεί το κοινό.

Συνολικά, η προσαρμογή των διαδρομών προωθεί βιώσιμες θαλάσσιες πρακτικές και βοηθά στην πρόληψη των κινδύνων εξαφάνισης για τα απειλούμενα είδη, διασφαλίζοντας την επιβίωσή τους και την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Πηγή: World Animal News

Η Μαρίνα Σάττι αφιερώνει το «Αχ Θάλασσα» στους πρόσφυγες που έχασαν την ζωή τους στη Μεσόγειο

fortuno team — Wed, 17 Jul 2024 16:09:33 +0000

Ένα διαφορετικό τραγούδι παρουσίασε η Μαρίνα Σάττι και μάλιστα με σημαντικό σκοπό. Το «Αχ, Θάλασσα», σε μουσική δική της και του Νίκου Κωδωνά και στίχους της Λένας Κιτσοπούλου, υπενθυμίζει, σε συνδυασμό με το βίντεό του, σε σκηνοθεσία Cyprien Clément-Delmas, ότι οι θάλασσές μας έχουν πάρει στον βυθό τους χιλιάδες χαμένες ζωές.

Στην μουσική επένδυση του νέου τραγουδιού, βλέπουμε γκρο πλαν στους φράχτες, στα σωσίβια και στα σπαράγματα ανθρώπινης ζωής, που επιπλέουν στις θάλασσες που κολυμπάμε. Με αυτό τον τρόπο, οι δημιουργοί του τραγουδιού και του βίντεο κλιπ θέλησαν να αποτίσουν φόρο τιμής στα τουλάχιστον 29.984 καταγεγραμμένα θύματα, που έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο μόνο την τελευταία δεκαετία – ανάμεσά τους 1.274 παιδιά.

Το videoclip «Αχ, Θάλασσα» είναι μια συμπαραγωγή των Hiersoir (Γαλλία) και Nomad Productions (Ελλάδα). Όλα τα έσοδα της Μαρίνας Σάττι και της Mad House Records θα διατεθούν στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) για την υποστήριξη των παιδιών προσφύγων.

https://www.youtube.com/watch?v=i9MknSwh0KQ

Ah THALASSA

Αχ, θάλασσα

Θάλασσα μου εσύ

Μέσα σου πάρε με για να πνίγω

Χωρίς αγάπη

Δεν θέλω εδώ να ζήσω στη στεριά

Μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη θάλασσα μου

Γυαλί που καθρεφτίζεις πουλιά

Μα εγώ είμαι κύμα

Ήσυχα Νερά

Αχ, θάλασσα

Θάλασσα μου, εγώ

Για ένα θαύμα σου απόψε ζω

Με μια τρικυμία να βυθιστώ

Μες στο μαύρο βυθό

Μα εσύ είσαι τόσο ατάραχη θάλασσα μου

Γυαλί που καθρεφτίζεις πάνω σου πουλιά

Μα εγώ είμαι κύμα

Συντελεστές

MARINA SATTI | Official Music Video AH THALASSA. Παραγωγή: Hiersoir / Nomad Production. Σκηνοθεσία: Cyprien Clément-Delmas. Μουσική: Μαρίνα Σάττι, Νίκος Κωδωνάς. Σύνθεση εγχόρδων: Ermis. Στίχοι: Λένα Κιτσοπούλου