Σε μια επταώροφη πολυκατοικία στην Καλαμάτα οι κάτοικοι μπορούν να θαυμάσουν την πιο διάσημη υψίφωνο, την Μαρία Κάλλας και ο εικαστικός Κλεομένης Κωστόπουλος από την Πάτρα που βρίσκεται πίσω από την τοιχογραφία αναφέρει: «Από έναν μικρό δρόμο της πόλης, στην κορυφή του κόσμου. Τελικά τα καταφέραμε, δώσαμε φωνή σε έναν τοίχο και ακούστηκε παντού. Ευχαριστώ το Street Art Cities για την πρόσκληση και τη φιλοξενία. Ένα μεγάλο, ζεστό ευχαριστώ σε όλους όσους ψήφισαν, μοιράστηκαν, μίλησαν για το έργο μου. Αυτή η διάκριση είναι συλλογική».

«Συνεχίζω με την ίδια τόλμη, πίστη και όραμα για έναν δημόσιο χώρο που θα μας αφορά όλους. Για έναν σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό που θα αξίζει να αγαπάμε και να μοιραζόμαστε. Ψηλά το κεφάλι!», καταλήγει στην ανάρτησή του.

«Αυτό είναι ένα έργο που αγκάλιασε την πρόσοψη ενός ολόκληρου κτιρίου με στόχο να φέρει λίγη ποίηση, χρώμα και φαντασία στην καρδιά της πόλης.

Η φιγούρα της Μαρίας Κάλλας, ανάμεσα σε κλαδιά, πουλιά και φρούτα, συμβολίζει τη σύνδεση μεταξύ ανθρώπων και φύσης, μια σχέση που στη Μεσσηνία, και ειδικά στην Καλαμάτα, είναι πάντα ζωντανή και παρούσα», γράφει το Street Art Cities. Το έργο που απεικονίζει την Μαρία Κάλλας δεν είναι μια απλή ζωγραφιά. Περιβάλλεται από έναν περιβαλλοντολογικό πλούτο, πουλιά, ελαιόδεντρα, αμπέλια, με τους καρπούς της γής. Μοιάζει με το κοσμικό δέντρο της ζωής που προσφέρει την ελπίδα, ως Πανδώρα (όλα τα δώρα).

Μια τοιχογραφία με πολλούς συμβολισμούς, που κουβαλά τον πολιτισμό μιας πόλεως. Η Καλαμάτα ταξιδεύει στον κόσμο, με το φώς, τα τοπία, τα προϊόντα της και μαζί της ταξιδεύει η δύναμη, η ομορφιά της Ελλάδος, η πεποίθηση ότι ένα έργο μπορεί να εμπνεύσει και να ενώσει. Ένα έργο γεμάτο αλληγορίες, εξηγεί ο κ. Κωστόπουλος. «Απλώς μετουσίωσα το πορτραίτο της Καλαμάτας στο πορτραίτο της Κάλλας, λόγω της καταγωγής του πατέρα της από την Μεσσηνία».

Το Street Art Cities πρόκειται για ένα διεθνές μέσο που σε παγκόσμιο επίπεδο αναδεικνύει περισσότερες από 83.000 τοιχογραφίες σε 1.918 πόλεις.

«Αυτή η τοιχογραφία είναι ο πρώτος μας νικητής από την Ελλάδα» γράφει η πλατφόρμα και προσθέτει: «Στην καρδιά της Καλαμάτας, ο Έλληνας ζωγράφος και τοιχογράφος Κλεομένης Κωστόπουλος, γνωστός ως Kle, μεταμορφώνει μια ολόκληρη κτιριακή όψη σε έναν ποιητικό φόρο τιμής στην ταυτότητα, τη φύση και την πολιτιστική μνήμη. Η τοιχογραφία παρουσιάζει την εμβληματική φιγούρα της Μαρίας Κάλλας, με καταγωγή από την πλευρά του πατέρα της από την περιοχή, που αποδόθηκε με χάρη και περιβάλλεται από κλαδιά δέντρων, φρούτα και πτηνά γεμάτα ζωντάνια. Αυτά τα φυσικά στοιχεία παραπέμπουν στη διαχρονική ζωντάνια της Μεσσηνίας και συμβολίζουν την αρμονία, την αναγέννηση και τη βαθιά σύνδεση ανάμεσα στους ανθρώπους και τη γη».

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης έγραψε στον λογαριασμό του στο Instagram: «Ελπίζω αυτή η νέα τοιχογραφία να γίνει ορόσημο, να παρακινεί τους ανθρώπους να κοιτάξουν ψηλά. Ήταν μια ευκαιρία για περισσότερη τέχνη στους δρόμους της Καλαμάτας και για μένα, ενδεχομένως, για μια νέα αρχή σε μια πραγματικά φιλόξενη πόλη».

Πηγή: Marie Claire

Η ανακοίνωση

Ο πολιτιστικός οργανισμός Λυκόφως ενημερώνει το κοινό ότι λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών και για την ασφάλεια των θεατών, αναβάλλει τη σημερινή προβολή της ταινίας «Maria Callas Monica Bellucci: An Encounter / Μαρία Κάλλας – Μόνικα Μπελούτσι: Μια συνάντηση», παρουσία της Μόνικα Μπελούτσι στο Θέατρο Παλλάς.

Θα ανακοινωθεί σύντομα νέα ημερομηνία.

Το στιλ και η προσωπική ζωή της Κάλλας

Με μια ταραχώδη προσωπική ζωή και έντονη αίσθηση του στιλ, η φήμη της Κάλλας ξεπέρασε τα όρια των θεάτρων όπερας, προσελκύοντας το ενδιαφέρον νέων κοινού και σχεδιαστών μόδας παγκοσμίως. Τη δεκαετία του ’50 απασχόλησε συχνά τα ταμπλόιντ λόγω της πολύκροτης σχέσης της με τον Έλληνα μεγιστάνα Αριστοτέλη Ωνάση, ενώ ήταν ακόμα παντρεμένη με τον Τζιοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι. Παρά τα σκάνδαλα, πάντα φωτογραφιζόταν με άψογα φορέματα υψηλής ραπτικής, λαμπερές τουαλέτες και εντυπωσιακά κοσμήματα.

Η συνεργασία της με τη Madame Biki, διάσημη μοδίστρα του Μιλάνου, ήταν καθοριστική για την ανάδειξή της ως style icon. Η Biki αριθμούσε τα ρούχα και τα αξεσουάρ ώστε η Κάλλας να γνωρίζει πώς να τα συνδυάζει. Συνεργασίες είχε επίσης με τους Christian Dior και Yves Saint Laurent. Ο Saint Laurent ήταν στενός φίλος της και παρευρέθηκε στο πρώτο ρεσιτάλ της στο Παρίσι το 1958 στην Όπερα Γκαρνιέ.

Ένα από τα δημιουργήματα του Saint Laurent για την Κάλλας φόρεσε αργότερα η Μόνικα Μπελούτσι, όταν υποδύθηκε τη σοπράνο στην παράσταση «Maria Callas: Letters and Memoirs» (2019-2023). Η Μπελούτσι δήλωσε πως φορώντας αυτό το φόρεμα ένιωσε ότι ήρθε σε επαφή με την εποχή και το πνεύμα της Κάλλας.

Η διαχρονική επιρροή στη μόδα και τον πολιτισμό

Οίκοι όπως οι Valentino, Dolce & Gabbana, Stéphane Rolland, Burberry και John Galliano, έχουν αναφερθεί ή εμπνευστεί από τη μορφή της Κάλλας. Ο Galliano έχει δηλώσει πως ήταν η αγαπημένη του τραγουδίστρια. Το 2007, η σοπράνο αποτέλεσε θέμα έκθεσης Swarovski που ανέδειξε τη σχέση της με τα κοσμήματα. Ο Markus Langes-Swarovski ανέφερε ότι η Κάλλας ήταν ιδιαίτερα προληπτική και αισθανόταν ασφάλεια φορώντας τους φυλακτούς της.

Το 2020, ο Riccardo Tisci σχεδίασε κοστούμια εμπνευσμένα από την Κάλλας για το project όπερας «7 Deaths of Maria Callas» της Marina Abramović. Το 2023, το Victoria & Albert Museum παρουσίασε την έκθεση “Diva”, αφιερώνοντας σημαντικό μέρος στη μορφή της. Η τελευταία μεγάλη αναφορά έρχεται από τον Erdem, που για τη συλλογή φθινόπωρο 2024 εμπνεύστηκε τόσο από τη δημόσια όσο και από την ιδιωτική ζωή της Αμερικανογενούς Ελληνίδας ντίβας.

102 χρόνια μετά την γέννησή της (2 Δεκεμβρίου 1923), η Μαρία Κάλλας, συνεχίζει να απασχολεί παγκοσμίως, ενώ η ταινία που χάρισε στην Αντζελίνα Τζολί υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα και μια από τις πιο σημαντικές στιγμές της καριέρας της, άνοιξε δημόσιο διάλογο γύρω από τη ζωή και το έργο της σπουδαιότερης σοπράνο όλων των εποχών.

Με το Maria, ο μάστερ της κινηματογραφικής βιογραφίας, Πάμπλο Λαραΐν, έκλεισε τον κύκλο των Μεγάλων Κυριών του (“Τζάκι”, “Σπένσερ”) με μια αντισυμβατική και βαθιά συγκινητική ματιά στις τελευταίες μέρες της απόλυτης ντίβας. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας 2024 κερδίζοντας εξαιρετικές κριτικές αλλά και υποψηφιότητα για Oscar Φωτογραφίας. Σκηνές του Maria έχουν γυριστεί και στην Ελλάδα, ενώ στο πρωταγωνιστικό καστ συμμετάσχουν και οι Ελληνίδες Λυδία Κονιόρδου στον ρόλο της μητέρας της Κάλλας, η νεαρή Αγγελίνα Παπαδοπούλου στον ρόλο της Κάλλας σε νεαρή ηλικία, και η Ερωφίλη Παναγιωταρέα στον ρόλο της αδερφής της, Υακίνθης.

Το Maria είναι διαθέσιμο στο cinobo.com αποκλειστικά για τους συνδρομητές της πλατφόρμας.
Ακόμη, στο Cinobo είναι διαθέσιμο και το ντοκιμαντέρ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με τίτλο Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία – Tα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας, το οποίο μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, ανέκδοτες ηχογραφήσεις και ηχητικά ντοκουμέντα, αφηγείται τα άγνωστα χρόνια της Κάλλας στην Αθήνα.

Σύνοψη

1977: Η Μαρία Κάλλας, κάποτε η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας στον κόσμο, ζει απομονωμένη στο Παρίσι με το προσωπικό της και τα δύο κανίς της. Η υγεία της χειροτερεύει όλο και περισσότερο. Τότε δέχεται ένα αίτημα να ξαναβγεί σε περιοδεία. Θα τραγουδήσει ξανά η Divina; Και αν ναι, για ποιον;

Σημείωμα σκηνοθέτη

Στόχος μου στο Maria δεν ήταν να παρουσιάσω μια κλασική βιογραφία, αλλά να δημιουργήσω ένα εντυπωσιακό πορτραίτο της Μαρίας Κάλλας, βασισμένο όχι μόνο σε γεγονότα, αλλά και σε φαντασία. Η ταινία εστιάζει στις αντιφάσεις της ζωής της διάσημης σοπράνο και όλοι μαζί προσπαθήσαμε να αποδώσουμε τα συναισθήματά της με έναν ποιητικό τρόπο, αντί να περιοριστούμε σε λεπτομέρειες που θα έμοιαζαν με εγκυκλοπαιδική αφήγηση. Με αυτή την ταινία ολοκληρώνω την ”ανεπίσημη” τριλογία μου για γυναίκες-σύμβολα του 20ου αιώνα.

Βιογραφικό Πάμπλο Λαραΐν

Ο Πάμπλο Λαραΐν (Pablo Larraín) είναι ένας διακεκριμένος Χιλιανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός. Γεννημένος το 1976 στο Σαντιάγο της Χιλής, ο Λαραΐν μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον έντονα επηρεασμένο από την πολιτική, καθώς οι γονείς του ήταν ενεργά εμπλεκόμενοι στη δημόσια ζωή. Ξεκίνησε την κινηματογραφική του πορεία το 2006 με την ταινία Fuga, αλλά έγινε ευρύτερα γνωστός με την ταινία Tony Manero (2008), που εστίασε στη σκοτεινή πλευρά της χιλιανής κοινωνίας κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Πινοσέτ.

Σημαντική αναγνώριση απέσπασε με την ταινία No (2012), που ήταν υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, αφηγούμενη την εκστρατεία που οδήγησε στο τέλος της δικτατορίας. Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει επίσης τις ταινίες Neruda (2016), που συνδυάζει τη μυθοπλασία με τη βιογραφία του Χιλιανού ποιητή Πάμπλο Νερούδα, καθώς και το Jackie (2016), μια συναρπαστική απεικόνιση της Τζάκι Κένεντι μετά τη δολοφονία του Τζον Κένεντι, με την οποία καθιερώθηκε και στο Χόλιγουντ. Άλλες σημαντικές ταινίες του είναι το Ema (2019) και το Spencer (2021), που εστιάζει στη ζωή της πριγκίπισσας Νταϊάνα.

Το υβριδικό ντοκιμαντέρ του Γιάννη Δημολίτσα και του Τομ Βολφ δημιουργήθηκε μέσα από το χρονικό της παγκόσμιας περιοδείας του θεατρικού έργου Maria Callas – Letters and Memoirs, η οποία διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 2019 έως τον Ιανουάριο του 2023. Παρακολουθούμε και συγκρίνουμε δύο διαφορετικές εποχές, τη σημερινή και εκείνη κατά την οποία η Κάλλας έφθασε στο απόγειο της δόξας της, ενώ ταυτόχρονα συμμετέχουμε και γινόμαστε μάρτυρες ενός ουσιαστικού διαλόγου ανάμεσα στη σπουδαία σύγχρονη Ιταλίδα ηθοποιό και τη φωνή που σημάδεψε τον 20ό αιώνα: δύο γυναίκες που, παρά το διαφορετικό τους υπόβαθρο, συναντιούνται εκ των υστέρων χάρη στην αγάπη τους για την τέχνη.

Αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές και ταξιδεύοντας στα σημαντικότερα φεστιβάλ της Ευρώπης και της Αμερικής (Festival del Cinema di Roma, October 2023, 46o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Οκτώβριος 2023. MoMA, New York, June 2024, San Sebastián International Film Festival, September 2024, Lyon Lumière Festival 2024 , Festival international du film de Marrakech 2024) η ταινία που εξερευνά σε βάθος τη ζωή της θρυλικής σοπράνο, με πρωταγωνίστρια την Μόνικα Μπελούτσι, αποτελεί μια διεθνή συμπαραγωγή Γαλλίας, Ιταλίας και Ελλάδας.

Μια ιδέα που ξεκίνησε από το ντοκουμέντο του ταλαντούχου Έλληνα κινηματογραφιστή Γιάννη Δημολίτσα στο Ηρώδειο το 2021, επιστρέφει στην Αθήνα τέσσερα χρόνια μετά, για να ολοκληρώσει θριαμβευτικά τον κύκλο της διεθνούς επιτυχίας αυτής της μεγάλης ταινίας. Ένα ντοκουμέντο που είχε ως αφετηρία την παράσταση «Μαρία Κάλλας: επιστολές και αναμνήσεις» σε παραγωγή του πολιτιστικού οργανισμού «Λυκόφως», με την οποία η Μόνικα Μπελούτσι ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή του θεάτρου, χαρίζοντας τρεις ανεπανάληπτες ιστορικές βραδιές στο Ηρώδειο το 2021, με την πρωτοφανή ζήτηση των Ελλήνων θεατών να ξεπερνά ότι γνωρίζαμε μέχρι τότε για τα sold out θεάματα.

Η ταινία θα προβληθεί στην Αθήνα για πρώτη φορά, με αφορμή τα γενέθλια της Μαρίας Κάλλας την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου στις 8μμ στο Θέατρο Παλλάς, παρουσία της Ιταλίδας σταρ. Μετά την προβολή θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση του κοινού με τη Μόνικα Μπελούτσι την οποία θα συντονίσει ο Ορέστης Ανδρεαδάκης.

Προμηθευτείτε έγκαιρα τα εισιτήριά σας για αυτή τη μαγική βραδιά εδώ

Το υβριδικό ντοκιμαντέρ «Μαρία Κάλλας – Μόνικα Μπελούτσι: Μια Συνάντηση» προσφέρει μια εις βάθος εξερεύνηση της ζωής της θρυλικής σοπράνο και επικεντρώνεται στους προσωπικούς αγώνες και την ανθεκτικότητα που καθόρισαν το ταξίδι της Κάλλας στη ζωή και στην επιτυχία.

Η Κάλλας δεν ήταν απλώς μια παγκοσμίου φήμης σοπράνο – ήταν μια γυναίκα που ξεπέρασε τις αντιξοότητες, μετατρέποντας τον πόνο της σε δύναμη. Η ερμηνεία της Μπελούτσι αποτυπώνει τη χάρη της Κάλλας, ακόμη και στις πιο ευάλωτες στιγμές της, αναδεικνύοντας το πιο σιωπηρό κεφάλαιο της ζωής της.

Για την Μπελούτσι, το να μπει στη θέση της Κάλλας ήταν μια βαθιά προσωπική εμπειρία. Συνδέθηκε με την ευθραυστότητα της Κάλλας και την ίδια στιγμή και τη δύναμή της.

Αυτή η ταινία αποκαλύπτει τον άνθρωπο πίσω από το είδωλο, αντανακλώντας και το καλλιτεχνικό ταξίδι της ίδιας της Μπελούτσι, καθώς τιμά την πολυπλοκότητα που μεσολαβεί ανάμεσα στη ντίβα και στη γυναίκα.

Αποτελεί, επίσης, ένα πολύτιμο τεκμήριο της διεθνούς περιοδείας της θεατρικής παράστασης «Μαρία Κάλλας: επιστολές και αναμνήσεις». Κατά τη διάρκεια της περιοδείας παρατηρούμε και συγκρίνουμε δύο διαφορετικές εποχές –τη σημερινή και εκείνη στην οποία μεσουρανούσε η Κάλλας– ενώ ταυτόχρονα γινόμαστε κοινωνοί και μάρτυρες ενός ουσιώδους διαλόγου ανάμεσα στη σπουδαία σύγχρονη Ιταλίδα ηθοποιό και στη φωνή που σημάδεψε τον 20ό αιώνα. Δυο γυναίκες που παρά τις διαφορετικές τους καταβολές συναντιούνται ετεροχρονισμένα χάρη στην αγάπη τους για την τέχνη.

Πληροφορίες

Μαρία Κάλλας – Μόνικα Μπελούτσι: Μια συνάντηση

Festival del Cinema di Roma, Οκτώβριος 2023

46o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Οκτώβριος 2023

MoMA, New York, Ιούνιος 2024

San Sebastián International Film Festival, Σεπτέμβριος 2024

Lyon Lumière Festival, Οκτώβριος 2024

Θέατρο Παλλάς, 5 Δεκεμβρίου 2025

Η Κάλλας ως σύμβολο υψηλής και λαϊκής κουλτούρας

Η Μαρία Κάλλας κατάφερε να γεφυρώσει την «υψηλή» τέχνη με την ποπ κουλτούρα, χωρίς να κάνει καμία έκπτωση στο ρεπερτόριό της. Οι ερμηνείες της προκαλούσαν φρενίτιδα σε κορυφαία ιδρύματα, όπως η Σκάλα του Μιλάνου και η Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης. Συνεργάστηκε με σπουδαίες προσωπικότητες, όπως ο Λουκίνο Βισκόντι, ο Φράνκο Τζεφιρέλι και ο Λέοναρντ Μπερνστάιν, ενώ ο Πιερ Πάολο Παζολίνι την επέλεξε ως πρωταγωνίστρια στη μη τραγουδιστική ταινία «Μήδεια» το 1969. Η φήμη της εκτοξεύτηκε και μέσω τηλεοπτικών εμφανίσεων σε εκπομπές όπως το The Ed Sullivan Show, όπου το 1956 ερμήνευσε το περίφημο «Vissi d’arte» από την «Τόσκα» του Πουτσίνι.

Η προσωπική ζωή της Κάλλας βρέθηκε συχνά στο επίκεντρο δημόσιας προσοχής και αδιάκριτης παρέμβασης. Ανάμεσα στους ανθρώπους που εκμεταλλεύτηκαν το ταλέντο της ήταν οι ίδιοι οι γονείς και η αδελφή της, ο μεγαλύτερης ηλικίας σύζυγός της, αλλά και ο εραστής της, Αριστοτέλης Ωνάσης, που αργότερα παντρεύτηκε τη Τζάκι Κένεντι, αλλά συνέχισε να διεκδικεί την Κάλλας. Η μεταμόρφωσή της από «ασχημόπαπο» σε σύμβολο μόδας με εκφραστικά μάτια και εντυπωσιακά κοσμήματα αποτέλεσε πηγή ανεξάντλητων δημοσιευμάτων και βιογραφιών.

Η ντίβα ως αρχέτυπο – Η ένταση ανάμεσα στη δόξα και τον πόνο

Η εικόνα της Κάλλας ως αρχέτυπο ντίβας συνοδεύεται από την αντίληψη ότι μια σταρ-θεότητα πρέπει να υποφέρει για την τέχνη της – μια προσδοκία που δεν επιβάλλεται στους άνδρες καλλιτέχνες με τον ίδιο τρόπο. Η ίδια διοχέτευσε τους προσωπικούς τραυματισμούς στη μουσική έκφραση, δεσμευμένη από την αίσθηση του πεπρωμένου. Οι αυστηρές απαιτήσεις προς τον εαυτό της ενίσχυσαν τη φήμη για δύσκολο χαρακτήρα· δεν έκρυψε ποτέ τη φτώχεια των παιδικών χρόνων ή τις δυσκολίες των πρώτων βημάτων.

«Να είστε προσεκτικοί όταν λέτε ‘γκέτο’… η μουσική γεννιέται εκεί», είχε πει στον Γάλλο δημοσιογράφο Φιλίπ Καλονί, στην τελευταία συνέντευξή της το 1977. «Σπάνια έχω δει μεγάλο μουσικό από εύπορη τάξη. Τα γκέτο έχουν κάτι καλό: αν προέρχεσαι από εκεί, θέλεις πάντα περισσότερα. Λες: ‘Μια μέρα θα γίνω κάποιος’».

Δύναμη απέναντι στην προκατάληψη – Η κληρονομιά μιας πρωτοπόρου

Πολλές δοκιμασίες που αντιμετώπισε η Κάλλας επαναλαμβάνονται σε γενιές γυναικών σταρ: κατακραυγή προς δυναμικές γυναίκες που γνωρίζουν την αξία τους· ανταγωνισμός μεταξύ ταλέντων (χαρακτηριστική είναι η διαμάχη με τη σοπράνο Ρενάτα Τεμπάλντι)· εξαντλητικά προγράμματα περιοδειών παρά τις ασθένειες ή την κόπωση. Παρέμεινε αξιοπρεπής ακόμα κι όταν δεχόταν απίστευτη σκληρότητα πολύ πριν καθιερωθούν οι έννοιες ευημερίας ή αποδοχής του σώματος στους καλλιτέχνες.

Στην παιδική ηλικία, λοιδορήθηκε για τα παραπανίσια κιλά· αργότερα επικρίθηκε επειδή αδυνάτισε πολύ – λέγεται μάλιστα ότι αυτό συνέβαλε στην πτώση της φωνής της, αν και αναμφισβήτητα καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι εντάσεις του έργου που ανέλαβε.

“La Divina” – Μια φωνή μοναδική χωρίς διαδόχους

Πρωτοπόρος τόσο στη σκηνή όσο και στο στούντιο, το δισκογραφικό έργο της καλύπτει από τα τέλη των ’40s έως τις τελευταίες εμφανίσεις της, αγγίζοντας ακροατές όλων των ηλικιών. Τον Σεπτέμβριο κυκλοφόρησε από τη Warner Classics το box set «La Divina», με όλες τις σπουδαίες στιγμές – συμπεριλαμβανομένων των μαθημάτων στη Juilliard που ενέπνευσαν το θεατρικό έργο “Master Class” του Terrence McNally (1995). Διατίθενται επίσης συλλεκτικές εκδόσεις βινυλίου σε διάφορα χρώματα.

Ο μουσικολόγος Μισέλ Ρουμπινέ τονίζει: «Η φωνή της ενεργοποιεί όλες τις αισθήσεις· μιλά στο μυαλό, στην καρδιά και στα βάθη κάθε ακροατή». Με μοναδικό τρόπο ενώνει λόγο και νότα, αναδεικνύοντας ευαισθησία κι ένα ιδιαίτερο χιούμορ ακόμα κι αν σπάνια τραγούδησε κωμικούς ρόλους – πάντα με μια υποδόρια ειρωνεία.

Το άγγιγμα μιας θρυλικής φωνής – Από την όπερα στην ποπ κουλτούρα

Η υστεροφημία ίσως επισκιάζει τη σκληρότητα των μέσων που κάποτε αντιμετώπισε η Κάλλας, όμως αναδεικνύει παράλληλα τη μοναδικότητά της. Υπάρχει μόνο μία Κάλλας – κι ωστόσο άπειρες εκδοχές μέσα μας: κάθε ακροατής προβάλλει στις ερμηνείες της προσωπικές επιθυμίες ή αγωνίες.

Ο σκηνοθέτης Τομ Βολφ, δημιουργός του ντοκιμαντέρ “Maria by Callas” (2017), περιγράφει πως ανακάλυψε τυχαία τη φωνή της («mad scene» από τη “Λουτσία ντι Λαμερμούρ” του Ντονιτσέτι) στο YouTube ξημερώματα: «Το μόνο που μπορούσα να νιώσω ήταν κάτι απερίγραπτο να με διαπερνά». Παρότι δεν μεγάλωσε με όπερα, ήρθε κοντά στην Κάλλας μέσω pop αναφορών: είτε μέσα από ταινίες όπως το “Philadelphia” (1993) όπου ο Τομ Χανκς μεταφράζει συγκινημένος το “La Mamma Morta”, είτε μέσα από διαφημίσεις αρωμάτων Jean-Paul Gaultier με soundtrack τη θρυλική “Casta Diva” από τη “Norma”. Η μουσική αυτή παραμένει ακαταμάχητα μεταμορφωτική.

Πηγή: BBC

Τα νέα χαρτονομίσματα θα κυκλοφορήσουν το 2026, αποτυπώνοντας τη μοιρασμένη ιστορία της Ευρώπης, ενώ ενσωματώνουν σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας και προσβασιμότητας. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επέλεξε ως βασικό θέμα τον «Ευρωπαϊκό Πολιτισμό», εστιάζοντας σε προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Διαχρονικές προσωπικότητες στα νέα χαρτονομίσματα

Κάθε νέο χαρτονόμισμα θα απεικονίζει μια ιστορική μορφή πλάι σε μια πολιτιστική σκηνή που σχετίζεται με το έργο της. Το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ τιμά τη διάσημη Ελληνίδα σοπράνο Μαρία Κάλλας, ως σύμβολο της παράδοσης των παραστατικών τεχνών στην Ευρώπη, μαζί με εικόνα καλλιτεχνών του δρόμου.

Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες όλων των εποχών, θα κοσμεί το χαρτονόμισμα των 10 ευρώ, συνοδευόμενος από παιδική χορωδία που αναδεικνύει τη δύναμη της μουσικής να ενώνει γενιές.

Η πρωτοπόρος στη φυσική και πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με Νόμπελ, Μαρί Κιουρί, θα εμφανίζεται στο χαρτονόμισμα των 20 ευρώ, πλάι σε σκηνή σχολικής τάξης για να αναδειχθεί η αξία της εκπαίδευσης και της επιστημονικής ανακάλυψης.

Το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ θα φέρει τον Μιγκέλ ντε Θερβάντες, διάσημο Ισπανό συγγραφέα του «Δον Κιχώτη», μαζί με απεικόνιση ανθρώπων που διαβάζουν σε βιβλιοθήκη, ως φόρο τιμής στη λογοτεχνική παράδοση της Ευρώπης.

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, κορυφαίος καλλιτέχνης και εφευρέτης της Αναγέννησης, θα κοσμεί το χαρτονόμισμα των 100 ευρώ. Η συμβολή του στην τέχνη και την επιστήμη θα αποτυπώνεται μέσα από εικόνα ανθρώπων που θαυμάζουν έργα τέχνης.

Στο νέο χαρτονόμισμα των 200 ευρώ θα εμφανίζεται η Μπέρτα φον Ζούτνερ, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης για τη δράση της υπέρ του διαλόγου και της διπλωματίας, πλαισιωμένη από σκηνή πολυσύχναστης πλατείας που συμβολίζει τη συνεργασία.

Διαβούλευση με το κοινό και επόμενα βήματα

Η ΕΚΤ ενέπλεξε τους πολίτες στη διαδικασία ανασχεδιασμού ήδη από το 2021, όταν πραγματοποιήθηκε πανευρωπαϊκή έρευνα για τις θεματικές των νέων χαρτονομισμάτων. Ακολούθησε δεύτερη διαβούλευση το 2023, με περισσότερες από 365.000 απαντήσεις που οδήγησαν στην επιλογή δύο θεμάτων: «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός» και «Ποτάμια & Πουλιά».

Το 2025, προκηρύχθηκε διαγωνισμός σχεδίου στον οποίο κλήθηκαν καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη να καταθέσουν προτάσεις για τα νέα χαρτονομίσματα. Μετά την επιλογή μιας shortlist, οι πολίτες θα έχουν ξανά λόγο πριν εγκριθούν τα τελικά σχέδια το 2026.

Σύγχρονο ευρώ για τη νέα εποχή

Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι τα νέα χαρτονομίσματα θα συνδυάζουν τον εορτασμό της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς με σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας και φιλικά προς το περιβάλλον υλικά. Εκτιμάται πως θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι να τεθούν πλήρως σε κυκλοφορία.

Το ευρώ, που κυκλοφόρησε το 2002, αποτελεί σήμερα νόμισμα για 20 χώρες και πάνω από 340 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο ανασχεδιασμός αυτός σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αλλαγή εδώ και δύο δεκαετίες, φέρνοντας καθημερινά πολιτιστικά σύμβολα στα χέρια εκατομμυρίων Ευρωπαίων.

Φέτος, το Μουσείο, σε συνεργασία με το British Council, φιλοξενεί τον διεθνώς αναγνωρισμένο και πολυβραβευμένο Βρετανό σκηνοθέτη όπερας, τηλεόρασης και μουσικών ντοκιμαντέρ, Tony Palmer, σε δύο τιμητικές προβολές του εμβληματικού του έργου “CALLAS”. Το ντοκιμαντέρ, που ξεκίνησε να δημιουργείται όσο η μεγάλη ντίβα ήταν ακόμη εν ζωή και ολοκληρώθηκε μετά τον θάνατό της, αποτελεί μια μοναδική κινηματογραφική μαρτυρία για τη ζωή και την τέχνη της.

Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την ταινία παρουσία του ίδιου του δημιουργού, ο οποίος θα μοιραστεί σκέψεις και εμπειρίες όχι μόνο για το έργο του, αλλά και για την τέχνη του μουσικού ντοκιμαντέρ, ένα είδος στο οποίο θεωρείται κορυφαίος εκφραστής παγκοσμίως. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με την ευγενική υποστήριξη των Divani Collection Hotels, χορηγού φιλοξενίας.

Πληροφορίες:

Ημερομηνίες: Τρίτη 16 & Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου 2025
Ώρα: 19:00 – Διάρκεια ντοκιμαντέρ: 90 λεπτά. Θα ακολουθήσει συζήτηση.
Κόστος: 10€ – Στην τιμή περιλαμβάνεται και η είσοδος στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου προαιρετικά, πριν την προβολή.

Κλείστε τη θέση σας εδώ

Τον Δεκέμβριο του 2023, η ελληνική πρεσβεία στην Ιταλία, σε συνεργασία με την Όπερα της Ρώμης, είχε οργανώσει μια συναυλία-αφιέρωμα στη «Ντιβίνα», με τη συμμετοχή της σοπράνο Μυρτώς Παπαθανασίου και του πιανίστα Γιάννη Τσανακαλιώτη. Η βραδιά αυτή αποτέλεσε μια πρώτη πράξη συμβολικής «επανασύνδεσης» με την Κάλλας, περισσότερο από εξήντα χρόνια μετά τη διακοπή της συνεργασίας της με το ιταλικό θέατρο.

Η τοποθέτηση της προτομής του Νίκου Φλώρου σε ειδικά αφιερωμένο χώρο του θεάτρου που φέρει το όνομα της Μαρίας Καλογεροπούλου, αποτελεί ακόμα μία σημαντική πρωτοβουλία με την οποία η ιταλική πρωτεύουσα τιμά τη μνήμη της κορυφαίας Ελληνίδας καλλιτέχνιδας.

Στην τελετή των αποκαλυπτηρίων, παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο γλύπτης Νίκος Φλώρος, η πρέσβης της Ελλάδας στην Ιταλία Ελένη Σουρανή και ο διευθυντής της Όπερας της Ρώμης Φραντσέσκο Τζαμπρόνε. Και οι δύο εξήραν τη σημασία του έργου ως σύμβολο ζωντανής πολιτιστικής σύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας και εξέφρασαν τις ευχαριστίες τους προς τον καλλιτέχνη για τη συμβολή του στη διατήρηση της μνήμης της Μαρίας Κάλλας.

Πηγή: Lifo.gr
Φωτογραφία: nikosfloros.com