Τα νέα χαρτονομίσματα θα κυκλοφορήσουν το 2026, αποτυπώνοντας τη μοιρασμένη ιστορία της Ευρώπης, ενώ ενσωματώνουν σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας και προσβασιμότητας. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ επέλεξε ως βασικό θέμα τον «Ευρωπαϊκό Πολιτισμό», εστιάζοντας σε προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Διαχρονικές προσωπικότητες στα νέα χαρτονομίσματα

Κάθε νέο χαρτονόμισμα θα απεικονίζει μια ιστορική μορφή πλάι σε μια πολιτιστική σκηνή που σχετίζεται με το έργο της. Το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ τιμά τη διάσημη Ελληνίδα σοπράνο Μαρία Κάλλας, ως σύμβολο της παράδοσης των παραστατικών τεχνών στην Ευρώπη, μαζί με εικόνα καλλιτεχνών του δρόμου.

Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες όλων των εποχών, θα κοσμεί το χαρτονόμισμα των 10 ευρώ, συνοδευόμενος από παιδική χορωδία που αναδεικνύει τη δύναμη της μουσικής να ενώνει γενιές.

Η πρωτοπόρος στη φυσική και πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με Νόμπελ, Μαρί Κιουρί, θα εμφανίζεται στο χαρτονόμισμα των 20 ευρώ, πλάι σε σκηνή σχολικής τάξης για να αναδειχθεί η αξία της εκπαίδευσης και της επιστημονικής ανακάλυψης.

Το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ θα φέρει τον Μιγκέλ ντε Θερβάντες, διάσημο Ισπανό συγγραφέα του «Δον Κιχώτη», μαζί με απεικόνιση ανθρώπων που διαβάζουν σε βιβλιοθήκη, ως φόρο τιμής στη λογοτεχνική παράδοση της Ευρώπης.

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, κορυφαίος καλλιτέχνης και εφευρέτης της Αναγέννησης, θα κοσμεί το χαρτονόμισμα των 100 ευρώ. Η συμβολή του στην τέχνη και την επιστήμη θα αποτυπώνεται μέσα από εικόνα ανθρώπων που θαυμάζουν έργα τέχνης.

Στο νέο χαρτονόμισμα των 200 ευρώ θα εμφανίζεται η Μπέρτα φον Ζούτνερ, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης για τη δράση της υπέρ του διαλόγου και της διπλωματίας, πλαισιωμένη από σκηνή πολυσύχναστης πλατείας που συμβολίζει τη συνεργασία.

Διαβούλευση με το κοινό και επόμενα βήματα

Η ΕΚΤ ενέπλεξε τους πολίτες στη διαδικασία ανασχεδιασμού ήδη από το 2021, όταν πραγματοποιήθηκε πανευρωπαϊκή έρευνα για τις θεματικές των νέων χαρτονομισμάτων. Ακολούθησε δεύτερη διαβούλευση το 2023, με περισσότερες από 365.000 απαντήσεις που οδήγησαν στην επιλογή δύο θεμάτων: «Ευρωπαϊκός Πολιτισμός» και «Ποτάμια & Πουλιά».

Το 2025, προκηρύχθηκε διαγωνισμός σχεδίου στον οποίο κλήθηκαν καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη να καταθέσουν προτάσεις για τα νέα χαρτονομίσματα. Μετά την επιλογή μιας shortlist, οι πολίτες θα έχουν ξανά λόγο πριν εγκριθούν τα τελικά σχέδια το 2026.

Σύγχρονο ευρώ για τη νέα εποχή

Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι τα νέα χαρτονομίσματα θα συνδυάζουν τον εορτασμό της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς με σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας και φιλικά προς το περιβάλλον υλικά. Εκτιμάται πως θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι να τεθούν πλήρως σε κυκλοφορία.

Το ευρώ, που κυκλοφόρησε το 2002, αποτελεί σήμερα νόμισμα για 20 χώρες και πάνω από 340 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο ανασχεδιασμός αυτός σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αλλαγή εδώ και δύο δεκαετίες, φέρνοντας καθημερινά πολιτιστικά σύμβολα στα χέρια εκατομμυρίων Ευρωπαίων.

Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, η φήμη του πίνακα εκτοξεύτηκε, όταν η Μόνα Λίζα κλάπηκε, στις 21 Αυγούστου του 1911. Την επόμενη μέρα, ο ζωγράφος, Λουί Μπερού, περπατώντας στο Λούβρο, πήγε στο Salon Carré, όπου εκτίθονταν η Μόνα Λίζα επί πέντε χρόνια. Ωστόσο, στο σημείο όπου έπρεπε να βρίσκεται ο πίνακας, υπήρχαν τέσσερις σιδερένιοι πάσσαλοι. Ο Μπερού ενημέρωσε τον υπεύθυνο της ασφάλειας εκείνου του τομέα, οι οποίος νόμιζε πως ο πίνακας φωτογραφιζόταν για εμπορικούς λόγους. Λίγες ώρες αργότερα, ο Μπερού μαζί με τον επικεφαλής της ασφάλειας του τομέα επικοινώνησαν με τον επικεφαλής του τομέα, και επιβεβαιώθηκε πως η Μόνα Λίζα δεν βρισκόταν με τους φωτογράφους.

Το Λούβρο έκλεισε για μια εβδομάδα για να διευκολυνθεί η έρευνα για την κλοπή. Ο Γάλλος ποιητής, Γκιγιώμ Απολλιναίρ, θεωρήθηκε ύποπτος, συνελήφθη και φυλακίστηκε. Ο Απολλιναίρ προσπάθησε να εμπλέξει στην υπόθεση τον φίλο του, Πάμπλο Πικάσο, ο οποίος, επίσης, ανακρίθηκε, αλλά αργότερα και οι δύο απαλλάχθηκαν των κατηγοριών. Εκείνη τηn χρονική περίοδο, επικράτησε η εντύπωση πως ο πίνακας είχε χαθεί οριστικά, ωστόσο δύο χρόνια αργότερα, ανακαλύφθηκε ο πραγματικός δράστης.

Η Μόνα Λίζα είχε κλαπεί από τον Βιντσέντσο Περούτζια, υπάλληλο του Λούβρου, ο οποίος μπήκε στο μουσείο, κάποια στιγμή, κατά τη διάρκεια της ημέρας, κρύφτηκε σε μία ντουλάπα και βγήκε από το μουσείο, αφού αυτό είχε κλείσει, κρύβοντας τον πίνακα κάτω από το παλτό του. Ο Ιταλός Περούτζια πίστευε πως ο πίνακας του Λεονάρντο έπρεπε να επιστραφεί στην Ιταλία και να εκτίθεται σε ιταλικό μουσείο. Ένα από τα κίνητρα του Περούτζια πιθανόν να ήταν και το γεγονός ότι ένας φίλος του πωλούσε αντίγραφα του πίνακα, η αξία των οποίων θα αυξανόταν ραγδαία μετά την κλοπή του αυθεντικού. Αφού κράτησε τον πίνακα στο διαμέρισμά του για δύο χρόνια, τελικά συνελήφθη, όταν προσπάθησε να τον πουλήσει στους διοικητές της πινακοθήκης, Ουφίτσι, στην Φλωρεντία.

Ο πίνακας εκτέθηκε σε διάφορα μέρη σε όλη την Ιταλία κι επεστράφη στο Μουσείο του Λούβρου το 1913. Ο Περούτζια επικροτήθηκε στην Ιταλία για τον πατριωτισμό του κι εξέτισε ποινή φυλάκισης έξι μηνών για το έγκλημα που διέπραξε.