Το τζίντζερ είναι γνωστό για τις αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και αντιεμετικές του ιδιότητες. Η δραστική ουσία gingerol φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση των φλεγμονών, στην ανακούφιση από γαστρεντερικά ενοχλήματα και στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα. Αν και οι κλινικές μελέτες για τα ginger shots καθαυτά είναι περιορισμένες, τα ευρήματα για το ίδιο το τζίντζερ είναι πολλά υποσχόμενα.

Τα ginger shots δεν είναι πανάκεια – Τι λέει η επιστήμη

Παρότι τα ginger shots έχουν αποκτήσει φήμη ως «θαυματουργό» ενισχυτικό του ανοσοποιητικού, οι επιστημονικές ενδείξεις δεν είναι ιδιαίτερα ισχυρές, προειδοποιεί η Δρ. Emily Leeming, διαιτολόγος στο King’s College του Λονδίνου. Όπως εξηγεί, υπάρχουν μόνο λίγες μικρές μελέτες που υποδεικνύουν πιθανή μείωση ορισμένων δεικτών φλεγμονής – αλλά με αρκετούς περιορισμούς: οι συμμετέχοντες ήταν λίγοι, οι δημοσιεύσεις χαμηλής επιστημονικής ποιότητας και οι δόσεις που χρησιμοποιήθηκαν προέρχονταν, κυρίως, από αποξηραμένα ή συμπυκνωμένα εκχυλίσματα, όχι από φρέσκο χυμό τζίντζερ όπως αυτόν που πωλείται στο εμπόριο.

Η Δρ. Leeming επισημαίνει ότι δεν είναι καν σαφές αν τα ενεργά συστατικά του τζίντζερ παραμένουν σταθερά στον χρόνο, ειδικά όταν ο χυμός αποθηκεύεται ή υφίσταται θερμική επεξεργασία. Ακόμη και σε μια από τις πιο αξιόλογες μελέτες –σε άνδρες δρομείς αντοχής που έλαβαν αποξηραμένο τζίντζερ– παρατηρήθηκε μεν μια μείωση της φλεγμονής μετά την άσκηση, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα ίσχυε για άτομα που πάσχουν από χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις ή για τον γενικό πληθυσμό.

«Η φλεγμονή δεν αντιμετωπίζεται με ένα τρόφιμο ή ένα σφηνάκι την ημέρα», τονίζει. «Χρειάζεται σταθερή, ισορροπημένη διατροφή, καλός ύπνος, άσκηση και διαχείριση του στρες». Τα ginger shots μπορεί να έχουν ένα μικρό όφελος, αλλά σίγουρα δεν αποτελούν μαγική λύση.

Αντί να επενδύουμε σε ginger shots που κοστίζουν, η Leeming προτείνει να δίνουμε προτεραιότητα σε τροφές με αποδεδειγμένο όφελος για το ανοσοποιητικό, όπως τα μούρα ή τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα οποία τροφοδοτούν με φυτικές ίνες τον οργανισμό μας, είναι ευεργετικά για το μικροβίωμα του εντέρου και ενισχύουν με φυσικό τρόπο την άμυνα του οργανισμού μας.

Ο κουρκουμάς και η κουρκουμίνη που περιέχει, η φυσική χρωστική που του δίνει το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα του, θεωρείται ένα από τα σύγχρονα super food. Μπορούμε να προσθέσουμε κουρκουμά σε σούπες, σε smoothies και σε ροφήματα ή να το πάρουμε ως συμπλήρωμα διατροφής και να κερδίσουμε τις πολλές θετικές του ιδιότητες. Σε κάποιες περιπτώσεις, όμως είναι καλό να αποφεύγουμε τον κουρκουμά -ή έστω σε μεγάλες ποσότητες- ειδικά σε συνδυασμό με ορισμένα φάρμακα.

Τα οφέλη του κουρκουμά για καλή υγεία

Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι ο κουρκουμάς διαθέτει σημαντικές αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες για τον οργανισμό. Τόσο ο κουρκουμάς, όσο και η κουρκουμίνη, έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία πολλών φλεγμονωδών καταστάσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα, οι εποχιακές αλλεργίες και οι λοιμώξεις του αναπνευστικού (πνεύμονα). Ορισμένες έρευνες δείχνουν επίσης ότι ο κουρκουμάς μπορεί να βελτιώσει καταστάσεις όπως η κατάθλιψη, η υπερλιπιδαιμία (υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα) και η νόσος του Αλτσχάιμερ.

Πότε ο κουρκουμάς μπορεί να έχει «παρενέργειες»

Παρόλο που ο κουρκουμάς είναι φυσικό προϊόν, κυρίως σε μεγάλες ποσότητες ή με τη μορφή συμπληρώματος, μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα και συμπληρώματα διατροφής ή να μην ενδείκνυται για ορισμένες καταστάσεις υγείας. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να επηρεάσουν το πόσο καλά λειτουργεί ένα φάρμακο που έχει δώσει ο γιατρός ή την απορρόφησή του από τον οργανισμό.

Με ποια φάρμακα είναι καλό να αποφεύγουμε τον κουρκουμά

Αντιπηκτικά φάρμακα

Τα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα εμποδίζουν την πήξη του αίματος και «αραιώνουν» το αίμα. Χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία ή την πρόληψη καταστάσεων όπως οι θρόμβοι αίματος ή σε καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εγκεφαλικών επεισοδίων και των καρδιακών προσβολών. Καθώς ο κουρκουμάς διαθέτει επίσης αντιπηκτική δράση, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για αιμορραγία και μώλωπες εάν λαμβάνεται μαζί με άλλα αντιπηκτικά φάρμακα.

Φάρμακα για διαβήτη

Ο κουρκουμάς και η κουρκουμίνη μπορεί να μειώσουν το σάκχαρο στο αίμα, γι’ αυτό χρειάζεται η συμβουλή του γιατρού εάν λαμβάνουμε οποιοδήποτε φάρμακο για τον διαβήτη που μειώνει το σάκχαρο στο αίμα. Σύμφωνα με μελέτη, η λήψη κουρκουμά μαζί με άλλα φάρμακα για το διαβήτη μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, σημαντική μείωση του σακχάρου στο αίμα.

Αντιυπερτασικά

Η λήψη κουρκουμά με αμλοδιπίνη -δραστική ουσία σε φάρμακα για την υπέρταση- μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα του φαρμάκου στον οργανισμό, αυξάνοντας τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με την αμλοδιπίνη, όπως πόνο στο στομάχι, ζάλη, ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς, έντονο πόνο στο στήθος και λιποθυμία. Σύμφωνα με τους ερευνητές υπάρχει δραστική αύξηση των επιπέδων της αμλοδιπίνης στον οργανισμό όταν λαμβάνεται μαζί με κουρκουμά. Ωστόσο, η λήψη των δύο ουσιών μαζί δεν φαίνεται να μειώνει την αρτηριακή πίεση. Μελέτες αλληλεπίδρασης της αμλοδιπίνης και του κουρκουμά έχουν διεξαχθεί μόνο σε ζώα, επομένως απαιτείται έρευνα σε ανθρώπους.

Οιστρογόνα κατά την εμμηνόπαυση

Μεγάλες ποσότητες κουρκουμά μπορεί να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης με οιστρογόνα σε γυναίκες σε εμμηνόπαυση. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο κουρκουμάς συνδέεται με τους υποδοχείς οιστρογόνων στο σώμα, εμποδίζοντας τα οιστρογόνα να δράσουν όπως αναμένεται και μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Φάρμακα που μπορεί να βλάψουν το ήπαρ

Πολλά φάρμακα, ειδικά όταν λαμβάνονται μακροχρόνια, μπορεί να βλάψουν το συκώτι. Μία από τις πιο σοβαρές παρενέργειες που αναφέρθηκαν με τον κουρκουμά είναι ακριβώς οι ηπατικές βλάβες, που βέβαια αναφέρονται συχνότερα με δόσεις κουρκουμίνης 250-1.800 χιλιοστογραμμάρια ημερησίωςκαι μπορεί να περιλαμβάνουν την ηπατίτιδα (φλεγμονή του ήπατος), τη χολόσταση (όταν η ροή της χολής από το ήπαρ σταματά ή επιβραδύνεται) και την κυτταρική ηπατική βλάβη.

Σουλφασαλαζίνη για αυτοάνοσες παθήσεις

Η σουλφασαλαζίνη είναι ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αυτοάνοσων παθήσεων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Η λήψη κουρκουμά με αυτό το φάρμακο μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σουλφασαλαζίνης στον οργανισμό, προκαλώντας ενδεχομένως παρενέργειες, ανάμεσά τους εξάνθημα, πόνο στο στομάχι, πόνο στο στήθος, αδυναμία και επιληπτικές κρίσεις.

Συμπερασματικά

Με την ευκαιρία που μιλάμε για τις τυχόν παρενέργειες του κουρκουμά -αν είναι σωστό να τις λέμε έτσι- ας επισημάνουμε ότι για κάθε συμπλήρωμα διατροφής που παίρνουμε είναι σημαντικό να έχουμε τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού ή τη συμβουλή του φαρμακοποιού ώστε να αποφύγουμε τυχόν δυσάρεστες συνέπειες.

Με αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ο κουρκουμάς-ή κουρκούμη- τα τελευταία χρόνια συγκαταλέγεται στις υπερτροφές που ενισχύουν το ανοσοποιητικό και συμβάλλουν στη διαχείριση φλεγμονωδών νοσημάτων όπως η οστεοαρθρίτιδα, σύμφωνα με τους ειδικούς του αμερικανικού φορέα National Center for Complementary and Integrative Health. Έρευνες έχουν συνδέσει την κατανάλωση κουρκουμά με προστασία από εποχικές αλλεργίες και λοιμώξεις του αναπνευστικού, ενώ υπάρχουν στοιχεία ότι μπορεί να βοηθήσει ακόμη και σε καταστάσεις, όπως η κατάθλιψη, η υπερλιπιδιαμία και το Αλτσχάιμερ.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον παραπάνω φορέα που έχει ερευνήσει τα οφέλη και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές του, ο κουρκουμάς, είτε σε μορφή συμπληρώματος διατροφής είτε ως μπαχαρικό, σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να έχει παρενέργειες και να προκαλεί δυσάρεστα συμπτώματα.

Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες του κουρκουμά

Διαταραχές του πεπτικού: Τα πιο συχνά ανεπιθύμητα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσει η κατανάλωση κουρκουμά είναι διαταραχές του στομάχου ή του πεπτικού συστήματος. Ανάμεσά τους, πρήξιμο στην κοιλιά, δυσκοιλιότητα, δυσπεψία, αέρια στο έντερο, διάρροια και ναυτία.

Μείωση του σακχάρου στο αίμα: Έρευνες δείχνουν ότι ο κουρκουμάς μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, λαμβάνοντας γλυκόζη από το αίμα και μεταφέροντάς την στους σκελετικούς μύες για να χρησιμοποιηθεί για ενέργεια. Αυτό βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη ρυθμίζοντας την ποσότητα ινσουλίνης που απαιτείται στο σώμα για τον έλεγχο των υψηλών επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Παρότι αυτό μπορεί να είναι θετικό σε ανθρώπους με σακχαρώδη διαβήτη, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή εάν λαμβάνονται φάρμακα, όπως ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά σκευάσματα, που ήδη μειώνουν τα επίπεδα του σακχάρου. Σε αυτήν την περίπτωση, η μεγάλη κατανάλωση κουρκουμά μπορεί να ενέχει κίνδυνο για υπογλυκαιμία.

Αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας: Ο κουρκουμάς φαίνεται ότι έχει την ιδιότητα να δρα ως αντιπηκτικό του αίματος και να εμποδίζει το σχηματισμό επικίνδυνων θρόμβων. Σε ανθρώπους όμως με νοσήματα όπως η αιμορροφιλία, αυτό μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Αντίστοιχα, χρειάζεται προσοχή στην κατανάλωση κουρκουμά σε ανθρώπους που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή.

Ποιοι να αποφεύγουν τον κουρκουμά

Δεν είναι γνωστό αν ο κουρκουμάς ως συμπλήρωμα διατροφής είναι ασφαλής κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. Μόνο ο γιατρός μπορεί να συστήσει με ασφάλεια συμπληρώματα διατροφής -χημικά ή φυσικά- οπότε αποφύγετε τον κουρκουμά εάν είστε σε αυτήν τη φάση της ζωής σας.

Ποια θεωρείται ασφαλής ποσότητα για κατανάλωση κουρκουμά;

Αναφορικά με τον κουρκουμά στη διατροφή μας, είναι δύσκολο να ξεπεράσουμε τις ασφαλείς ποσότητες εάν απλά τον προσθέτουμε στα φαγητά και τα ροφήματά μας ή τον καταναλώνουμε με τη μορφή αφεψήματος. Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) θεωρεί τον κουρκουμά ασφαλή σε δόσεις από 4.000-8.000 mg ημερησίως. Αυτό περιλαμβάνει την ποσότητα του μπαχαρικού κουρκουμά που προστίθεται στα τρόφιμα καθώς και τα συμπληρώματα κουρκουμά. Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να καθοριστούν οι πιο αποτελεσματικές και ασφαλείς δόσεις κουρκουμά.