Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, τα τελευταία δέκα χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, χωρίς ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Αν δεν υπάρξει δράση, η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να επηρεάζει τον πλανήτη και την υγεία μας. Η αύξηση της θερμοκρασίας συνδέεται με μη μεταδοτικές ασθένειες, όπως εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιοπάθειες· τα κουνούπια που μεταφέρουν ελονοσία εξαπλώνονται· τα περιστατικά χολέρας και δυσεντερίας γίνονται συχνότερα με τις πλημμύρες· ενώ τα κύματα καύσωνα επιδεινώνουν τη ρύπανση της ατμόσφαιρας προκαλώντας αναπνευστικά προβλήματα όπως άσθμα και βρογχίτιδα.

Αυτή είναι η υγειονομική απειλή που προκαλείται από το κλίμα και για την οποία ο κόσμος πρέπει να προετοιμαστεί — με τις πόλεις να βρίσκονται στο επίκεντρο. Περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του πλανήτη ζουν ήδη σε πόλεις, ενώ μέχρι το 2050 αναμένεται να φτάσουν το 70%. Μέχρι το 2030, η θνησιμότητα στις πόλεις λόγω θερμότητας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 45% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021, ενώ οι θάνατοι από θερμική καταπόνηση και ατμοσφαιρική ρύπανση θα αυξηθούν πάνω από 20% — ένα συνολικό φορτίο που ξεπερνά όλους τους καρκίνους μαζί. Υπάρχουν, ωστόσο, λύσεις.

Απλές παρεμβάσεις με μεγάλη επίδραση

Οι πόλεις οφείλουν να προετοιμαστούν για την απειλή στην υγεία που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, υιοθετώντας απλές και οικονομικές λύσεις για καλύτερη ποιότητα ζωής. Παρότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει ο τελικός στόχος, υπάρχουν τρόποι να περιοριστούν οι άμεσες επιπτώσεις στην υγεία μέσω προληπτικών δράσεων.

Η Bupa πιστεύει ότι η θετική προληπτική δράση είναι καθοριστική: Μειώνει τον άμεσο αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην υγεία και βελτιώνει τη γενική κατάσταση των πολιτών ώστε να ζουν περισσότερο και καλύτερα. Αυτός είναι ο λόγος που η Bupa συνεργάστηκε διεθνώς με το Sustainable Markets Initiative Health Systems Task Force, μια συμμαχία επιχειρήσεων και ακαδημαϊκών για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων μέσω της δημόσιας υγείας και πρόληψης.

Η πρώτη τους έκθεση, “The Case for Action: The Power of Prevention to Support Health in a Changing Climate”, αναδεικνύει πως μέτρα χαμηλού κόστους αλλά υψηλής αποτελεσματικότητας μπορούν, με συνεργασία φορέων υγείας, δημοτικών αρχών και επιχειρήσεων, να σώσουν έως 725.000 ζωές ετησίως. Ένα βασικό μέτρο είναι η διατήρηση δροσερού και καθαρού αέρα στις πόλεις για την προστασία των κατοίκων από τη ζέστη και τη ρύπανση.

Πράσινες υποδομές και ενεργή μετακίνηση

Ο αστικός εξωραϊσμός με πράσινα σημεία — όπως πάρκα ή κατακόρυφοι κήποι — απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία και απελευθερώνει υδρατμούς που δροσίζουν τον αέρα. Τα φυτά επίσης απορροφούν ρύπους και εκλύουν οξυγόνο, βελτιώνοντας την ποιότητα του αέρα. Η κάλυψη των στεγών με ανοιχτόχρωμες ή ανακλαστικές επιφάνειες μειώνει τη θερμοκρασία των κτιρίων και συμβάλλει στη δροσιά ολόκληρων περιοχών.

Προγράμματα που ενισχύουν τη μετακίνηση με τα πόδια ή το ποδήλατο μειώνουν τόσο τη ρύπανση όσο και τις θερμοκρασίες, περιορίζοντας τις εκπομπές των αυτοκινήτων. Αυτές οι απλές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να μειώσουν τους σχετικούς θανάτους έως και κατά 13%.

Η ενεργή μετακίνηση βελτιώνει παράλληλα τη γενική υγεία του πληθυσμού — κάτι κρίσιμο για την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όσο πιο υγιείς οι πολίτες μιας πόλης, τόσο καλύτερα αντέχουν στη θερμική καταπόνηση και τις ασθένειες, ενώ μειώνεται η πίεση στα συστήματα υγείας.

Ύδρευση, αποχέτευση & πρόληψη ασθενειών

Οι βασικές βελτιώσεις σε ύδρευση, αποχέτευση και υγιεινή είναι απαραίτητες για την πρόληψη λοιμώξεων στις διαρκώς αυξανόμενες πόλεις. Ακόμη και απλές λύσεις χαμηλής τεχνολογίας μπορούν να σώσουν έως 57.000 ζωές τον χρόνο μέχρι το 2030. Η διασφάλιση της ποιότητας του νερού είναι καθοριστική: Φίλτρα νερού όπως τα κεραμικά αφαιρούν επικίνδυνα βακτήρια από το νερό που χρησιμοποιούν οι κάτοικοι για πόση, μαγείρεμα ή πλύσιμο — αποτρέποντας έως 109.000 θανάτους ετησίως.

Εξίσου σημαντική είναι η εκπαίδευση των πολιτών για την προαγωγή της υγείας τους. Οι πόλεις συχνά συνδέονται με λιγότερο υγιεινές συνήθειες — καθιστική ζωή, φτωχή διατροφή, εύκολη πρόσβαση σε αλκοόλ ή καπνό. Ωστόσο, οι αστικές υποδομές μπορούν να ενισχύσουν την ενεργή μετακίνηση ενώ οι επαγγελματίες υγείας έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα προσέγγισης πληθυσμού για προγράμματα εμβολιασμών ή προληπτικού ελέγχου — ενισχύοντας έτσι την ανθεκτικότητα απέναντι στις προκλήσεις του κλίματος και ίσως αποτρέποντας έως 131.000 θανάτους ετησίως.

Έγκαιρη ενημέρωση & ανθεκτικές κοινότητες

Όταν συμβαίνουν ακραία φαινόμενα όπως καύσωνες ή πλημμύρες, οι πόλεις ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα όταν οι κοινότητες είναι ενημερωμένες κι έτοιμες. Εκστρατείες ευαισθητοποίησης, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης κι οργανωμένα σχέδια αντίδρασης βοηθούν τους πολίτες αλλά και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να αντιμετωπίσουν καλύτερα τους κινδύνους — ακόμη κι αν πρόκειται απλώς για την αποφυγή έκθεσης στον ήλιο ή την ενίσχυση των υποδομών έναντι πλημμυρών.

Απλά φίλτρα νερού, όπως αυτά από πηλό στη Βραζιλία (filtro-de-aguo-barro), μπορούν να μειώσουν δραστικά τη μετάδοση ασθενειών μέσω μολυσμένου νερού.

Bupa: Παγκόσμια δράση για υγιείς πόλεις

Θετικά προληπτικά μέτρα όπως αυτά μπορούν να προετοιμάσουν τις πόλεις του κόσμου για τις προκλήσεις στην υγεία λόγω κλιματικής αλλαγής — χτίζοντας πάνω στο έργο της Bupa με συνεργάτες διεθνώς για ανάπτυξη λύσεων μεγάλης κλίμακας προς βελτίωση της ζωής στις πόλεις.

“Με τον επανασχεδιασμό των πόλεων με γνώμονα την ευημερία κι ενισχύοντας τις συνεργασίες, μπορούμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να παραμένουν υγιείς για περισσότερο χρόνο, να μειώσουμε τις ανισότητες στην υγεία και να δημιουργήσουμε συστήματα περίθαλψης ανθεκτικά κι αειφόρα”, δηλώνει ο Iñaki Ereño, διευθύνων σύμβουλος της Bupa.

Το πρόγραμμα Healthy Cities της Bupa εμπνέει τους κατοίκους των πόλεων για πιο υγιείς επιλογές ζωής ενώ αναγεννά αστικούς χώρους μέσα από κοινοτικές συνέργειες — συμπεριλαμβανομένης αποκατάστασης υγροτόπων, αναδασώσεων, δενδροφυτεύσεων κι αναγέννησης ακτών σε 68 πόλεις παγκοσμίως. Παράλληλα, η συνεργασία με το Norman Foster Foundation συμβάλλει στην εκπαίδευση νέας γενιάς ηγετών για σχεδιασμό βιώσιμων κι υγιών πόλεων.

Ενώ η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει βασικός στόχος, η έγκαιρη προετοιμασία για τη διαχείριση των συνεπειών στην υγεία αποτελεί ουσιαστικό μέτρο πρόληψης — μια ευκαιρία ώστε οι πόλεις να γίνουν πιο ανθεκτικές κι ευημερούσες κοινότητες.

Πηγή: National Geographic

Το ηλιοβασίλεμα του Αμαζονίου θα αποτελέσει το φόντο για την παράσταση της Μαράια Κάρεϊ, σε μια οπτική ωδή της σημασίας της προστασίας του φυσικού κόσμου. Η σκηνή σχεδιάζεται με πηγή έμπνευσης το λουλούδι σύμβολο της περιοχής, τη Βικτώρια Αμαζόνικα, είδος νούφαρου.

Στη συναυλία, θα εμφανιστούν επίσης καλλιτέχνες που θα παρουσιάσουν την τοπική κουλτούρα της πολιτείας Παρά, συμπεριλαμβανομένων των Ντόνα Ονέτε, Ζοέλμα και Γκάμπι Αμάραντος.

Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί δύο μήνες πριν από την 30η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP30) στο Μπελέμ της Βραζιλίας σε μια προσπάθεια να δοθεί ένα ισχυρό μήνυμα για την ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας της περιοχής.

«Καθώς η Διάσκεψη πραγματοποιείται τον Νοέμβριο» ανέφεραν οι διοργανωτές, «η συναυλία Amazônia Live – Today and Always with Mariah Carey αναδεικνύει την ανάγκη να διατηρηθεί το δάσος προστατεύοντας τους αυτόχθονες πληθυσμούς του, ενθαρρύνοντας τη βιοοικονομία, αποκαθιστώντας τις υποβαθμισμένες εκτάσεις και αναδασώνοντας – συμβάλλοντας έτσι στην παγκόσμια πρόκληση της μείωσης των εκπομπών άνθρακα».

Πηγή: Lifo.gr

Ήξερες ότι:

οι ωκεανοί μας παρέχουν τουλάχιστον το μισό από το οξυγόνο που αναπνέουμε;
οι ωκεανοί τρέφουν δισεκατομμύρια ανθρώπους;
οκτώ στα δέκα ζώα ζουν χάρη στους ωκεανούς;
φάρμακα που δίνουν ζωή σε άρρωστους ανθρώπους και ζώα, φτιάχνονται από συστατικά που προέρχονται από τους ωκεανούς;
εάν η Γη ζεσταθεί πολύ δεν θα μπορεί να μας δώσει τροφή; Οι ωκεανοί δροσίζοντάς την απομακρύνουν αυτό τον κίνδυνο.

Σταθερό *κλίμα για τον πλανήτη σημαίνει ότι το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες δεν ανεβαίνουν τόσο ώστε να έχουμε συνεχείς καύσωνες και να πνιγόμαστε από τη ζέστη, ή τον χειμώνα, στο κέντρο της Αθήνας, να πέφτει χιόνι που να φτάνει ως το γόνατο, ή να βρέχει ξαφνικά τόσο πολύ, ώστε οι δρόμοι των πόλεων να γίνονται ποτάμια, που σηκώνουν στο διάβα τους ακόμα και τα αυτοκίνητα. Αυτές οι συχνές απότομες αλλαγές του καιρού είναι αποτέλεσμα του φαινομένου που ονομάζεται κλιματική αλλαγή.

«Μπροστά μας έχουμε μια ευκαιρία: να προστατεύσουμε το κλίμα μας, το φαγητό μας, το σπίτι μας. Οι ωκεανοί μπορούν, όχι μόνο να ανακάμψουν, αλλά και να ευημερήσουν περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Αρκεί να τους αφήσουμε». Ντέιβιντ Ατένμπορο

Πηγή: Greenpeace

Οπτικό μήνυμα για την πορεία της θερμοκρασίας

Το λεωφορείο, διακοσμημένο με χαρακτηριστικές «λωρίδες θέρμανσης», αποτυπώνει την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας σε παγκόσμιο επίπεδο από το 1860 έως το 2024. Οι μπλε αποχρώσεις συμβολίζουν ψυχρότερες περιόδους, ενώ οι βαθιές κόκκινες – ιδιαίτερα έντονες στο πίσω μέρος του οχήματος – καταγράφουν το έτος 2024, αναδεικνύοντας την έντονη και ταχεία άνοδο της θερμοκρασίας τις τελευταίες δεκαετίες.

Η ιδέα έχει τις ρίζες της στο διάσημο γραφικό του καθηγητή Ed Hawkins από το Πανεπιστήμιο Reading στη Μεγάλη Βρετανία. Όπως τονίζει ο φυσικός και πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, Νάσος Μάκιος, η επιλογή ενός αστικού λεωφορείου για την προβολή του μηνύματος ήταν συνειδητή: «Αποτελεί μέσο που κινείται εντός της πόλης, το βλέπει πολύς κόσμος και μπορεί να διαδώσει άμεσα το μήνυμα σε ευρύ κοινό».

Στόχος η ευαισθητοποίηση και η εκπαίδευση

Το μήνυμα της κλιματικής αλλαγής αποτυπώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι κατανοητό ακόμη και από παιδιά. Η μετάβαση στη βιώσιμη ανάπτυξη αναδεικνύεται ως προτεραιότητα – μια ανάπτυξη που ικανοποιεί τις σημερινές ανάγκες χωρίς να θέτει σε κίνδυνο το μέλλον των επόμενων γενεών. Το συγκεκριμένο λεωφορείο θα διασχίζει καθημερινά όλο το καλοκαίρι την Καλαμάτα, προβάλλοντας το μήνυμα της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και ενισχύοντας τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη για αλλαγή στη συμπεριφορά όλων μας.

Η επιλογή της Καλαμάτας, μάλιστα, δεν είναι τυχαία: περιλαμβάνεται στις 100 ευρωπαϊκές πόλεις που έχουν θέσει ως στόχο την κλιματική ουδετερότητα.

Το καλό παράδειγμα του Αστικού ΚΤΕΛ υπογραμμίζει και τον ιδιαίτερο ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα μέσα μαζικής μεταφοράς στη μείωση των εκπομπών ρύπων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής μέσω της περιορισμένης χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων.

Όπως σχολιάζει ο Νάσος Μάκιος: «Υλοποιούμε το project σε μια πόλη που στοχεύει στην κλιματική ουδετερότητα. Κλειδί για την επιτυχία είναι η συνεργασία φορέων και πολιτών σε δράσεις που αναδεικνύουν το στόχο αυτό. Ο όρος ‘κλιματική ουδετερότητα’ χρειάζεται να γίνει πιο κατανοητός ώστε να συνδεθεί με την ουσιαστική βελτίωση της ζωής μας και τον σεβασμό προς το περιβάλλον». Για τον ίδιο, η δράση αυτή συμβάλλει ουσιαστικά και στην εκπαίδευση, η οποία κρίνει ως καθοριστικό στοιχείο για τη διαμόρφωση περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένων πολιτών. «Η εκπαίδευση από μικρή ηλικία, ο συντονισμός των φορέων και η ενημέρωση λειτουργούν ως αλυσίδα» υπογραμμίζει.

Προϋπόθεση η ενεργή συμμετοχή όλων

Η Καλαμάτα ανήκει ήδη στο ευρωπαϊκό δίκτυο των 100 κλιματικά ουδέτερων και έξυπνων πόλεων, αλλά το στοίχημα είναι η κινητοποίηση όλης της κοινωνίας: οργανισμών, πολιτών, επιχειρήσεων και συλλογικών φορέων.

Όπως εξηγεί ο κ. Μάκιος: «Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, ο μετριασμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι ιδιαίτερα δύσκολος. Η ανάγκη προσαρμογής αφορά την Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο, ενώ η συνεργασία πέραν των ευρωπαϊκών ορίων – με χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα – αποκτά βαρύνουσα σημασία».

Ο Νάσος Μάκιος, μαζί με άλλους 76 Έλληνες πρεσβευτές και 1.132 συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και 50 εταιρικούς εταίρους, δραστηριοποιούνται εθελοντικά στην ενημέρωση, εκπαίδευση και ανάδειξη καλών πρακτικών για τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, όπως επίσης και για την προστασία του περιβάλλοντος.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι πολίτες μπορούν να σκανάρουν το QR code που υπάρχει στο λεωφορείο ή να επισκεφθούν τον σύνδεσμο.

Σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα που παρουσιάστηκαν σε μεγάλες επιδημιολογικές και περιβαλλοντικές έρευνες στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, τα άτομα με χρόνιες παθήσεις, καθώς και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους πλήττονται δυσανάλογα από τη ζέστη.

Οι άνθρωποι άνω των 65 ετών παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος, ενώ ταυτόχρονα συχνά λαμβάνουν φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την προσαρμογή τους σε υψηλές θερμοκρασίες. Καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια και το άσθμα, επιδεινώνονται κατά τη διάρκεια καυσώνων, αυξάνοντας τον κίνδυνο εισαγωγών σε νοσοκομεία και θανάτων.

Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, λόγω της μικρότερης μάζας σώματος και της ανώριμης θερμορρυθμιστικής λειτουργίας, κινδυνεύουν περισσότερο από αφυδάτωση και θερμική εξάντληση. Αντίστοιχα, οι εργαζόμενοι σε κατασκευές, αγροτικές εργασίες ή μεταφορές που εκτίθενται καθημερινά σε υψηλές θερμοκρασίες, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο θερμοπληξίας και άλλων επιπλοκών, ειδικά όταν δεν υπάρχει πρόσβαση σε δροσερούς χώρους ή επαρκή διαλείμματα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν και έναν ακόμα παράγοντα ευαλωτότητας: τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Άνθρωποι που ζουν σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές χωρίς πράσινο, ή σε κτίρια χωρίς επαρκή μόνωση και κλιματισμό, είναι πιο εκτεθειμένοι στις συνέπειες των υψηλών θερμοκρασιών. Οι διαφορές στην πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες και δίκτυα υποστήριξης επιτείνουν τον κίνδυνο.

Έκκληση για στοχευμένα μέτρα προστασίας

Με φόντο τα παραπάνω, οι ερευνητές καλούν τις κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές να λάβουν πιο στοχευμένα μέτρα προστασίας. «Η κλιματική αλλαγή είναι μια άνιση κρίση: πλήττει περισσότερο τους λιγότερο προστατευμένους», σημειώνουν, προτείνοντας μεταξύ άλλων τη δημιουργία “καταφυγίων δροσιάς” στις πόλεις, την ενημέρωση του κοινού για τα συμπτώματα θερμικής εξάντλησης και την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών σε περιόδους καύσωνα.

Καθώς οι θερμοκρασίες συνεχίζουν να σπάνε ρεκόρ σε όλο τον πλανήτη, η κατανόηση του ποιοι πλήττονται περισσότερο από τη ζέστη και γιατί, αποτελεί κρίσιμο βήμα για μια πιο ανθεκτική και δίκαιη αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Πηγή: Lifo.gr

Έχουν αναφερθεί τέσσερις πιθανές αιτίες που ίσως σχετίζονται με τον θάνατο των μελισσών:

1. Τα υβριδικά, γενετικά μεταλλαγμένα φυτά που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια.
2. Η πιθανότητα ότι οι συχνότητες που χρησιμοποιούνται για τα κινητά τηλέφωνα μπορεί να εμποδίζουν τις μέλισσες να εντοπίσουν τις κυψέλες τους.
3. Η πιθανότητα ύπαρξης ενός ιού.
4. Η πιθανότητα να υπάρχει κάποιο ζωύφιο που να μολύνει τις μέλισσες.

Η μεγαλύτερη όμως απειλή για τις μέλισσες προέρχεται από τα χημικά φυτοφάρμακα υψηλής τοξικότητας που χρησιμοποιούνται στις βιομηχανικές καλλιέργειες. Αυτά τα πολύ επικίνδυνα φυτοφάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των νεονικοτινοειδών, έχουν την ιδιότητα να κυκλοφορούν σε όλα τα μέρη του φυτού. Οι μέλισσες τα προσλαμβάνουν από τη γύρη και το νέκταρ, κάτι που βλάπτει το νευρικό τους σύστημα και πολύ συχνά τις οδηγεί στο θάνατο. Οι ολοένα περισσότερες μονοκαλλιέργειες που προωθεί η βιομηχανική γεωργία έχουν οδηγήσει στη μείωση της βιοποικιλότητας και την καταστροφή πλούσιων σε ποικιλία οικοσυστημάτων. Οι μονοκαλλιέργειες αποτελούν μεγάλο κίνδυνο γιατί οι μέλισσες για να επιβιώσουν θα πρέπει να τρέφονται από μία μεγάλη ποικιλία ανθοφόρων φυτών.

Χρειάζεται μία μέλισσα για να γίνει το λουλούδι πεπόνι, αγγουράκι, κολοκυθάκι και μελιτζάνα. Αν όμως εξαφανιστούν οι μέλισσες, δεν θα γίνει… τίποτα! Η επικονίαση, η γονιμοποίηση δηλαδή του άνθους για να γίνει καρπός, είναι το πολυτιμότερο αγαθό που προσφέρουν οι μέλισσες στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Χωρίς την επικονίαση, η τροφή που καταλήγει στο πιάτο μας θα ήταν πολύ λιγότερη, καθώς το 1/3 των καλλιεργειών βασίζεται σε αυτήν.

Εάν οι μέλισσες αφανιστούν, οι 71 από τις 100 πιο σημαντικές φυτικές καλλιέργειες παγκοσμίως που επικονιάζονται από τις μέλισσες, θα αρχίσουν να εξαφανίζονται και αυτές. Ειδικότερα, καρποί όπως τα μήλα, οι φράουλες και τα αμύγδαλα θα εμφανίσουν απότομη πτώση. Η εξαφάνιση των μελισσών όμως θα έχει και καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονομία, αν αναλογιστούμε ότι η οικονομική αξία της επικονίασης των μελισσών αποτιμάται σε € 265 δις τον χρόνο παγκοσμίως.

Πηγή: b-honey.gr

Η επικεφαλής του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία, Κάθριν Ράσελ, χαρακτήρισε τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην εκπαίδευση ως «παραμελημένο» και τόνισε ότι τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευάλωτα στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

«Τα παιδιά υποφέρουν περισσότερο από τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη, όπως οι ισχυρότεροι και συχνότεροι καύσωνες, καταιγίδες και πλημμύρες. Οι οργανισμοί τους δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ευάλωτα», σημείωσε η κ. Ράσελ. Παράλληλα, ανέφερε ότι σε πολλά σχολεία, η ζέστη καθιστά αδύνατη τη συγκέντρωση των παιδιών ή ακόμη και την παρουσία τους, εάν οι δρόμοι έχουν πλημμυρίσει ή οι εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί.

Το 2024, τουλάχιστον 242 εκατομμύρια παιδιά από νηπιαγωγεία έως λύκεια είδαν τη σχολική τους εκπαίδευση να διακόπτεται λόγω κλιματικών σοκ. Η ακραία ζέστη ήταν η κύρια αιτία, επηρεάζοντας 171 εκατομμύρια μαθητές, με 118 εκατομμύρια εξ αυτών να πλήττονται μόνο τον Απρίλιο, κυρίως σε χώρες όπως το Μπανγκλαντές, η Καμπότζη, η Ινδία, η Ταϊλάνδη και οι Φιλιππίνες.

Η Νότια Ασία αναδείχθηκε ως η πιο ευάλωτη περιοχή, με 128 εκατομμύρια παιδιά να επηρεάζονται. Στην Ινδία, οι καύσωνες έπληξαν 54 εκατομμύρια παιδιά, ενώ στο Μπανγκλαντές ο αριθμός ανήλθε στα 35 εκατομμύρια.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στη ζέστη. Τον Σεπτέμβριο, οι καταστροφές που προκάλεσε ο τυφώνας Γιάγκι διέκοψαν την εκπαίδευση σε 18 χώρες της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού, ενώ στη Μοζαμβίκη, ο κυκλώνας Σίντο κατέστρεψε 1.126 τάξεις σε 250 σχολεία.

Μακροχρόνιες συνέπειες για την εκπαίδευση

Η UNICEF προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας των σχολείων μπορεί να οδηγήσει πολλά παιδιά, ιδιαίτερα τα κορίτσια, να εγκαταλείψουν τελείως τη φοίτηση. «Η κλιματική κρίση χειροτερεύει την παγκόσμια κρίση στην εκπαίδευση, με τα δύο τρίτα των παιδιών 10 ετών να μην μπορούν να διαβάσουν και να κατανοήσουν ένα απλό κείμενο», σημειώνεται στην έκθεση.

Η οργάνωση εκφράζει έντονη ανησυχία για την προοπτική επιδείνωσης της κατάστασης, καθώς περίπου 1 δισεκατομμύριο παιδιά ζουν σε χώρες με υψηλό κίνδυνο κλιματικών ή περιβαλλοντικών σοκ. Εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές δράσεις, προβλέπεται ότι το 2050, οκταπλάσια παιδιά θα εκτεθούν σε καύσωνες, ενώ οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές θα επηρεάζουν πολλαπλάσια άτομα σε σχέση με το 2000.

Επενδύσεις στην ανθεκτικότητα των σχολείων

Η UNICEF απευθύνει έκκληση για επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των σχολείων στις κλιματικές καταστροφές.

Η ανακαίνιση και η κατασκευή νέων κτιρίων, ικανών να αντέξουν φυσικές καταστροφές, είναι απαραίτητες. «Η εκπαίδευση συχνά παραμελείται στις συζητήσεις για το κλίμα, παρά τον κρίσιμο ρόλο της στην προετοιμασία των παιδιών να προσαρμοστούν στις αλλαγές», τόνισε η κ. Ράσελ. «Το μέλλον των παιδιών πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα σε όλα τα σχέδια για την κλιματική δράση».

Πηγή: Lifo.gr

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού αποτελεί το πλέον αποδεκτό κείμενο για τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως. Την έχουν επικυρώσει όλα τα κράτη του κόσμου, εκτός των ΗΠΑ και της Σομαλίας (η Ελλάδα την επικύρωσε στις 2 Δεκεμβρίου 1992 με τον νόμο 2101), και τα 54 άρθρα της καλύπτουν όλα τα δικαιώματα των παιδιών που χωρίζονται σε 4 τομείς: Δικαιώματα Επιβίωσης, Ανάπτυξης, Προστασίας και Δικαιώματα Συμμετοχής.

Παρά τα διεθνή κείμενα προστασίας των παιδιών, που σε πολλές χώρες αποτελούν κενό γράμμα, εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να υποφέρουν από τη φτώχεια και να στερούνται της στοιχειώδους σχολικής εκπαίδευσης, εκατοντάδες χιλιάδες υφίστανται τις τραγικές συνέπειες συρράξεων και οικονομικού χάους, δεκάδες χιλιάδες ακρωτηριάζονται στους πολέμους και πολλά ακόμη ορφανεύουν ή και σκοτώνονται από τον ιό του AIDS και από άλλες ασθένειες. Τα στοιχεία και οι αριθμοί είναι καταπέλτης στο εφησυχασμό της συνείδησης.

Έκθεση UNICEF – ΕΛΙΑΜΕΠ: Σε κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή περισσότερα από 300.000 παιδιά στην Ελλάδα

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ευημερία των παιδιών και το θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας βρέθηκαν στο επίκεντρο της πρόσφατης έκθεσης, με τίτλο «Κλιματική αλλαγή και θεσμικό πλαίσιο για τα παιδιά στην Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε και παρουσιάστηκε από το Γραφείο της UNICEF στην Ελλάδα, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).

Η έκθεση υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι τα παιδιά, ιδιαίτερα όσα ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες –συμπεριλαμβανομένων των κοριτσιών, των παιδιών με αναπηρίες, των εκτοπισμένων παιδιών και εκείνων που ζουν στη φτώχεια– φέρουν το μεγαλύτερο βάρος από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μάλιστα, όπως επισημάνθηκε, καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται πιο συχνά και πιο έντονα, τα παιδιά στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν απειλές για την εκπαίδευση, την ψυχική υγεία και τη γενικότερη ευημερία τους.

Βασικά ευρήματα

H έκθεση παρουσιάζει τον καταστροφικό αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην ευημερία των παιδιών και των νέων στη χώρα, τονίζοντας ότι η κλιματική κρίση είναι μια κρίση για τα δικαιώματα των παιδιών, με τα παιδιά να επηρεάζονται δυσανάλογα από την κλιμάκωση των φυσικών καταστροφών. Πιο αναλυτικά, τα βασικά ευρήματα της έκθεσης είναι τα ακόλουθα:

Το 2023, ήταν το θερμότερο έτος των τελευταίων 30 ετών και το τρίτο ξηρότερο έτος από το 1991.
Είκοσι πέντε δήμοι κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας και υδατικής πίεσης την περίοδο Μαΐου-Σεπτεμβρίου 2024.

307.763 παιδιά εκτιμάται ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να πληγούν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα.

Το 80% των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στη συζήτηση της ομάδας εστίασης δήλωσε ότι τα σχολεία, στα οποία εργάζεται (ή έχει εργαστεί στο παρελθόν) δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένα για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων.

Σχεδόν το 70% των μαθητών που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση του U-Report ανέφερε ότι δεν μπορούσε να παρακολουθήσει τα μαθήματά του σύμφωνα με το πρόγραμμα, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους.

Το υφιστάμενο εθνικό πολιτικό και κανονιστικό πλαίσιο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή στερείται συγκεκριμένων μέτρων και προβλέψεων που έχουν διαμορφωθεί από και για τα παιδιά.
Η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία και η Δυτική Ελλάδα είναι οι τρεις περιφέρειες της Ελλάδας με τον υψηλότερο κίνδυνο καταστροφών.

Το αυξημένο άγχος, ακολουθούμενο από τον περιορισμό του πρασίνου και των δασών, ήταν οι δύο επικρατέστερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που έχουν απασχολήσει τους νέους, όπως ανέφεραν στη δημοσκόπηση του U-Report.

«Οι καταστροφές απειλούν όλα τα εγγενή δικαιώματα των παιδιών που κατοχυρώνονται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού στη ζωή, την επιβίωση, την προστασία, την ανάπτυξη, τη συμμετοχή και την ελεύθερη έκφραση. Η κλιματική αλλαγή δεν αλλάζει μόνο τον πλανήτη μας, αλλάζει και τα παιδιά μας», έχει αναφέρει η Ασπασία Πλακαντωνάκη, αναπληρώτρια εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα.

Η συγκεκριμένη ανάλυση περιλαμβάνει, επίσης, μια χαρτογράφηση των τρωτών σημείων των παιδιών σε 13 περιοχές της Ελλάδας και παρέχει κρίσιμες γνώσεις για το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει βασικές πτυχές της ζωής των παιδιών, ιδιαίτερα την πρόσβασή τους στην εκπαίδευση, τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και τη γενική ευημερία.

«Ο ρόλος των think tanks, όπως το ΕΛΙΑΜΕΠ, είναι να παρέχουν τα απαραίτητα εργαλεία και την αιτιολόγηση στους υπευθύνους λήψης αποφάσεων. Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί βασική δουλειά και έχει καταλήξει σε σημαντικά συμπεράσματα, τα οποία θα δοθούν στη UNICEF, που αποτελεί έναν σημαντικό φορέα λήψης αποφάσεων», είχε δηλώσει από την πλευρά της η Μαρία Γαβουνέλη, γενική διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Η Ελλάδα διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό -περίπου 237- ειδών πεταλούδων στην Ευρώπη, πολλά από τα οποία είναι ενδημικά. Αλλά οι θερμότερες θερμοκρασίες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή κάνουν τη ζωή τους πιο δύσκολη, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Η τροφή σπανίζει, οι περίοδοι ανθοφορίας είναι μικρότερες και οι ειδικοί έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι οι πεταλούδες της Ελλάδας μπορεί να μικραίνουν.

Πώς επηρεάζει τις πεταλούδες η κλιματική κρίση;

Ο γεωπόνος Κωνσταντίνος Αναγνωστέλλης, είναι μέλος μιας ομάδας που εργάζεται στο ερευνητικό πρόγραμμα «MEIOSIS» του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Το έργο περιλαμβάνει τη μέτρηση του σωματικού βάρους περισσότερων από 50.000 δειγμάτων πεταλούδων κατά τη διάρκεια ενός αιώνα, προκειμένου να μοντελοποιηθεί το μειούμενο μέγεθος του σώματός τους ως απάντηση στην κλιματική αλλαγή. Πιστεύει ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις πεταλούδες «που βασίζονται στη θερμοκρασία για την εκτέλεση βασικών δραστηριοτήτων, όπως το ζευγάρωμα, η αναπαραγωγή, η ανάπτυξη και η διατροφή». «Η προκαταρκτική μας θεωρία υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρξουν σταδιακές αλλαγές στο μέγεθός τους», προσθέτει ο Αναγνωστελής.

Η ζέστη αναγκάζει τις πεταλούδες να πετούν σε πιο δροσερά μέρη όπου υπάρχει λιγότερη τροφή. Η επιδείνωση των πυρκαγιών στην Ελλάδα μειώνει επίσης την πρόσβαση στην τροφή λόγω της απώλειας σε λιβάδια, δήλωσε ο Αναγνωστελής.

Πηγή: Athens voice / Reuters

Το ρεκόρ της πιο ζεστής ημέρας στον κόσμο κατέρρευσε δύο φορές μέσα σε μία εβδομάδα νωρίτερα φέτος, όταν η παγκόσμια μέση θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια έφτασε τους 17,15C (62,87F) καταρρίπτοντας το ρεκόρ των 17,09C που είχε σημειωθεί ημέρες νωρίτερα. Η κλιματική κρίση ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες καθώς οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που απελευθερώνονται όταν ο άνθρωπος καίει ορυκτά καύσιμα θερμαίνουν την ατμόσφαιρα της Γης.
Οι γενικές ευεργετικές επιδράσεις των πάρκων είναι καλά τεκμηριωμένες, αλλά μέχρι τώρα οι επιδράσεις τους στους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με τη ζέστη ήταν ελάχιστα κατανοητές.

Πώς επιδρούν στην υγεία οι αστικοί χώροι πράσινου;

Τώρα, μια ανασκόπηση των στοιχείων με επικεφαλής τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου δείχνει ότι οι άφθονοι χώροι πρασίνου στις αστικές περιοχές συνδέονται με χαμηλότερα ποσοστά ασθενειών και θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη, καθώς και με καλύτερη ψυχική υγεία και ευεξία.

«Οι αστικοί χώροι πρασίνου διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στον μετριασμό των κινδύνων για την υγεία που σχετίζονται με τη ζέστη, προσφέροντας μια πιθανή στρατηγική για τον αστικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας», έγραψαν οι ερευνητές στο περιοδικό BMJ Open.

«Μια ανασκόπηση του αστικού πρασίνου και της επίδρασής του στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα που σχετίζονται με τη ζέστη υποδηλώνει ότι οι αστικοί χώροι πρασίνου, όπως τα πάρκα και τα δέντρα, μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες», πρόσθεσαν. «Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι περιοχές με περισσότερο πράσινο έχουν χαμηλότερα ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας που σχετίζονται με τη ζέστη σε σύγκριση με περιοχές με λιγότερο πράσινο. Επιπλέον, το αστικό πράσινο μπορεί επίσης να έχει θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και ευεξία, γεγονός που μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων των υψηλών θερμοκρασιών στην υγεία».

Αναγνωρίζοντας τις βλαβερές συνέπειες της κλιματικής κατάρρευσης που σχετίζονται με τη ζέστη, ένας από τους στόχους του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη προβλέπει την παροχή καθολικής πρόσβασης σε ασφαλείς και προσβάσιμους πράσινους και δημόσιους χώρους, ιδίως για ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και όσοι ζουν με μακροχρόνιες παθήσεις, έως το 2030. Για την ανασκόπηση, οι ερευνητές εξέτασαν τις επιπτώσεις των πράσινων ζωνών στον θάνατο και την κακή υγεία σε αστικές περιοχές σε όλο τον κόσμο, βασιζόμενοι σε σχετικές δημοσιευμένες έρευνες.

Συμπεριέλαβαν περιεχόμενο που δημοσιεύθηκε στα αγγλικά μεταξύ Ιανουαρίου 2000 και Δεκεμβρίου 2022 και εξέτασαν 12 μελέτες από μια αρχική έλξη περισσότερων από 3.000 από το Χονγκ Κονγκ, την Αυστραλία, το Βιετνάμ, τις ΗΠΑ, τη Νότια Κορέα, την Πορτογαλία και την Ιαπωνία.

Αυτές περιλάμβαναν επιδημιολογικές μελέτες, μελέτες μοντελοποίησης και προσομοίωσης, καθώς και πειραματικές έρευνες και ποσοτικές αναλύσεις. Η ανασκόπηση έδειξε ότι οι αστικοί χώροι πρασίνου, όπως τα πάρκα και τα δέντρα, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιστάθμιση των δυσμενών επιπτώσεων των υψηλών θερμοκρασιών στην υγεία. Οι περιοχές με περισσότερους χώρους πρασίνου είχαν χαμηλότερα ποσοστά ασθενειών και θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη από ό,τι οι περιοχές με λιγότερους χώρους πρασίνου, ιδίως μεταξύ των ευάλωτων ομάδων.

Η πρόσβαση σε χώρους πρασίνου είναι ένα παράδειγμα των ανισοτήτων υγείας που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι παγκοσμίως. Μια έρευνα του Guardian αποκάλυψε νωρίτερα φέτος ότι τα παιδιά στα 250 καλύτερα ιδιωτικά σχολεία της Αγγλίας είχαν πάνω από 10 φορές περισσότερο πράσινο από ό,τι εκείνα που πηγαίνουν σε κρατικά σχολεία. Οι γιατροί προειδοποίησαν επίσης ότι η «πραγματικά ανησυχητική» έλλειψη πρόσβασης σε χώρους πρασίνου για ορισμένες οικογένειες επιδεινώνει την κρίση της παιδικής παχυσαρκίας.

Πηγή: Guardian / Athens Voice