Τα πρώτα χρόνια

Έχω κάποιες βασικές θεωρίες όσον αφορά στην άσκηση, το σώμα και την υγεία. Θα ξεκινήσω, λοιπόν, λέγοντας ότι η πρώτη μου επαφή με τη γυμναστική ήταν, όταν ως παιδί είδα στην τηλεόραση στιγμιότυπα ολυμπιακών αγώνων και συγκεκριμένα σχετικά με γυμναστική εδάφους, «τις τούμπες στον αέρα», που λέμε. Μαθήτρια του Δημοτικού εγώ, στη Θεσσαλονίκη, ήθελα να μάθω πού κάνουν ανάλογα πράγματα, στην πόλη. Ήθελα, με κάθε τρόπο, να τα κάνω κι εγώ. Ξεκινώντας, θυμάμαι είχε προσπαθήσει η μαμά μου να με ντύσει κι ανάλογα, με κορμάκι μωβ, άσπρο καλσόν, φορούσα και τα γυαλάκια μου. Όταν όμως με είδα στον καθρέφτη ήμουν ένα «βατραχάκι»: με πολύ αδύνατα πόδια, με μια κοιλίτσα (λόγω της ανάπτυξης). Δε μου άρεσε αυτό που έβλεπα και δεν ήθελα να το ξαναδώ. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τη γυμναστική. Όσον αφορά στο θέμα της προπόνησης: από τότε δυστυχώς ακόμη και σε μια τόσο μικρή κοινωνία, όπως η Θεσσαλονίκη –γιατί είναι μικρή κοινωνία και ειδικά στο θέμα του αθλητισμού, όπως και η Αθήνα- (δεν ακολουθούμε δυστυχώς τα ευρωπαϊκά στάνταρς), ασχολούνταν πιο πολύ με το αγωνιστικό επίπεδο και δεν ασχολήθηκαν ποτέ μαζί μου. Οπότε λίγο να προσπαθείς, λίγο να τα κάνεις μόνη σου επί ματαίω, δεν καταλαβαίνεις αν κάνεις πρόοδο. Δεν υπάρχουν τα κίνητρα, δεν έχεις κάποιον να σου λέει «μπράβο, προχώρα». Έτσι, πολύ γρήγορα, τη συγκεκριμένη γυμναστική την εγκατέλειψα. Είχα και την τάση να ψηλώνω, ενώ προτιμούσαν τα πιο μικρόσωμα κορίτσια. Λόγω του ύψους μου, είπα να ασχοληθώ με το μπάσκετ. Πήγα στο μπάσκετ, αλλά είδα ότι εκεί «έπαιζαν ξύλο». Με έβαζαν κάτω από τη ρακέτα κι έπαιζαν κανονικό ξύλο. Και δεν ήταν τεχνική αυτό. Ήταν κάτι άλλο.

Από τις πολεμικές τέχνες στη Σχολή Θεάτρου

Στις πολεμικές τέχνες, με τις οποίες ασχολήθηκα στη συνέχεια, υπάρχει μια εντιμότητα. Υπάρχουν κανόνες, υπάρχουν χτυπήματα, ξέρουμε, εκ των προτέρων, τι κάνουμε. Το άλλο, που βίωνα στο μπάσκετ, ήταν άτυπο. Αυτό το λέω και για τους γονείς, που έχουν παιδιά που ασχολούνται με τα μαχητικά σπορ και φοβούνται: αυτά τα σπορ είναι πιο καθαρά από άλλα ομαδικά, που καταλήγουν τελικά να είναι οπαδικά.

Από τις πολεμικές τέχνες βρέθηκα, μετά από καιρό, και στη Σχολή Θεάτρου. Εκεί, είχα και την πρώτη επαφή με το τρίπτυχο γυμναστική – κίνηση – τέχνη ως μορφή έκφρασης. Επικοινώνησε, επί της ουσίας, το σώμα με το πνεύμα. Σε μία από τις πρώτες θεατρικές μου συμμετοχές, στη «Γυναίκα με τα μαύρα», έπαιζα σε ένα θέατρο, που, στη διπλανή αίθουσα, όσο ντυνόμουν κι έκανα ζέσταμα, είχε προπονήσεις η ομάδα «κι όµΩς κινείται». Ξεκίνησε αμέσως ένας έρωτας μεγάλος με τον σύγχρονο χορό και τα ακροβατικά. Κι ακόμη και τώρα κάνω μαζί τους προπονήσεις. Είμαι από τις πιο παλιές στην ομάδα αυτή.

«Μέχρι πού μπορώ να φτάσω»

Πάντοτε ήμουν του «μέχρι πού μπορώ να φτάσω». Όχι μόνο σωματικά, αλλά με όλες μου τις ιδιότητες. Ήθελα να προκαλώ τον εαυτό μου. Το σώμα είναι η πρώτη και η πιο εύκολη άσκηση. Μέσα από την τέχνη, δοκιμάζεσαι επίσης: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η φωνή; Μέχρι πού μπορούν να «παντρευτούν» όλα τα πράγματα μαζί; Ο ηθοποιός είναι ένα πολύ-εργαλείο.

Μέσω της άσκησης, βλέπεις δρόμους, βλέπεις ανάγκες. Ο καθένας ξέρει πού ανταποκρίνεται το σώμα του και πού δυσκολεύεται. Και σε οτιδήποτε σε δυσκολεύει στην ζωή σου, υπάρχουν δύο επιλογές. Ή το βλέπεις ως «τοίχο» και σταματάς είτε προσπαθείς περισσότερο για να το υπερπηδήσεις. Άρα πρέπει να δουλέψεις περισσότερο σε αυτό.

Στη λογική ότι αυτά τα εμπόδια είναι εναύσματα για να μάθουμε κάτι άλλο, για να εξελιχθούμε, προχώρησα και στην ενόργανη για να φτιάξω τις γραμμές μου. Γιατί τα ακροβατικά τα «πάντρεψα» μέσα στην τέχνη μου. Αυτό που λέω και σε γυναίκες που κάνουμε μαζί προπόνηση και είναι στην ηλικία μου είναι να μην ξεχνούν και τι δουλειά κάνει ο καθένας. Όσον αφορά σε εμένα, είναι κομμάτι της δουλειάς μου να κινούμαι.

Η άσκηση ως ψυχοθεραπεία

Προσπαθώ να κάνω το «πάντρεμα» μεταξύ του τι συμβαίνει στη Μάρα και τι λένε οι επιστήμονες γι’ αυτό.  Οι επιστημονικές μελέτες έχουν μια βαρύτητα, αλλά έχουν και την ελαφρότητα να αλλάζουν, κατά καιρούς, γιατί έρχεται μια άλλη έρευνα, που ανατρέπει την προηγούμενη και προσπαθείς έτσι κάπου να βρεις τη χρυσή τομή σε όλο αυτό.

Υπάρχουν, όπως και με τις διατροφικές συνήθειες, στο τι μας αρέσει να διαβάζουμε, τι ταινίες μας αρέσει να βλέπουμε, υπάρχει, λοιπόν, μια ποικιλία, μια προσφορά. Η άσκηση για μένα είναι και ψυχοθεραπεία: χαλαρώνει σώμα και πνεύμα. Είναι πολύτιμο να κάνουμε κάτι, στο οποίο δεν χρειάζεται να κοιτάμε το ρολόι μας. Αν λες «πόση ώρα έχω ακόμη;» κάτι δεν κάνεις καλά. Σημασία έχει να περνάς καλά σε αυτό που κάνεις. Είτε είναι ενόργανη γυμναστική είτε ποντιακοί χοροί: το σημαντικό είναι ό,τι γεμίζει και ευχαριστεί τον καθένα. Υπάρχουν πολλές μόδες και κάποια πράγματα είναι επικίνδυνα. Ειδικά, αν δεν έχεις αθληθεί. Υπάρχει ημιμάθεια σαφώς. Εκεί χρειάζεται μια παραπάνω προσοχή. Γιατί δυστυχώς ένας τραυματισμός θα σε ταλαιπωρήσει πιο πολύ απ’ ό,τι, αν ήσουν στην εφηβεία. Ως έφηβος λες «δε μ’ αγγίζει τίποτα».

Το σώμα ως ένα σύνθετο φαινόμενο παρατήρησης

Έχω δει ακόμη και τώρα στα 40+ να αλλάζει το σώμα μου με αυτό που κάνω. Ακόμη παράγει μυϊκό ιστό. Είναι και γονίδιο, αλλά έχει να κάνει και με τα ερεθίσματα. Χαρά και ευεξία. Αυτό πετυχαίνεις με την άσκηση. Βάζεις προτεραιότητες και λες αυτό με κάνει χαρούμενο. Πλέον, έτσι όπως έχει γίνει η σύγχρονη ζωή, λίγα πράγματα μας κάνουν χαρούμενους.

Να εξελίσσεσαι, να μην σταματάς, να μαθαίνεις

Τι θεωρεί ο καθένας γήρανση; Είναι υποκειμενικό και αυτό. Έχουμε καταλήξει να μας νοιάζει πιο πολύ το «φαίνεσθαι» παρά το «είναι». Εγώ θέλω ένα σώμα που να με ακολουθεί. Με ρωτούν γιατί άφησα νωρίς το μόντελινγκ. Το άφησα, λοιπόν, γιατί το σώμα μου δεν ακολουθούσε τις επιθυμίες μου. Δε με ακολουθούσε στη λαχτάρα, που έχω για ζωή. Θέλω να ζω και να κάνω πράγματα. Το σώμα μου ήταν αδύναμο. Αδυνατούσε να ακολουθήσει τα «θέλω» μου, που ήταν πιο ισχυρά. Όταν μπορείς και κάνεις πράγματα, νιώθεις ότι δεν γερνάς ποτέ. Όταν, προκαλώντας τον εαυτό σου, λες «μέχρι πού μπορώ να φτάσω». Σαν παιδί. Να εξελίσσεσαι, να μην σταματάς, να μαθαίνεις.

Το δικό μου «ναρκωτικό» είναι η γυμναστική

Η άσκηση είναι κομμάτι της δουλειάς μου. Ίσως, ενίοτε ο βαθμός, με τον οποίο ασχολούμαι, να είναι λίγο υπερβολικός για μια γυναίκα που πρέπει να εργάζεται, να φροντίζει το σπίτι της, αν έχει οικογένεια, να φροντίζει και την οικογένεια, αν έχει και σκύλο και τον σκύλο, γιατί κι αυτός θέλει την φροντίδα του. Δεν είναι εύκολο. Γυρίζω σπίτι και θέλω μια ώρα να ξεκουραστώ. Δεν μπορώ κατευθείαν να κάνω πράγματα. Μπορεί μια μέρα να πονάω στη μέση, από υπερβολικό ζήλο. Δεν είναι όλα εύκολα γιατί είμαστε και γυναίκες. Έχουμε ορμόνες κι έχουμε και ακεφιές και δικαίωμα σε αυτές τις ακεφιές. Μέσα σε αυτό, υπάρχει και ο εθισμός. Το δικό μου «ναρκωτικό» είναι η γυμναστική. Δεν αντέχω να περνάει μια μέρα και να μην έχω γυμναστεί. Δίνω μόνο μια Κυριακή ρεπό στον εαυτό μου, που λέω ότι «οκ, αυτό το κορμί πρέπει και να ξεκουραστεί».

Φωτογραφίες: Δημήτρης Μαργαρίτης
Πορτρέτα: Νίκος Ζαχαρόπουλος

Αν ήταν να περιγράψετε ό,τι ζείτε τον τελευταίο (συζητήσεις, πρόβες, παραστάσεις), πού θα επικεντρωνόσασταν;  

Στο ότι η ίδια παράσταση αλλάζει πολύ κατά τη διάρκεια των παραστάσεων. Ανακαλύπτεις, κάθε φορά, περιοχές, που θέλουν ίσως άλλη αντιμετώπιση. Άλλη λειτουργία. Είναι ένα ζωντανό σύστημα, που πετάει και ζητάει ολοένα. Κάθε στιγμή, αποκαλύπτεται κάτι διαφορετικό. Όταν πας να κλειδώσεις κάτι που πέτυχε και να το επαναλάβεις με τη μνήμη της προηγούμενης αίσθησης, ξαφνικά φαίνεται ψεύτικο λίγο και δε λειτουργεί. Είναι μια κατάσταση, λοιπόν, που απαιτεί διαρκή εγρήγορση. Αλλιώς νεκρώνεται, παγώνει. 

Στη «Δύναμη της συνήθειας», συνυπάρχουν η αφήγηση, ο χορός, η μουσική και τα ακροβατικά. Ενώ προκύπτει μια εντελώς προσωπική ταυτότητα. Η δική σας. Πώς καταλήξατε σ’ αυτή την ιδιόλεκτο; Και ποια δυναμική προστίθεται στο ήδη αυθύπαρκτο κείμενο;                                

Φέρουμε ό,τι φέρουμε. Ως πρόσωπα. Και με αυτό το ήδη υπάρχον φορτίο, προσπαθούμε να αφηγηθούμε το έργο. Να σου πω, δεν το σκέφτομαι ως βαριετέ, που πρέπει, δηλαδή, να ειπωθεί κι αυτό, να ειπωθεί και τ΄ άλλο. Είναι περιοχές και συνδυασμοί αφήγησης. Η κίνηση υπάρχει παντού, ειδικά μέσα στην ακινησία. Η ακροβασία μπορεί να υπάρχει και στην αναπνοή, στη διαχείριση του χρόνου. Το ερώτημα είναι σε τι γυμνάζεται κανείς. Αν έχεις έναν ερμηνευτή βαθιά αφιερωμένο στην κίνηση, η αφοσίωση αυτή πιστεύω ότι «ποτίζει» την σκηνική του υπόσταση, χωρίς να χρειάζεται να την αποδεικνύει κάνοντας περίτεχνες κινήσεις. Υπάρχει ένα κούρδισμα, σε κάθε σύνθεση ομάδας.

Τι φέρνει τον Τόμας Μπέρναχαρντ στην πρώτη γραμμή των συγγραφέων, που η εποχή δεν ξεπερνά ποτέ;

Δεν το γνωρίζω. Γνωρίζω μόνο τη δική μας σχέση. Μέσα από ένα κείμενο, που συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε: Ένα αδιανόητο παιχνίδι με τις λέξεις. Έναν τρυφερό, από μέρους του, γρίφο προς παράδοση.

Η συνάντηση με τον Γιάννο Περλέγκα -και καθώς ένας κύκλος ολοκληρώνεται- έχει πάντα συνέχεια. Προοπτική. Τι σημαίνει για τον καθένα σας αυτή η συνεργασία;

Κάθε άνθρωπος αποκαλύπτει μια διαφορετική οπτική. Οι επιθυμίες του, η γνώση, η εμπειρία, οι φόβοι, τα άγχη, ο τρόπος διαχείρισης του καλλιτεχνικού γεγονότος και η διαμόρφωση μιας αισθητικής, ενός τρόπου. Ίσως το πιο σημαντικό κι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να βρίσκονται και να παραμένουν σε σύνδεση είναι η πίστη στη διαδικασία και η ανάγκη της αλληλεπίδρασης. Η ανάγκη για τη σύσταση ενός συνόλου, μιας φυλής. Ειδικά σε μια πραγματικότητα που φωτίζει, με βάναυσο τρόπο, την ατομικότητα.

Από την ίδρυση της ομάδας μέχρι σήμερα, πόσα πράγματα από εκείνα που είχατε στον νου σας έχουν πραγματοποιηθεί;

Το βλέμμα στο παρελθόν μού είναι κάτι αβάσταχτο. Δεν αντέχω τις ανασκοπήσεις. Ξέρεις… να σκεφτώ τι συνέβη, όλα αυτά τα χρόνια, πώς ήμουν, αν τα πράγματα πήγαν καλά. Τι περίμενα και τι τελικά έγινε. Οπότε προσπαθώ να μένω συγκεντρωμένη σ’ αυτό που συμβαίνει. Και σε αυτό που θα συμβεί στο κοντινό μέλλον. Ήδη η διαχείριση του παρόντος απαιτεί μεγάλη εγρήγορση. Αν βάλεις στο παιχνίδι και το παρελθόν, η εξίσωση παρα-γίνεται πολύπλοκη.

Τι σας ανανεώνει τη δύναμη;

Πιστεύω πολύ στη ρουτίνα, στον ορισμό ενός προγράμματος. Μου κάνει καλό. Πιστεύω πολύ στην άσκηση. Πιστεύω στη αποδοχή των δεδομένων. Πιστεύω στους διπλανούς μου, στους συνοδοιπόρους μου. Αλλά νομίζω την περισσότερη μανία τη γεννούν οι ελλείψεις και οι αστοχίες μου. Η επιθυμία για βελτίωση.

Η φετινή θεατρική σεζόν πώς συνοψίζεται;

Αν μιλάμε για το σύνολο των θεατρικών παραστάσεων, είναι ένα σύμπαν αχανές. Πολλά γεγονότα. Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα: Πόσο επιμένουμε σε κάθε γεγονός. Πόσο το υποστηρίζουμε, πόσο το κρατάμε στον χρόνο, πόσο αντέχει στον χρόνο. Αδιάκοπη γέννηση και θάνατος παραστάσεων. Προσπαθώ να αφουγκραστώ ένα φυσικό κύκλο, στη διάρκεια, την επιμονή. Είναι πάντα και τα όρια των ανθρώπων. Μέχρι πού έχουν τη διάθεση. Εμείς…αρχίσαμε με τους «Βατράχους». Ήρθε ο Μπέρνχαρντ. Υπάρχει πάντα το θέατρο. Βρισκόμαστε στο θέατρο «Ροές». Το πρόγραμμα της ομάδας (των μαθημάτων), η ρουτίνα μας, το εργοστάσιό μας.

Είμαστε στην αρχή μιας άνοιξης με διεκδικήσεις, θάρρος κι ενότητα. Είστε αισιόδοξη;

Ποιος δεν είναι αισιόδοξος την άνοιξη; Η διάρκεια θα δείξει. Η πίστη στην αλλαγή. Μάλλον, η πίστη στη δυνατότητα για αλλαγή.

Πώς νιώθουμε, όταν κοιτάζουμε την ιστορία, άραγε;

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που υπήρξαν (γεννήθηκαν και πέθαναν) σ’ αυτόν τον πλανήτη, -κι εμείς ακόμα- δεν μάθαμε ότι είμαστε περαστικοί. Όσο και να προσπαθούμε να το ξεχάσουμε: Είμαστε εδώ για λίγο. Το θέμα είναι εμείς πώς θα νιώθαμε, αν αναλογιζόμασταν τα μάτια της πάνω μας. Επίσης, η αγριότητα που ενδεχομένως μπορεί να επιδείξει η φύση, δεν συναγωνίζεται την αγριότητα που ενδεχομένως μπορεί να επιδείξει το ανθρώπινο είδος. 

Τι σχεδιάζει η ομάδα «Κι όμΩς κινείται» για το επόμενο διάστημα;

Το μόνο που δεν σταματά ποτέ είναι τα σχέδια. Η παράσταση αυτή, «Η δύναμη της συνήθειας», και η διαχείριση των μαθημάτων βρίσκονται, προς το παρόν, στο κέντρο της προσοχής κι έχουν επιβάλει μια μικρή άρση των προβών για νέα παράσταση.

Συντελεστές

Μετάφραση: Γιάννος Περλέγκας
Δημιουργική ομάδα: Γιάννος Περλέγκας, Χριστίνα Σουγιουλτζή, Νώντας Δαμόπουλος, Αντιγόνη Λινάρδου, Πάνος Σολδάτος, Φίλιππος Βασιλείου, Μαρία Αθανασοπούλου, Φανή Μουζάκη και Federico Bustamante.
Επί σκηνής: Νώντας Δαμόπουλος, Αντιγόνη Λινάρδου, Γιάννος Περλέγκας, Πάνος Σολδάτος, Χριστίνα Σουγιουλτζή
Φωτογραφίες: Χριστίνα Γεωργιάδου

Πληροφορίες

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 20.30
Τιμές εισιτηρίων: Ταμείο: 15€ (κανονικό) και 12€ (μειωμένο). Προπώληση: 13€ (κανονικό) και 10€ (μειωμένο)
Διεύθυνση: Ιάκχου 16
Τηλέφωνο: 21 0347 4312