Αυτά τα δάση έχουν μάθει να ζουν με τη φωτιά. Έτσι, όταν ο Δημήτρης Αβτζής, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών της Elgo-Dimitra, κλήθηκε να καταγράψει τις επιπτώσεις μιας ανοιξιάτικης πυρκαγιάς στην περιοχή, τίποτα δεν φαινόταν ασυνήθιστο. Είχε περπατήσει αμέτρητες φορές σε καμμένα τοπία, καταγράφοντας τόσο τα αναμενόμενα σημεία θνησιμότητας όσο και τα δέντρα που επέζησαν.

Αυτή τη φορά, όμως, κάτι δεν πήγαινε καλά. Η κλίμακα της καταστροφής ήταν πρωτοφανής. Προχωρώντας βαθύτερα στο δάσος, ο Αβτζής και οι συνάδελφοί του αντίκρισαν ένα τοπίο πολύ πιο ανησυχητικό από το συνηθισμένο μετά από πυρκαγιά.

«Υπήρχαν εκατοντάδες εκτάρια χαμένων δέντρων», αναφέρει – όχι μόνο όσα κάηκαν στη φωτιά, αλλά και μεγάλες εκτάσεις νεκρών ή ετοιμοθάνατων ελάτων ανάμεσα στα πράσινα, όπου οι φλόγες δεν είχαν φτάσει. Στα βουνά της Πελοποννήσου, ολόκληρες πράσινες εκτάσεις μετατρέπονται σε πορτοκαλί καθώς τα μακρόβια έλατα ξεραίνονται και πεθαίνουν.

Κλιματική κρίση και πολλαπλές απειλές στα δάση

Το επίπεδο της καταστροφής ανάγκασε τον Αβτζή να επικοινωνήσει άμεσα με το υπουργείο Περιβάλλοντος για να σημάνει συναγερμό. «Η έκταση της ζημιάς ήταν συγκλονιστική», τονίζει. Οι ερευνητές διαπίστωσαν «εκατοντάδες εκτάρια χαμένων δέντρων».

Επιστήμονες σε όλη την Ελλάδα και την κεντρική Ευρώπη προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι η κατάρρευση του κλίματος θα ωθήσει τα τοπικά οικοσυστήματα σε αχαρτογράφητα νερά. Οι πυρκαγιές δεν είναι νέο φαινόμενο: σύμφωνα με στοιχεία του Global Forest Watch, μεταξύ 2001 και 2024 η Ελλάδα έχασε 200.000 εκτάρια δασών από πυρκαγιές.

Ωστόσο, οι φωτιές δεν είναι πλέον ο μόνος κίνδυνος για τα δέντρα, καθώς οι παράγοντες που επηρεάζουν την επιβίωσή τους έχουν αλλάξει δραματικά τα τελευταία πέντε χρόνια. Αυτό που είδε ο Αυτζής ήταν το αποτέλεσμα πολλαπλών πιέσεων που εντείνονται από την κλιματική κρίση.

Η πρώτη είναι η έντονη και παρατεταμένη ξηρασία, που πλέον χαρακτηρίζει το ελληνικό κλίμα. Η ξηρασία επιδεινώνεται από τη σταδιακή μείωση του χειμερινού χιονιού. Έρευνα του Ινστιτούτου Περιβαλλοντικής Έρευνας & Βιώσιμης Ανάπτυξης και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών διαπίστωσε ότι μεταξύ 1991 και 2020 η Ελλάδα έχασε κατά μέσο όρο 1,5 ημέρα χιονοκάλυψης ανά έτος, στερώντας ένα βασικό αποθεματικό υγρασίας για τα δάση.

Έντομα-δολοφόνοι στα εξασθενημένα έλατα

Οι παρατεταμένες ξηρασίες και η μείωση του χιονιού συγκαταλέγονται στις αιτίες μαζικής απώλειας των ελάτων. Στη συνέχεια ακολουθούν οι βιολογικές συνέπειες: τα εξασθενημένα από την ξηρασία εδάφη και η μείωση των υπόγειων υδάτων αφήνουν τα έλατα ευάλωτα στα έντομα.

«Γνωρίζουμε ότι η έντονη ξηρασία αποδυναμώνει τα δέντρα», λέει ο Αβτζής. «Αλλά όταν εξετάσαμε πιο προσεκτικά τι συνέβαινε, διαπιστώσαμε ότι είχαν εισβάλει φλοιοφάγα έντομα.» Τα φλοιοφάγα – ιδίως της υποοικογένειας Scolytinae – έχουν εξελιχθεί σε σημαντική απειλή για τα ήδη πιεσμένα ελληνικά δάση τα τελευταία δύο χρόνια.

Το όνομά τους προέρχεται από το γεγονός ότι τρυπούν κάτω από τον φλοιό των δέντρων, διακόπτοντας τη μεταφορά νερού και θρεπτικών συστατικών. Μόλις εγκατασταθούν στα εξασθενημένα έλατα λόγω ξηρασίας, ο πληθυσμός τους μπορεί να αυξηθεί ραγδαία. «Όταν ο πληθυσμός φτάσει σε επίπεδα έξαρσης», εξηγεί ο Αβτζής, «είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί.»

Πανευρωπαϊκή τάση – Αργή ανάκαμψη των δασών

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Οι επιδημίες φλοιοφάγων έχουν γίνει ευρωπαϊκό ζήτημα, όπως παρατηρεί ο Αβτζής, ακολουθώντας παρόμοια μοτίβα σε άλλες χώρες της ηπείρου. «Η νότια Ευρώπη ίσως είναι πιο ευάλωτη», λέει, «όμως βλέπουμε αντίστοιχες εξελίξεις και στην Ισπανία.» Αυτό δείχνει πως οι αιτίες πίσω από τους μαζικούς θανάτους των ελάτων στην Πελοπόννησο δεν είναι τοπικές ανωμαλίες αλλά συμπτώματα μιας ευρύτερης οικολογικής αλλαγής.

Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις της κλιματικής κρίσης, υπάρχουν συγκρατημένες ελπίδες. Ο Νίκος Μάρκος, δασικός κλιματολόγος στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, υπογραμμίζει τη δυνατότητα αναγέννησης των μεσογειακών οικοσυστημάτων: «Η αναγέννηση μετά τη φωτιά μπορεί να είναι ικανοποιητική», αναφέρει, «ακόμη και σε περιοχές της Πελοποννήσου.»

Η ανάκαμψη των δασών μετά τις πυρκαγιές είναι αργή και άνιση. «Δεν είναι κάτι που φαίνεται τον πρώτο χρόνο», προσθέτει ο Μάρκος. «Μπορεί να χρειαστούν τέσσερα ή πέντε χρόνια.»

Ανάγκη άμεσης δράσης για τη διάσωση των ελληνικών δασών

Ο Αβτζής παραμένει ρεαλιστής σχετικά με το τι απαιτείται για την προστασία των ορεινών δασών της χώρας: «Η κυβέρνηση και τα υπουργεία πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλία και να κινητοποιήσουν τους απαραίτητους πόρους για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα». Κάποια πρώτα βήματα είχαν ήδη ξεκινήσει όταν υπέβαλε την έκθεσή του για την Πελοπόννησο.

«Ήρθαν σε επαφή με τις μεγάλες περιφερειακές δασικές υπηρεσίες για να εκτιμήσουν τις ανάγκες χρηματοδότησης», σημειώνει. «Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι αν αυτά τα σχέδια θα υλοποιηθούν πραγματικά.»

Όταν ρωτήθηκε αν οι μεταβαλλόμενες μετεωρολογικές συνθήκες στην Ελλάδα αναμένεται να ενταθούν περαιτέρω και αν αυτό αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τα δάση της νότιας Ευρώπης, ο Αβτζής παύει για λίγο: «Δεν υπάρχει χρόνος για απαισιοδοξία», λέει. «Έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας.» Τα εργαλεία υπάρχουν ήδη: «Έχουμε τη γνώση, έχουμε τους επιστήμονες – τώρα πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε γι’ αυτό το θέμα δημόσια», καταλήγει. «Γιατί όσα βλέπουμε σήμερα θα γίνουν ακόμη πιο συχνά κι εντονότερα.»

Η κλιματική κρίση θα κάνει πιο συχνά τα ακραία καιρικά φαινόμενα στα ευρωπαϊκά δάση.

Με πληροφορίες από The Guardian

Ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το 2018 έως το 2023 δείχνει ότι σε Βρετανία και ηπειρωτική Ευρώπη χάθηκαν από το τσιμέντο περίπου 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης – μια έκταση ίση με την Κύπρο. Πρόκειται για περίπου 1.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα τον χρόνο ή 600 γήπεδα ποδοσφαίρου κάθε μέρα. Οι φυσικοί βιότοποι αλλά και γεωργικές εκτάσεις εξαφανίζονται, με σοβαρές συνέπειες για την τροφή, την υγεία και την ανθεκτικότητα της ηπείρου απέναντι στην κλιματική κρίση.

Η απώλεια πράσινων εκτάσεων δεν αφορά μόνο την άγρια φύση αλλά και την αγροτική παραγωγή. «Η γη που χάνεται λόγω της άναρχης ανάπτυξης είναι βασικός παράγοντας εξαφάνισης της βιοποικιλότητας, αλλά και μείωσης της καλλιεργήσιμης γης καθώς οι πόλεις επεκτείνονται», τόνισε ο καθηγητής Στιβ Κάρβερ από το Πανεπιστήμιο του Λιντς.

Από πράσινο σε γκρίζο: Η Ευρώπη «τσιμεντώνει» το μέλλον της

Η εικόνα είναι ανησυχητική σε όλη την ήπειρο. Στην Πορτογαλία, προστατευμένοι αμμόλοφοι μετατράπηκαν σε πολυτελές γήπεδο γκολφ. Όπως δίνει παραδείγματα η έρευνα, αναφέρεται ότι στην Τουρκία, ένας υγροβιότοπος στη Σμύρνη, που φιλοξενούσε φλαμίνγκο και πελεκάνους, καλύφθηκε από μπετόν για να δημιουργηθεί μαρίνα πολυτελών γιοτ. Στην Ελλάδα, ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται στο Βέρμιο, σε περιοχή που χαρακτηρίζεται άγριας φύσης από τον νόμο. Στη Γερμανία, μισό εκατομμύριο δέντρα κόπηκαν κοντά στο Βερολίνο για την επέκταση του εργοστασίου της Tesla.

Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Λένα Σίλινγκ, χαρακτήρισε τα στοιχεία «σοκαριστικά» και προειδοποίησε ότι η Ευρώπη προδίδει τη νεολαία της. «Κάθε δάσος, κάθε καλλιεργήσιμη γη, κάθε σημείο βιοποικιλότητας που καταστρέφεται για βραχυπρόθεσμο κέρδος είναι μια υπόσχεση που σπάμε. Τσιμεντώνουμε το ίδιο μας το μέλλον».

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν στην Τουρκία, με περισσότερα από 1.800 τετραγωνικά χιλιόμετρα χαμένα, ακολουθούν η Πολωνία, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η τάση είναι πανευρωπαϊκή: κάθε χώρα χάνει κομμάτι της φυσικής και αγροτικής της γης, βάζοντας σε κίνδυνο όχι μόνο την κλιματική της στρατηγική, αλλά και την ίδια την επιβίωσή της.

Η έρευνα Green to Grey καταλήγει σε ένα σκληρό συμπέρασμα: η Ευρώπη καταστρέφει σταδιακά την ίδια τη βάση που στηρίζει την υγεία, την τροφή και το μέλλον των πολιτών της, με ρυθμό που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Πηγή: Lifo.gr

«Το δάσος πλησιάζει σε σημείο από το οποίο δεν μπορεί να αυτοσυντηρηθεί», τόνισε ο ερευνητής του MapBiomas, Μπρούνου Φεχέιρα, υπογραμμίζοντας ότι όταν οι απώλειες ξεπεράσουν το 20%-25% της βλάστησης, ο κύκλος των βροχών διαταράσσεται και μεγάλες εκτάσεις τείνουν να μετατραπούν σε σαβάνες.

Η Βραζιλία, που τον Νοέμβριο θα φιλοξενήσει την COP30 του ΟΗΕ για το κλίμα στην πόλη Μπελέμ, κατέχει περίπου το 60% του Αμαζονίου, δηλαδή 421 εκατομμύρια εκτάρια (4,2 εκατ. τ.χλμ.). Το 2024, η επιφάνεια που έχει επηρεαστεί από ανθρώπινες δραστηριότητες –κυρίως αγροτικές– έφθασε το 15,3%. Παράλληλα, οι εκτάσεις για κτηνοτροφία έχουν πενταπλασιαστεί από το 1985, φτάνοντας τα 56,1 εκατ. εκτάρια (561.000 τ.χλμ.).

Αποψίλωση και κλιματική αλλαγή

Ο Αμαζόνιος παίζει καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, η αποψίλωση αυξήθηκε κατά 4% από τον Αύγουστο 2024 έως τον Ιούλιο 2025, εξαιτίας κυρίως των καταστροφικών πυρκαγιών που εντάθηκαν από την ιστορική ξηρασία στη χώρα. Παρά την πρόσφατη αύξηση, οι απώλειες έχουν μειωθεί αισθητά μετά την επιστροφή στην εξουσία του προέδρου Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα τον Ιανουάριο του 2023, σε σύγκριση με τις δραματικές αυξήσεις που είχαν καταγραφεί επί προεδρίας του ακροδεξιού Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Πηγή: Lifo.gr

Στις 8:15 π.μ., κάποιος βρισκόταν – καθιστός ή όρθιος – στα σκαλιά της Τράπεζας Sumitomo, όταν το αεροσκάφος Enola Gay της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ πέρασε από πάνω και άφησε να πέσει μια ατομική βόμβα που εξερράγη σε ύψος 580 μέτρων πάνω από την πόλη.

Η έκρηξη προκάλεσε ένα ωστικό κύμα έντονης θερμότητας, φωτός και ακτινοβολίας που κάλυψε τη Χιροσίμα σε κλάσμα δευτερολέπτου, αφήνοντας πίσω της ολοκληρωτική καταστροφή. Η επίσημη φωτογραφία του Αμερικανικού Στρατού δείχνει την πόλη ισοπεδωμένη μετά τη βόμβα, με πάνω από 80.000 θύματα ακαριαία και χιλιάδες ακόμη να υποκύπτουν τις επόμενες ημέρες και μήνες.

Το άτομο στα σκαλιά πιθανότατα σκοτώθηκε αμέσως, καθώς η θερμοκρασία στο κέντρο της έκρηξης ξεπέρασε τους 3.800 βαθμούς Κελσίου — αρκετή για να αφανίσει κάθε ζωντανό ον στη στιγμή. Ωστόσο, ένα σκοτεινό αποτύπωμα του σώματός του έμεινε ανεξίτηλα χαραγμένο στην πέτρα.

Αυτή η σκιά δεν ήταν μοναδική: η τρομερή ένταση της έκρηξης δημιούργησε τις λεγόμενες «πυρηνικές σκιές» σε διάφορα σημεία κάτω από το επίκεντρο, σαν να πάγωσε ο χρόνος στην πόλη. Ογδόντα χρόνια μετά, οι σκιές αυτές παραμένουν ένα ανατριχιαστικό μνημείο μνήμης για μια από τις πιο καθοριστικές ημέρες στην ανθρώπινη ιστορία.

Πώς δημιουργήθηκαν οι πυρηνικές σκιές στη Χιροσίμα

Η ατομική βόμβα βάρους 10.000 λιβρών, που εξερράγη πάνω από τη Χιροσίμα, απελευθέρωσε ενέργεια ίση με περίπου 15.000 τόνους TNT. Αυτή η ενέργεια εκδηλώθηκε ως φως, θερμότητα, ακτινοβολία και πίεση μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Σύμφωνα με την επίσημη Έκθεση Στρατηγικών Βομβαρδισμών των ΗΠΑ, η θερμότητα εξαπλώθηκε με ταχύτητα 300.000 χλμ/ώρα και όλα τελείωσαν τόσο γρήγορα όσο ξεκίνησαν. Ό,τι βρισκόταν εντός ακτίνας περίπου 2,9 χιλιομέτρων υπέστη εγκαύματα ή καταστράφηκε, ενώ οι υπεριώδεις ακτίνες αποχρωμάτισαν επιφάνειες όπως πέτρα και σκυρόδεμα.

Έτσι προέκυψαν οι πυρηνικές σκιές: δεν πρόκειται για υπολείμματα ανθρώπων ή αντικειμένων, αλλά για φωτογραφικά «αρνητικά» που χαράχθηκαν σε σημεία που προστατεύτηκαν στιγμιαία από τη φονική θερμότητα και το φως.

Η Τράπεζα Sumitomo, μόλις 260 μέτρα από το επίκεντρο, ήταν ένα από τα περίπου 70.000 κτίρια που υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν ολοσχερώς. Όπως εξηγεί ο επιμελητής του Μουσείου Ειρήνης της Χιροσίμα, Ariyuki Fukushima, τα εξωτερικά τσιμεντένια τοιχώματα έμειναν όρθια, αλλά το εσωτερικό κάηκε σχεδόν ολοκληρωτικά.

Τα γρανιτένια σκαλιά διατήρησαν το σχήμα τους, όμως η έντονη θερμότητα τα αποχρωμάτισε. Το άτομο που βρισκόταν εκεί κατά την έκρηξη προστάτεψε ένα τμήμα τους από τις ακτίνες, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική σκιά. Αντίστοιχα αποτυπώματα άφησαν καρφιά, σκάλες και άλλα αντικείμενα στους δρόμους και τα κτίρια της πόλης.

Τι αποκαλύπτουν οι πυρηνικές σκιές της Χιροσίμα

Οι περισσότερες πυρηνικές σκιές απεικονίζουν άψυχα αντικείμενα, όμως κάποιες πιστεύεται πως αντιστοιχούν σε ανθρώπους που χάθηκαν εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, στη γέφυρα Yorozuyo, 910 μέτρα από το επίκεντρο, διακρίνονταν αποτυπώματα ανθρώπων που ίσως πήγαιναν στη δουλειά ή στο σχολείο — αν και σήμερα η γέφυρα έχει ανακατασκευαστεί και τα σημάδια αυτά δεν σώζονται πλέον.

«Σχεδόν όλοι όσοι βρίσκονταν εντός ενός χιλιομέτρου σκοτώθηκαν», σημειώνει ο καθηγητής ιστορίας Robert Jacobs, του Ινστιτούτου Ειρήνης Χιροσίμα και του Πανεπιστημίου Πόλης Χιροσίμα.

Η σκιά μιας λαβής σε δεξαμενή αερίου ακόμη και δύο χιλιόμετρα μακριά άφησε ανεξίτηλο σημάδι. Η γωνία των σκιών επέτρεψε στους επιστήμονες που έφτασαν στη Χιροσίμα μετά την παράδοση της Ιαπωνίας να εντοπίσουν με ακρίβεια το επίκεντρο της έκρηξης.

Ανάμεσα στα θύματα ήταν και εργαζόμενοι μέσα στην Τράπεζα Sumitomo. Σύμφωνα με τον Fukushima, μόνο «τρεις άνθρωποι είναι γνωστό πως διέφυγαν», αν και «ένας εξ αυτών πέθανε λίγες μέρες αργότερα».

Η κληρονομιά των πυρηνικών σκιών

Παρόλο που οι ιστορίες των θυμάτων στο επίκεντρο θα μείνουν για πάντα άγνωστες, οι σκιές τους διατηρούνται ως μάρτυρες του παρελθόντος. Το 1971, τα σκαλιά της Τράπεζας Sumitomo δωρήθηκαν στο Mουσείο Ειρήνης Χιροσίμα, όπου η χαρακτηριστική σκιά παραμένει συγκλονιστικό σύμβολο όσων συνέβησαν πριν από 80 χρόνια — θεωρείται μάλιστα ένα από τα ελάχιστα διασωθέντα αποτυπώματα ανθρώπου.

Οι περισσότερες πυρηνικές σκιές έχουν χαθεί λόγω των δεκαετιών ανοικοδόμησης μετά τον βομβαρδισμό. Ωστόσο, όπως τονίζει ο Jacobs, οι σκιές μάς θυμίζουν «τη φθαρτότητα του ανθρώπου και του πολιτισμού».

«Αν ένας άνθρωπος μπορεί να μετατραπεί σε σκιά από ένα όπλο», προσθέτει χαρακτηριστικά, «τότε αυτό είναι ένα βαθύ υπαρξιακό μήνυμα — εσύ κι όλος σου ο κόσμος μπορεί να εξαφανιστεί μέσα σε μια στιγμή». Οι πυρηνικές σκιές παραμένουν επίσης θλιβερή υπενθύμιση των φρικαλεοτήτων που βίωσαν οι κάτοικοι εκείνη τη μέρα στη Χιροσίμα.

Η λευκή σκιά ενός άνδρα διατηρείται ακόμη στην επιφάνεια μιας γέφυρας στη Χιροσίμα. Καθώς η πόλη ξαναχτίστηκε μετά τον βομβαρδισμό, πολλές από τις πυρηνικές σκιές στα κτίρια και τα πεζοδρόμια χάθηκαν — με φωτεινή εξαίρεση τα σκαλιά της Τράπεζας Sumitomo που φυλάσσονται στο Μουσείο Ειρήνης.

Ο φωτογράφος Yoshito Matsushige, περπατώντας στα ερείπια λίγα λεπτά μετά την έκρηξη, συνάντησε παιδιά που είχαν μόλις εκκενώσει το σχολείο τους. Θυμάται πως «ήταν καλυμμένα με φουσκάλες μεγάλες σαν μπάλες στην πλάτη, το πρόσωπο, τους ώμους και τα χέρια». Οι φουσκάλες άρχισαν να σκάνε κι η επιδερμίδα τους κρεμόταν σαν κουρέλια.

Οι εικόνες ήταν τόσο φρικτές που ο Matsushige δεν άντεξε να τραβήξει φωτογραφίες. Όταν τελικά κατάφερε να τραβήξει μία λήψη – κι έπειτα άλλη μία – συνειδητοποίησε πως «ο φακός είχε θολώσει απ’ τα δάκρυά μου».

Πηγή: National Geographic

Το ελληνικό έλατο (Abies cephalonica) είναι ένα ενδημικό είδος που διαμορφώνει ορεινά δάση μεγάλης οικολογικής, αισθητικής και υδρονομικής αξίας. Σε αντίθεση με άλλα μεσογειακά είδη, όπως η χαλέπιος πεύκη, το έλατο δεν έχει εξελιχθεί να επιβιώνει ή να εκμεταλλεύεται τις πυρκαγιές. Αντιθέτως, η φωτιά για το έλατο δεν είναι αναζωογόνηση, είναι εξολόθρευση.

Οι συνέπειες της φωτιάς στην αναπαραγωγή του ελάτου

Το έλατο αναπαράγεται αποκλειστικά μέσω σπόρων που βρίσκονται σε κώνους, οι οποίοι ωριμάζουν το φθινόπωρο. Αυτοί οι σπόροι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στη θερμότητα. Σε μια υψηλής έντασης πυρκαγιά, όπως αυτή που έπληξε το δάσος του Φεβρουαρίου, η θερμική ενέργεια είναι αρκετή για να καταστρέψει όχι μόνο τα ώριμα δέντρα, αλλά και τους σπόρους που βρίσκονται στο έδαφος ή πάνω στα δέντρα. Σε αντίθεση με την πεύκη, το έλατο δεν έχει ρητινώδεις κώνους που ανοίγουν με τη φωτιά, δεν έχει καμία τέτοια προσαρμογή. Η συνέπεια είναι απλή και τρομακτική: μετά από τέτοια πυρκαγιά, δεν απομένει γενετικό υλικό για φυσική αναγέννηση.

Γιατί η αναδάσωση είναι αδύνατη

Η τεχνητή αναδάσωση ενός ελατοδάσους που κάηκε ολοσχερώς αποτελεί, στην πράξη, ανέφικτο έργο. Το έλατο είναι είδος σκιόφιλο, δηλαδή απαιτεί σκιά για να βλαστήσει και να αναπτυχθεί. Σε έκθετα, γυμνά τοπία, όπως αυτά που προκύπτουν μετά από πυρκαγιά, τα νεαρά φυτά εκτίθενται σε ακραίες θερμοκρασίες, ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία και φλοιόκαυση.

Η φλοιόκαυση (θέρμανση και καταστροφή του λεπτού φλοιού των νεαρών δενδρυλλίων) προκαλεί θάνατο των μικρών δέντρων κατά τα πρώτα κρίσιμα χρόνια. Ακόμη κι αν η φύτευση πραγματοποιηθεί με επιτυχία, η επιβίωση είναι ελάχιστη.

Η αναδάσωση με τεχνητά μέσα προϋποθέτει ενδιάμεση δενδρώδη σκιά, κάτι που λείπει εντελώς μετά την καταστροφή. Και χωρίς αυτή τη σκιά, το έλατο δεν μπορεί να σταθεί ούτε για μία άνθηση.

Οικολογικές συνέπειες

Η απώλεια ενός ελατοδάσους δεν σημαίνει μόνο την απουσία δέντρων. Σημαίνει την κατάρρευση ενός ολόκληρου μικροκλίματος:

Την απώλεια δροσιάς και συγκράτησης υγρασίας στα εδάφη.

Τη διάλυση της οριζόντιας ρίζας που προλάμβανε τη διάβρωση.

Την καταστροφή ενδιαιτημάτων για σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας.

Την πλήρη μετατροπή του τοπίου σε ένα ξηρό, εκτεθειμένο οικοσύστημα, με κυρίαρχο τον θάμνο ή –στην καλύτερη περίπτωση– τις θερμόφιλες αείφυλλες πλατύφυλλες.

Συμπεράσματα – Μια εθνική υποχρέωση

Η πυρκαγιά στο ελατοδάσος του Φενεού είναι ένα ακόμη «καμένο δάσος». Είναι το τέλος μιας χιλιετούς ισορροπίας. Ένα οικοσύστημα που χτίστηκε με ρυθμό αιώνων, καταστράφηκε σε λίγες ώρες. Και δεν πρόκειται να ξαναγίνει, ούτε με θαύμα.

Οφείλουμε να αλλάξουμε ριζικά την πολιτική πρόληψης και προστασίας τέτοιων οικοσυστημάτων, γιατί όταν χαθούν, δεν ανακτώνται. Η διαχείριση ελατοδασών πρέπει να δώσει έμφαση στην προληπτική πυροπροστασία, στη διατήρηση μεικτής δομής και στη δημιουργία «πράσινων διαδρόμων» που λειτουργούν ως αντιπυρικές ζώνες με φυσικό τρόπο.

Εάν καεί το έλατο, δεν αφήνει πίσω του στάχτη μόνο. Αφήνει ένα βουβό ερώτημα: Πού ήμασταν, όταν καιγόταν;

*Παύλος Κωνσταντινίδης, δασολόγος
Πηγή: Ελεύθερα βουνά χωρίς αιολικά

Όπως αναφέρει το meteo.gr, η φωτιά ξεκίνησε στις 13.20 την Τρίτη 22 Ιουλίου στη θέση Ψιρόβρυση του Δημοτικού Διαμερίσματος Φενεού του Δήμου Σικυώνων Κορινθίας.

Σύμφωνα με την ανάλυση των δορυφορικών δεδομένων του ευρωπαϊκού μηχανισμού Copernicus EMS στις 23/07/2025 έχουν καεί μέχρι στιγμής 11.460 στρέμματα δασών, δασικών και αγροτικών εκτάσεων.
Τα 5.950 αφορούν δάση Κεφαλληνιακής Ελάτης (52%), δασικό είδος χωρίς δυνατότητα φυσικής αναγέννησης μετά από φωτιά. Επιπροσθέτως, η πυρκαγιά έχει επηρεάσει μέχρι στιγμής δύο περιοχές Natura 2000, την περιοχή GR2530006 ( Όρος Ζήρεια), όπου έκαψε 910 στρέμματα, και την περιοχή GR2530004 (Όρος Ολίγυρτος), όπου έκαψε 4.860 στρέμματα. Αυτές οι παράμετροι καθιστούν την παρούσα φωτιά τη σημαντικότερη μέχρι στιγμής οικολογική καταστροφή της φετινής αντιπυρικής περιόδου.

Φωτιά στον Φενεό: Τα αίτια της πυρκαγιάς

Για την πρόκληση της πυρκαγιάς την Τρίτη 22 Ιουλίου 2025, συνελήφθησαν δύο άτομα για εμπρησμό από αμέλεια σε δασική έκταση κατά τη διαδικασία θερμών εργασιών με τροχό και ηλεκτροσυγκόλληση ενώ ήδη τους έχει επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο 11.812 ευρώ.

Σε όλη της τη διάρκεια, η πυρκαγιά παρουσίασε έντονη πυροεπαγωγική συμπεριφορά και φαινόμενα αλληλεπιδράσεων μεταξύ της φωτιάς και της ατμόσφαιρας, όπως προκύπτει από την εξέταση σχετικού βιντεοληπτικού υλικού.

Σε αυτό συνετέλεσαν τόσο οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες κατά την εκδήλωση και εξάπλωση της πυρκαγιάς- ιδιαίτερα η απουσία ισχυρών ανέμων, η έντονη ατμοσφαιρική ξηρασία κοντά στην επιφάνεια και η ευνοϊκή καθ’ ύψος κατανομή της υγρασία- όσο και οι παρελθούσες συνθήκες (πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ατμοσφαιρική ξηρασία, μεγάλο υδατικό έλλειμμα κατά τη διάρκεια του χειμώνα που προηγήθηκε) που οδήγησαν στη σημαντική αύξηση της ευφλεκτότητας της βλάστησης.

Καταναλώνοντας πλούσια και ξερή καύσιμη ύλη, η φωτιά κατάφερε να αναπτύξει επαγωγική στήλη (ορατή ως πυκνός, σχεδόν κατακόρυφος καπνός πάνω από την πυρκαγιά) με ισχυρά ανοδικά ρεύματα. Η ανάπτυξη της επαγωγικής στήλης και η ένταση των ανοδικών ρευμάτων πυροδότησε την εισροή αέρα προς την περιοχή της έντονης καύσης, ένα φαινόμενο όπου η ίδια η φωτιά «ρουφά» αέρα ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την καύση και τα ανοδικά ρεύματα.

Αυτό με τη σειρά του ενίσχυσε περαιτέρω την επαγωγική στήλη της πυρκαγιάς, οδηγώντας στη δημιουργία ενός ανατροφοδοτούμενου συστήματος φωτιάς-ατμόσφαιρας. Η δυναμική αυτών των συστημάτων είναι τέτοια που η φωτιά παρουσιάζει ακραία και πολύ συχνά χαοτική συμπεριφορά, με εμφάνιση πυρονεφών, περιστροφή της επαγωγικής στήλης και δημιουργία κηλιδώσεων.

Πηγή: Lifo.gr

«Νησάκι μου αγαπημένο, θέλω να σου γράψω, να σου πω αυτά που έχω στην καρδιά μου. Σ’ αγαπώ. Δεν περίμενα ποτέ ότι θα τα κατάφερνα, στα 85 μου χρόνια. Όμως είναι σκληρά τα λόγια αυτά, που αγγίζουν το υψηλότερο σημείο της ψυχής μου. Βλέπω τώρα πια το τέλος σου. Νησάκι μου, πολυπόθητο, αγαπημένο, δροσερό, χαριτωμένο δεν είσαι εσύ; που γνώριζα από παιδί. Πάντοτε υπήρχες ξεχωριστό, μα πως άλλαξες στον κόσμο αυτό; Και γιατί; Τώρα είσαι κάτι το διαφορετικό, αγνώριστο, κουρασμένο, ταλαιπωρημένο από την αλλαγή του χρόνου και την απληστία που κυριαρχεί. Δε σε γνωρίζω, έχεις αλλάξει τόσο πολύ. Ας αρχίσω από κάπου.

Αυτά που γράφω τα αισθάνομαι ειλικρινά, με σκέψη και προσοχή. Έχω το δικαίωμα έφτασε η στιγμή, νομίζω πας προς την καταστροφή. Ίσως προσφέρω κάτι κι εγώ, ως γέννημα-θρέμμα του νησιού. Ο πατέρας μου ο πρώτος τελώνης της Ίου. Θυμάμαι! Πανέμορφο περιβάλλον, το πιο ωραίο μέρος στον κόσμο να μεγαλώσεις σαν παιδί. Η οικογένεια μας χαρούμενη, τραγούδι, γεμάτη αγάπη, παρόλο που ορφανέψαμε από μητέρα, που χάθηκε στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, εδώ στην Νιο. Δυστυχώς, ποτέ δεν βρέθηκαν τα πτώματα τους, με άλλους επτά Νιώτες, πηγαίνοντας από Κουμπάρα προς Σικίνο.

Ήταν θύματα γερμανικής βαρβαρότητας στην φοβερή ομίχλη του πολέμου. Η ζωή μας, όμως, είχε ένα χαρούμενο ρυθμό. Κεφαλονίτης ο πατέρας, μάς μεγάλωσε με αξιοπρέπεια, σοβαρότητα, με εντιμότητα. Με τραγούδι και μουσική. Το όνειρό του ήταν να σπουδάσουμε. Παρόλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζαμε, ο αδερφός μου, Χαρίτος, τελείωσε το γυμνάσιο. Εγώ την Εμπορική Σχολή Πειραιά. Ο τρίτος, ο Γεράσιμος, στον Προμηθέα ηλεκτρολόγος. Θυμάμαι; Δημοτικό σχολείο, 12 ετών, εκδρομή στον άγιο Νικόλα Κουμπάρας, που γνώριζα κάθε βραχάκι. Το είχα περπατήσει ως νεαρό παιδί. Ο δάσκαλός μας, Νικόλαος Μαρινάκης, ημερήσια εκδρομή, όλοι μαθητές της Πέμπτης και Έκτης τάξης, αγόρια, κορίτσια μαζί, προορισμός, προσευχή, άναμμα καντηλακίου, καθάρισμα εκκλησίας, τραγούδια, φωνούλες, χαρές. Η απλότητα και η ομορφιά της φύσης γέμιζε τον ορίζοντα, τα αγριολούλουδα και η μυρωδιά του θυμαριού, η χαρά της άνοιξης μάς περιέλουζαν. Εκεί, που ως παλικαράκι, την πρωτοφίλησα και που έγινε κι η σύζυγος μου.

Επιτρέψτε μου, σας παρακαλώ, να συστηθώ για να με γνωρίσετε.

Στου Αγίου Νικόλα τα σκαλιά, στις εκκλησιάς το προαύλιο, εκεί την πρωτοφίλησα, δίπλα στο ακρογιάλι. Τότε η καρδιά μου σκίρτησε, λαχτάρα και αγωνία, σφιχτά, μα απαλά, της έπιασα το βελουδένιο χέρι, της είπα «τώρα, μάτια μου, είσαι δικό μου ταίρι». Το άγριο κύμα ξέσπαγε στα έρημα τα βράχια, της θάλασσας αφρό νερό το πρόσωπο χαϊδεύει, μα η καρδιά αναζητά την λάγνα ομορφιά της, ο έρωτας ξεφούντωσε κι έμεινε παντοτινά μες στην καρδιά της.

Μα τώρα πώς σε κατάντησαν έτσι; Η απληστία, η απονιά του ξένου, που ήρθε σαν κατακτητής εδώ να σε λεηλατήσει, να σε παραβιάσει, να σε καταστρέψει. Εξαφανίζοντας την αγνή, κυκλαδίτικη, χαρούμενη ήρεμη μορφή σου. Πράγματα που δεν σου ταιριάζουν γέμισαν τα πανέμορφα βράχια σου, τα χαρούμενα ακρογιάλια, τις αμμουδιές σου. Οι βουνοκορφές γέμισαν πέτρινα κτίσματα, κακόγουστα, καμία σχέση με το φυσικό περιβάλλον. Νομίζω ότι βρίσκομαι κάπου αλλού, σε μία άλλη, εξωγήινη πατρίδα. Το απλό, πανέμορφο φυσικό σου κάλλος, η ομορφιά, τα γαλανά νερά σου, οι ακρογιαλιές, η αμμουδιά, γέμισαν ομπρέλες, πισίνες, παράξενα κτίσματα.

Νομίζεις ότι βρίσκεται σε άλλο περιβάλλον, που δε το γνωρίζεις. Κομματιασμένο τώρα, με πληγές χαραγμένες στο έδαφός σου, γεμάτο δρόμους. Εκεί που κάποτε υπήρχαν μόνο συρμοί. Σου κατέστρεψαν το πρόσωπο, σε πλήγωσαν βαθιά στα πλάνα σου. Το θυμάρι, τα άγρια δεντράκια, οι θάμνοι, πυρπολήθηκαν, ξεριζώθηκαν και τεράστια τείχη κτίστηκαν σαν φυλακές. Παραβάσεις παντού, δικαστήρια, δικηγόροι! Ευτυχώς που υπάρχουν ορισμένοι γενναίοι άνθρωποι, που ίσως μπορέσουν να σε επαναφέρουν επουλώνοντας τις πληγές σου.

Δυστυχώς, όμως, είναι άνισος ο αγώνας. Ο κατακτητής είναι αδίστακτος, δυνατός, έχει από πίσω ισχυρούς συνεργάτες σε υψηλά σημεία της μάχης, με άτρωτα φοβερά άρματα.

Αγαπητέ κύριε παραβάτη, σας γνωρίζουμε! Ξέρουμε πολύ καλά ποιος είστε με τα εκτρώματα που έχετε φτιάξει, τους μεσαιωνικούς πύργους που είναι σαν φυλακές, τους ψηλούς, πέτρινους τοίχους. Στο λιμάνι ιδιαίτερα, που τους χτίσατε με μαρμαρόπετρα και όχι με πέτρα από το φυσικό περιβάλλον. Στο φημισμένο σας “Pathos”, τι καραγκιοζιλίκια ειναι αυτά! Ο δρόμος προς σ’ αυτό θυμίζει αεροδρόμιο προς απογείωση. Τίποτα βέβαια από το φυσικό περιβάλλον! Μα πώς σας το επέτρεψαν; Γιατί δεν ακολουθήσατε τους νόμους; Την φυσική ομορφιά, το περιβάλλον του νησιού, το γαλάζιο, άσπρο, βαθύ πράσινο, μπλε χρώμα, γιατί δεν ακολουθήσατε το παράδειγμα της Σαντορίνης, Μυκόνου, Φολέγανδρου, Μήλου, που η απλότητα βασιλεύει, ειλικρινά σας μιλάω. Δεν πήρατε το δρόμο της προόδου, με αξιοπρέπεια και σεβασμό προς το περιβάλλον! Τώρα θα είχατε πολλά φτεράκια στο καπέλο σας. Η αγάπη σας για το νησί θα σας είχε κάνει ένα αξιόλογο, αγαπητό πρόσωπο για όλους μας.

Δυστυχώς, χάθηκε η αθωότητα, η απλότητα που βασίλευε, μαζί και η ομορφιά και το κάλλος του περιβάλλοντος. Βλέπουμε πια πράγματα που δεν ανήκουν στο λατρεμένο μας νησί. Λυπάμαι τόσο πολύ για σένα, μικρό μου, αγαπημένο, που όσο ζω εσένα θα πονώ και θα προσμένω. Τον γυρισμό σου στην απλότητα ξανά, που ονειρεύομαι σαν στο σχολείο που πήγαινα με όλα τα παιδιά, εκείνα τα παλιά τα όμορφα σου κάλλη, που σαν κι αυτά στον κόσμο δεν τα έχουν άλλοι.

Γιατί σε γνωρίζω από παιδί, με πληγωμένη την καρδιά που τόσο πολύ σε νοσταλγεί

Βασίλειος Μοσχονάς, Ιούλιος 2025

Πηγή: Save Ios Facebook

Οι ερευνητές γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι η στάχτη από πυρκαγιές και η καταστροφή του εδάφους συμβάλλουν στην υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων. Ωστόσο, προηγούμενες έρευνες στις ΗΠΑ είχαν -σε μεγάλο βαθμό- περιοριστεί σε πολιτειακές και δημοτικές μελέτες, όπου πόλεις και κωμοπόλεις είχαν ελέγξει την ποιότητα του νερού σε τοπικά ρέματα και ποτάμια έπειτα από μεγάλες πυρκαγιές.

Με επικεφαλής το Συνεργατικό Ινστιτούτο Ερευνών Περιβαλλοντικών Επιστημών (CIRES) του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ, οι ερευνητές ανέλυσαν την ποιότητα του νερού σε περισσότερα από 100.000 δείγματα νερού από 500 λεκάνες απορροής στις δυτικές ΗΠΑ, τα μισά από καμένες λεκάνες απορροής ποταμών και τα μισά από μη καμένες. Μέτρησαν τα επίπεδα οργανικού άνθρακα, αζώτου, φωσφόρου και ιζημάτων, καθώς και τη θολότητα κάθε δείγματος. Στη συνέχεια δημιούργησαν μοντέλα βασισμένα σε δεδομένα για να μετρήσουν πόσο άλλαξαν οι ρύποι σε κάθε λεκάνη πριν και μετά τις πυρκαγιές.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι λεκάνες απορροής χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ανακάμψουν μετά τις πυρκαγιές από ό,τι είχαν διαπιστώσει προηγούμενες μελέτες. Ρύποι όπως ο οργανικός άνθρακας και ο φώσφορος, και η θολότητα του νερού είναι σημαντικά αυξημένα κατά τα πρώτα ένα έως πέντε χρόνια μετά την πυρκαγιά. Το άζωτο και τα ιζήματα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση έως και οκτώ χρόνια έπειτα από μία πυρκαγιά. Οι επιπτώσεις των πυρκαγιών ήταν χειρότερες στις δασικές περιοχές.

«Μπορεί να χρειαστούν δύο έως και οκτώ χρόνια για να γίνουν πλήρως αισθητές οι επιπτώσεις», σημειώνει ο Μπεν Λίβνε, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Μπόλντερ. «Μερικές φορές μπορεί να είναι μία καθυστερημένη επίδραση, δηλαδή δεν συμβαίνει αμέσως, ενώ άλλες φορές χρειάζεται μία αρκετά μεγάλη καταιγίδα που θα κινητοποιήσει αρκετούς από τους εναπομείναντες ρύπους», προσθέτει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το κατεστραμμένο έργο ήταν ο γαλανόλευκος κύβος από πορσελάνη του Ai, ο οποίος συμπεριλήφθηκε σε μια έρευνα για τον Ai με τίτλο “Who am I?” στο Palazzo Fava της Μπολόνια, που άνοιξε για το κοινό το Σάββατο. Πλάνα της καταστροφής καταγράφηκαν στο CCTV και δημοσιεύτηκε στο Instagram από τον Ai. Στο βίντεο, ο άνδρας πατάει στην πλίνθο που συγκρατεί τον κύβο και τον σπρώχνει προς τα εμπρός, σπάζοντας το έργο. Στη συνέχεια σήκωσε ένα μέρος της σπασμένης πορσελάνης πάνω από το κεφάλι του.

Το έργο εγκαταστάθηκε σε ένα αίθριο κοντά στο κατάστημα δώρων και το εκδοτήριο εισιτηρίων του μουσείου. Η έκδοση της Μπολόνια της καθημερινής εφημερίδας Corriere della Sera με έδρα το Μιλάνο αναγνώρισε τον άνδρα ως τον 57χρονο Τσέχο Vaclav Pisvejc, τον οποίο σταμάτησε η ασφάλεια του μουσείου και κρατήθηκε μέχρι να φτάσει η αστυνομία. Δεν είναι ακόμη σαφές πώς μπήκε στο μουσείο κατά τη διάρκεια της δεξίωσης μόνο με πρόσκληση. Συνελήφθη για «καταστροφή, διασπορά, φθορά, παραμόρφωση, διάβρωση και παράνομη χρήση πολιτιστικών περιουσιακών στοιχείων», σύμφωνα με την εφημερίδα.

Ο Arturo Galansino, επιμελητής της έκθεσης και γενικός διευθυντής του Fondazione Palazzo Strozzi στη Φλωρεντία, δήλωσε στο Reuters: «Δυστυχώς, γνωρίζω τον δημιουργό αυτής της απρόσεκτης χειρονομίας από μια σειρά ενοχλητικών και καταστροφικών επεισοδίων όλα αυτά τα χρόνια που αφορούσαν διάφορες εκθέσεις και ιδρύματα στη Φλωρεντία».

Ο Pisvejc έχει διαπράξει και στο παρελθόν πράξεις βανδαλισμού που σχετίζονται με την τέχνη. Το 2018, επιτέθηκε στην καλλιτέχνη Marina Abramović σπάζοντας έναν πίνακα πάνω από το κεφάλι της στη Φλωρεντία και το 2023, σκαρφάλωσε γυμνός, με τη λέξη «Λογοκριμένος» ζωγραφισμένη στο σώμα του, στο διάσημο άγαλμα του Ηρακλή και του Κάκου στην Piazza della Signoria της Φλωρεντίας κατά τη διάρκεια τελετής απονομής, σύμφωνα με την Corriere. Αφού είδε την καταστροφή του έργου, ο Ai είπε: «Ελπίζω για το καλό του να μην αυτοτραυματίστηκε στα κομμάτια της πορσελάνης», σύμφωνα με την Corriere.

Το έργο αφαιρέθηκε και καλύφθηκε. Μια φωτογραφία του αδιάσπαστου κομματιού θα τοποθετηθεί στο σημείο όπου βρισκόταν κάποτε το έργο. Η έκθεση, η οποία θα διαρκέσει έως τον ερχόμενο Μάιο, άνοιξε όπως είχε προγραμματιστεί το Σάββατο.

Πηγή: ARTnews / Φωτογραφία: ROBERTO SERRA – IGUANA PRESS

Τα καιρικά φαινόμενα που αυξάνουν τον κίνδυνο πυρκαγιών, όπως οι καύσωνες και οι ξηρασίες, γίνονται όλο και πιο συχνά, και αυτό γίνεται όλο και πιο έντονο στη χώρα μας, αλλά και σε όλες τις μεσογειακές χώρες. Η Μεσόγειος θα βιώσει πιο γρήγορα και πιο έντονα τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, η οποία θα επιδεινώνεται όσο συνεχίζεται η καύση ορυκτών καυσίμων. Πιθανότατα, λοιπόν, τα ακραία φαινόμενα να αυξάνονται ακόμα πιο γρήγορα.

Αν βρεθείς κοντά σε πυρκαγιά, μέχρι να καταφτάσει το πυροσβεστικό σώμα κι άλλοι ειδικοί, δες τι μπορείς να κάνεις ώστε να προστατεύσεις εσένα και τους δικούς σου ανθρώπους.

Μείνε ψύχραιμος/η!
Όσο δύσκολο κι αν είναι, χρειάζεται ψυχραιμία. Κάνε μια γρήγορη εκτίμηση της κατάστασης και δες αν μπορείς να κάνεις κάτι ή αν είναι καλύτερα να φύγεις. Αν δεις μια μικρή πρώτη σπίθα, και δεν είναι επικίνδυνο, δες αν μπορείς να τη σβήσεις με νερό ή χώμα. Αν τη σβήσεις, μείνε για λίγο κοντά ώστε να δεις αν θα παραμείνει σβηστή. Σε κάθε περίπτωση, ειδοποίησε την Πυροσβεστική και περίμενε να έρθει. Αν η πυρκαγιά είναι πιο προχωρημένη, κάλεσε αμέσως την Πυροσβεστική (το 199), δώσε την ακριβή τοποθεσία και μετά φύγε, ώστε οι επαγγελματίες να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Αν το σπίτι σου είναι στο δάσος:

Καθάρισε σε ακτίνα 10 μέτρων τα ξερά χόρτα, τα φύλλα, τις πευκοβελόνες και τα κλαδιά.
Κλάδεψε τα δέντρα και μην αφήνεις τα κλαδιά τους να ακουμπούν στους τοίχους, τη στέγη και τα μπαλκόνια.Τοποθέτησε τα καυσόξυλα σε κλειστούς και προφυλαγμένους χώρους. Μην αποθηκεύεις εύφλεκτα υλικά κοντά στο σπίτι. Εξοπλίσου με σωλήνα ποτίσματος κατάλληλου μήκους και με πυροσβεστήρες. Απόφυγε τα πλαστικά υλικά, όπως πλαστικές υδρορροές ή σωλήνες, στους τοίχους του σπιτιού, αλλά και τα παραθυρόφυλλα από εύφλεκτα υλικά στα παράθυρα και τις μπαλκονόπορτες.
Ετοίμασε ένα κιτ έκτακτης ανάγκης με μάσκες, φακό, μπαταρίες, φάρμακα πρώτων βοηθειών, νερό.
Ετοίμασε ένα σχέδιο εκκένωσης, μελετώντας τις ασφαλείς διαδρομές που θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις.

Αν είσαι στο σπίτι και πλησιάζει πυρκαγιά:

Πρώτα από όλα, κάλεσε την Πυροσβεστική. Κλείσε όλες τις διόδους (καμινάδες, παράθυρα, πόρτες κ.ά.) και τις παροχές φυσικού αερίου και υγρών καυσίμων. Βάλε όλα τα εύφλεκτα υλικά από τον περίγυρο του κτιρίου σε κλειστούς και προφυλαγμένους χώρους. Βάλε μια σκάλα στην εξωτερική πλευρά του σπιτιού, αντίθετα από την κατεύθυνση της πυρκαγιάς, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης στη στέγη. Σύνδεσε τους σωλήνες ποτίσματος και άπλωσέ τους περιμετρικά του σπιτιού.
Μην εγκαταλείψεις το κτίριο εκτός αν η διαφυγή σου είναι πλήρως εξασφαλισμένη. Μην μπεις μέσα σε αυτοκίνητο, αφού η πιθανότητα επιβίωσης σε ένα σπίτι είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη σε ένα αυτοκίνητο. Φράξε τις χαραμάδες με βρεγμένα πανιά για να μην μπει μέσα ο καπνός και απομάκρυνε τις κουρτίνες από τα παράθυρα. Βάλε στο κέντρο των δωματίων τα έπιπλα που βρίσκονται κοντά στα παράθυρα και τις εξωτερικές πόρτες. Γέμισε την μπανιέρα, τους νιπτήρες και ό,τι κουβάδες ή λεκάνες έχεις με εφεδρικό νερό –.

Συγκεντρωθείτε όλοι μαζί σε ένα δωμάτιο. Φρόντισε να έχεις κοντά σου το κιτ επιβίωσης, καθώς και τον φακό και εφεδρικές μπαταρίες, σε περίπτωση διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος. Αν διαταχθεί οργανωμένη απομάκρυνση από την περιοχή, ακολούθησε πιστά τις οδηγίες των Αρχών και τις διαδρομές που θα σου δοθούν. Αν πάρουν φωτιά τα ρούχα σου, μην τρέξεις. Ξάπλωσε στο έδαφος και κυλήσου μέχρι να σβήσει. Εναλλακτικά, τύλιξε γύρω σου μια κουβέρτα ή άλλο βαρύ υλικό.

Κι όσο εμείς ανησυχούμε ακόμα και για την επιβίωσή μας, οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων συνεχίζουν ακάθεκτες να βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα ώστε να απολαμβάνουν κέρδη. Εμείς μετράμε απώλειες από τα ακραία φαινόμενα και την κλιματική κρίση, εκείνες δεν πληρώνουν τίποτα και αδιαφορούν για την καταστροφή. Αυτή είναι μια αδικία που δεν μπορεί να συνεχιστεί: οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να πληρώσουν για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει και οι κυβερνήσεις πρέπει να τις αναγκάσουν να το κάνουν αλλά και να πουν όχι στα ορυκτά καύσιμα.

Πηγή: Greenpeace