Παράγοντες κινδύνου και έγκαιρη διάγνωση

Στη συνέχεια, ο Αριστοτέλης Μπάμιας, Καθηγητής Παθολογίας Ογκολογίας, Ιατρική Σχολή Ε.Κ.Π.Α., Β’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική (τ. Δ/ντης), Π.Γ.Ν. «Αττικόν», Επιστ. Συνεργάτης, Νοσοκομείο «Υγεία», Αντιπρόεδρος Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (Ε.Ο.Π.Ε.), παρουσίασε τη νόσο και τη διαδρομή προς τη διάγνωση, υπογραμμίζοντας ότι στα πρώιμα στάδια οι θεραπευτικές επιλογές είναι περισσότερες και η πρόγνωση σημαντικά καλύτερη. Όπως εξήγησε, ο καρκίνος του νεφρού εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα ηλικίας 60 έως 70 ετών, ενώ παράγοντες κινδύνου αποτελούν το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η χρόνια νεφρική νόσος, η έκθεση σε τοξικές ουσίες και, σε μικρό ποσοστό, η κληρονομικότητα.

«Ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να εξελίσσεται σιωπηλά, όμως υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται, όπως η παρουσία αίματος στα ούρα, ο επίμονος πόνος στη νεφρική χώρα, η χρόνια κόπωση, ο πυρετός χωρίς προφανή λοίμωξη ή η δύσκολα ρυθμιζόμενη υπέρταση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άμεση επίσκεψη στον ιατρό επιβάλλεται και εφόσον γίνει νωρίς στην πορεία της νόσου, μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια», τόνισε ο κ. Μπάμιας.

Οι θεραπευτικές εξελίξεις αλλάζουν την πρόγνωση

Ο Μιχαήλ Λιόντος, Παθολόγος Ογκολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας, Ε.Κ.Π.Α., Ογκολογική Μονάδα, Γ.Ν.Α. «Αλεξάνδρα», ανέφερε ότι η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται ανάλογα με το στάδιο της νόσου, τα χαρακτηριστικά του όγκου και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Όπως εξήγησε, στα πρώιμα στάδια η βασική θεραπευτική επιλογή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ στα προχωρημένα στάδια χρησιμοποιούνται πλέον στοχευμένες θεραπείες και ανοσοθεραπεία. «Σήμερα, έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερες θεραπευτικές επιλογές από ποτέ και πολλοί τύποι καρκίνου του νεφρού έχουν μετατραπεί από θανατηφόρο κατάσταση σε χρόνια, διαχειρίσημη πάθηση. Δεκαπέντε χρόνια πριν, αυτό ήταν ανέφικτο», συμπλήρωσε ο κ. Λιόντος.

Η πρόληψη μπορεί να κάνει τη διαφορά

Ο Εμμανουήλ Σαλούστρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), υπογράμμισε ότι σημαντικό ποσοστό των περιστατικών συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα και η παχυσαρκία. Παράλληλα, τόνισε ότι η ανοσοθεραπεία, οι στοχευμένες θεραπείες και οι σύγχρονοι συνδυασμοί τους έχουν αλλάξει ουσιαστικά την πορεία της νόσου. «Η επιστημονική πρόοδος μάς δίνει σήμερα δυνατότητες που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αδιανόητες. Ωστόσο, η καινοτομία αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν φτάνει έγκαιρα στον ασθενή. Η Πολιτεία, η επιστημονική κοινότητα και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι κάθε ασθενής με καρκίνο του νεφρού θα έχει έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στις πλέον σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες», δήλωσε.

Η φωνή των ασθενών

Η Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.), ανέδειξε τον πολυδιάστατο αντίκτυπο της νόσου στην καθημερινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους, επισημαίνοντας την ανάγκη για ολοκληρωμένη υποστήριξη, ενημέρωση και συμμετοχή των ασθενών στις θεραπευτικές αποφάσεις. «Η οπτική των ασθενών πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και της χάραξης πολιτικών για τον καρκίνο. Εάν θέλουμε να μειώσουμε την επίπτωση του καρκίνου του νεφρού, δεν πρέπει να περιορίζουμε τη συζήτηση στις θεραπευτικές επιλογές, αλλά να διαμορφώσουμε μια συνολική προσέγγιση που περιλαμβάνει την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, την ενημέρωση και την ενδυνάμωση τόσο των ασθενών όσο και των φροντιστών τους».

Να γίνει πιο ορατός ο καρκίνος του νεφρού

Κλείνοντας την εκδήλωση, η Αλεξάνδρα Κιτσαντά, Corporate Affairs Lead Ipsen Greece, Cyprus & Israel, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης του δημόσιου διαλόγου γύρω από τη νόσο και της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων. «Η ενίσχυση της “ορατότητας” του καρκίνου του νεφρού είναι πολύ σημαντικό να προτεραιοποιηθεί, στο πλαίσιο μιας συστηματικής συνεργασίας των εμπλεκόμενων μερών, της Πολιτείας, της ιατρικής κοινότητας, των φαρμακευτικών επιχειρήσεων και των ενώσεων ασθενών. Η αξιόπιστη πληροφόρηση του κοινού, η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές και η ουσιαστική υποστήριξη των ασθενών και των φροντιστών αποτελούν μέρη μιας μακροπρόθεσμης προσέγγισης».

Και κατέληξε: «Όσο περισσότερο μιλάμε για τον καρκίνο του νεφρού, τόσο περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ενημερωθούν, να αξιολογήσουν τον προσωπικό τους κίνδυνο, να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα συμπτώματα και να απευθυνθούν στον γιατρό τους. Η επίγνωση, η ενημέρωση και η συνεργασία αποτελούν προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου».

Αυτοί ήταν ασθενείς «για τους οποίους γνωρίζουμε ότι ο κίνδυνος επανεμφάνισης του καρκίνου είναι πολύ υψηλός», δήλωσε ο Dr. Toni Choueiri του Ινστιτούτου Καρκίνου Dana-Farber στη Βοστώνη, ο οποίος συνεργάστηκε στη μελέτη. «Μετά από μια μέση παρακολούθηση σχεδόν τεσσάρων ετών, κανένας από τους εννέα εμβολιασμένους ασθενείς δεν παρουσίασε υποτροπή από τον καρκίνο του νεφρού», εξήγησε, τονίζοντας πως τα μέλη της ερευνητικής ομάδας είναι πολύ ενθουσιασμένα με αυτά τα αποτελέσματα.

Η τυπική θεραπεία για το διαυγές νεφρικό καρκίνωμα (έναν τύπο καρκίνου του νεφρού) σταδίου III ή σταδίου IV είναι χειρουργική επέμβαση που ακολουθείται από ανοσοθεραπεία με το Keytruda της MSD (Merck). Στους περισσότερους ασθενείς, ωστόσο, ο καρκίνος υποτροπιάζει, συνήθως μέσα σε τρία χρόνια, και δεν υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες σε αυτό το στάδιο της νόσου.

Ένα «προσωποποιημένο» αποτελεσματικό εμβόλιο

Το νέο εμβόλιο είναι «προσωποποιημένο», που σημαίνει ότι έχει σχεδιαστεί για να εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς να αναγνωρίζει και να εξαλείφει τυχόν εναπομείναντα κύτταρα του καρκίνου αυτού του ατόμου.

Χρησιμοποιώντας δείγματα όγκου που αφαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, οι ερευνητές εντόπισαν νεοαντιγόνα, τα οποία είναι μικροσκοπικά θραύσματα μεταλλαγμένων πρωτεϊνών που υπάρχουν στον καρκίνο, αλλά όχι σε άλλα κύτταρα του σώματος. Στη συνέχεια, προσδιόρισαν ποιο από αυτά τα νεοαντιγόνα να συμπεριλάβουν στο εμβόλιο, με βάση την πιθανότητα ότι το ανοσοποιητικό σύστημα θα ανταποκρινόταν έντονα σε αυτά.

«Επιλέγουμε στόχους που είναι μοναδικοί για τον καρκίνο και διαφορετικοί από οποιοδήποτε φυσιολογικό μέρος του σώματος, έτσι ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να μπορεί να «κατευθυνθεί» αποτελεσματικά προς τον καρκίνο με πολύ συγκεκριμένο τρόπο», δήλωσε ένας από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης, ο Dr. David Braun από το Yale School of Medicine στο New Haven του Κονέκτικατ.

Σε συνεργασία με την εταιρεία MSD, οι ερευνητές δοκιμάζουν τώρα ένα παρόμοιο εμβόλιο κατά του καρκίνου του νεφρού, σε μια τυχαιοποιημένη δοκιμή με 272 ασθενείς.

Η δημοσίευση της μελέτης στο Nature είναι διαθέσιμη εδώ.