Τι ακριβώς είναι όμως το στρες; «Το στρες αποτελεί την αντίδραση του οργανισμού σε έντονα πιεστικές συνθήκες και εκφράζεται ως μια διάχυτη, δυσάρεστη αίσθηση έντασης και εκνευρισμού, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα πνιγμού και δυσφορία», επισημαίνει ο κ. Ιωάννης Παληός, Καρδιολόγος, Διευθυντής Τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στο Metropolitan Hospital και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Όπως εξηγεί ο ίδιος, αυτή η κατάσταση δεν είναι απλά ψυχολογική, καθώς πυροδοτεί μια σειρά από σωματικά συμπτώματα που ίσως έχεις νιώσει κι εσύ:

Δυσκολία στη συγκέντρωση και θολωμένη σκέψη

Ζάλη, πονοκέφαλο (κεφαλαλγία) και έντονη κόπωση

Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή) και τάση για εφίδρωση

Πόνο στο στήθος (θωρακικό άλγος), ταχυκαρδία και αίσθημα παλμών (όταν νιώθεις την καρδιά σου να “φτερουγίζει”)

Stress kills: Οι κρυφές συνέπειες του άγχους στο καρδιαγγειακό σύστημα

Το να λέμε ότι το στρες μπορεί να αποβεί μοιραίο για την υγεία δεν είναι σχήμα λόγου ούτε υπερβολή. Η φράση «το στρες σκοτώνει (stress kills)» κρύβει πίσω της σκληρή βιολογία.

Όταν αγχώνεσαι, ενεργοποιείται το συμπαθητικό νευρικό σύστημα –ο μηχανισμός “πάλης ή φυγής” του οργανισμού– προκαλώντας ένα ντόμινο αρνητικών επιδράσεων. Το σώμα σου πλημμυρίζει με αδρεναλίνη, η οποία ανεβάζει απότομα τους παλμούς, προκαλεί αρρυθμίες και αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Αν αυτή η πίεση γίνει χρόνια, η συνεχής επιβάρυνση του οργανισμού μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές και επικίνδυνες καταστάσεις, όπως είναι τα καρδιακά και τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Το σύνδρομο της «πληγωμένης καρδιάς»: Όταν τα συναισθήματα προκαλούν σωματικό πόνο

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό και ταυτόχρονα σοβαρό. Μετά από ένα πολύ έντονο συναισθηματικό σοκ, μπορεί να εκδηλωθεί η λεγόμενη μυοκαρδιοπάθεια από στρες, ευρύτερα γνωστή και ως «σύνδρομο της πληγωμένης καρδιάς».

«Το σύνδρομο της “πληγωμένης καρδιάς” εκδηλώνεται με ισχυρό πόνο στο στήθος, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη διακομιδή του ασθενούς στο νοσοκομείο. Εκεί, διαπιστώνεται σχεδόν πάντα παθολογικό ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπερηχογράφημα, ενώ παρατηρούνται αυξημένοι δείκτες μυοκαρδιακής νέκρωσης στο αίμα», εξηγεί ο κ. Παληός.

Το παράδοξο με αυτό το σύνδρομο; «Οι αρτηρίες της καρδιάς, όπως προκύπτει από τον στεφανιογραφικό έλεγχο, δεν παρουσιάζουν αποφράξεις. Με απλά λόγια, δεν είναι “βουλωμένες”. Η μυοκαρδιοπάθεια αυτή αποτελεί μια αντίδραση της καρδιάς στο έντονο στρες και αφορά συνήθως γυναίκες μέσης ηλικίας μετά από έντονη συναισθηματική φόρτιση».

Αν και στο παρελθόν η ιατρική κοινότητα θεωρούσε το σύνδρομο αυτό σχετικά αθώο και περαστικό, τα νεότερα δεδομένα ανατρέπουν τα δεδομένα. Όπως τονίζει ο διευθυντής του Metropolitan Hospital, πλέον γνωρίζουμε ότι απαιτεί επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως επικίνδυνες αρρυθμίες, θρομβώσεις, ακόμη και οξεία καρδιακή ανεπάρκεια.

Πώς να κάνεις restart: Έξυπνοι τρόποι διαχείρισης του στρες

Το κλειδί για να προστατεύσεις την καρδιά σου είναι να βρεις την “πηγή του κακού”. Πρέπει να εντοπίσεις τι ακριβώς σου προκαλεί άγχος, ώστε να το διαχειριστείς αποτελεσματικά. Επειδή δεν μπορείς να αλλάξεις τα πάντα γύρω σου, εστίασε σε όσα μπορείς να ελέγξεις και βάλε στην καθημερινότητά σου δραστηριότητες που σου προσφέρουν πραγματική χαλάρωση.

Υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι και τεχνικές για να πειραματιστείς και να βρεις αυτό που σου ταιριάζει:

Mindfulness & Mindset: Δοκίμασε τον διαλογισμό, τις ασκήσεις βαθιών αναπνοών, την ενδοσκόπηση και την ενασχόληση με την αυτοβελτίωση.

Digital Detox & Χαλάρωση: Απομονώσου για λίγα λεπτά από τα έντονα εξωτερικά ερεθιστήματα και τις οθόνες. Μείνε σε ένα ήσυχο δωμάτιο με απαλή μουσική και αρωματικά κεριά ή χαλάρωσε διαβάζοντας ένα βιβλίο.

Δημιουργικά χόμπι: Δώσε διέξοδο στην ενέργειά σου μέσα από τη ζωγραφική, τις χειροτεχνίες, την κηπουρική, τον μοντελισμό ή οποιοδήποτε άλλο σπορ σε γεμίζει.

Κίνηση και σπορ: Το φυσικό αντίδοτο στο άγχος

Η σωματική δραστηριότητα είναι ο πιο άμεσος τρόπος να κάψεις τις ορμόνες του στρες. Μια βόλτα με τον σκύλο, το περπάτημα, η ήπια καθημερινή γυμναστική, ένας περίπατος στη φύση, η ποδηλασία, ο χορός ή η κολύμβηση μπορούν να κάνουν θαύματα για την ψυχολογία σου.

Ωστόσο, αν αποφασίσεις να μπεις δυναμικά στο κομμάτι του fitness, υπάρχει ένας βασικός κανόνας ασφαλείας: «Ο προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος πριν από την έναρξη οποιασδήποτε αθλητικής δραστηριότητας θεωρείται επιβεβλημένος», ξεκαθαρίζει ο κ. Παληός. «Με τη σύμφωνη γνώμη του καρδιολόγου, η ενασχόληση με τα σπορ βελτιώνει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία».

Biohacking στον τρόπο ζωής σου: 5 βήματα για υγιή καρδιά

Για να έχει όμως αποτέλεσμα η άσκηση, πρέπει να πλαισιώνεται από ένα συνολικά υγιές lifestyle. Ο ειδικός μοιράζεται 5 βασικές συμβουλές για να θωρακίσεις τον οργανισμό σου:

Πρόσεξε τι βάζεις στο σώμα σου: Υιοθέτησε μια ισορροπημένη διατροφή, φρόντισε να διατηρείς ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος και πες οριστικό “όχι” στο κάπνισμα.

Μέτρο στα διεγερτικά: Μειώσε την υπερκατανάλωση αλκοόλ και απόφυγε τις μεγάλες ποσότητες διεγερτικών ουσιών, όπως είναι η καφεΐνη, που ανεβάζουν τεχνητά τους παλμούς σου.

Time Management & Ύπνος: Οργάνωσε σωστά τον χρόνο σου και τις επαγγελματικές ή ακαδημαϊκές σου υποχρεώσεις. Έτσι θα μειώσεις το panic άγχος της τελευταίας στιγμής και θα εξασφαλίσεις επαρκή και ποιοτικό ύπνο, ο οποίος είναι απόλυτα απαραίτητος για να κάνει reboot ο οργανισμός σου.

Φιλτράρε τις σχέσεις σου: Οι υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις είναι ασπίδα για την καρδιά. Ο αλληλοσεβασμός, η κατανόηση, η ευγένεια και η ψυχραιμία –τόσο στον χώρο εργασίας όσο και στο σπίτι– σε βοηθούν να αποφεύγεις τις καθημερινές εντάσεις. Μην ξεχνάς: «Η ένταση προκαλεί αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του καρδιακού ρυθμού, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που επιβαρύνει την καρδιά».

Μίλα σε έναν ειδικό: Δεν χρειάζεται να τα περνάς όλα μόνος σου. «Σε κάθε περίπτωση που το στρες επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, συστήνεται η επίσκεψη σε ειδικό ιατρό για την εύρεση των κατάλληλων λύσεων», καταλήγει ο κ. Παληός.

Η φροντίδα της καρδιάς σου ξεκινά από τον τρόπο που προστατεύεις το μυαλό σου. Άκου το σώμα σου, βάλε όρια στην πίεση και μην διστάσεις να ζητήσεις υποστήριξη όταν νιώθεις ότι το “φορτίο” παραείναι βαρύ.

Είκοσι υγιείς ενήλικες κατανάλωναν 500 mL παστεριωμένου χυμού πορτοκαλιού ημερησίως για 60 ημέρες. Μετά την ολοκλήρωση της δοκιμής, οι ερευνητές παρατήρησαν μια σημαντική μοριακή αναδιαμόρφωση, με 3.790 χαρακτηριστικά να έχουν αλλάξει, συμπεριλαμβανομένων 1.705 γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Αυτές οι αλλαγές χαρτογραφήθηκαν σε μονοπάτια που σχετίζονται με τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, τον μεταβολισμό των λιπιδίων και τη φλεγμονή. Τα οφέλη αποδίδονται κυρίως στα φλαβανονόνια των εσπεριδοειδών, όπως η Εσπεριδίνη και η Ναρινγενίνη, καθώς οι μεταβολίτες τους βρέθηκε ότι αλληλεπιδρούν άμεσα με βασικούς μεταγραφικούς παράγοντες όπως ο Πυρηνικός Παράγοντας Κάππα Β και ο υποδοχέας άλφα του ενεργοποιητή πολλαπλασιασμού περοξισωμάτων, ρυθμίζοντας τη δραστηριότητα των γονιδίων.

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι η μοριακή απόκριση στην κατανάλωση χυμού πορτοκαλιού διαφέρει ανάλογα με τον δείκτη μάζας σώματος του ατόμου. Στα υπέρβαρα άτομα, παρατηρήθηκε μια μοναδική ρύθμιση στους μοριακούς μηχανισμούς που αφορούν τον μεταβολισμό των λιπιδίων και την αδιπογένεση (τη δημιουργία λιποκυττάρων), με συγκεκριμένα γονίδια και μικρότερα μόρια ριβονουκλεϊνικού οξέος να αλλάζουν προς ένα πιο υγιές μεταβολικό προφίλ. Αντίθετα, στα άτομα με φυσιολογικό βάρος, ο χυμός πορτοκαλιού προκάλεσε μια ιδιαίτερη αλλαγή στους φλεγμονώδεις μηχανισμούς, υποδηλώνοντας ότι ο χυμός πορτοκαλιού δρα ως ένας «ακριβής καρδιομεταβολικός μοχλός», προσφέροντας διαφορετικά οφέλη ανάλογα με το σωματικό βάρος του καταναλωτή.

Πηγή: Cibum

Η ανασκόπηση 155 επιστημονικών μελετών, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association, δείχνει ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στις πρώτες εβδομάδες μετά τη λοίμωξη! Μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια.

Η «σιωπηλή» επίδραση της λοίμωξης στο καρδιαγγειακό σύστημα

Οι ιοί δεν επηρεάζουν μόνο το ανοσοποιητικό σύστημα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, προκαλούν φλεγμονή, διαταραχές στη λειτουργία των αγγείων και αυξημένη πηκτικότητα του αίματος — τρεις μηχανισμούς που μπορούν να οδηγήσουν σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό.

Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος;

· Μετά από γρίπη, ο κίνδυνος για έμφραγμα αυξάνεται κατά 4 φορές και για εγκεφαλικό κατά 5 φορές μέσα στον επόμενο μήνα.

· Οι ασθενείς που νόσησαν με COVID-19 έχουν τρεις φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιολογικά προβλήματα τους επόμενους μήνες – με τον αυξημένο κίνδυνο να παραμένει έως και ένα έτος.

· Ο έρπης ζωστήρας μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο για έως και 10 χρόνια μετά τη λοίμωξη.

Ένας κοινός ιός, μια μακροχρόνια απειλή για την καρδιά

«Ο έρπης ζωστήρας προσβάλλει περίπου ένα στα τρία άτομα στη διάρκεια της ζωής τους», επισημαίνει ο Δρ. Kosuke Kawai από το Πανεπιστήμιο UCLA. «Η παρατεταμένη αύξηση του κινδύνου σημαίνει ότι σε επίπεδο πληθυσμού, τα περιστατικά καρδιακών παθήσεων αυξάνονται σημαντικά», προσθέτει.

Οι χρόνιες λοιμώξεις που επιβαρύνουν την καρδιά

Οι ιοί όπως ο HIV και η ηπατίτιδα C συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια:

· HIV → +60% κίνδυνος για στεφανιαία νόσο και +45% για εγκεφαλικό

· Ηπατίτιδα C → +27% κίνδυνος για καρδιοπάθειες και +23% για εγκεφαλικά

H2: Η σημασία της πρόληψης και του εμβολιασμού

Η πρόληψη αποδεικνύεται το ισχυρότερο «φίλτρο» για την καρδιά. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ο εμβολιασμός απέναντι σε ιούς όπως η γρίπη, η COVID-19 και ο έρπητας ζωστήρας, μπορεί να μειώσει αισθητά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Εξίσου σημαντικός είναι ο υγιεινός τρόπος ζωής, δηλαδή ισορροπημένη διατροφή, τακτική άσκηση, διαχείριση του στρες και τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι.

«Η πρόληψη είναι καθοριστική, ειδικά για όσους έχουν ήδη παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθειες», τονίζει ο Δρ. Kawai.

Γιατί το θέμα αφορά όλους μας

Η καρδιά μας δεν ξεχνά εύκολα. Μια λοίμωξη που ξεπεράσαμε μπορεί να έχει αφήσει μικρές, «αόρατες» αλλαγές στα αγγεία μας κι αυτός είναι ο λόγος που η προληπτική φροντίδα δεν πρέπει να σταματά με την ανάρρωση.

Το επόμενο εμβόλιο για τη γρίπη δεν είναι απλώς μια τυπική υποχρέωση: είναι μια επένδυση για την καρδιά και τη μακροχρόνια υγεία μας.

Οι ιοί και η καρδιά μας

· Οι ιογενείς λοιμώξεις μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό.

· Ορισμένοι ιοί, όπως η SARS-COV 2 και ο έρπης ζωστήρας, επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα για μήνες ή χρόνια.

· Ο εμβολιασμός και η πρόληψη αποτελούν βασικά «όπλα» για την προστασία της καρδιάς.

Το μεγαλύτερο όφελος φάνηκε να αφορά τη συστολική πίεση, δηλαδή την «μεγάλη» πίεση, η οποία αποτελεί βασικό δείκτη κινδύνου για καρδιαγγειακά επεισόδια. Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Hypertension υπογράμμισε ότι η μείωση της συστολικής πίεσης μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιακή νόσο. Αυτό δείχνει πως η κατανάλωση χυμού καρπουζιού, χάρη στη L-κιτρουλίνη, ίσως λειτουργεί ως ένα φυσικό «εργαλείο» για καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.

Το πρόβλημα της ζάχαρης

Παρά τα οφέλη, η κατανάλωση χυμού καρπουζιού δεν πρέπει να γίνεται ανεξέλεγκτα. Ένα λίτρο χυμού αποδίδει περίπου 2,33 γραμμάρια L-κιτρουλίνης, ποσότητα που θεωρείται σημαντική. Ωστόσο, η ίδια ποσότητα περιέχει και μεγάλη συγκέντρωση σακχάρων. Για παράδειγμα, ένα φλιτζάνι φρέσκου χυμού καρπουζιού έχει 19 γραμμάρια ζάχαρης.

Αν λάβουμε υπόψη ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει η ημερήσια πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων να μην ξεπερνά τα 50 γραμμάρια (για διατροφή 2.000 θερμίδων), τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η υπερβολική κατανάλωση χυμού μπορεί να οδηγήσει σε υπέρβαση. Στην πραγματικότητα, ο ΠΟΥ προτείνει πως ακόμη χαμηλότερη πρόσληψη, γύρω στα 25 γραμμάρια την ημέρα, θα ήταν ακόμη πιο ευεργετική για την υγεία. Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, πέρα από την αύξηση βάρους, μπορεί να συμβάλλει και στην άνοδο της αρτηριακής πίεσης. Έτσι, το μέτρο στην κατανάλωση χυμού καρπουζιού είναι απαραίτητο.

Εναλλακτικές πηγές L-κιτρουλίνης

Όσοι θέλουν να αυξήσουν τα επίπεδα L-κιτρουλίνης χωρίς να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, μπορούν να στραφούν και σε άλλες τροφές. Τα αγγούρια, για παράδειγμα, περιέχουν μόλις 1,64 γραμμάρια ζάχαρης ανά φλιτζάνι, ενώ η μαγειρεμένη κολοκύθα γύρω στα 5,1 γραμμάρια. Αυτά τα τρόφιμα, αν και λιγότερο γλυκά, μπορούν να εμπλουτίσουν τη διατροφή με L-κιτρουλίνη χωρίς να προσθέτουν υπερβολική ζάχαρη. Μια ακόμη στρατηγική είναι η εναλλαγή του χυμού καρπουζιού με άλλους χυμούς που επίσης έχουν αποδειχθεί ωφέλιμοι για την αρτηριακή πίεση, όπως ο χυμός καρότου ή ντομάτας. Έτσι, επιτυγχάνεται όχι μόνο η μείωση της πίεσης αλλά και μεγαλύτερη διατροφική ποικιλία.

Πηγή: Cibum

Βοηθάνε στη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα όσπρια, συμπεριλαμβανομένων των ρεβιθιών, μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα. Αυτό το πιθανό όφελος οφείλεται στην περιεκτικότητα των ρεβιθιών σε φυτικές ίνες. Η αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών έχει συνδεθεί με χαμηλότερες περιπτώσεις αντίστασης στην ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που επιτρέπει στα κύτταρα σας να προσλαμβάνουν και να αποθηκεύουν γλυκόζη, ένα άλλο όνομα για τη ζάχαρη. Τα άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη δεν ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση σακχάρου στο αίμα. Το υψηλό σάκχαρο στο αίμα χωρίς θεραπεία μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές στην υγεία όπως προβλήματα όρασης και νεφρική νόσο.

Μπορούν να προάγουν την υγεία της καρδιάς

Οι φυτικές ίνες και οι ενώσεις που βρίσκονται στα ρεβίθια μπορεί να βοηθήσουν στην υποστήριξη μιας υγιούς καρδιάς. Η υψηλή χοληστερόλη αυξάνει τον κίνδυνο ενός ατόμου για καρδιαγγειακή νόσο (CVD) ή καρδιακή νόσο. Τα ρεβίθια περιέχουν διαλυτές φυτικές ίνες, οι οποίες βοηθούν στον έλεγχο της χοληστερόλης μειώνοντας την ολική και την LDL χοληστερόλη.

Τα όσπρια περιέχουν επίσης υγιή λίπη και χημικές ουσίες όπως φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα. Ορισμένα στοιχεία έχουν δείξει ότι αυτές οι χημικές ουσίες έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες που μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

Βοηθάνε στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους

Λόγω της πρωτεΐνης, των υγιεινών λιπαρών και της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε φυτικές ίνες, τα ρεβίθια μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση του βάρους. Για παράδειγμα, οι φυτικές ίνες προσθέτουν όγκο στα γεύματα και χορταίνουν γρήγορα την όρεξή σας. Τα ρεβίθια χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μασηθούν, αλλά κινούνται στο πεπτικό σύστημα πιο αργά από τα τρόφιμα με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, κρατώντας σας χορτάτους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι ερευνητές σημείωσαν σε μια ανασκόπηση ότι τα ρεβίθια βοηθούν στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μειώνοντας τη συσσώρευση λίπους.

Μπορούν να υποστηρίξουν την υγεία του εντέρου

Ως τροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, τα ρεβίθια βοηθούν επίσης στην υποστήριξη της υγείας του εντέρου. Οι φυτικές ίνες διατηρούν τακτικές τις κινήσεις του εντέρου και βοηθούν στην ανακούφιση της δυσκοιλιότητας.

Τα ρεβίθια βοηθούν στην εξισορρόπηση των «καλών» και «κακών» μικροοργανισμών στο μικροβίωμα του εντέρου. Τα συμπτώματα της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (IBD) εκδηλώνονται όταν κάτι διαταράσσει αυτή την ισορροπία.

Αντίθετα, τα ρεβίθια μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της IBD, όπως: Δυσκοιλιότητα, Διάρροια, Ναυτία, Πόνος στο στομάχι, Εμετός.

Φιλικό προς το περιβάλλον

Τα όσπρια, συμπεριλαμβανομένων των ρεβιθιών, είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Τα όσπρια χρησιμοποιούν λιγότερο νερό από άλλες πρωτεΐνες, καθιστώντας τα φιλικά στην ξηρασία. Τα όσπρια εμπλουτίζουν επίσης το έδαφος όπου αναπτύσσονται, μειώνοντας την ανάγκη για χημικά λιπάσματα. Επιπλέον, τα ρεβίθια είναι εύκολα διαθέσιμα και οικονομικά.

Πηγή: Health

Ο ενέσιμος βηματοδότης εγχέει ένα διάλυμα νανοσωματιδίων γύρω από την καρδιά για να διορθώσει την αρρυθμία. Συγκεκριμένα, τα νανοσωματίδια εγχέονται με μια βελόνα λεπτότερη από την ανθρώπινη τρίχα. Όταν το διάλυμα έρθει σε επαφή με ιστό, μια δομή σχηματίζεται γύρω από την καρδιά που αποτελείται από μια μακρά αλυσίδα μορίων -ένα λεγόμενο πολυμερές– που άγει τον ηλεκτρισμό.

Το ενέσιμο ηλεκτρόδιο ενσωματώνεται με τα κύτταρα του σώματος και διευκολύνει τις μετρήσεις του ηλεκτροκαρδιογραφήματος (ΗΚΓ), ρυθμίζει τους καρδιακούς παλμούς in vivo και διορθώνει τις αρρυθμίες, σύμφωνα με τους ερευνητές και την μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature. Το πολλά υποσχόμενο εγχείρημα βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο με τους ερευνητές να δίνουν τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα από τις δοκιμές σε πειραματόζωα (μικρά ζώα, ψάρια-ζέβρα και έμβρυα κοτόπουλου), ενώ σύντομα θα συνεχίσουν τις δοκιμές τους σε μεγαλύτερα ζώα.

Οι ερευνητές δήλωσαν, επίσης, πως ο πρωτοποριακός βηματοδότης τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί όπου δεν είναι εφικτή η χρήση απινιδωτή ή η εμφύτευση συμβατικού βηματοδότη, όπως σε εμπόλεμες καταστάσεις, κατά την διάρκεια ορεινών πεζοποριών ή σε άλλες παρόμοιες έκτακτες συνθήκες.