Από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2025 οι STORE θα βρίσκονται στο νησί με στόχο να διερευνήσουν πιθανές περιβαλλοντικές λύσεις μέσα από το πρίσμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Οι STORE είναι ένας κοινωνικά ενεργός οργανισμός δημιουργικών επαγγελματιών. Στόχος των STORE είναι να υποστηρίξουν περισσότερους νέους από κοινωνικά υποεκπροσωπούμενες ομάδες στην προσπάθειά τους να εισαχθούν σε δημιουργικά προγράμματα σπουδών, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της κοινωνικής ανισότητας, στην εκπαίδευση στις τέχνες, τον σχεδιασμό και την αρχιτεκτονική. Οι STORE θα εκπροσωπηθούν από τους Kevin Green (Project Manager των STORE, Υπεύθυνος του προγράμματος), Oyin Falade (Young Trustee, με πεδίο δράσης την γλυπτική και την performance), Elisa Heath (Project Manager), Yusuf Uddin (Young Trustee, καλλιτέχνης οπτικών εφέ και εργάζεται στον τομέα της δημιουργικής εξωστρέφειας) και την Ella Markes (Project Manager, αρχιτέκτονας και εκπαιδευτικός).

Tο πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών της Τήλου στοχεύει να διερευνήσει πώς οι αρχές της κυκλικής οικονομίας μπορούν να εμπνεύσουν τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την καινοτόμα σκέψη στην αρχιτεκτονική, το design, τα διαφορετικά υλικά και τον αστικό σχεδιασμό. Πιο συγκεκριμένα, οι καλλιτέχνες κατά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα φιλοξενίας θα έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά το πρόγραμμα κυκλικής οικονομίας που εφαρμόζεται στο νησί από το 2022. Σε συνεργασία με τον Δήμο, τα σχολεία της Τήλου και τους κατοίκους οι καλλιτέχνες πρόκειται να δημιουργήσουν ένα συλλογικό έργο τέχνης με την κοινότητα που θα αποτελέσει την παρακαταθήκη της έρευνάς τους στο νησί. Αντίστοιχα καλλιτεχνικά «αποτυπώματα» δημιούργησαν οι Hypercomf, The New Raw, Resolve και POor κατά τη διάρκεια των περασμένων artist residencies, αρκετά από τα οποία παρουσιάζονται στο Just Go Zero Tilos info point.

Το Tilos Artist Residency διοργανώνεται στο πλαίσιο της συνεργασίας της Polygreen με τον Δήμο Τήλου. Το Just Go Zero Tilos, ένα καινοτόμο περιβαλλοντικό έργο, με την υποστήριξη της Polygreen, ξεκίνησε το 2022 στο νησί με στόχο την ανάπτυξη λύσεων που προωθούν την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα, και κατέστησε την Τήλο το πρώτο νησί μηδενικών αποβλήτων στην Ελλάδα.

Πληροφορίες

PCAI x British Council
Tilos Artist Residency

Οι Βρετανοί STORE στο πρωτότυπο περιβαλλοντικό πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών
του 2025 στην Τήλο

«Θάλασσες μας ζώνουν κύματα μας κλειουν, σ’ άγριους βράχους πάνω τα νιάτα μας φρουρούν». Ωραίοι «Κοινοί Θνητοί». Ένα μικρό παιδί διασχίζει, τρέχοντας, το απλωμένο πανό. «Τώρα στο τέλος της ζωής μου, την ώρα των απολογισμών, σβήνουν απ’ το μυαλό μου οι λεπτομέρειες και μένουν τα ‘’Μεγάλα Μεγέθη’’». Ξαπλώνει πάνω στις δύο λέξεις: «Μεγάλα Μεγέθη». Ξεκουράζεται.

Οι ακμαίες στιγμές μιας μουσικής ιδιοφυΐας στο «εδώ» και το «τώρα». Ζεσταίνουν το αίμα. Ενώνουν. Ενθαρρύνουν. Συγκινούν. Αφανίζουν το σάπιο. Φτάνουν στα πεδία των μαχών. Σκάνε σαν σφαίρες στα κυνικά χαμόγελα. Τα κυνικά χαμόγελα γίνονται κουκίδες.

Όσοι βρεθήκαμε, την Τετάρτη 25 Ιουνίου, στη μεγάλη συναυλία που διοργάνωσαν η ΚΕ του ΚΚΕ και η οικογένεια του Μίκη Θεοδωράκη, για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη, είμαστε τυχεροί.

Γιατί η φράση «και συ, λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον φασισμό» ειπώθηκε με τη σύμπραξη των νεκρών.

Γιατί ποίηση είναι ο κόσμος της συλλογικότητας. Γιατί ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Βάρναλης, ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης, ο Λόρκα, ο Σεφέρης, ο Νερούδα βρήκαν όλες εκείνες τις λέξεις, που ανατρέπουν την ήττα και το τέλος. Κοίταξαν τον ίδιο ορίζοντα. «Λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει». Ένας άνδρας, πάνω από 80 χρόνων, στα αριστερά του Στάδιου. Με δυνατή φωνή. Πίσω του, η οδός Άγρας και το σπίτι του Γιώργου Σεφέρη. Η ροή του χρόνου, αδιάκοπη.

Γιατί η μουσική του Μίκη είναι σαν «περίληψη του κόσμου». Το ρίζωμά μας.

Γιατί στο πρόσωπο των παιδιών παίρνει την αρχετυπική της μορφή η αξιοπρέπεια.

Γιατί τα δεκαεξάχρονα αγόρια, οι «Τεκετζήδες», που μας σύστησε ο Γιώργος Νταλάρας, διέψευσαν τον παμπάλαιο εφιάλτη ότι «το νερό, κάθε φορά, λιγοστεύει».

Γιατί «κάθε ώρα είναι η δικιά μας ώρα».

Γιατί ήμασταν χιλιάδες που φωνάξαμε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», πανύψηλοι, κάτω από τον βαρύ ουρανό μιας πόλης, μιας χώρας που αργοπορεί. Που τυφλώνεται.

Γιατί ήμασταν χιλιάδες που κλάψαμε. Που είδαμε τα αποθέματα να υπερπηδούν τα εμπόδια των καιρών και να γίνονται δρόμοι για κάθε αγέννητο άνθρωπο.

Γιατί ο προορισμός είναι πάντα ένα σύμπαν από λέξεις και μελωδίες. Τόσο μακριά από κάθε πιθανότητα βαρβαρότητας.

*Όταν ήμουν μικρή, ζωγράφιζα συνεχώς δέντρα. Όταν είδα για πρώτη φορά τον Μίκη Θεοδωράκη, είπα «να, ένα γερό δέντρο». Κι άρχισα να τον ζωγραφίζω «ως το πιο ψηλό δέντρο», μέσα στο δάσος μου. Εκείνη την Τετάρτη, ακουμπήσαμε πάνω σε δέντρα. Που ξαφνικά έγιναν πολλά. Επιβεβαιώνοντας το «για πάντα».

Η επιστολή τονίζει ότι η αποτυχία παροχής αυτής της προστασίας θα σήμαινε ότι θα «χαρίσουν» την εργασία τους σε εταιρείες τεχνολογίας. Θα υπάρξει μια κρίσιμη ψηφοφορία στις 12 Μαΐου στη Βουλή των Λόρδων, επομένως οι μουσικοί είναι ανένδοτοι και ζητούν η στάση τους να ληφθεί υπόψη πριν ληφθούν νομικές αποφάσεις.

Η επιστολή ξεκινά με την τολμηρή δήλωση, «Τα δημιουργικά πνευματικά δικαιώματα είναι η ψυχή των δημιουργικών βιομηχανιών». Συνεχίζει διευκρινίζοντας ότι, «Δεν είμαστε κατά της προόδου ή της καινοτομίας. Οι δημιουργικές βιομηχανίες ήταν πάντα οι πρώτες που υιοθετούσαν την τεχνολογία». Η δήλωση υπογραμμίζει την αμοιβαία ποιότητα της σχέσης της AI με τη δημιουργικότητα. Δηλώνει, «Είμαστε δημιουργοί πλούτου, στοχαζόμαστε και προβάλλουμε εθνικές ιστορίες, είμαστε οι καινοτόμοι του μέλλοντος και η AI μας χρειάζεται όσο χρειάζεται ενέργεια και δεξιότητες υπολογιστή».

Στη συνέχεια, οι μουσικοί ζητούν από τον Πρωθυπουργό να υποστηρίξει μια τροποποίηση στο Νομοσχέδιο Δεδομένων (Χρήση και Πρόσβαση), το οποίο απαιτεί από τους προγραμματιστές να είναι διαφανείς με τους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων σχετικά με τη χρήση του υλικού τους για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Άλλοι υπογράφοντες είναι ο συγγραφέας Kazuo Ishiguro, ο θεατρικός συγγραφέας David Hare, οι τραγουδιστές Kate Bush και Robbie Williams, καθώς και οι Tom Stoppard και Richard Curtis.

Οι μουσικοί έχουν αντισταθεί στη μονοπώληση της τεχνητής νοημοσύνης από τη βιομηχανία. Τον Φεβρουάριο, περισσότεροι από 1.000 καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων των Damon Albarn και Kate Bush, κυκλοφόρησαν ένα βουβό άλμπουμ για να διαμαρτυρηθούν για τις προτεινόμενες αλλαγές της κυβέρνησης στη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων. Αλλού, άλλοι μουσικοί ασπάζονται την ηθική τεχνητή νοημοσύνη. Ο Imogen Heap έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης που εγγράφηκε για μια start-up τεχνητής νοημοσύνης την “Jen”, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να «εμποτίσουν την ατμόσφαιρα, την αίσθηση, το ρυθμικό στυλ, τις υφές οργάνων» τραγουδιών με πλήρη άδεια χρήσης.

Η ανοιχτή επιστολή τελειώνει με μια απευθείας προσφώνηση στους αρμόδιους πολιτικούς. «Στους βουλευτές σε όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος και στις δύο Βουλές, σας προτρέπουμε να ψηφίσετε υπέρ των δημιουργικών βιομηχανιών του Ηνωμένου Βασιλείου. Η απαίτησή μας υποστηρίζει τους δημιουργούς του μέλλοντος. Το έργο μας δεν είναι δικό σας για να το χαρίσετε».

Πηγή: Far Out Magazine

Το ΕΜΣΤ, αναγνωρίζοντας τη σημασία αυτών των ερωτημάτων, έχει επιλέξει στον νέο κύκλο εκθέσεών του να εστιάσει στη διερεύνηση των σύνθετων δυναμικών μεταξύ ζώων και ανθρώπων και στον κομβικό τους ρόλο στην πλανητική ευημερία. Η αρχή έγινε με τις 4 νέες εκθέσεις του Απριλίου «Εμείς που Προδώσαμε τα Άλογα» της Τζάνις Ράφα, «Απόηχοι της Ιστορίας, σκιές της προόδου» του Sammy Baloji, «Το θολό βλέμμα» του Kasper Bosmans και “Human/Nature” της Emma Talbot. Και οι 4 εκθέσεις λειτούργησαν επιτυχώς ως προπομποί της κεντρικής για το 2025 έκθεσης του ΕΜΣΤ, που κάνει εγκαίνια στις 15 Μαΐου: «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή».

Με τη συμμετοχή πάνω από 60 καλλιτεχνών από 25 χώρες (Ευρώπη, Ασία, Αφρική, Αμερική) και με πάνω από 200 έργα να καταλαμβάνουν όλους τους ορόφους του Μουσείου, η έκθεση «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή», σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, Καλλιτεχνικής Διευθύντριας του ΕΜΣΤ, είναι αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας. Πρόκειται για την μεγαλύτερη έκθεση που έχει διοργανώσει το ΕΜΣΤ και η πρώτη μεγάλη έκθεση με θέμα την ευημερία των ζώων διεθνώς. Πηγή έμπνευσης και αφετηρία της πολυετούς έρευνας για τη δημιουργία αυτής της έκθεσης αποτελεί το –δημοσιευμένο το 1980– εξαιρετικά επιδραστικό ομότιτλο βιβλίο του John Berger, που διερευνά τη σχέση ανθρώπου και ζώων στη σύγχρονη εποχή και εντοπίζει τους τρόπους με τους οποίους τα ζώα έχουν περιθωριοποιηθεί στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Όπως επεσήμανε ο Berger, εν αρχή τα ζώα «βρίσκονταν μαζί με τον άνθρωπο στο κέντρο του κόσμου του», ενώ κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων «έχουν χαθεί από το πλευρό μας και από το οπτικό μας πεδίο». Στη συνθήκη της προϊούσας νεωτερικότητας ο άνθρωπος απομακρύνθηκε προοδευτικά από τα ζώα, τα οποία εξελίχθηκαν σε κάτι που βλέπουμε πλέον στον ζωολογικό κήπο και στο τσίρκο, στην τηλεόραση και τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας. Έγιναν πακέτα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ένα ακόμη προϊόν πλήρως αποσυνδεδεμένο στη συνείδησή μας από την προέλευσή του και από την πραγματικότητα της ζωής και του θανάτου του.

Η έννοια του ειδισμού (speciesm): η αντίληψη πως οι άνθρωποι αποτελούν ανώτερη μορφή ζωής απ’ όλα τα άλλα ζωντανά πλάσματα και έχουν ως εκ τούτου περισσότερα δικαιώματα από αυτά, καθώς και η καρτεσιανή ιδέα του bête-machine, του ζώου-μηχανή αναγνωρίζονται ως οι βάσεις της εκτεταμένης, βίαιης εκμετάλλευσης των ζώων στον σύγχρονο κόσμο.

Ο κυρίαρχος ανθρωποκεντρισμός των σύγχρονων κοινωνιών έχει καταδικάσει τα ζώα στην αφάνεια και τη σιωπή, στη θέση ενός είδους υποδεέστερου που δεν ανήκει οργανικά στα διασυνδεδεμένα οικοσυστήματά μας. Τα ζώα έγιναν διαμιάς προϊόν, μηχανή και θέαμα. Από τις ταυρομαχίες στο κυνήγι της αλεπούς και από το παράνομο εμπόριο εξωτικών ζώων στην ανείπωτη βαναυσότητα της βιομηχανικής εκτροφής, προβάλλει πια επιτακτική η ανάγκη να συζητήσουμε για τα δικαιώματα των ζώων και για την ικανότητά τους να αισθάνονται και να βιώνουν τον πόνο.

Η έκθεση «Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή» αναδεικνύει την ανάγκη αναγνώρισης και υπεράσπισης της ζωής των ζώων ως φλέγον ζήτημα, το οποίο η πολιτική, το εμπόριο και η γεωργία αντιμετωπίζουν είτε με άγνοια είτε με αδιαφορία. Αναδεικνύει τις προβληματικές πτυχές της κυρίαρχης πρακτικής απέναντι στα ζώα, τα οποία αντιμετωπίζονται ως εμπορεύσιμα αγαθά και προϊόντα προς κατανάλωση. Στοχεύει να αποτελέσει έναυσμα για μια συζήτηση γύρω από την πολιτική και ηθική της μεταχείρισης των ζώων από τον άνθρωπο και να φέρει στο φως τους βίαιους μηχανισμούς εκμετάλλευσης και συστημικής κακοποίησης τους. Επιπλέον καταπιάνεται με το ερώτημα της συναισθηματικής νοημοσύνης των ζώων, επιδιώκοντας να διατρανώσει τη φύση τους όχι ως κάτι ξέχωρο από εμάς αλλά ως οργανικό και αναπόσπαστο κομμάτι της βιόσφαιράς μας και των οικοσυστημάτων μας.

Η κλιματική αλλαγή, η μόλυνση, η βιομηχανικής κλίμακας εκτροφή, ο πόλεμος, η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των ζώων, τα πειράματα που γίνονται πάνω σε αυτά, η παραμέληση ή εγκατάλειψη των οικόσιτων ζώων αποτελούν όλα παράγοντες με δραματικές συνέπειες για τα ίδια και για τους οικοτόπους τους.

Εξετάζοντας το ζήτημα της απομάκρυνσης του ανθρώπου από τα ζώα και της αποξένωσής τους από το φυσικό τους περιβάλλον, η ομαδική αυτή έκθεση επιδιώκει να λειτουργήσει αφυπνιστικά ως προς την ανάγκη να αποκτήσει η προστασία της μη ανθρώπινης ζωής το ίδιο αξιακό πρόσημο με την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Δεν πρόκειται τελικά μόνο για την αντιμετώπιση των ζώων ως διακριτής κατηγορίας που εξ ορισμού αξίζει την υπεράσπισή μας αλλά για έναν ευρύτερο, ζωτικής σημασίας οικολογικό προβληματισμό, που συνδέεται άρρηκτα με την περιβαλλοντολογία και την πλανητική ευημερία εν γένει.

Στην Έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Art Orienté Objet (Marion Laval-Jeantet & Benoît Mangin), Sammy Baloji, John Berger, Mike Dibb & Chris Rawlence, Ευριπίδης Βαβούρης, Κωστής Βελώνης, Elisabetta Benassi, Kasper Bosmans, Rossella Biscotti, Xavi Bou, Nabil Boutros, David Brooks, Ang Siew Ching, David Claerbout, Marcus Coates, Sue Coe, Simona Denicolai & Ivo Provoost, Mark Dion, Maarten Vanden Eynde, Jakup Ferri, Αλέξανδρος Γεωργίου, Igor Grubić, Laura Gustafsson & Terike Haapoja, Joseph Havel, Lynn Hershman Leeson, Annika Kahrs, Μενέλαος Καραμαγγιώλης, Anne Marie Maes, Britta Marakatt-Labba, Lin May Saeed, Νίκος Μάρκου, Άγγελος Μεργές, Wesley Meuris, Tiziana Pers, Πάρις Πετρίδης, Τζάνις Ράφα, Minna Rainio & Mark Roberts, Marta Roberti, Mostafa Saifi Rahmouni, Πάνος Σκλαβενίτης, Jonas Staal, Daniel Steegmann Mangrané, Oussama Tabti, Emma Talbot, Νίκος Τρανός, Μαρία Τσάγκαρη, Δημήτρης Τσουμπλέκας, Cheng Xinhao, Driant Zeneli.

Το ΕΜΣΤ είναι ένα από τα λίγα μουσεία στον κόσμο που επιτρέπει την είσοδο στα κατοικίδια ζώα.
Τα κατοικίδια ζώα και οι ιδιοκτήτες τους είναι ευπρόσδεκτοι στους χώρους και τις εκθέσεις του Μουσείου.

Τιμές εισιτηρίων

Γενική είσοδος: 8 ευρώ

Μειωμένο: 4 ευρώ

Ηλεκτρονική κράτηση εισιτηρίων, εδώ.

María Jesús Contreras x Hermès

Για τη María Jesús Contreras, η εικονογράφηση αφορά τόσο την αφήγηση όσο και την ανακάλυψη. Το χαρακτηριστικό στιλ της Χιλιανού καλλιτέχνιδας — τολμηρά, κορεσμένα χρώματα και σουρεαλιστικές συνθέσεις— βρίσκει ένα κατάλληλο σπίτι στην τελευταία δημιουργική βιτρίνα της Hermès. Το έργο της προσκαλεί τον θεατή σε έναν κόσμο κρυμμένων λεπτομερειών και παιχνιδιάρικων ψευδαισθήσεων, όπου οικεία μοτίβα επαναλαμβάνονται με μια αίσθηση εξυπνάδας και θαυμασμού. Μέσω των πολυεπίπεδων, περίπλοκων εικαστικών της, η Contreras μεταμορφώνει την καθημερινότητα σε κάτι εξαιρετικό, σαν τον ίδιο τον Hermès – έναν οίκο όπου η δεξιοτεχνία και η φαντασία είναι συνώνυμά του.

Lee Kyutae x Hermès

Μέσω του animation, ο Lee Kyutae αποτυπώνει την ουσία της κίνησης, της μεταμόρφωσης και της εξαιρετικής τέχνης πίσω από κάθε δημιουργία της Hermès. Στη συνεργασία του με τον οίκο, ένα μόνο νήμα γίνεται το θεμέλιο μιας εξελισσόμενης οπτικής αφήγησης, μεταβαίνοντας απρόσκοπτα από τις λεπτές ραφές στην ισχυρή μορφή μιας σέλας – ένα φόρο τιμής στην ιππική κληρονομιά του Hermès. Με ρευστή, χειροποίητη ακρίβεια, ο Kyutae αποστάζει την κομψότητα της δεξιοτεχνίας σε μια κινούμενη ακολουθία που μοιάζει τόσο διαχρονική όσο και η ίδια η κληρονομιά της μάρκας. Συνοδευόμενο από ένα μαγευτικό ηχητικό τοπίο από τον Pascal Armand, το έργο γεφυρώνει το απτικό και το ψηφιακό, δίνοντας νέα πνοή στα ιστορικά σύμβολα του Hermès.

Helen Ferry x Hermès

Ως καλλιτέχνιδα χαρτιού, γνωστή για τις περίπλοκες χειροποίητες δημιουργίες της και τα κινούμενα σχέδια stop-motion, η Helen Ferry φέρνει μια γλυπτική ευαισθησία στη συνεργασία της με την Hermès. Εδώ, εξερευνά τη ρευστή, συνεχώς εξελισσόμενη φύση της φόρμας, ερμηνεύοντας εκ νέου την τσάντα Arçon με τρόπο που αποκαλύπτει τη λεπτή ιππική επιρροή της. Μέσα από λεπτές χάρτινες δομές και σχολαστικά κατασκευασμένες μεταβάσεις, το animation της Ferry αποτυπώνει την ουσία της σχεδιαστικής φιλοσοφίας της Hermès — όπου κάθε κομμάτι, όσο οικείο κι αν είναι, περιέχει μια ιστορία που περιμένει να ξεδιπλωθεί.

Από την εικονογράφηση έως τα κινούμενα σχέδια, οι τελευταίες ψηφιακές συνεργασίες της Hermès μιλούν για την εξελισσόμενη σχέση μεταξύ των επωνυμιών κληρονομιάς και των σύγχρονων καλλιτεχνών. Με την ανάθεση εργασιών που υπάρχουν εκτός των παραδοσιακών μορφών καμπάνιας, ο οίκος συνεχίζει να επιβεβαιώνεται ως επιμελητής του πολιτισμού, γεφυρώνοντας την κλασική πολυτέλεια με το διαρκώς διευρυνόμενο βασίλειο της ψηφιακής τέχνης.

Πηγή: The Fashionography

Σύμφωνα με τις νέες προτάσεις, οι προγραμματιστές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να χρησιμοποιούν το περιεχόμενο των δημιουργών στο διαδίκτυο για να βοηθήσουν στην ανάπτυξη των μοντέλων τους, εκτός εάν οι κάτοχοι των δικαιωμάτων επιλέξουν να «εξαιρεθούν». Οι καλλιτέχνες ελπίζουν ότι το άλμπουμ, με τίτλο “Is This What We Want?”, θα επιστήσει την προσοχή στον πιθανό αντίκτυπο στα μέσα διαβίωσης και στη μουσική βιομηχανία του Ηνωμένου Βασιλείου. Όλα τα κέρδη θα δοθούν στη φιλανθρωπική οργάνωση Help Musicians.

«Στη μουσική του μέλλοντος, οι φωνές μας δε θα ακούγονται;» είπε η Kate Bush σε δήλωσή της. Το άλμπουμ – που υποστηρίζεται επίσης από τους Billy Ocean, Ed O’Brien των Radiohead και Bastille’s Dan Smith, καθώς και από τους The Clash, Mystery Jets και Jamiroquai – περιλαμβάνει ηχογραφήσεις κενών στούντιο και χώρων παραστάσεων, δείχνοντας αυτό που φοβούνται οι καλλιτέχνες ότι είναι ο πιθανός αντίκτυπος της προτεινόμενης αλλαγής νόμου. Η λίστα κομματιών για τον δίσκο απλώς γράφει το μήνυμα: «Η βρετανική κυβέρνηση δεν πρέπει να νομιμοποιήσει την κλοπή μουσικής προς όφελος των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης».

Η κυβέρνηση διαβουλεύεται επί του παρόντος για προτάσεις που θα επιτρέψουν στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να χρησιμοποιούν υλικό που είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο χωρίς να σέβονται τα πνευματικά δικαιώματα εάν το χρησιμοποιούν για εξόρυξη κειμένου ή δεδομένων. Τα προγράμματα παραγωγής τεχνητής νοημοσύνης εξορύσσουν ή μαθαίνουν από τεράστιες ποσότητες δεδομένων όπως κείμενο, εικόνες ή μουσική στο διαδίκτυο για να δημιουργήσουν νέο περιεχόμενο που μοιάζει σαν να έχει δημιουργηθεί από άνθρωπο. Οι προτάσεις θα έδιναν στους καλλιτέχνες ή τους δημιουργούς τη λεγόμενη «επιφύλαξη δικαιωμάτων» – τη δυνατότητα να εξαιρεθούν. Ωστόσο, οι επικριτές του σχεδίου πιστεύουν ότι δεν είναι δυνατόν ένας μεμονωμένος συγγραφέας ή καλλιτέχνης να ειδοποιήσει χιλιάδες διαφορετικούς παρόχους υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης ότι δεν θέλει το περιεχόμενό τους να χρησιμοποιείται με αυτόν τον τρόπο ή να παρακολουθεί τι συνέβη με τη δουλειά του σε ολόκληρο το Διαδίκτυο.

Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Επιστήμης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας (DSIT) δήλωσε σε δήλωση την Τρίτη ότι το τρέχον καθεστώς του Ηνωμένου Βασιλείου αντιλαμβάνεται ότι ο κλάδος της δημιουργικής τεχνολογίας και AI εμποδίζει πλήρως τα πνευματικά δικαιώματα και το AI. «Το τρέχον καθεστώς για τα πνευματικά δικαιώματα και την τεχνητή νοημοσύνη εμποδίζει τις δημιουργικές βιομηχανίες, τα μέσα ενημέρωσης και τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους – και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Γι’ αυτό παίρνουμε συμβουλές όσον αφορά σε μια νέα προσέγγιση που προστατεύει τα συμφέροντα τόσο των προγραμματιστών τεχνητής νοημοσύνης όσο και των κατόχων δικαιωμάτων και παρέχει μια λύση που επιτρέπει και στους δύο να ευδοκιμήσουν. Έχουμε ασχοληθεί εκτενώς με αυτούς τους τομείς και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε».

Πρόσθεσαν ότι «δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις» και «δεν θα γίνουν κινήσεις έως ότου είναι απόλυτα σίγουροι ότι έχουν ένα πρακτικό σχέδιο που επιτυγχάνει κάθε έναν από τους στόχους τους».

Πηγή: BBC

Ο χώρος είναι μικρός. Ο χαμηλός φωτισμός, κάπως, τον μεγεθύνει. Οι θαμώνες γίνονται πάντα μια ενιαία παρέα. Στα δεξιά του πάλκου, υπάρχει μια σκαλίτσα. Δεν είναι λίγοι αυτοί που την επιλέγουν για να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα από εκεί. Οι τοίχοι γεμάτοι φωτογραφίες και σημειώματα. Ο Τσιτσάνης, ο Χατζιδάκις, ο Μίκης, ο Γκάτσος, ο Λοΐζος, ο Ξαρχάκος, η Μελίνα, ο Κοέν, ο Τσε, ο Σεφέρης, ο Καβάφης, ο Βάρναλης. Μια άλλη σκάλα οδηγεί στο υπόγειο μπαρ και τα αυτοσχέδια καμαρίνια. Λέγεται ότι το συγκεκριμένο υπόγειο ήταν ο ιδιωτικός χώρος μιας ιερόδουλης στην Κατοχή, που δεχόταν ως πελάτες και Γερμανούς στρατιώτες. «Σπίτι» που συνέβαλε, με κάποιο τρόπο, στην αντιστασιακή δράση.

Το μοναδικό παράθυρο, από το οποίο φαίνεται η Θόλου. Όσοι τότε δε χωρούσαν, μπορούσαν να στέκονται έξω από αυτό το παράθυρο και να βλέπουν τον αντιστάρ γίγαντα, Μάρκο Βαμβακάρη, όλους τους νέους τότε συνθέτες κι ερμηνευτές, που στην Απανεμιά πήραν τις πρώτες ανάσες της αποδοχής τους, ποιητές και στιχουργούς, εξεγερμένους νέους, ερωτευμένους. Ο Μάνος Λοΐζος με αμπέχονο. Ο Μανώλης Αναγνωστάκης με τα τεράστια γυαλιά του, ψηλός, να ξεχωρίζει. Ο Γιάννης Σπανός κι ο Σαββόπουλος. Ουίσκι VAT 69 έχει πιει στην Απανεμιά μέχρι και ο Λεονάρντ Κοέν. Τον Νοέμβριο του 1973, «το μικρό αυτό κουτάκι» της Πλάκας προστάτευσε πολλούς κυνηγημένους, που κατέφθαναν από την Πατησίων και το κέντρο.

Σήμερα, ιδιοκτήτης της Απανεμιάς και συνεχιστής του ονείρου είναι ο συγγραφέας και ποιητής, Πάνος Δημητρόπουλος. Αιώνιος θαμώνας της και λάτρης της περιοχής, ο κ. Δημητρόπουλος πήρε στα χέρια του ένα κομμάτι σημαντικής ιστορίας για να το μετατρέψει σε έναν ρέοντα χώρο, που δεν αποδυναμώνεται, δεν παίρνει το σχήμα μουσείου, δεν σχετίζεται με νοσταλγία. Η Απανεμιά δεν μπορεί να καταρρεύσει. Κι αυτό γιατί αγαπιέται. Και όσο μαθαίνεται η πορεία της, μέσα στα χρόνια, τόσο ισχυροποιείται η ανάγκη να διαδεχθεί το παρελθόν ένα βαθιά πνευματικό μέλλον. Χωρίς περιγραφές και εστετισμούς. Μόνο με σκαψίματα και προσπάθεια να κατακτηθούν οι έννοιες.

Θυμάμαι πριν λίγα χρόνια, τον Γιάννη Σπανό να ξανακάθεται στο πιάνο της Απανεμιάς. Οι πρώτες σειρές ήταν κατειλημμένες από ανθρώπους κάτω των 25. Κάποια στιγμή, ξαναγύρισε ο αξέχαστος Λάκης Παππάς, αλλά και η Πόπη Αστεριάδη, ο Θάνος Ανεστόπουλος, ο Δημήτρης Ψαριανός, ο Νότης Μαυρουδής, ο Νίκος Ξυδάκης, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Κωνσταντίνος Βήτα, ο Μπάμπης Στόκας. Ο ευαίσθητος Πέτρος Μάλαμας, η Λένα Κιτσοπούλου, η Μαρίνα Σάττι, ο Λεωνίδας Μπαλάφας, ο Γιάννης Παλαμίδας, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, η Νατάσσα Μποφίλιου, ο Φοίβος Δεληβοριάς. Κι άλλοι. Κι άλλοι. Θυμάμαι και τη Γιώτα Γιάννα. «Τι κορίτσι είναι αυτό», φώναζαν οι από κάτω. Και η Άννα Βίσση μαζί της, κρατώντας το ίδιο μικρόφωνο. Ήταν το 2018.

Στις Μπουάτ, κάτι γίνεται πάντα, σε όποια χρονιά, σε όποιον αιώνα, και δεν ποζάρει κανείς. Ο ένας υπολογίζει τον άλλον. Δεν μεσολαβεί ανάμεσα στον ακροατή και τον καλλιτέχνη τίποτα. Δεν χρειάζονται, πολλές φορές, καν μικρόφωνα. Και στην απόλυτη ησυχία, ακούγονται όλα. Κι έξω από το παράθυρο, κλείνουν το μάτι κι επιδοκιμάζουν όλοι αυτοί που πέρασαν από εδώ, από την Απανεμιά, που την αγάπησαν και συνέβαλαν στην αθανασία της.

Πληροφορίες
Μπουάτ Απανεμιά, Θόλου 4, Πλάκα
Περισσότερα: εδώ
Πηγή φωτογραφιών: εδώ

Από τον Γιάννη Παππά στον Γιάννη Βαρελά, από τον Γιώργο Ζογγολόπουλο στην Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, από τον Παύλο Διονυσόπουλο στη Χριστίνα Μόραλη.

Πρεσβεύοντας ότι η υγεία είναι ζήτημα πολιτισμού, το Ωνάσειο Νοσοκομείο, που περιλαμβάνει το εκσυγχρονισμένο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, το νέο, υπερσύγχρονο Μεταμοσχευτικό Κέντρο και το Ωνάσειο Παίδων, φιλοξενεί στους χώρους του έργα σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών διαφορετικών γενεών. Τα έργα αυτά, που ανήκουν στην Onassis Collection –τη συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Ωνάση, έχουν ως επίκεντρο το ανθρώπινο σώμα. Είναι έργα που αποφορτίζουν και γαληνεύουν, έργα παιγνιώδη, που σε κάνουν να χαμογελάς και να ξεχνιέσαι στην αναμονή, έργα που απευθύνονται στην καρδιά και στην ψυχή.

Από την Προτομή του Ιπποκράτη του Γεωργίου Μπονάνου έως τους Θώρακες της Αλεξάνδρας Αθανασιάδη και τα δύο ανθρωποκεντρικά έργα του Γιάννη Βαρελά: έναν μνημειακών διαστάσεων πίνακα που λειτουργεί ως ψυχικό τοπίο και ένα εξάμετρο γλυπτό το οποίο συμβολίζει τον άνθρωπο σε αναμονή που με μια μονοκοντυλιά σχεδιάζει ένα πρόσωπο-καρικατούρα. Στο Ωνάσειο Νοσοκομείο, έναν δημόσιο χώρο προσβάσιμο σε κάθε πολίτη, ο πολιτισμός συναντά την υγεία και μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας και αισιοδοξίας, επιβεβαιώνοντας τη θεραπευτική και προστατευτική του δύναμη. Αυτά τα έργα είναι παράθυρα ελπίδας, παιχνίδια της φαντασίας, στιγμές χαμόγελου. Η τέχνη μεταφέρει ένα μήνυμα αισιοδοξίας, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτισμός δεν συνοδεύει απλώς τη ζωή – την αναγεννά.

Όπως αναφέρει ο Πρόεδρος του Ωνάσειου νοσοκομείου, καθηγητής Ιωάννης Μπολέτης: «Το Ωνάσειο Νοσοκομείο είναι ένα σημαντικό αρχιτεκτονικό κτίριο. Στο εσωτερικό χώρο προσομοιάζει σε αρχαίο θεραπευτικό κέντρο, σταοποία ο κόσμος που είχε ανάγκη περίθαλψης για την υγεία του βρισκόταν σε έναν χώρο που περιλάμβανε πολλά έργα τέχνης. Και θεωρείτο από εκείνους τους χρόνους ότι η τέχνη λειτουργεί θεραπευτικά. Με τη βοήθεια του Ιδρύματος Ωνάση, ο χώρος του νοσοκομείου μας είναι ένα σύγχρονο Ασκληπιείο.»

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, σημειώνει: «Το Ωνάσειο νοσοκομείο το προσέχουμε ολιστικά: Γιατί η υγεία είναι θέμα πολιτισμού. Το Ίδρυμα Ωνάση, αναλαμβάνοντας την ανοικοδόμηση της νέας πτέρυγας του νοσοκομείου, τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού στο υφιστάμενο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και τη δημιουργία του πρώτου πλήρως ψηφιακού νοσοκομείου στη χώρα μας έκρινε ότι θα ήταν πολλαπλά ωφέλιμο οι χώροι του νοσοκομείου να φιλοξενήσουν και έργα τέχνης ως «παραμυθία ψυχής». Έτσι, παραχωρήσαμε ως δάνεια μακράς διαρκείας έργα της συλλογής μας, καθώς για μας είναι ένας χώρος όπου η τέχνη και η υγεία υπηρετούν η μία την άλλη αρμονικά. Είναι σε οργανικό και αμφίδρομο διάλογο. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας νέος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον χώρο του νοσοκομείου και το Ίδρυμα Ωνάση: στο επίκεντρο όλων των δράσεων και των δύο, της περίθαλψης, της συνεχούς κατάρτισης, των καινοτομιών, βρίσκεται ο άνθρωπος.

Όλοι όσοι πέρασαν κάποτε την είσοδο του Ωνασείου για να εισπράξουν τη φροντίδα του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Όλοι εκείνοι που μοιράστηκαν τον πόνο, την επιμονή και τη θέληση για ζωή. Οι ασθενείς που έγιναν φίλοι με τους γιατρούς και μπορούν σήμερα να αφηγούνται προσωπικές ιστορίες, επειδή το τραύμα έγινε εμπειρία. Αυτοί είναι και οι καλύτεροι πρεσβευτές ενός φιλόξενου νοσοκομείου, που βασίζεται στην καινοτομία και την αριστεία. Που ετοιμάζεται να κάνει το επόμενο άλμα στο ψηφιακό μέλλον. Η τέχνη εντάσσεται στον δημόσιο χώρο όχι επειδή εξωραΐζει ή επειδή μόνο ομορφαίνει. Αλλά επειδή θυμίζει στον καθένα και την καθεμία από εμάς τον καλύτερο εαυτό μας, αυτόν που μπορούμε να δώσουμε όταν τον έχουν ανάγκη οι άλλοι. Αυτή είναι και η υπόσχεσή μας για τα επόμενα 50 χρόνια του Ιδρύματος.»

Ο Γενικός Διευθυντής του Ωνάσειου Νοσοκομείου, Παναγιώτης Μινογιάννης, συμπληρώνει: «Μπορεί για κάποιους αυτό να είναι ένα φαινομενικά παράδοξο και αντιφατικό πάντρεμα τέχνης και νοσοκομείου, γιατί έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε τα νοσοκομεία ως χώρους επιστήμης. Και πολύ σωστά. Τα επιστημονικά επιτεύγματα τόσο του προηγούμενου αιώνα αλλά και του τωρινού σώζουν, παρατείνουν, προσθέτουν ποιοτικό χρόνο, καθημερινά σε χιλιάδες ζωές που παλιότερα θα χάνονταν. Όμως σειρά μελετών δείχνουν ότι η θετική επίπτωση της τέχνης, σε όλες της τις μορφές, στην κλινική έκβαση κυρίως μέσω της οδού της ψυχικής στήριξης του ασθενούς και των οικείων του δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Εδώ στο Ωνάσειο διαχρονικά τοποθετούμε στο επίκεντρο της προσοχής μας τη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενή, η οποία προφανώς συμπεριλαμβάνει αυτές τις δύο πτυχές της ιατρικής, τόσο την επιστήμη όσο και την τέχνη. Ο χώρος μας, χωρίς να χάνει τη χρηστικότητα του, μέσα από τα έργα του Ιδρύματος Ωνάση ή μετασχηματιζόμενος ο ίδιος σε έργο τέχνης όπως πέτυχε ο Γιάννης Βαρελάς με τη συνεργασία και των αρχιτεκτόνων της ADD και στηριζόμενοι φυσικά και στην αρχική αρχιτεκτονική μελέτη του Ωνάσειου πετυχαίνει κάτι μοναδικό. Ο χώρος, πέρα από τη λειτουργικότητα του, αναδεικνύει και την ψυχή του νοσοκομείου.»

Τα έργα του Γιάννη Βαρελά στο Ωνάσειο, με τη χαρακτηριστική εικαστική προσέγγισή τους, αλληλεπιδρούν με ασθενείς, επισκέπτες και ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, προσφέροντας μια αισθητική εμπειρία που γεφυρώνει την τέχνη με την ανθρώπινη διάσταση του χώρου. Μέσα από μονοκοντυλιές, ανθρώπινες φιγούρες, ζωηρά χρώματα και τοπία που ξεδιπλώνονται δυναμικά, ο Βαρελάς εξερευνά τη σχέση μεταξύ χώρου, χρόνου και παρατήρησης, αποκαλύπτοντας το απροσδόκητο μέσα στο οικείο.

Η συνεργασία του με το Ίδρυμα Ωνάση για το Ωνάσειο Νοσοκομείο υπογραμμίζει τη δύναμη της τέχνης να παρέχει συναισθηματική στήριξη και ανακούφιση. Σε αυτό το πλαίσιο, τα έργα του, Face, Snooze και Τhe Path, επιβεβαιώνουν το ότι η τέχνη δεν είναι διακοσμητική, αλλά ένας ισχυρός σύμμαχος και ενισχυτής της υγείας. Το ζωγραφικό έργο Snooze (2023) απεικονίζει ανθρώπους που βρίσκονται σε διάφορες στάσεις. Άλλοι κοιτάζουν προς το μέρος του θεατή, άλλοι φαίνεται να συνομιλούν μεταξύ τους και άλλοι υπνοβατούν. Το έργο δημιουργήθηκε υιοθετώντας την κλασική διάταξη της τoπιογραφίας, χωρίς να κινείται στην κλασική δομή της. Σε προκαλεί να επικεντρωθείς περισσότερο στους ανθρώπους και στα αντικείμενα που τους περιβάλλουν, στη στάση του σώματός τους αλλά και στη σχέση που έχουν μεταξύ τους.

Έτσι, σχηματίζεται ένα νέο τοπίο αναμονής, όπου ο χρόνος διαστέλλεται και τα πάντα –ή σχεδόν τα πάντα– αλλάζουν κλίμακα. Όταν κάποιος περιμένει, αρχίζει να παρατηρεί τα πολύ κοντινά του: την πλέξη του ρούχου του, τις πτυχώσεις του παντελονιού του ή τα μικροαντικείμενα γύρω του – και αυτά γίνονται τα κύρια στοιχεία του ορίζοντα. Με αυτόν τον τρόπο, ένα τσαλάκωμα σε ένα σακάκι καταφέρνει να γίνει για λίγο λόφος ή, ακόμα, ένας μικρός λεκές γίνεται λίμνη. Στο πλαίσιο αυτής της διασταλτικής αναλογίας, το τοπίο είναι οι άνθρωποι και «λόφοι» του γίνονται οι πτυχώσεις των ρούχων τους, οι δε σχέσεις τους ορίζουν την απόσταση και το χρώμα του αναδύει την ατμόσφαιρα.

Το γλυπτικό κεφάλι Face (2023), που βρίσκεται στον χώρο του αίθριου του Ωνάσειου Νοσοκομείου, είναι μια μονοκοντυλιά, από αυτές που ίσως όλοι έχουμε σχεδιάσει κάποια φορά εκεί που ταξιδεύουμε στις σκέψεις μας ή μιλάμε στο τηλέφωνο περιμένοντας μια αναγγελία, ένα νέο ή, απλώς, ακούγοντας τα νέα του άλλου. Αυτές οι μονοκοντυλιές είναι η αποτύπωση μιας υποσυνείδητης διαδρομής που πάντα καταλήγει να σχηματίζει κάτι οικείο. Αυτά τα σχεδιάσματα πάνω σε κάθε λογής επιφάνεια, ό,τι πραγματικά βρέθηκε μπροστά μας, είναι η αναγνώριση της κατάστασης και το ξόρκι μιας προσδοκίας προς την ευκταία εξέλιξη των πραγμάτων.

Ανεβαίνοντας στον έβδομο όροφο του Ωνάσειου, ο επισκέπτης θα συναντήσει το επιδαπέδιο σχέδιο με τίτλο The Path (2023). Ενσωματωμένο εντός του τσιμεντένιου δαπέδου του και των αιθουσών «Στέλιος Παπαδημητρίου» και «Απόστολος Ζαμπέλας», με συνολικό εμβαδό 466 τετραγωνικά μέτρα, το σχέδιο ενώνεται με τα υλικά στοιχεία του χώρου και γίνεται ένα με αυτόν. Η αρχική ιδέα ήταν να αποτυπωθεί αναδυομένη η εικόνα μιας διαδρομής από γραφείο σε γραφείο και από χώρο σε χώρο, διαδρομές τις οποίες κάνουν οι άνθρωποι που εργάζονται εκεί αλλά και αυτοί που τον επισκέπτονται. Το σχέδιο σε προσκαλεί να ακολουθήσεις τα ίχνη του και να διαβάσεις την εικόνα που αυτό σχηματίζει. Ανθρώπινα πρόσωπα διαδέχονται σχήματα και σύμβολα, τα οποία μέσα στα πλαίσια του χρόνου που χρειάζεται κάποιος για να τα διασχίσει, αλλά και πιο συμβολικά μέσα στη διάρκεια της ζωής του κτιρίου, δημιουργούν στο σύνολό τους διαφορετικές προοπτικές και αναγνώσεις.

Η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, αναφέρει: «Εμείς έτσι κι αλλιώς στη Στέγη διαχειριζόμαστε ζητήματα καρδιάς. Όλο το φετινό πρόγραμμα έχει να κάνει με τις σχέσεις. Όμως εδώ δεν είναι Στέγη και η παρέμβαση σε ένα νοσοκομείο όπως και σε κάθε δημόσιο χώρο πρέπει να έρχεται εντελώς φυσικά, λαμβάνοντας πάντα υπόψη ότι δεν μας ανήκει. Μερικές φορές μας συμβαίνει αυτό που ονομάζουμε “happyaccidents”, πέφτουμε πάνω σε κάτι και τελικά κάπως μας μετακινεί. Αυτό επιδιώξαμε κι εδώ, σε μία αίθουσα αναμονής, κάτι να μας μετακινήσει. Συζητάμε πολύ με τους ανθρώπους του νοσοκομείου, ξέρουμε τι έχει μεσολαβήσει σε κάθε εφημερία, μαθαίνουμε για τους ασθενείς που νοσηλεύονται και τις οικογένειες τους. Το νοσοκομείο είναι ένας τόπος ζωής. Ακόμα και ο θάνατος πάλι για τη ζωή μιλάει γιατί μπορεί να καταλήξει στη δυνατότητα μιας μεταμόσχευσης καρδιάς ή ενός πνεύμονα. Κάνουμε, λοιπόν, σκέψεις καθημερινές αλλά και σκέψεις μεταφυσικές, βάζοντας στο κέντρο πάντα τον άνθρωπο. Και ο Γιάννης Βαρελάς είναι ένας καλλιτέχνης που αγαπάει τους ανθρώπους. Με τα έργα του Γιάννη γίνεται πιο τρυφερή και πιο υποφερτή αυτή η διαστολή του χρόνου και η σιωπή της αναμονής. Δεν ξέρω αν η τέχνη θεραπεύει, αλλά σίγουρα παρηγορεί.»

Ο Γιάννης Βαρελάς εικαστικός επισημαίνει: «Η προετοιμασία αυτής της νέας σειράς έργων για το Ωνάσειο είναι από τα δυσκολότερα πράγματα που έχω κάνει στη ζωή μου. Όταν μου έγινε η ανάθεση από το Ίδρυμα Ωνάση αναρωτιόμουν τι θα μπορούσα να κάνω. Στα νοσοκομεία οι άνθρωποι έρχονται για σοβαρούς λόγους. Σκέφτηκα ότι οι περισσότεροι βρίσκονται σε μια κατάσταση αναμονής. Όταν κάποιος περιμένει, ο χρόνος διαστέλλεται και τα πάντα –ή σχεδόν τα πάντα– αλλάζουν κλίμακα. Αυτή η διαστολή του χρόνου που προκαλεί η συνθήκη της αναμονής συχνά μας οδηγεί να παρατηρούμε πράγματα γύρω μας που συνήθως αγνοούμε, καθώς αναζητάμε έναν τρόπο να ξεχαστούμε για λίγο– και αυτά γίνονται τα κύρια στοιχεία του ορίζοντα. Με αυτόν τον τρόπο, κοιτώντας το παντελόνι σου, μία τσάκιση αρχίζει να γίνεται τοπίο, και ο πολύ κοντινός σου χώρος μετατρέπεται σε κάτι αχανές. Για μένα είναι μεγάλη τιμή που τα έργα μου φιλοξενούνται εδώ, σε ένα δημόσιο νοσοκομείο. Τελικά, ίσως οι χώροι που είναι οι πιο κατάλληλοι για να δείχνεις τέχνη, είναι χώροι σαν το Ωνάσειο. Αισθάνομαι πως είναι πολύ σημαντικό η τέχνη να αναδεικνύεται σε κυρίαρχο στοιχείο μέσα σε ένα νοσοκομείο, γιατί συναντά τους ανθρώπους σε απόλυτο βαθμό. Εδώ τα έργα είναι πολύ πιο λειτουργικά. Είναι πιο ουσιαστικό να συναντάς την τέχνη μέσα σε χώρους αμιγώς ανθρώπινους».

Μέσα από μια σειρά αρχιτεκτονικών παρεμβάσεων, το Ωνάσειο Νοσοκομείο αναδεικνύει την αξία του πολιτισμού στον δημόσιο χώρο, συνδέοντας την υγεία με την αισθητική, την προσφορά στον άνθρωπο και τη θεραπεία.Στόχος της αρχιτεκτονικής παρέμβασης που υλοποιήθηκε από το ADD Architecture Studio είναι η διαμόρφωση ενός λεξιλογίου χειρονομιών και υλικότητας, το οποίο συνυπάρχει αρμονικά, συνομιλεί και αναδεικνύει το έργο του Γιάννη Βαρελά. Σύγχρονες τεχνικές λύσεις και υλικά συνυπάρχουν με τα έργα τέχνης, σε μια παρέμβαση πρωτοποριακή για τα δεδομένα ενός νοσοκομείου, που αναβαθμίζει τη λειτουργικότητα του χώρου.

Μέρος των σύγχρονων αρχιτεκτονικών λύσεων ήταν η μετατροπή των αιθουσών «Στέλιος Παπαδημητρίου» και «Απόστολος Ζαμπέλας» σε ψηφιακά points, μέσω του νέου τους σχεδιασμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης είναι η αίθουσα «Στέλιος Παπαδημητρίου», ένας χώρος πολλαπλών χρήσεων που, μέσω κινητών πάνελ, μπορεί να διαμορφωθεί σε μικρότερα clusters για επιμορφωτικά σεμινάρια ή να μετατραπεί σε μια ενιαία αίθουσα μαζικών διαλέξεων και παρουσιάσεων. Οθόνες και δίκτυα συνδέονται σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας μια αναβαθμισμένη και διαδραστική εκπαιδευτική εμπειρία. Με τέτοιες καινοτομίες, το Ωνάσειο Νοσοκομείο εισέρχεται δυναμικά στην ψηφιακή εποχή, εκπέμποντας ένα ισχυρό στίγμα που συνδυάζει την τεχνολογική καινοτομία με την ανθρωποκεντρική προσφορά.

Η σύγχρονη εικαστική πρόταση του Ωνάσειου Νοσοκομείου χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη έργων από διαφορετικές γενιές Ελλήνων καλλιτεχνών. Στα έργα αυτά διακρίνει κανείς έντονα ανθρωποκεντρικά στοιχεία, όπως στην Προτομή του Ιπποκράτη του Γεωργίου Μπονάνου, στην Ανδρική φιγούρα του Παύλου Διονυσόπουλου και στους Θώρακες της Αλεξάνδρας Αθανασιάδη, ενώ τα γεωμετρικά έργα της Χριστίνας Μόραλη, όπως τα Κύβος μπλε και Κύβος κόκκινος, γεμίζουν τους χώρους του νοσοκομείου με χρώμα και ένταση. Παράλληλα, η Σύνθεση του Γιώργου Ζογγολόπουλου εισάγει έναν σύγχρονο διάλογο με τη μορφή και τη λειτουργικότητα, ενώ η Θέα στον Όλυμπο του Βασίλη Ιθακήσιου ανοίγει ένα παράθυρο στον ελληνικό φυσικό κόσμο μέσα στο υπερσύγχρονο νοσοκομειακό περιβάλλον.

Έργα στο Ωνάσειο Νοσοκομείο

Κώστας Τσόκλης, Χωρίς τίτλο, 1981
Γιάννης Βαρελάς, Snooze, 2023
Γιάννης Βαρελάς, Face, 2023
Βασίλης Ιθακήσιος (1879–1977), Θέα στον Όλυμπο, 1950
Γιώργος Ζογγολόπουλος (1903–2004), Σύνθεση, 1968
Χριστίνα Μόραλη, Κύβος μπλε, 2011–2012
Χριστίνα Μόραλη, Κύβος κόκκινος, 2011–2012
Παύλος Διονυσόπουλος, Ανδρική φιγούρα, δεκαετία 1970
Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, Πανοπλία VII B, 2005
Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, Θώρακας XXIII, 2009
Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, Θώρακας XVΙ no 2, 2007
Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, Άλογο LXXV, 2009
Γεώργιος Μπονάνος (1863–1940), Προτομή του Ιπποκράτη, χ.χ.
Γιάννης Παππάς (1913 – 2005),Όρκος του Ιπποκράτη
Γιάννης Παππάς (1913 – 2005), Η ράβδος του Ασκληπιού
Γιάννης Βαρελάς, Path, 2023

Onassis Collection

Ο κόσμος της Onassis Collection είναι συναρπαστικός και απρόβλεπτος, αναδεικνύοντας τη δυναμική σχέση του παρελθόντος με το «εδώ και τώρα». Η Συλλογή περιλαμβάνει ζωγραφικούς πίνακες, γλυπτά, φωτογραφίες, χαρακτικά, διακοσμητικά αντικείμενα, εγκαταστάσεις και ψηφιακά έργα που χρονολογούνται από το 1600 μέχρι σήμερα και δημιουργούς από τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και τον Θεόδωρο Πουλάκη μέχρι τον Γιάννη Βαρελά και τη Λουκία Αλαβάνου. Έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες διαφορετικών περιόδων, γενεών και τεχνοτροπιών συγκεντρώνονται κάτω από την ίδια στέγη, δημιουργώντας ένα ανοιχτό αφήγημα που χαρακτηρίζεται από πολυσυλλεκτικότητα, συμπερίληψη και μη γραμμικότητα. Εδώ, ο Γιανούλης Χαλεπάς συναντά τον Auguste Rodin, ο Στέλιος Φαϊτάκης τον Φώτη Κόντογλου, ο Κωνσταντίνος Παρθένης τον Ηλία Παπαηλιάκη, ο Λουκάς Σαμαράς τον Bob Wilson και ο Γιάννης Κουνέλλης την Etel Adnan.

Προωθώντας τον διάλογο ανάμεσα στις τέχνες και ατενίζοντας το μέλλον μέσα από το παρελθόν, η Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση προβάλλει τα πανανθρώπινα ζητήματα της εποχής μας, τις διαχρονικές μικρές αλήθειες, τις κρυφές μας επιθυμίες, επισημαίνοντας τη συνεχή αναγκαιότητα της τέχνης και τον λυτρωτικό της χαρακτήρα. Πέρα από το Ωνάσειο, έργα της Onassis Collection φιλοξενούνται στο κτίριο της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, στο Αρχείο Καβάφη, καθώς και στους χώρους των γραφείων του Ομίλου Ωνάση.

Διαβάστε περισσότερα:
Τρία νέα έργα του Γιάννη Βαρελά και μια σειρά από σύγχρονες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις αποκτά το Ωνάσειο Νοσοκομείο | Ίδρυμα Ωνάση

Παντού, στον κόσμο

Ο Πικάσο το 1937, στον τεράστιο καμβά του, ζωγράφισε την βομβαρδισμένη από τα γερμανικά και ιταλικά στρατεύματα βασκική πόλη, Γκερνίκα. Όλη η φρίκη του πολέμου σε έναν πίνακα, που περιέχει ήχους νεκρών, την οδύνη ενός βίαιου τέλους. Ο Πικάσο πήρε θέση. Διάλεξε τη μεριά του. Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, η Φράνκα Ράμε, σύζυγος του Νομπελίστα συγγραφέα Ντάριο Φο, έγραψε κι ερμήνευσε μια σειρά μονολόγων βασισμένων σε μαρτυρίες υπαρκτών προσώπων της ιταλικής αντίστασης στον φασισμό. Ο μονόλογος «Μάμμα Τόνι» καταγίνεται με την ιστορία της «μάνας» μιας ομάδας ανταρτών, πρόσωπο πραγματικό, που έχασε τον γιο της, αλλά δεν έπαψε να πολεμά και να αγωνίζεται. Η Φράνκα Ράμε πήρε θέση. Διάλεξε τη μεριά της. Το φθινόπωρο του 1940, προβλήθηκε, για πρώτη φορά, η ταινία «Ο Μεγάλος Δικτάτωρ» σε σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή του Τσάρλι Τσάπλιν. Η ταινία του Τσάπλιν ασκεί κριτική στα ολοκληρωτικά καθεστώτα του ναζισμού και του φασισμού, σατιρίζοντας, κατά κάποιον τρόπο, τόσο τον Αδόλφο Χίτλερ όσο και τον Μπενίτο Μουσολίνι. Ο Τσάπλιν πήρε θέση. Διάλεξε τη μεριά του.

Ο συγγραφέας Ίταλο Καλβίνο έλεγε ότι κανείς δεν δίνει σήμερα τόση αξία στη λογοτεχνία όσο τα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Ο Καλβίνο όλη του τη ζωή αντιστεκόταν κατά του φασισμού, γεγονός από το οποίο εμπνεύστηκε τα πρώτα έργα του. Ο Τούρκος ποιητής, Ναζίμ Χικμέτ, με μια ποίηση χωρίς σύνορα και πατρίδα: «Μπορεί να διακηρύσσεις ότι κανείς πρέπει να ζει, όχι ως εργαλείο, ένας αριθμός ή ένας κρίκος, αλλά ως ανθρώπινη ύπαρξη, θα περάσουν χειροπέδες στον καρπό σου».

Ελλάδα

Η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων στην Ελλάδα είχε τίτλο «ο Ντούτσε αφηγείται» και σχεδιάστηκε τον χειμώνα του 1942 από τον κορυφαίο σκιτσογράφο Σταμάτη Πολενάκη, ο οποίος κατά την περίοδο της Κατοχής είχε καταφύγει στην πατρίδα του, τη Σίφνο. Πρωταγωνιστής είναι ο Μουσολίνι και θέμα ο αυτοεξευτελισμός του. Ο Σταμάτης Πολενάκης πήρε θέση. Διάλεξε τη μεριά του. Ο Γιάννης Νεγρεπόντης έγραψε το ποίημα «Φυλάττειν Θερμοπύλας» το 1971, πολιτικός κρατούμενος, μεσούσης της δικτατορίας του 1967. «Είναι έργο που αποζητά την ελευθερία των ανθρώπων, στην οποία δεν μπορεί να φτάσει κανείς παρά μόνο μέσα από τον κοινό αγώνα μαζί με τους άλλους», λέει ο συνθέτης Χρήστος Λεοντής που μελοποίησε το ποίημα σε μορφή ορατόριου. Το «Ακορντεόν», επίσης, σε στίχους Γιάννη Νεγρεπόντη, με τη μουσική του Μάνου Λοΐζου, που μοιάζει με σφυγμό καρδιάς, τελειώνει με την ιαχή «δεν θα περάσει ο φασισμός». Πάντα αυτή η ιαχή.

«Πώς μπορείς να είσαι καλλιτέχνης και να μην αντικατοπτρίζεις την εποχή σου;», είπε ένα αγόρι σε ένα άλλο αγόρι, καθώς με προσπερνούσαν στον δρόμο. Μαθητές στο γειτονικό μας λύκειο. Μετά χάθηκαν, οδηγώντας τα ποδήλατά τους.

Ταινίες Τσέπης είναι ο πρώτος διαγωνισμός για ταινίες γυρισμένες με κινητό τηλέφωνο από δημιουργικούς ανθρώπους. Σκοπός του διαγωνισμού είναι να πυροδοτήσει νέες μικρές αφηγήσεις και να προκαλέσει μια σπίθα για εκφραστική διέξοδο και καλλιτεχνική δημιουργία.

Οι ταινίες θα γυριστούν με αποκλειστική χρήση κινητού τηλεφώνου σε οριζόντιο format, με διάρκεια 2 – 6 λεπτά, χωρίς χρήση μουσικής, και με άξονα το θέμα, μπορούν να είναι μυθοπλασία, ντοκιμαντέρ, ή οπτικό δοκίμιο.

Η προθεσμία υποβολής των ταινιών λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2024, όπου και θα επιλεγούν 10 φιναλίστ ταινίες, που στην συνέχεια θα προβληθούν ελεύθερα on line, ώστε να ψηφιστούν από το κοινό και να διεκδικήσουν το Βραβείο Κοινού. Θα ακολουθήσει η Τελετή Λήξης στον κινηματογράφο Άστορ, όπου θα προβληθούν οι 10 φιναλίστ ταινίες και θα απονεμηθεί το Βραβείο Κοινού, που θα συνοδεύεται από το χρηματικό έπαθλο των 1.000 ευρώ.