Ο Julio Cortázar, γεννημένος στο Ixelles του Βελγίου, τον Αύγουστο του 1914, αργεντινής και γαλλικής υπηκοότητας, ήταν συγγραφέας και μεταφραστής της UNESCO και θεωρείται ένας από τους πιο καινοτόμους για την εποχή του. Αναγνωρίζεται για τον τρόπο προσέγγισης του είδους των μυθιστορημάτων και της ποίησης. Το 1981 αποφάσισε να υιοθετήσει τη γαλλική υπηκοότητα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη στρατιωτική δικτατορία στη χώρα του, μετά την απαγόρευση των βιβλίων του στην Αργεντινή.

Είναι μεταξύ των εκφραστών της άνθησης της Λατινικής Αμερικής, μαζί με τους Gabriel García Márquez, Mario Vargas Llosa και Carlos Fuentes. Ο Cortázar πέθανε στο Παρίσι, στις 12 Φεβρουαρίου 1984, σε ηλικία 89 ετών, δύο μήνες αφότου είχε επισκεφθεί την Αργεντινή για τελευταία φορά. Στα ελληνικά είναι πολυμεταφρασμένος και η πλειοψηφία των βιβλίων του κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Opera.

Παρακάτω μοιραζόμαστε μερικές από τις διάσημες φράσεις και στοχασμούς του συγγραφέα:

«Ο πολιτισμός είναι η βαθιά άσκηση της ταυτότητας».

«Τα λόγια δεν είναι ποτέ αρκετά όταν αυτό που χρειάζεται να ειπωθεί ξεχειλίζει από την ψυχή».

«Το να είσαι ζωντανός μοιάζει πάντα σα να πληρώνεις το τίμημα για κάτι».

«Αν η ανθρώπινη προσωπικότητα δεν αποκτήσει όλη της τη δύναμη, όλη τη δυναμική της, μεταξύ των οποίων το παιχνιδιάρικο και το ερωτικό που είναι θεμελιώδεις παρορμήσεις, καμία επανάσταση δεν θα εκπληρώσει το δρόμο της».

«Μουσική! Μελαγχολική τροφή για όσους από εμάς τρεφόμαστε από την αγάπη».

«Αυτό που πολλοί άνθρωποι αποκαλούν αγάπη συνίσταται στο να επιλέξεις μια γυναίκα και να την παντρευτείς. Την επιλέγουν, το ορκίζομαι, τους έχω δει. Λες και είναι δυνατόν να διαλέξεις την αγάπη, σαν να μην είναι κεραυνός που σου σπάει τα κόκαλα και σε αφήνει καρφωμένο στη μέση της αυλής».

«Πιθανώς από όλα τα συναισθήματά μας, το μόνο που δεν είναι πραγματικά δικό μας είναι η ελπίδα. Η ελπίδα ανήκει στη ζωή, είναι η ίδια η ζωή που υπερασπίζεται τον εαυτό της».

«Πιστεύω ότι από πολύ μικρός η ατυχία μου και η ευτυχία μου ταυτόχρονα ήταν να μην δέχομαι τα πράγματα ως δεδομένα. Δεν ήταν αρκετό για μένα να μου πουν ότι αυτό ήταν ένα τραπέζι, ή ότι η λέξη «μητέρα» ήταν η λέξη «μητέρα» και αυτό ήταν το τέλος της. Αντίθετα, στον πίνακα αντικειμένων και στη λέξη μητέρα ξεκίνησε για μένα ένα μυστηριώδες δρομολόγιο που κάποιες φορές κατάφερνα να το διασχίσω ενώ άλλες συντριβόμουν μέσα του».

«[Η τζαζ] είναι σαν ένα δέντρο που ανοίγει τα κλαδιά της προς τα δεξιά, προς τα αριστερά, πάνω, κάτω, επιτρέποντας όλα τα στυλ, προσφέροντας όλες τις δυνατότητες».

Πηγή: El espectador

Τα αξολότλ έχουν γοητεύσει από καιρό το κοινό, ακόμη περισσότερο όταν μεταφέρθηκαν για πρώτη φορά από το Μεξικό στο Παρίσι το 1864. Οι Ευρωπαίοι σε όλη την ήπειρο άρχισαν να εκτρέφουν τις σαλαμάνδρες, την αρχή ενός ισχυρού εμπορίου κατοικίδιων ζώων, τα οποία αναπαράγονται εύκολα σε αιχμαλωσία.

Παρά τον πανταχού παρών αιχμάλωτο πληθυσμό τους, τα άγρια ​​αξολότλ βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο. Τα αμφίβια κάποτε κατοικούσαν στις λίμνες μεγάλου υψομέτρου γύρω από την Πόλη του Μεξικού, αλλά η υποβάθμιση των οικοτόπων τους έχει περιορίσει μόνο σε μερικά κανάλια της ενδοχώρας της περιοχής.

Τα τελευταία 150 χρόνια, υπάρχουν μοναχές σε μοναστήρια στο Μεξικό που ανατρέφουν και προστατεύουν τις σπάνιες σαλαμάνδρες. Τα αμφίβια είναι ένα κρίσιμο συστατικό σε ένα μυστηριώδες φάρμακο που παρασκευάζει το μοναστήρι, το οποίο πιστεύεται ότι θεραπεύει τον βήχα, το άσθμα και την αναιμία, έτσι οι γυναίκες εκτρέφουν τα ζώα για να διατηρήσουν την παράδοσή τους ζωντανή.

Κι ενώ οι άνθρωποι εντυπωσιάζονται από τη μορφή αυτού του αμφιβίου που είναι υπό εξαφάνιση, ενώ άλλοι τα εκμεταλλεύονται και τα αναπαράγουν ή τα μελετούν για τη δημιουργία φαρμάκων, ένας συγγραφέας, κατάφερε να γίνει αξολότλ και να να χρησιμοποιήσει τις σωστές λέξεις για να τα δούμε από κοντά για πρώτη φορά στη ζωή μας.

«Είδα ένα ροζ κορμάκι, σχεδόν διάφανο (μου θύμισε τα κινέζικα αγαλματάκια από γλαυκό κρύσταλλο), όμοιο με μικρή σαύρα κάπου δεκαπέντε εκατοστά, με μια ουρά ψαριού στην άκρη, λεπτεπίλεπτη – είναι το πιο ευαίσθητο σημείο του σώματός μας. Στο πλάι, ένα διάφανο πτερύγιο ενωνόταν με την ουρά, όμως εκείνο που μου έκανε υπερβολική εντύπωση ήταν τα ποδαράκια, λεπτοκαμωμένα και ντελικάτα, που κατέληγαν σε μικροσκοπικά δάχτυλα και ανθρώπινα νύχια σε μικρογραφία. Και τότε ανακάλυψα τα μάτια τους, το πρόσωπό τους. Ένα πρόσωπο ανέκφραστο, με μοναδικό του γνώρισμα τα μάτια, δύο τρύπες σαν κεφάλια καρφίτσας, ολόχρυσα και διαφανή, χωρίς ίχνος ζωής, που όμως κοιτούσαν και άφηναν τα μάτια μου να τα διαπεράσει, σαν να περνούσε μέσα από τη χρυσή διαφάνεια και να χάνεται σε ένα εσωτερικό μυστήριο. Ένα αραχνοΰφαντο μαύρο φωτοστέφανο περικύκλωνε το μάτι, και το αποτύπωνε στο ροδαλό δέρμα, στη ροζ πέτρα του ανεπαίσθητα τριγωνικού κεφαλιού με τις στρογγυλεμένες και ακανόνιστες άκρες στο πλάι, δίνοντας του έτσι θα ‘λεγες μια όψη μικρού αγάλματος που το είχε διαβρώσει ο χρόνος…

…Ακριβώς εκείνη η αδράνειά τους είναι που με μάγεψε την πρώτη φορά που είδα τα αξολότλ. Είχα μια αμυδρή αίσθηση ότι καταλαβαίνω τη μυστική τους επιθυμία να καταργήσουν τον χώρο και τον χρόνο με μια ακινησία αδιαφορίας.

…Γι’ αυτό δεν ήταν περίεργο αυτό που συνέβη. Το πρόσωπό μου ήταν κολλημένο στο τζάμι του ενυδρείου , τα μάτια μου πάσχιζαν για μια ακόμα φορά να διεισδύσουν το μυστήριο εκείνων των χρυσών ματιών δίχως ίριδα και βλέφαρα. Έβλεπα από πολύ κοντά το πρόσωπο ενός ακίνητου αξολότλ πίσω από το τζάμι. Χωρίς κανένα μεταβατικό στάδιο, χωρίς έκπληξη, είδα το πρόσωπό μου πίσω από το τζάμι, αντί για το αξολότλ είδα το πρόσωπό μου πίσω από το τζάμι, έξω από το ενυδρείο, από την άλλη μεριά. Τότε το πρόσωπό μου απομακρύνθηκε, και κατάλαβα.»

Αποσπάσματα από τη συλλογή του Julio Cortázar «Αξολότλ και άλλα διηγήματα», Εκδόσεις Πάπυρος.

Με πληροφορίες από το National Geographic.