Όσοι παρακολούθησαν την παράσταση του Μουαουάντ -ενός από τους πλέον εμβληματικούς σκηνοθέτες του σύγχρονου Ευρωπαϊκού θεάτρου, όπως τον έχει χαρακτηρίσει η Le Monde- κάνουν λόγο για μια εμπειρία που δεν ξεχνιέται εύκολα. Ένα σύγχρονο δράμα με αρχαία έμπνευση και ένταση, που φέρνει στο φως το τραύμα και που αποδεικνύει πως το Θέατρο μπορεί να γίνει χώρος μέθεξης και ίασης. Οι κριτικές από μεγάλα διεθνή ΜΜΕ συμφώνησαν: πρόκειται για μια από τις πιο τολμηρές, συγκινητικές και ουσιώδεις θεατρικές πράξεις των τελευταίων ετών. «Ο Όρκος της Ευρώπης» έφερε στο προσκήνιο ζητήματα όπως το διαγενεακό τραύμα και η εξάπλωση της βίας. Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας και σκηνοθέτης Ουαζντί Μουαουάντ, γνωστός για τη βαθιά πολιτική και ποιητική του γραφή, παρέδωσε ένα έργο εκρηκτικό και σπαρακτικό που «μίλησε» στην ψυχή των θεατών. Μια κορυφαία στιγμή που θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη όσων την παρακολούθησαν.

Οι κριτικές υπογράμμισαν τόσο την καθηλωτική δύναμη του φιλοσοφικού κείμενου του Μουαουάντ όσο και τις εξαιρετικές ερμηνείες των έξι σπουδαίων ηθοποιών που βρέθηκαν στη σκηνή του Αργολικού θεάτρου. Η Juliette Binoche, η Violette Chauveau, η Δανάη Επιθυμιάδη, η Daria Pisareva, η Leora Rivlin και ο Emmanuel Schwartz έδωσαν ερμηνείες υψηλής υποκριτικής δύναμης, μεταφέροντας με ένταση και ευαισθησία το τραύμα, τη σιωπή και τη μνήμη που διατρέχουν το έργο.

Το έργο αποτέλεσε μια σύμπραξη του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το La Colline – Théâtre National και δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα και σκηνοθέτη με ανάθεση του Φεστιβάλ, στο πλαίσιο του επιτυχημένου Κύκλου Contemporary Ancients, ενός κύκλου αναθέσεων σε συγγραφείς για νέα έργα, εμπνευσμένα από το Αρχαίο Δράμα.

«Ο Όρκος της Ευρώπης» ήταν η τελευταία παραγωγή του Φεστιβάλ για το επετειακό έτος 2025 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Οι κριτικές του διεθνούς Τύπου

«Ο “Όρκος της Ευρώπης” του Wajdi Mouawad με τη Juliette Binoche: μια συγκλονιστική εμπειρία στην Επίδαυρο

Μια παράσταση με έξι εξαιρετικούς ηθοποιούς και ένα κοριτσάκι 8 ετών – εμφανώς ενθουσιασμένο που βρίσκεται στο αρχαίο θέατρο. Η Violette Chauveau, η Leora Rivlin, η Daria Pisareva, η Δανάη Επιθυμιάδη, ο Emmanuel Schwartz και φυσικά η Juliette Binoche. Αυτό που κάνει την παράσταση να ξεχωρίζει είναι ακριβώς αυτή η συλλογικότητα. Καμία ηθοποιός, ούτε καν η διάσημη πρωταγωνίστρια, δεν κυριαρχεί. Σχηματίζουν πραγματικά έναν χορό – κι από τις πιο δυνατές στιγμές αυτής της τρίγλωσσης (και με διαλείμματα σε άλλες γλώσσες) παράστασης είναι όταν οι πέντε γυναίκες δεν είναι πια παρά ένα σώμα, σαν ένα παζλ πέντε κομματιών που αποκαλύπτεται στο βάθος της σκηνής.

Στο μαγευτικό πλαίσιο του αρχαίου θεάτρου, η δημιουργία του λιβανέζο-καναδού σκηνοθέτη παρέσυρε το κοινό σε μια τραγωδία κάθαρσης, που απηχεί τις προσωπικές μας ιστορίες, αλλά και τις σύγχρονες καταστροφές».
Anne Diatkine, Liberation

«Με την ευκαιρία της 70ής επετείου του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, ο Ουαζντί Μουαουάντ παρουσίασε τη νέα του δημιουργία στο αρχαίο θέατρο της Πελοποννήσου.

Η συγκίνηση διαπερνά το κοινό. Στο αρχαίο θέατρο αντηχούν οι αντίλαλοι του κόσμου. Η Ζιλιέτ Μπινός, σπουδαία ερμηνεύτρια των αρχαίων, περίπλοκων, αιώνιων ηρωίδων, καταφέρνει να μεταδώσει την ηθική και ψυχολογική αμφισημία που αποτελεί τη δύναμη των μεγάλων τραγωδιών. Όποιες κι αν είναι, οι τραγωδίες είναι πάντα επίκαιρες».
Clément Ghys, Le Monde

«Το θέατρο του Μουαουάντ είναι εκρηκτικό σαν ναρκοπέδιο. Ίσως μια ανάμνηση από τον Λίβανο, μες στον εμφύλιο, από όπου ο ίδιος και η οικογένειά του αναγκάστηκαν να φύγουν; Στα έργα του, που συχνά παίζονται ταυτόχρονα σε πολλές γλώσσες και από ηθοποιούς διαφορετικών εθνικοτήτων — εδώ στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά — αναδύεται μια βία έτοιμη να εκραγεί. Σαν να θέλει να μας φέρει πρόσωπο με πρόσωπο με αυτό που ο καθένας μας είναι ικανός να κάνει, να δει, να γνωρίζει. Χωρίς να πράττει. Χωρίς να μιλά. Γιατί αυτή η βαθιά βαρβαρότητα μεταδίδεται ακόμη πιο ύπουλα αν δεν την εκφράσουμε. Από την πλευρά των θυτών αλλά και των θυμάτων. Για να μην επαναληφθεί ο τρόμος, ο Μουαουάντ πιστεύει στη καθαρτική δύναμη των λέξεων, των ιστοριών, του θεάτρου».
Fabienne Pascaud, www.telerama.fr

«Ο Wajdi Mouawad δεν φοβάται τις μεγάλες ποιητικές μεταφορές και για τον λόγο αυτό, το έργο του, αν και περιγράφει τη βία και την αγριότητα, δεν βυθίζεται σε μια απαισιόδοξη σκοτεινιά. Είναι ένα τολμηρό εγχείρημα, γιατί, σε αντίθεση με τα μεγάλα αρχαία πρότυπα, δεν προσφέρει κάθαρση. Το μήνυμα; Όλοι μας είμαστε παιδιά μιας σφαγής, αλλά αυτή η κληρονομιά μπορεί να περιβληθεί με ποιητική έμφαση […] Χιλιάδες θεατές εκτίμησαν αυτή τον αναστοχασμό για τη δύναμη της αγάπη σε καιρούς που ακόμα υπάρχει η παλιά κατάρα».
Εberhard Spreng, Deutchlandfunk Kultur, Theater der Zeit

Από κοινού με έξι σημαντικούς ηθοποιούς – τη βραβευμένη Juliette Binoche, τη Violette Chauveau, τη Δανάη Επιθυμιάδη, τη Daria Pisareva, τη Leora Rivlin και τον Emmanuel Schwartz– φέρνουν στη σκηνή του Αργολικού θεάτρου ένα έργο που επιχειρεί να αναμετρηθεί με τη σκοτεινή ρίζα της βίας, αναζητώντας την καταγωγή της στον μυθολογικό πυρήνα της Ευρώπης. Η παράσταση είναι μια συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το La Colline – théâtre national και υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Σε ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα του φετινού Κύκλου Contemporary Ancients ο οποίος περιλαμβάνει παραστάσεις εμπνευσμένες από την αρχαία ελληνική γραμματεία, δοσμένα με σύγχρονη ματιά. Ο Όρκος της Ευρώπης πραγματεύεται θέματα όπως ο διχασμός, η οικογενειακή ιστορία, ο ξεριζωμός και η αναζήτηση κάθαρσης, αντλώντας έμπνευση από την αρχαία τραγωδία.

«Όταν έλαβα την πρόταση από την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, πλημμύρισαν το μυαλό μου εικόνες: το καλοκαίρι, ο ελληνικός ουρανός, οι φίλοι. Η σκέψη να δημιουργήσω θέατρο σε έναν τόσο ιστορικό χώρο, μαζί με ανθρώπους που αγαπώ, μου φάνηκε σαν ένα καθαρό δώρο — μια πρόταση που δεν μπορούσα να αρνηθώ», θυμάται ο Λιβανοκαναδός δημιουργός Ουαζντί Μουαουάντ, αναφερόμενος στη γέννηση της παράστασης Ο Όρκος της Ευρώπης. «Ο συνδυασμός όλων αυτών — τα συμβολικά, αισθητηριακά και συναισθηματικά στοιχεία κάτω από τον ουρανό της Επιδαύρου — με συγκλονίζει. Η δυνατότητα να δημιουργήσω σε αυτόν τον χώρο είναι μια ανεπανάληπτη ευκαιρία», πρόσθεσε, ενώ μάλιστα η παράσταση συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του στο θέατρο La Colline.

Η ιστορία του Όρκου της Ευρώπης

Σε ηλικία οκτώ ετών, ένα μικρό κορίτσι γίνεται –άθελα του– μάρτυρας της σφαγής ενός πληθυσμού. Το έγκλημα διαπράττεται από τους δικούς της ανθρώπους και –εν αγνοία της και πέρα από την κατανόησή της– στέκεται συνένοχη. Σχεδόν ογδόντα χρόνια αργότερα, μια έρευνα ξανανοίγει τα τραύματα του παρελθόντος. Αναζητούνται μάρτυρες και οι όποιες σιωπές αμφισβητούνται. Τώρα, καλείται πλέον να μιλήσει. Πώς όμως κάποιος αντικρίζει αυτό που έχει θαφτεί βαθιά μέσα του; Πώς κάποιος αντιμετωπίζει εκείνο που ποτέ δεν κατονομάστηκε;

Ο Όρκος της Ευρώπης βουτάει βαθιά μέσα στη μνήμη ενός εγκλήματος, στο άχθος της σιωπής και στον τρόπο με τον οποίο το τραύμα μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά. Με το νέο του έργο που δημιουργείται στην Επίδαυρο, ο Μουαουάντ διευρύνει την εξερεύνησή του πάνω στην κληροδοτημένη βία και σε ένα θέατρο που γίνεται συνάμα τόπος συλλογισμού και ίασης.

Μιλώντας για τη σύλληψη του έργου, ο δημιουργός εξήγησε: «Αυτό που θα ήθελα να πω είναι πως, είτε το δούμε ως μύθο είτε ως παραμορφωμένο είδωλο μιας αληθινής ιστορίας, η αρπαγή της Ευρώπης αποτελεί την πρώτη μεγάλη σφαγή, την αρχική βία. Μια γυναίκα αρπάζεται και μεταφέρεται αλλού, και πάνω σ’ αυτήν την αρπαγή θεμελιώνεται ένας ολόκληρος πολιτισμός. Από αυτή την πράξη ξετυλίγεται ένα νήμα βίας — ένα νήμα που διαχρονικά απλώνεται πάνω στα σώματα των γυναικών. Κι αυτό το νήμα ήθελα να αγγίξω και να μιλήσω γι’ αυτό· όχι μέσα από τη λογική της εξιστόρησης, αλλά μέσω της μετάδοσης μιας εμπειρίας. Γιατί, από γενιά σε γενιά, δεν φτάνει πάντα η αφήγηση — πολλές φορές το μόνο που περνά είναι το τραύμα, η σιωπή του, το άρρητο. Ένα βάρος που κληροδοτείται όχι με λέξεις, αλλά με βλέμματα, σκιές και σώματα που κουβαλούν μνήμη χωρίς να την εκφέρουν.

Αυτή την αίσθηση προσπάθησα να αποτυπώσω στο έργο, και την κουβαλώ μέσα στη διαδικασία της παράστασης. Δεν υπάρχει παραδοσιακή δομή — δεν υπάρχει αρχή, μέση και τέλος — αλλά ένα παζλ, ένα σύνολο εικόνων, φωνών, σιωπών και σπασμένων κομματιών, που μπορούν να κλειδώσουν αναπάντεχα μεταξύ τους. Κάθε σκηνή μπορεί να σταθεί αυτόνομα ή να αναζητήσει τη θέση της μέσα στην αφήγηση, αν τελικά υπάρξει αφήγηση» σχολίασε μιλώντας για την παράσταση.

«Για μένα, ο Ουαζντί είναι πολύ κοντά στο πνεύμα του Σοφοκλή» έχει σχολιάσει η Juliette Binoche αναφερόμενη στον συγγραφέα και σκηνοθέτη του Όρκου της Ευρώπης. «Δεν μπορώ να αποκαλύψω πολλά, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως αυτό που ζούμε είναι ένα μοναδικό ταξίδι. Το έργο συνεχίζει να γράφεται και εμείς, οι ηθοποιοί, είμαστε μέρος αυτής της δημιουργικής ροής, σαν να υφαίνουμε μαζί μια ιστορία που μεγαλώνει και αλλάζει».

Ουαζντί Μουαουάντ

Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός Ουαζντί Μουαουάντ, καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία χρόνια του Théâtre National de la Colline, έγινε γνωστός στην Ελλάδα κυρίως ως ο σεναριογράφος του υποψήφιου για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας Μέσα από τις φλόγες (σκην. Denis Villeneuve, 2010), που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Πυρκαγιές (Incendies).Το σκοτεινό αυτό οδοιπορικό στον Λίβανο του εμφυλίου, που ξετυλίγεται μέσα από μια τραυματική οικογενειακή ιστορία, έχει στη ρίζα του μια βαθιά σύνδεση με την αρχαία τραγωδία, η οποία αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης του Μουαουάντ: ο διχασμός στην καρδιά της οικογένειας, η πάλη των δύο φύλων, ο ξεριζωμός, η ολέθρια κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς στις επόμενες και η αναζήτηση κάθαρσης είναι θέματα που επανέρχονται στα θεατρικά του έργα, τα περισσότερα σε διάλογο με ήρωες του Αρχαίου Δράματος.

Θέατρο πολιτικό σε συνομιλία με τη σύγχρονη ιστορία, εμβαθύνει ταυτόχρονα στον Μύθο επιδιώκοντας να αναδείξει τις αρχετυπικές διαστάσεις της ανθρώπινης περιπέτειας, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Από την άλλη, εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας πέρα από φυλετικά, θρησκευτικά, οικογενειακά όρια, και ο φωτισμός των προσώπων μ’ έναν έντονα λυρικό λόγο προσδιορίζει μια ιδιαίτερα σύγχρονη προσέγγιση, όπως το είδαμε και στο τελευταίο του έργο Όλοι εμείς πουλιά, που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο πέρσι. Το 2011, παρουσίασε στο Ηρώδειο τον κύκλο Γυναίκες, σπονδυλωτή σκηνοθεσία των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη, Ηλέκτρα και Τραχίνιαι, με γαλλοκαναδικό θίασο σε μια διεθνή συμπαραγωγή.

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Ως Μέγας Δωρητής του Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στηρίζει την παραγωγή τεσσάρων κορυφαίων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων που σχεδιάστηκαν με αφορμή την επέτειο των 70 χρόνων του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: τις θεατρικές παραστάσεις Αντιγόνη (27, 28 και 29 Ιουνίου), Οιδίπους. Η ιστορία μιας μεταμόρφωσης από το σκοτάδι στο φως (25 και 26 Ιουλίου), Ο Όρκος της Ευρώπης (1 και 2 Αυγούστου) και τη συναυλία της ορχήστρας Utopia σε έργα Γκούσταφ Μάλερ με μαέστρο τον Θεόδωρο Κουρεντζή (19 Ιουλίου).

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Wajdi Mouawad
Βοηθός σκηνοθέτη: Cyril Anrep
Δραματουργία: Charlotte Farcet
Σκηνικά: Emmanuel Clolus
Σχεδιασμός φωτισμού: Laurent Schneegans
Σχεδιασμός ήχου: Annabelle Maillard
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης
Κοστούμια: Isabelle Flosi
Μακιγιάζ – Κομμώσεις: Cécile Kretschmar
Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Βασίλης Δογάνης
Αγγλικοί υπέρτιτλοι: Linda Gaboriau

Παίζουν: Juliette Binoche,Violette Chauveau, Δανάη Επιθυμιάδη, Daria Pisareva, Leora Rivlin, Emmanuel Schwartz

Συμμετέχει η Adèle Réto-Lefort

Πληροφορίες

Ο όρκος της Ευρώπης / Le Serment d’Europe
Ουαζντί Μουαουάντ
1 και 2 Αυγούστου 2025 στις 21:00
Γλώσσα: Γαλλικά

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

*Η παράσταση περιέχει περιγραφές βίας που μπορεί να ενοχλήσουν και συστήνεται για θεατές άνω των 16 ετών.

Με το βλέμμα στραμμένο στην παγκόσμια πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, οι συντελεστές της πολυαναμενόμενης παράστασης «Ο Όρκος της Ευρώπης», με την υπογραφή του Ουαζντί Μουαουάντ, συναντήθηκαν διαδικτυακά με εκπροσώπους του ελληνικού Τύπου στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος.

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή την επερχόμενη παρουσίαση της διεθνούς συμπαραγωγής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Théâtre National de La Colline, η οποία υλοποιείται με τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Το έργο, σε ανάθεση του Φεστιβάλ, είναι ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα του φετινού Κύκλου “Contemporary Ancients” και ανεβαίνει για πρώτη φορά παγκοσμίως 1 και 2 Αυγούστου, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του διεθνούς φήμης συγγραφέα και δημιουργού Ουαζντί Μουαουάντ, έξι σημαντικοί ηθοποιοί από διαφορετικές γωνιές του κόσμου – η βραβευμένη Juliette Binoche, η Violette Chauveau, η Δανάη Επιθυμιάδη, η Daria Pisareva, η Leora Rivlin και ο Emmanuel Schwartz – μοιράστηκαν τις σκέψεις και τα βιώματά τους από τη συμμετοχή τους στη δημιουργική διαδικασία. Παρότι η πρόβα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, η συζήτηση αποκάλυψε το βάθος ενός έργου που επιχειρεί να αναμετρηθεί με τη σκοτεινή ρίζα της βίας, αναζητώντας την καταγωγή της στον μυθολογικό πυρήνα της Ευρώπης.

Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός Ουαζντί Μουαουάντ, καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία χρόνια του Théâtre National de la Colline, έγινε γνωστός στην Ελλάδα κυρίως ως ο σεναριογράφος του υποψήφιου για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας «Μέσα από τις φλόγες» (σκην. Denis Villeneuve, 2010), που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του «Πυρκαγιές» (Incendies).

Το σκοτεινό αυτό οδοιπορικό στον Λίβανο του εμφυλίου, που ξετυλίγεται μέσα από μια τραυματική οικογενειακή ιστορία, έχει στη ρίζα του μια βαθιά σύνδεση με την αρχαία τραγωδία, η οποία αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης του Μουαουάντ: ο διχασμός στην καρδιά της οικογένειας, η πάλη των δύο φύλων, ο ξεριζωμός, η ολέθρια κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς στις επόμενες και η αναζήτηση κάθαρσης είναι θέματα που επανέρχονται στα θεατρικά του έργα, τα περισσότερα σε διάλογο με ήρωες του Αρχαίου Δράματος.

Θέατρο πολιτικό σε συνομιλία με τη σύγχρονη ιστορία, εμβαθύνει ταυτόχρονα στον Μύθο επιδιώκοντας να αναδείξει τις αρχετυπικές διαστάσεις της ανθρώπινης περιπέτειας, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Από την άλλη, εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας πέρα από φυλετικά, θρησκευτικά, οικογενειακά όρια, και ο φωτισμός των προσώπων μ’ έναν έντονα λυρικό λόγο προσδιορίζει μια ιδιαίτερα σύγχρονη προσέγγιση, όπως το είδαμε και στο τελευταίο του έργο «Όλοι εμείς πουλιά», που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο πέρσι.

Ο Μουαουάντ είχε έρθει στο Ηρώδειο το 2011 με τον κύκλο «Γυναίκες», σπονδυλωτή σκηνοθεσία των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη, Ηλέκτρα και Τραχίνιαι, με γαλλοκαναδικό θίασο σε μια διεθνή συμπαραγωγή.

Από τους πλέον ενδιαφέροντες σύγχρονους δραματουργούς διεθνώς, επανέρχεται φέτος στο Φεστιβάλ, πρώτη φορά όμως στην Επίδαυρο, με ένα νέο έργο εμπνευσμένο από αρχαίες ηρωίδες που γράφει με δική μας ανάθεση στο πλαίσιο του Κύκλου “Contemporary Ancients”. Θα το παρουσιάσει το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου μ’ έναν πολυεθνικό θίασο σε μια πολύγλωσση παράσταση, διεθνή συμπαραγωγή και από τα highlights του καλοκαιριού.

«Όταν έλαβα την πρόταση από την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, πλημμύρισαν το μυαλό μου εικόνες: το καλοκαίρι, ο ελληνικός ουρανός, οι φίλοι. Η σκέψη να δημιουργήσω θέατρο σε έναν τόσο ιστορικό χώρο, μαζί με ανθρώπους που αγαπώ, μου φάνηκε σαν ένα καθαρό δώρο — μια πρόταση που δεν μπορούσα να αρνηθώ», θυμάται ο Λιβανοκαναδός δημιουργός Ουαζντί Μουαουάντ, αναφερόμενος στη γέννηση της παράστασης «Ο Όρκος της Ευρώπης». «Ο συνδυασμός όλων αυτών — τα συμβολικά, αισθητηριακά και συναισθηματικά στοιχεία κάτω από τον ουρανό της Επιδαύρου — με συγκλονίζει. Η δυνατότητα να δημιουργήσω σε αυτόν τον χώρο είναι μια ανεπανάληπτη ευκαιρία», πρόσθεσε, ενώ μάλιστα η παράσταση συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του στο θέατρο La Colline.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λέξη «φίλοι»: «Για μένα, όλοι οι ηθοποιοί που συνεργαζόμαστε σ’ αυτή την παράσταση είναι αγαπημένοι φίλοι. Είναι άνθρωποι που μιλούν διαφορετικές γλώσσες και προέρχονται από ποικίλους πολιτισμούς. Αν δεν είχα αναγκαστεί να φύγω εξόριστος από τη χώρα μου, δεν θα τους είχα γνωρίσει ποτέ. Μέσα από αυτή την απώλεια, όμως, προέκυψε κάτι βαθιά ανθρώπινο: μια μίξη, ένα νέο μωσαϊκό φιλίας — μια νέα οικογένεια από εκείνους που γνωρίζουν τι σημαίνει να χάνεις το έδαφος κάτω από τα πόδια σου και να προσπαθείς να ριζώσεις σε έναν άλλο τόπο».

Η ιστορία του Όρκου της Ευρώπης

Σε ηλικία οκτώ ετών, ένα μικρό κορίτσι γίνεται –άθελα του– μάρτυρας της σφαγής ενός πληθυσμού. Το έγκλημα διαπράττεται από τους δικούς της ανθρώπους και –εν αγνοία της και πέρα από την κατανόησή της– στέκεται συνένοχη. Σχεδόν ογδόντα χρόνια αργότερα, μια έρευνα ξανανοίγει τα τραύματα του παρελθόντος. Αναζητούνται μάρτυρες και οι όποιες σιωπές αμφισβητούνται. Τώρα, καλείται πλέον να μιλήσει. Πώς όμως κάποιος αντικρίζει αυτό που έχει θαφτεί βαθιά μέσα του; Πώς κάποιος αντιμετωπίζει εκείνο που ποτέ δεν κατονομάστηκε;

Ο όρκος της Ευρώπης βουτάει βαθιά μέσα στη μνήμη ενός εγκλήματος, στο άχθος της σιωπής και στον τρόπο με τον οποίο το τραύμα μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά. Με το νέο του έργο που δημιουργείται στην Επίδαυρο, ο Μουαουάντ διευρύνει την εξερεύνησή του πάνω στην κληροδοτημένη βία και σε ένα θέατρο που γίνεται συνάμα τόπος συλλογισμού και ίασης.

Μιλώντας για τη σύλληψη του έργου, ο δημιουργός εξήγησε: «Αυτό που θα ήθελα να πω είναι πως, είτε το δούμε ως μύθο είτε ως παραμορφωμένο είδωλο μιας αληθινής ιστορίας, η αρπαγή της Ευρώπης αποτελεί την πρώτη μεγάλη σφαγή, την αρχική βία. Μια γυναίκα αρπάζεται και μεταφέρεται αλλού, και πάνω σ’ αυτήν την αρπαγή θεμελιώνεται ένας ολόκληρος πολιτισμός. Από αυτή την πράξη ξετυλίγεται ένα νήμα βίας — ένα νήμα που διαχρονικά απλώνεται πάνω στα σώματα των γυναικών. Κι αυτό το νήμα ήθελα να αγγίξω και να μιλήσω γι’ αυτό· όχι μέσα από τη λογική της εξιστόρησης, αλλά μέσω της μετάδοσης μιας εμπειρίας. Γιατί, από γενιά σε γενιά, δεν φτάνει πάντα η αφήγηση — πολλές φορές το μόνο που περνά είναι το τραύμα, η σιωπή του, το άρρητο. Ένα βάρος που κληροδοτείται όχι με λέξεις, αλλά με βλέμματα, σκιές και σώματα που κουβαλούν μνήμη χωρίς να την εκφέρουν.

Αυτή την αίσθηση προσπάθησα να αποτυπώσω στο έργο, και την κουβαλώ μέσα στη διαδικασία της παράστασης. Δεν υπάρχει παραδοσιακή δομή — δεν υπάρχει αρχή, μέση και τέλος — αλλά ένα παζλ, ένα σύνολο εικόνων, φωνών, σιωπών και σπασμένων κομματιών, που μπορούν να κλειδώσουν αναπάντεχα μεταξύ τους. Κάθε σκηνή μπορεί να σταθεί αυτόνομα ή να αναζητήσει τη θέση της μέσα στην αφήγηση, αν τελικά υπάρξει αφήγηση» σχολίασε μιλώντας για την παράσταση.

Με τα λόγια των ηθοποιών

«Για μένα, ο Ουαζντί είναι πολύ κοντά στο πνεύμα του Σοφοκλή» σχολίασε η Juliette Binoche αναφερόμενη στον συγγραφέα και σκηνοθέτη του Όρκου της Ευρώπης. «Δεν μπορώ να αποκαλύψω πολλά, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως αυτό που ζούμε είναι ένα μοναδικό ταξίδι. Το έργο συνεχίζει να γράφεται και εμείς, οι ηθοποιοί, είμαστε μέρος αυτής της δημιουργικής ροής, σαν να υφαίνουμε μαζί μια ιστορία που μεγαλώνει και αλλάζει». «Είναι πραγματικά συγκλονιστικό να παίζεις στην Επίδαυρο — έναν τόπο φορτισμένο με ιστορία, μύθους και φως. Ένα ταξίδι που δεν είναι μόνο θεατρικό, αλλά και βαθιά προσωπικό. Είμαστε γεμάτοι χαρά και ευγνωμοσύνη που συμμετέχουμε σε αυτή τη διαδρομή», συμπλήρωσε αναφερόμενη στο Αργολικό Θέατρο.

Ο Emmanuel Schwartz, ερμηνεύει έναν δύσκολο ρόλο, έναν άντρα που έχει δολοφονήσει μια γυναίκα. «Είναι ένας ρόλος που με φέρνει στα άκρα μου αλλά ακόμη στήνουμε τον χαρακτήρα και τις σκηνές. Προσπαθεί να βρει μέσα του την απάντηση γιατί προχώρησε σε αυτή τη φρικτά βίαιη πράξη. Είναι ένα χτίσιμο αργό, επώδυνο, αλλά αναγκαίο» είπε ο Καναδός ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας.

Η Γαλλο-καναδή Violette Chauveau, ερμηνεύει έναν ιδιαίτερο και «ακραίο», όπως τον αποκάλεσε, ρόλο, έναν ρόλο πρόκληση για κάθε ηθοποιό, ο οποίος καλείται στο δικαστήριο για να ερευνήσει το θέμα της σφαγής. Αναφερόμενη στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και το τι σημαίνει για εκείνη σαν ηθοποιός η παρουσία της εκεί, είπε χαρακτηριστικά: «Είναι σαν να συνδέεσαι με τους Έλληνες θεούς!».

Η Daria Pisareva, με καταγωγή από τη Ρωσία και την Ουκρανία, υποδύεται μια διπλωμάτισσα έχει επωμιστεί την ευθύνη της έρευνας σε έναν κόσμο όπου η αλήθεια συχνά θάβεται κάτω από χιλιάδες λέξεις και συμφωνίες. «Μέσα από τις “συναντήσεις” που έχω μαζί της, καταλαβαίνω πόσο μοναχική και δύσκολη είναι η δουλειά της. Το σώμα της, η φωνή της, ακόμα και η κίνησή της στα ψηλοτάκουνα — όλα αυτά λένε μια ιστορία ισχύος, τρωτότητας και αποφασιστικότητας» σημείωσε η ηθοποιός.

Η μόνη Ελληνίδα ηθοποιός της παράστασης, η Δανάη Επιθυμιάδη, υποδύεται τη Μεγάρα, μια γυναίκα βαριά φορτωμένη με το προσωπικό της τραύμα, ένα τραύμα που διαπερνά την ιστορία της ζωής της σαν σκιά αδιόρατη αλλά αδιαπέραστη. «Είναι μεγάλο δώρο να μπορώ να συμμετέχω ενεργά σε αυτό το έργο του Ουαζντί Μουαουάντ» δήλωσε μιλώντας για το ρόλο της στον Όρκο της Ευρώπης.

Η Ισραηλινή ηθοποιός και τραγουδίστρια/τραγουδοποιός Leora Rivlin σχολίασε από τη μεριά της: «Υποδύομαι μια μητέρα που αναγκάζεται να κοιτάξει στα μάτια τον πιο σκοτεινό εαυτό της, τον εαυτό που ξύπνησε μέσα μου σιγά σιγά κατά τη διάρκεια των προβών και πρέπει να πω ότι με διασκέδασε ιδιαίτερα». Ο ρόλος που υποδύεται καλείται να παραστεί ως μάρτυρας στο δικαστήριο αυτής της σφαγής που συνέβη πριν από ογδόντα χρόνια — μια σφαγή που δεν είναι απλώς ιστορία, αλλά ζωντανό τραύμα που διαπερνά γενιές και ψυχές.

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Wajdi Mouawad
Βοηθός σκηνοθέτη: Cyril Anrep
Δραματουργία: Charlotte Farcet
Σκηνικά: Emmanuel Clolus
Σχεδιασμός φωτισμού: Laurent Schneegans
Σχεδιασμός ήχου: Annabelle Maillard
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης
Κοστούμια: Isabelle Flosi
Μακιγιάζ – Κομμώσεις: Cécile Kretschmar
Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Βασίλης Δογάνης
Αγγλικοί υπέρτιτλοι: Linda Gaboriau

Παίζουν: Juliette Binoche, Violette Chauveau, Δανάη Επιθυμιάδη, Daria Pisareva, Leora Rivlin, Emmanuel Schwartz
Συμμετέχει η Adèle Réto-Lefort

Πληροφορίες

Ο όρκος της Ευρώπης / Le Serment d’Europe

Ουαζντί Μουαουάντ

1 και 2 Αυγούστου 2025 στις 21:00

Γλώσσα: Γαλλικά

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Αγορά εισιτηρίων εδώ

Κεντρικά εκδοτήρια: Πλατεία Συντάγματος (This is Athens Infopoint Δήμου Αθηναίων) Δε-Πα 10:00-18:00

Τηλεφωνική αγορά:: Δε-Πα 10:00-18:00 +30 2118008181

ΑΜΕΑ: +30 2104834913| Δε-Πα 10:00-17:00

Η Hassona, η οποία σκοτώθηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή τον περασμένο μήνα, είναι το θέμα του ντοκιμαντέρ “Put Your Soul on Your Hand and Walk”, που θα κάνει πρεμιέρα στις Κάννες σήμερα, ημέρα Πέμπτη από την εξόριστη Ιρανή σκηνοθέτιδα Sepideh Farsi. «Σε κάθε περιοχή του κόσμου οι καλλιτέχνες μάχονται καθημερινά και κάνουν την αντίσταση τέχνη», είπε σε ένα VIP πλήθος ηθοποιών και σκηνοθετών στη Γαλλική Ριβιέρα. «Στις 16 Απριλίου, τα ξημερώματα στη Γάζα, η 25χρονη φωτορεπόρτερ Fatima Hassouna και 10 συγγενείς της σκοτώθηκαν από πύραυλο που έπληξε το σπίτι τους». Και πρόσθεσε: «Την προηγούμενη μέρα είχε μάθει ότι η ταινία στην οποία παίζει είχε επιλεγεί για τις Κάννες. Έπρεπε να ήταν εδώ απόψε μαζί μας».

Περισσότερες από 380 κινηματογραφικές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και ο Richard Gere, ο Pedro Almodóvar, ο Mark Ruffalo, ο Javier Bardem και ο Γιώργος Λάνθιμος κατήγγειλαν τη «γενοκτονία» στη Γάζα σε ανοιχτή επιστολή που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα από φιλοπαλαιστίνιους ακτιβιστές την παραμονή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών. Η Binoche ειπώθηκε αρχικά από τους διοργανωτές ότι υπέγραψε την αναφορά, αλλά το όνομά της δεν ήταν στην τελική δημοσιευμένη λίστα.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους νωρίτερα την Τρίτη, είπε «ίσως θα το καταλάβετε λίγο αργότερα», αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί να κάνει δήλωση για τη Hassona στην τελετή έναρξης. Στις δηλώσεις της, η Binoche αναφέρθηκε επίσης στους «(ισραηλινούς) ομήρους της 7ης Οκτωβρίου και όλους τους ομήρους, κρατούμενους, τους πνιγμένους που υπομένουν τον τρόμο και πεθαίνουν με ένα τρομερό αίσθημα εγκατάλειψης και αδιαφορίας».

Το Ισραήλ εξαπέλυσε πλήρη επίθεση στη Γάζα στις 7 Οκτωβρίου 2023 ως αντίποινα σε επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 1.218 ανθρώπων, κυρίως αμάχων, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου που βασίζεται σε επίσημα στοιχεία. Επιπλέον, η ομάδα πήρε ομήρους 251 άτομα. Η ισραηλινή επίθεση έχει σκοτώσει τουλάχιστον 52.908 ανθρώπους στη Γάζα, κυρίως άμαχους, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Γάζας, τα οποία θεωρούνται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

Η οργάνωση για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) δήλωσε ότι ο ισραηλινός στρατός διενεργεί μια «σφαγή» Παλαιστινίων δημοσιογράφων, με σχεδόν 200 νεκρούς.

Πηγή: Daily Sabah