«Με όσα συμβαίνουν στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια, νιώσαμε ότι πρέπει να κάνουμε κάτι, και ως μουσείο τέχνης, αυτός είναι ο ρόλος μας», δηλώνει η συνεπιμελήτρια και ιδρύτρια της Fondazione Merz, Beatrice Merz, στην εφημερίδα The National. «Ανακαλύψαμε αυτά τα αντικείμενα στη Γενεύη και θελήσαμε να τα αναδείξουμε, να προσφέρουμε κατανόηση για αυτά αλλά και για την κατάσταση στη Γάζα στο ιταλικό κοινό.

Ως μουσείο σύγχρονης τέχνης, κρίναμε επίσης απαραίτητο να αναδείξουμε τη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Επιλέξαμε καλλιτέχνες από τη Λεβαντίνη που προσεγγίζουν ερευνητικά την αρχαιολογία, την ιστορία και τη μνήμη», προσθέτει. «Τα έργα τους είναι διάσπαρτα σε όλη την έκθεση και συνομιλούν άμεσα με τα αρχαία ευρήματα.»

Σπάνια αρχαιολογικά ευρήματα συναντούν το σήμερα

Η έκθεση παρουσιάζει περισσότερα από 80 αρχαιολογικά αντικείμενα από το MAH της Γενεύης, όπου φυλάσσονται εκ μέρους του κράτους της Παλαιστίνης, καθώς και από το μουσείο Egizio του Τορίνο. Τα εκθέματα περιλαμβάνουν αρχαιότητες που βρέθηκαν στη Γάζα μαζί με νέα έργα καλλιτεχνών από όλη τη Λεβαντίνη.

Τα αντικείμενα χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού έως την Οθωμανική περίοδο και αποτελούν μέρος μιας συλλογής 500 τεμαχίων που παραμένει προσωρινά στο MAH. Αρχικά προορίζονταν για ένα αρχαιολογικό μουσείο στην Παλαιστίνη — ένα σχέδιο που δεν υλοποιήθηκε λόγω συγκρούσεων. Τα ευρήματα παραχωρήθηκαν για πρώτη φορά το 2007, αλλά δεν επέστρεψαν ποτέ στην Παλαιστίνη για λόγους ασφαλείας και άλλες δυσκολίες.

Σύγχρονα έργα των Mirna Bamieh, Samaa Emad, Khalil Rabah, Vivien Sansour, Wael Shawky, Dima Srouji και Akram Zaatari φέρνουν αυτές τις ιστορίες στο σήμερα. Περιλαμβάνονται επίσης φωτογραφίες της Γάζας από το αρχείο της Unrwa.

Η Γάζα ως σταυροδρόμι πολιτισμών μέσα στους αιώνες

Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερα θεματικά κεφάλαια, παρουσιάζοντας τη Γάζα ως ένα πανάρχαιο σταυροδρόμι εμπορίου, πολιτισμών και θρησκειών. Εξετάζει τις πολιτιστικές συνδέσεις της Γάζας με άλλες περιοχές — κυρίως την Αίγυπτο και την Ελλάδα — χρησιμοποιώντας τα εκθέματα για να χαρτογραφήσει μια μακρά ιστορία ανταλλαγών.

Σε μια ενότητα, οικιακά σκεύη όπως ένα γουδί για άλεσμα τροφής ή φαρμάκων εκτίθενται δίπλα στο έργο Genocide Kitchen της Παλαιστίνιας καλλιτέχνιδας Emad. Το πρότζεκτ ξεκίνησε όσο η Emad βρισκόταν στη Γάζα και συνεχίζεται αφότου μετακόμισε στο Παρίσι πριν έξι μήνες.

Η σειρά των 17 κολάζ καταγράφει συνταγές που δημιουργήθηκαν ή προσαρμόστηκαν κατά τον πόλεμο στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια. Παρουσιασμένη σε στιλ λευκώματος, η δουλειά εξετάζει πώς οι κάτοικοι συνέχισαν να μαγειρεύουν παρά την πείνα, τις ελλείψεις, την καταστροφή φούρνων και τους περιορισμούς στα τρόφιμα και τη βοήθεια.

«Δεν είχαμε υγραέριο και πολλά τρόφιμα — ειδικά αλεύρι — ήταν δυσεύρετα· ήταν δύσκολο να ετοιμάζεις κάθε μέρα φαγητό. Ήταν συλλογική εμπειρία που ένιωσα ότι έπρεπε να καταγραφεί, γιατί ανάμεσα στους θανάτους, τους βομβαρδισμούς και τις εκτοπίσεις, αυτές οι μικρές λεπτομέρειες μπορεί να ξεχαστούν», λέει η Emad.

«Άρχισα να συλλέγω συνταγές που οι άνθρωποι εφηύραν ως εναλλακτικές των παραδοσιακών, αντικαθιστώντας υλικά όπως το αλεύρι με σπόρους ή τρώγοντας χόρτα όπως γαϊδουράγκαθο.» Συμπληρώνει: «Όλοι γύρω μου έγιναν πολύ δημιουργικοί, αρνούμενοι απλά να πεινάσουν — έπρεπε να το μοιραστώ. Αυτά είναι τα εγκλήματα ανάμεσα στα μεγάλα γεγονότα και τους τίτλους των ειδήσεων. Σκοπεύω να τα συγκεντρώσω όλα σε ένα βιβλίο όταν ολοκληρώσω.»

Ένα ακόμη έργο της Emad με τίτλο Reimagining Homeland παρουσιάζεται επίσης στην έκθεση· μέσω αρχειακών εικόνων επιχειρείται η ανασύσταση κατεστραμμένων παλαιστινιακών χωριών όπως διασώζονται μέσα από διηγήσεις γονιών και παππούδων.

Η μνήμη ως ζωντανή κληρονομιά – Φωτογραφία & απώλεια

Σε άλλη ενότητα, το Phantom Votives της Srouji παρουσιάζει εκμαγεία από κερί μέλισσας με μέλη σώματος — χέρια, πόδια και κορμούς — αφιερωμένα σε τελετουργικό πλαίσιο θρησκευτικής συνύπαρξης: από τη λατρεία της Αστάρτης, του Βάαλ και της Αφροδίτης μέχρι τον συγκερασμό Ιουδαϊσμού, Χριστιανισμού και Ισλάμ.

Τα κομμάτια σημαδεύονται με τον αριθμό των ημερών που πέρασαν από την έναρξη του πολέμου κατά τις οποίες δημιουργήθηκαν· κρέμονται από το ταβάνι σαν τάματα.

Τα έργα του Zaatari εξετάζουν τη μετακινούμενη πολιτιστική κληρονομιά και τον ρόλο της φωτογραφίας ως αποτύπωση ζωών και τόπων που χάνονται λόγω πολέμου ή βίας,.

Το βίντεο On Photography, Dispossession and Times of Struggle διερευνά πώς οι φωτογραφίες συχνά αποτελούν τα ελάχιστα ίχνη μετά τον ξεριζωμό. Επίσης παρουσιάζεται η σειρά An Extraordinary Event που εστιάζει στην ανασκαφή της Νεκρόπολης των Σιδωνίων.

«Είναι μία έρευνα για τις φωτογραφίες ως μαρτυρία εποχών ξεριζωμού — μια αφήγηση μετακίνησης χιλιάδων εικόνων από ιδιωτικούς χώρους σε χώρες όπως ο Λίβανος, η Αίγυπτος ή η Ιορδανία προς τα αρχεία του Arab Image Foundation στη Βηρυτό», εξηγεί ο Zaatari. «Το φιλμ βασίζεται σε υλικό που κατέγραψα προσωπικά μεταξύ 1998-2000 κατά τη διάρκεια έρευνας στη φωτογραφία.»

Η σειρά An Extraordinary Event αντλεί υλικό από την ανασκαφή της Νεκρόπολης στη Σιδώνα το 1887 υπό τον Osman Hamdi Bey: τότε εξήχθησαν 17 σαρκοφάγοι οι οποίοι εκτέθηκαν προσωρινά σε πορτοκαλεώνα πριν μεταφερθούν στην Κωνσταντινούπολη. Ο Hamdi Bey φωτογράφισε τα ευρήματα για τα άλμπουμ του σουλτάνου Abdul-Hamid· οι εικόνες τεκμηριώνουν πτυχές σύγχρονης ζωής στην αυτοκρατορία αλλά κυρίως αρχαιολογικά αντικείμενα — χωρίς να αποφεύγει όμως την παρουσία ανθρώπων στο κάδρο για λόγους κλίμακας.

«Το έργο παίζει με αυτές τις δύο παρουσίες: αφενός τα ευρήματα που βγαίνουν στο φως μετά από δύο χιλιάδες χρόνια· αφετέρου τους ανθρώπους, τα δέντρα εσπεριδοειδών κι όλο το τοπίο που ίσως πρώτη φορά γινόταν μάρτυρας μιας φωτογραφικής μηχανής», σημειώνει ο Zaatari.

Η πολιτιστική κληρονομιά ως ζωντανή υπόθεση

Gaza, The Future Has an Ancient Heart: Η έκθεση υποστηρίζει ότι ο παλαιστινιακός πολιτισμός δεν είναι μόνο ιστορία αλλά ζωντανή πραγματικότητα — διαφυλάσσεται όχι μόνο στις συλλογές των μουσείων αλλά σε συνταγές, εικόνες, ιστορίες κι έργα τέχνης του σήμερα. Θα διαρκέσει έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, στη Fondazione Merz στο Τορίνο.

Δεν προκαλεί εντύπωση, λοιπόν, η εμφάνιση μιας νέας τάσης ευεξίας στα social media: το λεγόμενο “nonnamaxxing”. Η ιδέα βασίζεται στο ότι οποιοσδήποτε μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του υιοθετώντας συνήθειες των Ιταλίδων γιαγιάδων. Πρόκειται για πρακτικές με ουσιαστική βάση.

Υπάρχουν πολλά διδάγματα από τις Ιταλίδες γιαγιάδες. Η Ιταλία κατατάσσεται πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς το προσδόκιμο ζωής, ενώ ο αριθμός των εκατοντάχρονων αυξάνεται συνεχώς. Επιπλέον, μια ομάδα χωριών στη Σαρδηνία ανήκει στις πέντε παγκόσμιες Blue Zones.

Στο διαδίκτυο διακινούνται συμβουλές όπως η αποχή από τα social media, η κατανάλωση σπιτικού φαγητού, η επιλογή βαμβακερών ρούχων ύπνου και τα χαλαρά γεύματα με φίλους. Πίσω από αυτές τις πρακτικές, ωστόσο, διαφαίνεται μια βαθύτερη φιλοσοφία ζωής που υπερβαίνει την εικόνα των πλατφορμών όπως το Instagram ή το TikTok.

Η τέχνη της αποδοχής της γήρανσης

Η Ιταλίδα nonna Licia Fertz, 96 ετών από το Viterbo, επισημαίνει: «Η φροντίδα της εμφάνισης αποτελεί πράξη αυτοεκτίμησης». Οι Ιταλίδες γιαγιάδες σπάνια επιδιώκουν να κρύψουν την ηλικία τους. Σε παραλίες και πισίνες φορούν ό,τι επιθυμούν, αντιμετωπίζοντας τη γήρανση ως φυσικό στάδιο της ζωής.

Η στάση αυτή φαίνεται να συνδέεται με τη μακροζωία. Έρευνες δείχνουν ότι μια θετική αντίληψη για τη γήρανση σχετίζεται με πιο αργούς ρυθμούς βιολογικής φθοράς, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Η νοοτροπία με την οποία αντιμετωπίζεται η ηλικία επηρεάζει ουσιαστικά την εμπειρία της ζωής.

Η σημασία της προσφοράς και των οικογενειακών δεσμών

Οι Ιταλίδες γιαγιάδες διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στη φροντίδα των εγγονιών και στην καθημερινότητα της οικογένειας. Η συμβολή τους είναι τόσο σημαντική που συχνά θεωρείται βασικός πυλώνας της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.

Έρευνες υποδεικνύουν ότι η φροντίδα παιδιών σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να προστατεύσει από τη γνωστική έκπτωση. Παππούδες και γιαγιάδες που συμμετέχουν ενεργά εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις σε μνήμη και λεκτική ευχέρεια. Παράλληλα, η προσφορά προς τους άλλους —όπως μέσω εθελοντισμού— συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας και αυξημένη αισιοδοξία.

Το περπάτημα ως καθημερινή συνήθεια

Οι ιταλικές πόλεις είναι σχεδιασμένες με τρόπο που ευνοεί το περπάτημα, καθιστώντας το βασικό στοιχείο της καθημερινότητας. Συχνά αποτελεί τον κύριο τρόπο μετακίνησης, ανεξάρτητα από την κατοχή αυτοκινήτου.

Η επιστήμη επιβεβαιώνει τη σημασία του: το περπάτημα συνδέεται άμεσα με τη μακροζωία και τη συνολική υγεία. Ακόμη και 15 λεπτά γρήγορου βαδίσματος ημερησίως μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Η αξία της ενσυνείδητης ζωής

Στην ιταλική κουλτούρα κυριαρχεί η έννοια της “dolce far niente” — η απόλαυση του να μην κάνει κανείς τίποτα. Η καθημερινότητα περιλαμβάνει στιγμές χαλάρωσης χωρίς περισπασμούς, όπως η απόλαυση ενός καφέ χωρίς κινητό ή υπολογιστή.

Η στάση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη φιλοσοφία που δίνει έμφαση στην ποιότητα έναντι της ποσότητας. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το multitasking αυξάνει το στρες, ενώ η συγκέντρωση στο παρόν ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα.

Μεσογειακή διατροφή και εποχικά τρόφιμα

Η κατανάλωση εποχικών προϊόντων αποτελεί βασικό στοιχείο της διατροφής στην Ιταλία. Η έμφαση δίνεται στη φρεσκάδα και την ποιότητα, με περιορισμένη χρήση επεξεργασμένων τροφίμων.

Η μεσογειακή διατροφή —πλούσια σε ελαιόλαδο, λαχανικά, φρούτα, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης— συνδέεται στενά με τη μακροζωία και τη μείωση του κινδύνου χρόνιων ασθενειών. Πρόκειται για έναν τρόπο ζωής και όχι απλώς για διατροφική τάση.

Κοινωνικότητα και σύνδεση με την κοινότητα

Οι Ιταλίδες γιαγιάδες διατηρούν στενούς δεσμούς με την κοινότητα και τους γείτονες, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή. Η αποφυγή της απομόνωσης θεωρείται καθοριστική για την ευεξία.

Μελέτες δείχνουν ότι η ύπαρξη σκοπού και η κοινωνική σύνδεση συμβάλλουν στη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών και μειώνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης και μοναξιάς. Η ενεργή συμμετοχή στην κοινωνική ζωή αποτελεί βασικό παράγοντα υγιούς γήρανσης.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «Η πλήξη είναι το μόνο πράγμα που σε κάνει πραγματικά γέρο».

Η Βενετία, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO στη Λιμνοθάλασσα της Βενετίας, έχει βιώσει εντεινόμενες πλημμύρες τα τελευταία 150 χρόνια. Το περασμένο καλοκαίρι, ισχυρές καταιγίδες έπληξαν την περιοχή, κατακλύζοντας τα αποχετευτικά συστήματα και μετατρέποντας τους δρόμους σε ορμητικά ποτάμια.

Το 2019, σοβαρές πλημμύρες προκάλεσαν δύο θανάτους και ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, μεταξύ των οποίων και στον τουριστικό πόλο έλξης, τη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Το 2023 παρουσιάστηκαν γυάλινα φράγματα και ένα σχέδιο αποκατάστασης ύψους 3,3 εκατομμυρίων ευρώ για την προστασία του 900 ετών ναού, ο οποίος παραμένει εκτεθειμένος στη μανία των παλιρροιών.

Οι επιστήμονες προτείνουν πλέον τρεις πιθανές στρατηγικές προσαρμογής για τη Βενετία, τονίζοντας ότι η άμεση δράση είναι «απαραίτητη». Ο συγγραφέας της μελέτης αναφέρει ότι η Βενετία αποτελεί παράδειγμα για τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν πολλές χαμηλές παράκτιες περιοχές λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας τα επόμενα χρόνια, όπως οι Μαλδίβες και η Ολλανδία.

Ενισχυμένα φράγματα ή μετεγκατάσταση;

Οι συντάκτες της μελέτης προβλέπουν ότι ίσως απαιτηθούν αναχώματα εάν η στάθμη της θάλασσας ανέβει πάνω από 0,5 μέτρα, κάτι που μπορεί να συμβεί έως το 2100 ακόμη και με χαμηλές εκπομπές ρύπων. Το κόστος εκτιμάται μεταξύ 500 εκατ. και 4,5 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για τεχνητούς επιχωματωμένους φραγμούς από χώμα, άμμο ή πέτρα που χτίζονται κατά μήκος ακτών ή ποταμών ως εμπόδιο στις πλημμύρες. Το κλείσιμο της λιμνοθάλασσας με ένα «super levee» (ευρύ ενισχυμένο ανάχωμα) θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει λύση για άνοδο πάνω από 0,5 μέτρα και να προστατεύσει την πόλη ακόμη και σε περίπτωση ανόδου έως και 10 μέτρων. Ωστόσο, το αρχικό κόστος θα ξεπεράσει τα 30 δισ. ευρώ.

Ως έσχατη λύση, η μελέτη αναφέρει ότι ίσως χρειαστεί η μετεγκατάσταση της πόλης, των κατοίκων και των ιστορικών μνημείων σε περίπτωση ανόδου πάνω από 4,5 μέτρα, κάτι που εκτιμάται πως μπορεί να συμβεί μετά το 2300, με κόστος έως και 100 δισ. ευρώ. Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις όπως μόνιμα φράγματα μπορεί να απαιτήσουν 30 έως 50 χρόνια κατασκευής, καθιστώντας τον έγκαιρο σχεδιασμό απαραίτητο.

Στρατηγικές χωρίς εύκολη λύση

«Η ανάλυσή μας δείχνει πως δεν υπάρχει βέλτιστη στρατηγική για τη Βενετία», δηλώνει ο καθηγητής Robert Nicholls, του Κέντρου Ερευνών για την Κλιματική Αλλαγή Tyndall στο Πανεπιστήμιο East Anglia.

«Κάθε προσέγγιση πρέπει να εξισορροπεί πολλούς παράγοντες: την ευημερία και ασφάλεια των κατοίκων της Βενετίας, την οικονομική ανάπτυξη, το μέλλον των οικοσυστημάτων της λιμνοθάλασσας, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τις παραδόσεις της περιοχής».

Ο Nicholls υπογραμμίζει ότι όλες οι χαμηλές παράκτιες περιοχές πρέπει να αντιληφθούν το πρόβλημα της μακροπρόθεσμης ανόδου της στάθμης της θάλασσας και «να ξεκινήσουν τον σχεδιασμό προσαρμογής από τώρα».

«Δεδομένης της υψηλής πολιτιστικής αξίας της Βενετίας, αυτά τα κόστη είναι σαφώς ελλιπή και καμία στρατηγική προσαρμογής δεν μπορεί να διατηρήσει τη Βενετία όπως τη γνωρίζουμε σήμερα μακροπρόθεσμα», προσθέτει.

Γιατί ανεβαίνει η στάθμη στη Βενετία;

Η Βενετία, λόγω θέσης σε ρηχή λιμνοθάλασσα, κινδυνεύει ήδη κατά τις υψηλές παλίρροιες. Σύμφωνα με τα Royal Museums Greenwich, εποχικοί άνεμοι σιρόκο προκαλούν συχνά «καταιγίδες κύματος», σπρώχνοντας νερά από την Αδριατική προς τη λιμνοθάλασσα και την πόλη. Όταν συμπίπτουν παλίρροιες και καταιγίδες κύματος, οι πλημμύρες γίνονται ακραίες.

Η παγκόσμια υπερθέρμανση επιταχύνει περαιτέρω την άνοδο λόγω τήξης παγετώνων αλλά και θερμικής διαστολής του νερού. Επιπλέον πρόβλημα αποτελεί η καθίζηση του εδάφους στη Βενετία κατά περίπου 1 χιλιοστό τον χρόνο, εξαιτίας φυσικών μεταβολών αλλά και ανθρώπινης δραστηριότητας όπως η άντληση υπόγειων υδάτων – κάτι που πλέον έχει απαγορευτεί.

Για όσους αναζητούν μια νέα αρχή στο εξωτερικό, αυτές οι ευκαιρίες μπορεί να είναι συναρπαστικές. Είτε πρόκειται για ήρεμη ζωή στην ιταλική επαρχία, επιχειρηματική δράση στη Χιλή ή ένα νέο ξεκίνημα για οικογένεια στην Ελλάδα, τα προγράμματα αυτά κάνουν τη διεθνή μετεγκατάσταση πιο δελεαστική από ποτέ.

Ωστόσο, μια τέτοια μετακόμιση απαιτεί σωστό σχεδιασμό. Η συνεργασία με αξιόπιστους επαγγελματίες μεταφορείς βοηθά σημαντικά στη διαδικασία, από τη συσκευασία έως τη μεταφορά και τις τελωνειακές διατυπώσεις. Ακολουθούν έξι χώρες που πληρώνουν για να μετακομίσετε εκεί, τι προσφέρουν και τι πρέπει να γνωρίζετε πριν το αποφασίσετε.

Ιταλία – Πληρωμή για ανακαίνιση και αναβίωση αγροτικών χωριών

Η Ιταλία είναι ίσως το πιο γνωστό παράδειγμα χώρας που πληρώνει νέους κατοίκους μέσω προγραμμάτων αναζωογόνησης μικρών, γηρασμένων χωριών. Στην Τοσκάνη, η περιφερειακή κυβέρνηση προσφέρει επιχορηγήσεις από 10.000 έως 30.000 ευρώ σε όσους μετακομίσουν σε κάποιο από τα 76 ορεινά χωριά της. Στη Σαρδηνία, μπορεί κανείς να λάβει έως 15.000 ευρώ αν αγοράσει και ανακαινίσει ακίνητο σε κοινότητα με λιγότερους από 3.000 κατοίκους.

Τα κίνητρα δίνονται επειδή πολλές περιοχές αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση λόγω φυγής των νέων σε μεγαλουπόλεις. Το πρόγραμμα απαιτεί μόνιμη διαμονή και επένδυση σε κατοικία, ενώ σε ορισμένα χωριά χρειάζεται αποδεικτικό ανακαίνισης ή μακροχρόνιας παραμονής.

Ισπανία & Ελλάδα: Στήριξη οικογενειών σε μικρές κοινότητες

Ισπανία – Αγροτικά χωριά προσφέρουν επιδόματα σε νέους κατοίκους

Πολλά μικρά ευρωπαϊκά χωριά προσφέρουν χρηματικά κίνητρα και άλλες παροχές για να αντιμετωπίσουν τη μείωση του πληθυσμού τους. Στην Ισπανία, οι επιδοτήσεις φτάνουν περίπου τα 3.000 ευρώ για οικογένειες, 2.000 ευρώ για ζευγάρια ή μεμονωμένους, με πρόσθετα ποσά αν γεννηθούν παιδιά, υπό την προϋπόθεση πολυετούς διαμονής.

Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν στην αναζωογόνηση γηρασμένων κοινοτήτων με μοναδικά τοπία και οικονομική στέγη – ιδανικά για όσους επιθυμούν μια νέα αρχή με χαμηλό κόστος ζωής, καλό κλίμα και πλούσια πολιτιστική εμπειρία.

Ελλάδα – Επίδομα μετεγκατάστασης στα Αντικύθηρα για οικογένειες

Στη Mεσόγειο, η Ελλάδα έχει τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας με προγράμματα που προσφέρουν μηνιαίο επίδομα περίπου $542 (περίπου 500 ευρώ) σε οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά που θα μετακομίσουν μόνιμα στα Αντικύθηρα.

Με μόλις 45 μόνιμους κατοίκους, το νησί στοχεύει στην προσέλκυση νέων οικογενειών ώστε να διατηρηθεί η τοπική ζωή και να εξασφαλιστεί το μέλλον της κοινότητας. Απαραίτητη η δέσμευση για μόνιμη διαμονή και αποδοχή του ήρεμου νησιωτικού τρόπου ζωής.

Ευκαιρίες για επενδυτές & επαγγελματίες στο εξωτερικό

Ελβετία – Οικονομικά κίνητρα μακροχρόνιας εγκατάστασης στο Albinen

Παρά το υψηλό κόστος ζωής, το ελβετικό χωριό Albinen προσφέρει έως 25.000 ελβετικά φράγκα ανά ενήλικα, συν 10.000 φράγκα ανά παιδί (περίπου $26.800/$10.700 αντίστοιχα), σε όσους αγοράσουν ή χτίσουν σπίτι αξίας τουλάχιστον 200.000 φράγκων και δεσμευτούν να ζήσουν εκεί τουλάχιστον 10 χρόνια. Οι δικαιούχοι πρέπει να είναι κάτω των 45 ετών και να έχουν μόνιμη διαμονή ή ελβετική υπηκοότητα.

Στόχος του προγράμματος είναι η καταπολέμηση της ερήμωσης και η ενίσχυση των ορεινών κοινοτήτων της χώρας.

Ιαπωνία – Πρόγραμμα Περιφερειακής Αναζωογόνησης (Regional Revitalization Corps)

Η Iαπωνία, μέσω του κρατικού προγράμματος Περιφερειακής Αναζωογόνησης, προσφέρει επιχορηγήσεις έως $31.000 σε όσους εγκατασταθούν σε μικρότερες πόλεις και συμβάλουν σε τοπικά έργα (τουρισμός, μικρές επιχειρήσεις κτλ.). Απαραίτητη είναι η γνώση της ιαπωνικής γλώσσας και διάθεση ένταξης στην τοπική κοινωνία· ορισμένες θέσεις συνοδεύονται από μισθό ή στέγαση.

Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε για την αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης και την ενίσχυση της περιφερειακής οικονομίας μέσω νέων εργαζόμενων και οικογενειών.

Χιλή – Startup Chile: Επιχορηγήσεις για επιχειρηματίες

Η Χιλή, στη Νότια Αμερική, προσφέρει ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα όπου παρέχει επιχορηγήσεις και μονοετή βίζα σε επιχειρηματίες που ξεκινούν δραστηριότητα στο Santiago. Τα ποσά ποικίλλουν ανάλογα με το project, ενώ παρέχεται υποστήριξη και καθοδήγηση για περαιτέρω ανάπτυξη.

Aπευθύνεται κυρίως σε επιχειρηματίες που θέλουν να δοκιμάσουν ιδέες τους στη λατινοαμερικανική αγορά – ιδανικό περιβάλλον ανάπτυξης τεχνολογικών startup αλλά και ευκαιρία πρόσβασης σε σύγχρονες υποδομές.

Tι πρέπει να προσέξετε πριν μετακομίσετε στο εξωτερικό;

Ελέγξτε τις απαιτήσεις βίζας & διαμονής: Κάθε χώρα έχει διαφορετικούς κανόνες ιδιοκτησίας ακινήτου, βίζας & χρονικής δέσμευσης· διαβάστε πάντα τις επίσημες οδηγίες πριν πάρετε απόφαση.

Οργανώστε τη μετακόμιση έγκαιρα: Αξιοποιήστε αξιόπιστους επαγγελματίες μεταφορείς για ασφαλή διεθνή μεταφορά των αντικειμένων σας.

Εξετάστε κόστος διαβίωσης, υγεία & φορολογία: Τα οικονομικά κίνητρα είναι σημαντικά αλλά πρέπει να σταθμίσετε έξοδα υγείας, φόρους & συγκοινωνίες στο νέο τόπο εγκατάστασης.

Σκεφτείτε πολιτισμικούς & γλωσσικούς παράγοντες: Η ένταξη στην τοπική κοινωνία είναι βασικό κριτήριο επιλογής χώρας – επιλέξτε μέρος όπου νιώθετε άνετα με τον πολιτισμό & τη γλώσσα.

Συχνές ερωτήσεις για τα προγράμματα μετεγκατάστασης

Γιατί κάποιες χώρες πληρώνουν κόσμο για να μετακομίσει;
Οι περισσότερες κυβερνήσεις θέλουν να αναζωογονήσουν αγροτικές περιοχές που χάνουν πληθυσμό· έτσι ενισχύονται σχολεία, αγορές & τοπικές επιχειρήσεις ενώ διατηρείται ο κοινωνικός ιστός.

Είναι απαραίτητη η αγορά ακινήτου;
Σε ορισμένα προγράμματα απαιτείται αγορά ή ανακαίνιση κατοικίας· αλλού αρκεί η πολυετής ενοικίαση με δέσμευση παραμονής.

Πού βρίσκω αξιόπιστες πληροφορίες;
Σε επίσημες κυβερνητικές ιστοσελίδες & πρεσβείες – αποφύγετε μη επίσημες πηγές που ζητούν χρήματα προκαταβολικά.

Πώς προετοιμάζομαι σωστά;
Οργανώστε έγκαιρα τα έγγραφα & τη στέγαση· εμπιστευτείτε αξιόπιστους επαγγελματίες μεταφορείς ώστε όλα τα προσωπικά σας αντικείμενα να φτάσουν ασφαλή στον προορισμό σας.

Το ίδρυμα γνωστοποίησε πως ο αποκαλούμενος «αυτοκράτορας της μόδας» θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στην Piazza Mignanelli της ιταλικής πρωτεύουσας στις 21 και 22 Ιανουαρίου. Η κηδεία του θα τελεστεί την επόμενη μέρα στη Βασιλική της Santa Maria degli Angeli e dei Martiri, όπως ανακοίνωσε το ίδρυμα.

Ο Valentino Garavani απεβίωσε στα 93 του στη Ρώμη, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια παρακαταθήκη στον χώρο της μόδας. Ανάμεσα στις αμέτρητες διασημότητες που φόρεσαν δημιουργίες του ξεχωρίζει η ηθοποιός Anne Hathaway, η οποία ήταν μία από τις πολλές που τίμησαν το εμβληματικό «κόκκινο Valentino».

Η παγκόσμια φήμη και το «κόκκινο Valentino»

Γεννημένος στη Λομβαρδία τον Μάιο του 1932, ο Valentino έγινε γνωστός για τις συλλογές του που ανέδειξαν τη χλιδή, την πολυτέλεια και τα εντυπωσιακά φαρδιά μανίκια. Σε ηλικία μόλις 17 ετών μετακόμισε στο Παρίσι, όπου σπούδασε στην Chambre Syndicale de la Couture Parisienne. Στη συνέχεια εργάστηκε δίπλα σε σπουδαίους σχεδιαστές όπως οι Jacques Fath, Balenciaga, Jean Dessès και Guy Laroche.

Οι δημιουργίες του Valentino κοσμούσαν αμέτρητες διασημότητες παγκόσμιου βεληνεκούς, μεταξύ των οποίων οι Elizabeth Taylor, Nancy Reagan, Sharon Stone, Julia Roberts και Gwyneth Paltrow. Το διάσημο «κόκκινο Valentino», εμπνευσμένο από ταξίδι του στην Ισπανία, εκτόξευσε τη φήμη του οίκου με την πρεμιέρα ενός εμβληματικού βραδινού φορέματος.

Το συγκεκριμένο χρώμα έγινε τόσο ταυτισμένο με τον οίκο ώστε, στην τελευταία συλλογή του Valentino το 2007, όλες οι μοντέλες εμφανίστηκαν με κόκκινα φορέματα στην τελική πασαρέλα. Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Valentino τιμήθηκε με το βραβείο εξαιρετικής προσφοράς στα British Fashion Awards που πραγματοποιήθηκαν στο Royal Albert Hall στο Λονδίνο.

Το απαράμιλλο στιλ και η διαχρονική επιρροή του

Η πρώην αρχισυντάκτρια της British Vogue, Alexandra Shulman, δήλωσε στο BBC ότι το έργο του Valentino «ενσάρκωνε το γκλάμουρ και την πολυτέλεια». Όπως τόνισε, «είναι μια πολύ λυπηρή είδηση, καθώς ήταν ένας από τους τελευταίους μεγάλους σχεδιαστές της σύγχρονης εποχής και η μεγαλύτερη συμβολή του ήταν ότι υπήρξε αυτό ακριβώς που ήθελε ο κόσμος από έναν σχεδιαστή μόδας».

Η Shulman επισήμανε ότι ο Valentino δεν ενδιαφερόταν να είναι ο πιο μοντέρνος ή πρωτοποριακός σχεδιαστής· ήθελε απλώς να δημιουργεί όμορφα ρούχα – και το κατάφερε. Διατήρησε διάσημους πελάτες για δεκαετίες, ξεκινώντας από προσωπικότητες όπως η Jacqueline Kennedy, η οποία φορούσε Valentino ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής της.

Όπως υπογράμμισε η Shulman, πολλές σταρ του Χόλιγουντ τα τελευταία 15 χρόνια υπήρξαν ένθερμες θαυμάστριες των σχεδίων του Valentino, μεταξύ των οποίων οι Paltrow, Nicole Kidman και Jennifer Lopez. Τα τελευταία χρόνια βοήθησε σημαντικά η άνοδος της «κόκκινης πασαρέλας», καθώς τα φορέματα του Valentino ήταν πάντα λαμπερά και εντυπωσιακά – όχι ρούχα γραφείου, αλλά αληθινά υπέροχες δημιουργίες για μοναδικές περιστάσεις.

Η Ματσένγκα ξεκίνησε να ασχολείται με τον αθλητισμό σε μεγαλύτερη ηλικία, αποδεικνύοντας ότι ποτέ δεν είναι αργά για νέα ξεκινήματα. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε λόγω ηλικίας, κατάφερε να καταρρίψει παγκόσμια ρεκόρ στην κατηγορία της και να γίνει πηγή έμπνευσης για χιλιάδες ανθρώπους.

Στους πρόσφατους αγώνες βετεράνων, κατέκτησε χρυσά μετάλλια στα 200 μέτρα και στα 400 μέτρα, επιβεβαιώνοντας ότι η επιμονή και το πάθος δεν γνωρίζουν όρια. Η ίδια αναφέρει πως ο αθλητισμός τη βοηθά να διατηρεί καλή φυσική και ψυχική κατάσταση.

Η ζωή της Ματσένγκα δεν ήταν πάντα εύκολη. Μεγάλωσε σε μια μικρή πόλη της Ιταλίας και αντιμετώπισε πολλές προκλήσεις, όμως ποτέ δεν έχασε την αισιοδοξία της. Μέσα από τον αθλητισμό βρήκε διέξοδο και νόημα, ενώ σήμερα αποτελεί σύμβολο δύναμης και αισιοδοξίας για όλες τις ηλικίες.

Η σημασία της άθλησης στη μακροζωία

Πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι η συστηματική άσκηση συμβάλλει σημαντικά στην υγεία και τη μακροζωία. Η περίπτωση της Ματσένγκα το αποδεικνύει περίτρανα, καθώς εξακολουθεί να διαγωνίζεται με επιτυχία σε διεθνείς διοργανώσεις.

Η ίδια ενθαρρύνει τους ανθρώπους κάθε ηλικίας να ασχοληθούν με τον αθλητισμό, τονίζοντας πως «ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσεις». Το παράδειγμά της εμπνέει όχι μόνο τους ηλικιωμένους αλλά και τους νέους να κυνηγήσουν τα όνειρά τους χωρίς φόβο.

Το Ραντικοντόλι, ένα μικρό χωριό στην καρδιά της Τοσκάνης, προσκαλεί όσους αναζητούν μια ήρεμη ζωή με μοναδική θέα στην ιταλική εξοχή. Εδώ, η καθημερινότητα κυλά αργά, με βόλτες στα μεσαιωνικά πλακόστρωτα σοκάκια και απόλαυση της τοπικής αρχιτεκτονικής, χωρίς το άγχος των υψηλών ενοικίων.

Η πόλη είναι πραγματικά μικρή — οι κάτοικοί της δεν ξεπερνούν τους 1.000, ενώ η πλησιέστερη μεγάλη πόλη, η Σιένα, βρίσκεται περίπου 50 λεπτά μακριά με το αυτοκίνητο. Η Φλωρεντία απέχει μόλις μία ώρα, όμως μην περιμένετε να ακούσετε πολύ αγγλικά: αν δεν γνωρίζετε ήδη ιταλικά, ίσως ήρθε η ώρα για μαθήματα.

Για να αντιμετωπίσει τη μείωση του πληθυσμού της, η δημοτική αρχή του Ραντικοντόλι επενδύει 300.000 ευρώ σε ενίσχυση επιχειρήσεων και δημιουργία νέων υποδομών. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, στόχος είναι «η βελτίωση της ποιότητας ζωής, η τόνωση της οικονομικής και οικιστικής ανάπτυξης και η πρόσκληση νέων φίλων στην κοινότητα».

Επιδότηση ενοικίου και αγοράς κατοικίας

Εκτός από την επιδότηση ενοικίου για νέους ενοικιαστές, προβλέπονται επιχορηγήσεις για μετακινούμενους εργαζόμενους, δημιουργία νέων σχολείων και παιδικών σταθμών, καθώς και κονδύλια για εγκατάσταση οικολογικών συστημάτων θέρμανσης.

Για να δικαιούστε τη μείωση στο ενοίκιο, πρέπει να δεσμευτείτε ότι θα παραμείνετε στο Ραντικοντόλι τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. Επιπλέον, αν αποφασίσετε να αγοράσετε σπίτι ως πρώτη κατοικία, η πόλη καλύπτει 15-25% της αξίας του ακινήτου έως 20.000 ευρώ. Η ενίσχυση αυτή δεν επιστρέφεται, αρκεί να παραμείνετε στην περιοχή για δέκα χρόνια.

Το Ραντικοντόλι δεν είναι ο μόνος ιταλικός προορισμός που προσφέρει κίνητρα σε νέους κατοίκους — πολλές πόλεις έχουν γίνει γνωστές πουλώντας σπίτια με μόλις ένα ευρώ, αν και αυτά απαιτούν εκτεταμένες ανακαινίσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, τα σπίτια βρίσκονται σε καλή κατάσταση· το μόνο «μειονέκτημα» είναι η απομακρυσμένη τοποθεσία τους.

Η εμπειρία ενός ταξιδιώτη στη Ραντικοντόλι

Η ταξιδιωτική συντάκτρια του Time Out, Grace Beard, επισκέφθηκε το Ραντικοντόλι και προτείνει ανεπιφύλακτα μια στάση στη βεράντα του οικογενειακού εστιατορίου La Pergola. Εκεί μπορείτε να δοκιμάσετε τις διάσημες γευστικές πίτσες τους με τοπικά υλικά όπως μπουράτα από την Πούλια και ταρτάρ μοσχαρίσιου κρέατος Chianina.

Αν σας δελεάζει η ιδέα μιας νέας αρχής στην Τοσκάνη, μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τις ευκαιρίες που προσφέρει το Ραντικοντόλι στην επίσημη ιστοσελίδα του δήμου.

Η συζήτηση για τον νόμο αυτό υπήρχε εδώ και καιρό στην Ιταλία, όμως η δολοφονία της Giulia Cecchettin από τον πρώην σύντροφό της συγκλόνισε τη χώρα και επιτάχυνε τις εξελίξεις. Τον Νοέμβριο του 2023, η 22χρονη μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου από τον Filippo Turetta, ο οποίος στη συνέχεια εγκατέλειψε το σώμα της σε μια λίμνη.

Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από την εκκλησία όπου τελέστηκε η κηδεία της Giulia Cecchettin, αποτίοντας φόρο τιμής. Η υπόθεση έμεινε στην επικαιρότητα μέχρι τη σύλληψη του δράστη, όμως ήταν η δημόσια παρέμβαση της αδελφής της, Elena Cecchettin, που άγγιξε βαθιά την κοινωνία.

Η Elena υπογράμμισε ότι ο δολοφόνος δεν ήταν «τέρας», αλλά «υγιής γιος μιας πατριαρχικής κοινωνίας», λόγια που κινητοποίησαν μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και ενίσχυσαν το αίτημα για αλλαγή.

Νέα νομοθεσία και κοινωνικός αντίκτυπος

Δύο χρόνια μετά το έγκλημα, οι βουλευτές ψήφισαν τον νόμο περί γυναικοκτονίας έπειτα από μαραθώνια συνεδρίαση. Η Ιταλία γίνεται έτσι μία από τις ελάχιστες χώρες που αναγνωρίζουν τη γυναικοκτονία ως διακριτό αδίκημα. Την πρωτοβουλία είχε η πρωθυπουργός Giorgia Meloni, με στήριξη τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση, ενώ πολλοί βουλευτές φορούσαν κόκκινες κορδέλες ή σακάκια στη μνήμη των θυμάτων.

Από εδώ και στο εξής, κάθε φόνος γυναίκας με κίνητρο το φύλο θα καταγράφεται ως γυναικοκτονία. Όπως εξηγεί η δικαστής Paola di Nicola, μία από τις συντάκτριες του νόμου, «οι γυναικοκτονίες θα καταγράφονται, θα μελετώνται στο πραγματικό τους πλαίσιο, θα υπάρχουν». Η ίδια συμμετείχε σε επιτροπή που εξέτασε 211 πρόσφατες δολοφονίες γυναικών για να εντοπίσει κοινά χαρακτηριστικά.

Η δικαστής επισημαίνει ότι είναι λανθασμένο να ερμηνεύονται τέτοια εγκλήματα ως αποτέλεσμα «παθολογικής αγάπης» ή «ζήλιας», όροι που συσκοτίζουν τα πραγματικά κίνητρα εξουσίας και ιεραρχίας. Με τον νέο νόμο, η Ιταλία γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που αποκαλύπτει τους αληθινούς λόγους πίσω από αυτά τα εγκλήματα.

Ορισμός, στατιστικά και αντιδράσεις

Σε διεθνές επίπεδο δεν υπάρχει κοινός ορισμός για τη γυναικοκτονία, κάτι που δυσκολεύει τη σύγκριση στοιχείων. Ο ιταλικός νόμος καλύπτει φόνους που αποτελούν «πράξη μίσους, διακρίσεων, κυριαρχίας ή υποταγής γυναίκας ως γυναίκας», συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων όπου αυτή τερματίζει μια σχέση ή επιχειρεί να προστατεύσει τις ελευθερίες της.

Τα τελευταία αστυνομικά στοιχεία δείχνουν μικρή μείωση στις δολοφονίες γυναικών πέρυσι – 116 θύματα, εκ των οποίων οι 106 αποδίδονται σε κίνητρο φύλου. Μελλοντικά, τέτοιες υποθέσεις θα καταγράφονται ξεχωριστά και θα επισύρουν αυτόματα ισόβια κάθειρξη ως αποτρεπτικό μέτρο.

Ο πατέρας της Giulia, Gino Cecchettin, δηλώνει ότι δεν είναι βέβαιος αν ένας τέτοιος νόμος θα είχε σώσει την κόρη του, αφού ο δράστης καταδικάστηκε έτσι κι αλλιώς σε ισόβια. Θεωρεί όμως σημαντικό να ορίζεται και να συζητείται το πρόβλημα: «Παλιά πολλοί δεν ήθελαν καν να ακούν τη λέξη ‘γυναικοκτονία’. Τώρα μπορούμε να μιλάμε ανοιχτά – είναι ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα».

Ο ίδιος επικεντρώνεται στην εκπαίδευση. Μετά τη δολοφονία της Giulia ίδρυσε το Ίδρυμα Cecchettin, με στόχο την πρόληψη αντίστοιχων τραγωδιών μέσω ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.

Εκπαίδευση και προκλήσεις στην εφαρμογή

Ο Gino Cecchettin επισκέπτεται σχολεία και πανεπιστήμια μιλώντας στους νέους για τον σεβασμό και τα στερεότυπα γύρω από τις σχέσεις. Πιστεύει ότι αν οι νέοι λάβουν τα σωστά εφόδια διαχείρισης συναισθημάτων, δεν θα αναπαράγουν πρότυπα όπως ο «Σούπερμαν» ή ο «Μάτσο άντρας».

Ωστόσο, η εισαγωγή υποχρεωτικής συναισθηματικής και σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία συναντά αντιστάσεις – κυρίως από ακροδεξιούς βουλευτές που αποδέχονται μόνο προαιρετικά μαθήματα για μεγαλύτερους μαθητές. Το Ίδρυμα Cecchettin ζητά τα μαθήματα αυτά να ξεκινούν νωρίς, πριν τα παιδιά εκτεθούν στο διαδίκτυο.

Ο νέος νόμος έχει δεχθεί κριτική. Όταν παρουσιάστηκε αρχικά φέτος, μια ομάδα τον χαρακτήρισε «δηλητηριασμένο κεφτεδάκι». Η καθηγήτρια νομικής Valeria Torre, από το Πανεπιστήμιο Foggia, θεωρεί πως δεν υπάρχει νομικό κενό που να καλύπτει ο νόμος και ότι ο ορισμός της γυναικοκτονίας είναι υπερβολικά ασαφής για πρακτική εφαρμογή στα δικαστήρια.

Υπογραμμίζει ότι οι περισσότερες γυναίκες δολοφονούνται από νυν ή πρώην συντρόφους τους και πως η τεκμηρίωση του κινήτρου λόγω φύλου θα είναι δύσκολη. Εκτιμά ότι απαιτείται μεγαλύτερη οικονομική προσπάθεια για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στην Ιταλία παρά απλώς μια νέα νομοθεσία.

Ανισότητα φύλων και κοινωνική ευαισθητοποίηση

Ακόμη κι όσοι στηρίζουν τον νέο νόμο επισημαίνουν πως πρέπει να συνοδεύεται από ευρύτερα μέτρα κατά των έμφυλων ανισοτήτων. Τα προβλήματα αυτά αναδεικνύονται σήμερα μέσα από το προσωρινό έκθεμα Museum of the Patriarchy, στη Ρώμη – μια φαντασιακή απεικόνιση ενός κόσμου χωρίς πατριαρχία.

Η Ιταλία κατατάσσεται στην 85η θέση στον Δείκτη Παγκόσμιας Ισότητας Φύλων, σχεδόν χαμηλότερα από κάθε άλλη χώρα της ΕΕ, ενώ λιγότερο από το 55% των γυναικών εργάζονται. Σύμφωνα με την Fabiana Costantino της Action Aid Italy, στόχος είναι η πρόληψη της βίας μέσω της οικοδόμησης ισότητας – κάτι που απαιτεί αλλαγές σε όλα τα επίπεδα.

Στην έκθεση παρουσιάζονται μεταξύ άλλων μεγάφωνα που αναπαράγουν σεξιστικές προσβολές και ένας χώρος όπου προβάλλονται τα ονόματα των θυμάτων στους τοίχους. Όπως σημειώνει η Costantino: «Η βία είναι σαν πυραμίδα – πρέπει να καταστρέψουμε τη βάση για να εξαλειφθεί η κορυφή της, δηλαδή η γυναικοκτονία».

Kοινή πολιτική βούληση αλλά μακρύς δρόμος μπροστά

Η μαραθώνια συνεδρίαση του κοινοβουλίου ολοκληρώθηκε αργά το βράδυ με δέσμευση κυβερνητικού βουλευτή πως η βία κατά των γυναικών «δεν θα γίνει ανεκτή ούτε ατιμώρητη». Ο νόμος εγκρίθηκε πανηγυρικά από όλους τους 237 παρόντες βουλευτές.

«Αυτό αποδεικνύει ότι στη μάχη κατά της βίας κατά των γυναικών υπάρχει κοινή πολιτική βούληση», λέει η δικαστής Paola di Nicola, παραδεχόμενη ωστόσο πως υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος. Η ίδια θεωρεί ότι η Ιταλία αρχίζει επιτέλους να συζητά ουσιαστικά ένα πρόβλημα με βαθιές κοινωνικές ρίζες – κι αυτό αποτελεί ήδη ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την αλλαγή.

Πηγή: Lifo.gr

Η σπουδαία τραγουδίστρια και ηθοποιός, γνωστή για το μοναδικό της στυλ και τις αξέχαστες ερμηνείες της, άφησε την τελευταία της πνοή αργά το βράδυ λόγω καρδιακής ανακοπής, σύμφωνα με το Corriere della Sera και το πρακτορείο ειδήσεων Agi.

Η Ornella Vanoni είχε τιμηθεί πρόσφατα το 2021 με ένα μεγάλο αφιέρωμα στο φεστιβάλ του San Remo, όπου αναγνωρίστηκε η πολύχρονη προσφορά της στο ιταλικό τραγούδι.

Η παρουσία της στη μουσική σκηνή και η συμβολή της στην ποπ κουλτούρα την καθιστούν αληθινή ντίβα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ιταλική ιστορία.

Η Genini, επιτυχημένη μεσίτρια και δημιουργός σειράς μαγιό, βρέθηκε δολοφονημένη μέσα στο ίδιο της το σπίτι στο Μιλάνο. Στα μέσα Οκτωβρίου, ο 52χρονος πρώην σύντροφός της, Gianluca Soncin, φέρεται να εισέβαλε στο διαμέρισμά της και να τη μαχαίρωσε μέχρι θανάτου. Η αστυνομία τη βρήκε νεκρή στο μπαλκόνι, με τον Soncin δίπλα της. Ο ίδιος κρατείται σε απομόνωση και αντιμετωπίζει κατηγορίες για ανθρωποκτονία με πρόθεση, παρενόχληση και προμελέτη, ενώ, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, δεν έχει δώσει καμία εξήγηση για το τι συνέβη.

Ιταλία: 72η γυναικοκτονία το 2025 – Και η Μελόνι αγνοείται

Η Genini ήταν η 72η γυναικοκτονία που κατέγραψε η οργάνωση Non Una Di Meno για το 2025. Λίγο μετά, άλλες τέσσερις γυναίκες, ανάμεσά τους η 62χρονη Luciana Ronchi και η 80χρονη Vanda Venditti, δολοφονήθηκαν από συντρόφους ή πρώην συντρόφους. Έξι ακόμη υποθέσεις βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Το 2024 είχαν καταγραφεί 116 γυναικοκτονίες, αριθμός που παραμένει ελάχιστα μειωμένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, δείχνοντας ότι η χώρα παλεύει εδώ και δεκαετίες με το ίδιο μοτίβο. Η Ιταλία απέκτησε την πρώτη της γυναίκα πρωθυπουργό το 2022, όταν η Τζόρτζια Μελόνι ανέλαβε την εξουσία. Ωστόσο, επικριτές της θεωρούν ότι δεν έχει κάνει αρκετά για την προστασία των γυναικών ή για την αντιμετώπιση της εργασιακής ανισότητας.

Η κυβέρνησή της πέρασε νόμο που αυστηροποιεί τις ποινές για ενδοοικογενειακή βία και παρακολούθηση, όμως πολλοί θεωρούν ότι τα μέτρα δεν αγγίζουν την πρόληψη. Αντιδράσεις προκαλεί και η διατήρηση της απαγόρευσης της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία, παρότι διεθνείς οργανισμοί τη θεωρούν κρίσιμο εργαλείο κατά της έμφυλης βίας.

Αντιπολιτευόμενοι πολιτικοί μιλούν για «επιστροφή στον Μεσαίωνα», ενώ η Μελόνι απορρίπτει την κριτική ως «fake news» και προβάλει τις πολιτικές στήριξης οικογενειών και γονεϊκών δικαιωμάτων.

Η οικονομική και κοινωνική πίεση στις νέες Ιταλίδες

Πέρα από τη βία, οι γυναίκες στην Ιταλία αντιμετωπίζουν ένα περιβάλλον που παραμένει έντονα ανισόρροπο. Το ποσοστό γεννήσεων έχει πέσει στο ιστορικό χαμηλό του 1,13, ενώ οι μισθολογικές ανισότητες φτάνουν έως και το 40%.

Η 32χρονη Αριάνα Ρίτσι, διευθύντρια ανθρώπινου δυναμικού, περιγράφει στο CNN την κατάσταση: παρότι εργαζόμενη και με σπουδές στο Bocconi, ζει ακόμη σε φοιτητικό διαμέρισμα λόγω υψηλών εξόδων και ανασφάλειας. Οι προσωρινές συμβάσεις, που επιλέγονται συχνά για να αποφεύγεται η άδεια μητρότητας, κρατούν χιλιάδες γυναίκες μακριά από μόνιμη εργασία και προοπτικές δημιουργίας οικογένειας.

«Τι κίνητρο έχω για να κάνω παιδιά με τέτοιες συνθήκες;» λέει. «Περίμενα ότι μια γυναίκα ηγέτης θα αναγνώριζε αυτή τη δυσκολία. Αντί γι’ αυτό βλέπω μια κυβέρνηση που κοιτάζει περισσότερο προς τα έξω παρά προς εμάς». Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς σοβαρή επένδυση στην πρόληψη της έμφυλης βίας, στην εκπαίδευση, στη στήριξη των οικογενειών και στη μόνιμη απασχόληση, τα περιστατικά γυναικοκτονιών δεν θα μειωθούν.

Η Ιταλία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: ανάμεσα στην παράδοση και την κοινωνική εξέλιξη, ανάμεσα στο πατριαρχικό παρελθόν και στις ανάγκες μιας νέας γενιάς που προσπαθεί να χτίσει ένα μέλλον με ασφάλεια, ισότητα και αξιοπρέπεια.

Πηγή: Lifo.gr