Αλλεργίες και ιώσεις: Ποια είναι τα κοινά συμπτώματα;

Τόσο στην αλλεργία όσο και σε μια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού μπορεί να εμφανιστούν καταρροή, ρινική συμφόρηση, φτέρνισμα, πονοκέφαλος λόγω πίεσης στα ιγμόρεια και βήχας. Γι’ αυτό και η πρώτη εικόνα συχνά δεν βοηθά στη διάγνωση.

Πώς ξεχωρίζουμε την αλλεργία από το κρυολόγημα;

Η διαφοροποίηση βασίζεται κυρίως στον τρόπο που ξεκινούν και εξελίσσονται τα συμπτώματα. Στην αλλεργία, η έναρξη είναι συνήθως αιφνίδια. Τα συμπτώματα εμφανίζονται ακόμη και μέσα σε λίγα λεπτά μετά την έκθεση σε αλλεργιογόνο, όπως η γύρη, η σκόνη ή το τρίχωμα ζώων. Αντίθετα, σε μια ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, τα συμπτώματα ξεκινούν πιο ήπια και επιδεινώνονται σταδιακά μέσα σε ένα έως δύο εικοσιτετράωρα, συχνά συνοδευόμενα από αίσθημα κακουχίας.

Πόσο διαρκούν τα συμπτώματα σε κάθε περίπτωση;

• Η διάρκεια είναι ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που μας βοηθά να διακρίνουμε την αλλεργία από μια ίωση.
• Στην αλλεργία, τα συμπτώματα επιμένουν όσο διαρκεί η έκθεση στο αλλεργιογόνο. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να κρατήσουν ημέρες, εβδομάδες ή και μήνες.
• Αντίθετα, η ίωση είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη και υποχωρεί μέσα σε πέντε έως επτά ημέρες.
  
  Υπάρχουν συμπτώματα που «δείχνουν» πιο καθαρά αλλεργία ή λοίμωξη;
  
• Ναι, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που κατευθύνουν τη διάγνωση.
• Η αλλεργία συνοδεύεται συχνά από έντονη φαγούρα στη μύτη, τα μάτια ή τον λαιμό, δακρύρροια και διάφανη, υδαρή καταρροή.
• Αντίθετα, η λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού μπορεί να εμφανιστεί με πυρετό, πονόλαιμο, μυαλγίες και έντονη κόπωση.
  
  Παίζει ρόλο η εποχή;
  
• Η εποχικότητα μπορεί να δώσει σημαντικά στοιχεία.
• Οι αλλεργίες εμφανίζονται συχνά σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως την άνοιξη λόγω γύρης, ή σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα, όπως χώρους με σκόνη ή υγρασία.
• Οι ιογενείς λοιμώξεις είναι πιο συχνές το φθινόπωρο και τον χειμώνα, όταν κυκλοφορούν περισσότεροι ιοί.
  
  Γιατί είναι σημαντικό να γίνει σωστή διάγνωση;
  
• Προφανώς η διάγνωση επηρεάζει άμεσα την αντιμετώπιση.
• Η λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού είναι συνήθως παροδική και αντιμετωπίζεται με ξεκούραση και συμπτωματική αγωγή.
• Η αλλεργία, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνιο πρόβλημα, να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε άσθμα αν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί σωστά.
• Παράλληλα, η λανθασμένη χρήση φαρμάκων, όπως αντιβιοτικά χωρίς λόγο ή ακατάλληλη χρήση αντιισταμινικών, δεν βοηθά και μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση.

Πότε πρέπει να απευθυνθούμε σε γιατρό;

Η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη όταν τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από δύο εβδομάδες ή όταν επηρεάζουν τον ύπνο και την καθημερινότητα. Επίσης, χρειάζεται αξιολόγηση όταν υπάρχει δύσπνοια, επίμονος βήχας ή συχνές υποτροπές. Όπως τονίζει η κ. Σολιδάκη, η επίσκεψη σε αλλεργιολόγο επιτρέπει τη σαφή διάγνωση μέσω ειδικών τεστ και οδηγεί σε στοχευμένη θεραπεία, που μπορεί να περιλαμβάνει από φαρμακευτική αγωγή έως ανοσοθεραπεία.

• Ακτινίδια
• Εσπεριδοειδή όπως πορτοκάλια, λεμόνια και λάιμ
• Μούρα
• Πιπεριές

Βάζουμε χρώμα στο πιάτο μας

Όσο πιο χρωματιστό είναι το καθημερινό μας μενού, τόσο καλύτερα. Ποικιλία φρούτων και λαχανικών όπως το κόκκινο λάχανο, η κολοκύθα και η γλυκοπατάτα είναι πλούσια σε βιταμίνη C, β-καροτένιο και ψευδάργυρο, σχολιάζει η διατροφολόγος και ειδικός λειτουργικής ιατρικής FarzanahNasser.
Συστήνει μικρές και εύκολες αλλαγές που θα εμπλουτίσουν τη διατροφή μας όπως ψωμί ή κέικ κολοκύθας, βολβούς μέσα σε κρεατόσουπες με κόκκαλο και τσάι matcha για την αντιική του δράση.

Φροντίζουμε τα επίπεδα βιταμίνης D

Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται με αυξημένη ευαισθησία στις λοιμώξεις, πεσμένη διάθεση και έντονη κούραση, σημειώνει η Packham. Προτείνει συχνή κατανάλωση λιπαρών ψαριών και αυγών και, τους χειμερινούς μήνες, συμπλήρωμα βιταμίνης D, καθώς η ηλιακή έκθεση είναι περιορισμένη και η διατροφή από μόνη της δεν αρκεί για επαρκή πρόσληψη.

Ενισχύουμε την πρόσληψη φυτικών ινών

Ο στόχος των 30 γραμμαρίων φυτικών ινών ημερησίως ωφελεί πολλαπλά, καθώς οι ίνες «τρέφουν» το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο με τη σειρά του «εκπαιδεύει» τα κύτταρα του ανοσοποιητικού. «Έως και το 80% του ανοσοποιητικού σχετίζεται με το έντερο» τονίζει η Nasser, άρα η πρόσληψη ινών είναι από τους πιο απλούς τρόπους για ενίσχυση της άμυνας.

Εύκολοι τρόποι να προσλαμβάνουμε περισσότερες φυτικές ίνες:

• Προσθέτουμε σπόρους chia και λιναρόσπορο σε γιαούρτι ή βρώμη
• Επιλέγουμε ψωμί με μείγματα σπόρων
• Καταναλώνουμε περισσότερα όσπρια
  
  Επιπλέον, πέρα από την ενίσχυση του ανοσοποιητικού, η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών μέσα στη μέρα βοηθά επίσης στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, τον κορεσμό και τη σωστή λειτουργία του εντέρου.
  
  Επιλέγουμε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση
  
  Τα προβιοτικά που περιέχουν τα ζυμωμένα τρόφιμα ενισχύουν τον πληθυσμό ωφέλιμων μικροβίων στο έντερο, δημιουργώντας το ιδανικό περιβάλλον για ισχυρό ανοσοποιητικό. «Έρευνα έχει δείξει ότι τα βακτήρια γαλακτικού οξέος και τα υποπροϊόντα της ζύμωσης στο kimchi μπορούν ακόμη και να αναστείλουν τον ιό της γρίπης», αναφέρει η Nasser.
  
  Ιδανικό είναι να υπάρχει κάποια μορφή ζύμωσης σε κάθε γεύμα:
  
• Γιαούρτι ή κεφίρ στο πρωινό
• Ξίδι μηλίτη στη σαλάτα
• Ξυνολάχανο στο δείπνο
  
  Άλλες πολύ καλές επιλογές –και πιο κοντά στην ελληνική διατροφή– είναι τα τουρσιά, τα οποία μπορούμε να προσθέτουμε στις σαλάτες ή στα πιάτα με ψητό κρέας.
  
  Ύπνος και επαφή με τη φύση ως «φάρμακο»
  
  Η ποιότητα του ύπνου και τα επίπεδα του στρες επηρεάζουν άμεσα το ανοσοποιητικό. Ο καλός ύπνος και οι τεχνικές διαχείρισης στρες μειώνουν τη φλεγμονή και επαναφέρουν το νευρικό σύστημα σε ισορροπία.
  
  Η Nasser τονίζει επίσης τη θεραπευτική δύναμη της φύσης. «Όταν περπατάμε σε πάρκα ή δάση, εισπνέουμε φυτονκίδες, οργανικές ενώσεις που απελευθερώνουν τα δέντρα και τα φυτά για να τα προστατέψουν από παράσιτα και ασθένειες. Αυτές οι ουσίες ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό σύστημα, μειώνουν την κορτιζόλη και αυξάνουν τα Natural Killer cells, τα κύτταρα που εντοπίζουν και καταστρέφουν ιογενείς και παθολογικές κυτταρικές δομές».
  
  

Ωστόσο, δεν είναι μόνο το αυτό που τρώμε που μετράει! Σύμφωνα με ειδικούς, εξίσου σημαντικό για γρηγορότερη ανάρρωση είναι και το τι αποφεύγουμε. Αυτές είναι οι πέντε κατηγορίες τροφών που μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα όταν είμαστε άρρωστοι. Καλό είναι να τις γνωρίζουμε!

Πικάντικα φαγητά

Μέχρι να νιώσουμε τελείως καλά, είναι προτιμότερο να περιορίσουμε όσο γίνεται τα πικάντικα και την υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, σημειώνει ο παθολόγος NeilPatel, MD. «Η αυξημένη ποσότητα μπαχαρικών μπορεί να επιβαρύνει την πέψη, να ερεθίσει το γαστρεντερικό και να επιδεινώσει συμπτώματα όπως διάρροια» τονίζει.

Καφεΐνη

Κάποιοι, παρότι φανατικοί του καφέ, δεν μπορούν να τον πιουν όταν είναι άρρωστοι. Αυτό ακριβώς το μήνυμα του οργανισμού είναι σωστό! Η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, ο οποίος είναι κρίσιμος για την ανάρρωση και την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού. Επιπλέον, λειτουργεί ως διουρητικό και ενδέχεται να εντείνει την αφυδάτωση που μπορεί να προκύψει ως συνέπεια μιας ίωσης.

Αλκοόλ

Όπως και η καφεΐνη, το αλκοόλ προκαλεί αφυδάτωση, η οποία επιβραδύνει την ανάρρωση και μπορεί να οδηγήσει σε πόνους στους μύες. Ακόμα κι αν νιώσουμε καλύτερα και μπει ο πειρασμός να πιούμε ένα ποτό με φίλους, οι ειδικοί συμβουλεύουν να περιμένουμε μέχρι να έχουμε αναρρώσει πλήρως. Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι απαραίτητη και πέρα από το άφθονο νερό σε φάσεις κρυολογήματος ή γρίπης, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά

Τα τηγανητά και γενικά τα τρόφιμα με πολλά λιπαρά απαιτούν περισσότερη ενέργεια και νερό για να μεταβολιστούν, σημειώνει ο Patel. «Αυτό μπορεί να στερήσει ενέργεια από το ανοσοποιητικό» αναφέρει. Επιπλέον, τα λιπαρά τρόφιμα αυξάνουν τη φλεγμονή και μπορεί να επιδεινώσουν συμπτώματα όπως η ρινική συμφόρηση και ο πονόλαιμος.

Ζάχαρη

Τα επεξεργασμένα σάκχαρα έχουν την τάση να επιβαρύνουν τον οργανισμό σε περίπτωση ίωσης. Οι ζαχαρούχες τροφές μπορούν προσωρινά να αυξήσουν τη φλεγμονή, κάνοντας συμπτώματα όπως η καταρροή και ο πονόλαιμος να επιδεινώνονται και επηρεάζοντας ελαφρώς την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού.

Αντ΄αυτών, ζεστά ροφήματα, αφεψήματα, σούπες, όπως η κλασική κοτόσουπα και συχνότερα και πιο ελαφριά γεύματα, θα βοηθήσουν τον οργανισμό να συνέλθει πιο γρήγορα και να αφήσει πίσω του την ίωση που μας ταλαιπωρεί.

Όποιος δεν κόλλησε κάποια ίωση αυτές τις μέρες, να θεωρεί τον εαυτό του τυχερό! Η Covid, η γρίπη τύπου Α αλλά και διάφορες «ανώνυμες» ιώσεις έχουν κάνει πανηγύρι αυτήν την περίοδο. Προφανώς ο γιατρός μας είναι ο πρώτος που θα μας δώσει έγκυρες συμβουλές για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μιας ίωσης, ωστόσο αυτή η γιατρός του αγγλικού φορέα υγείας NHS μοιράζεται μαζί μας κάποιες δικές της συμβουλές για να νιώσουμε πιο γρήγορα καλά.

Πώς θα περάσει πιο γρήγορα μια ίωση

Η Doctor Shirren του NHS, προτείνει κάποια tips που περιορίζουν την ένταση και τη διάρκεια μιας ίωσης. Αυτό που τονίζει είναι ότι πρέπει να δράσουμε άμεσα, με τα πρώτα συμπτώματα, όπως γδάρσιμο στο λαιμό, πονοκέφαλο ή δακρύρροια, και εστιάζει την προσοχή της στη βιταμίνη C και τον ψευδάργυρο. «Δεν μπορείτε να αποτρέψετε τον βήχα ή το κρυολόγημα», λέει η dr Shirren στο βιντεάκι της, «αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι η λήψη ψευδαργύρου και βιταμίνης C μειώνει τη διάρκεια και τη σοβαρότητα {των συμπτωμάτων}. Προσωπικά, το κάνω αυτό τα τελευταία δύο χρόνια και μπορώ να σας πω ότι πραγματικά έχει αποτέλεσμα», συμπληρώνει στο βιντεάκι που ανέβασε στο TikTok.

Θυμηθείτε, μόνο, ότι εάν νιώθετε ότι σας τριγυρίζει κάτι, μόνο ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός σας μπορούν να συστήσουν έγκυρα συμπληρώματα ή θεραπευτική αγωγή.

Τι άλλο μπορεί να μαλακώσει τα συμπτώματα μιας ίωσης

Το τσάι του βουνού, το χαμομήλι, ένα αφέψημα με μείγμα βοτάνων που βοηθούν στο κρυολόγημα είναι επίσης «γιατροσόφια» που προφανώς δεν τα γνωρίζουν στην Αγγλία, εμείς όμως ξέρουμε ότι είναι εξίσου αποτελεσματικά! Αντίστοιχα «θεραπευτική» θεωρείται η κλασική κοτόσουπα – ποιος δεν το γνωρίζει αυτό από τη μαμά του;

Η ξεκούραση και η αποφυγή της επαφής με άλλους ανθρώπους είναι επίσης σημαντικά, όχι μόνο για να ανακάμψει πιο γρήγορα το ανοσοποιητικό μας και να μην κολλήσουμε κάποιον ακόμη ιό, αλλά και για να προστατέψουμε τους γύρω μας, δείχνοντας την απαραίτητη κοινωνική ευαισθησία.

Επειδή το έψαξα λίγο, δεν είναι η ιδέα μου: τα κρούσματα του κορονοϊού παρουσιάζουν όντως ανοδική πορεία, όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΕΟΔΥ την τελευταία εβδομάδα. Δεν έχει νόημα να μπούμε αυτή τη στιγμή σε νούμερα και λεπτομέρειες αφού, όταν τα λύματα και ο ΕΟΔΥ υποδεικνύουν ότι αυξάνονται τα κρούσματα, το βιώνουμε ταυτόχρονα γύρω μας με φίλους και γνωστούς που νοσούν με κορονοϊό.

Στο ίδιο έργο θεατές;

Fact #1: Κανείς δεν λέει ότι σήμερα υπάρχει λόγος να αγχωνόμαστε. Όλοι οι ειδικοί έχουν αποφανθεί από καιρό ότι ο κορονοϊός ήρθε για να μείνει και ότι θα αποκτήσει μία «λογική» ενδημικού ιού, που σημαίνει ότι θα μας απασχολεί από καιρό σε καιρό, όπως για παράδειγμα η γρίπη. Αυτό συμβαίνει καθώς, παρότι ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού ολοκλήρωσε έναν κύκλο εμβολιασμού ή νόσησε, η ανοσία υποχωρεί σταδιακά, ενώ παράλληλα εμφανίζονται καινούριες υποπαραλλαγές του ιού που πιάνουν «αδιάβαστο» το ανοσοποιητικό μας.

Fact#2: Παρότι η πανδημία και οι καραντίνες ανήκουν στο μακρινό παρελθόν, για κάποιους ανθρώπους, η νόσηση από κορονοϊό εξακολουθεί να είναι δυνητικά πιο σοβαρή: άνθρωποι μεγάλης ηλικίας με πολλαπλά χρόνια προβλήματα υγείας, ανοσοκατεσταλμένοι ενήλικες και παιδιά, άνθρωποι με αρρύθμιστο διαβήτη ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, είναι κάποιες από τις κατηγορίες συνανθρώπων μας που ανήκουν στις γνωστές ομάδες κινδύνου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν είναι για να παίρνει κανείς αψήφιστα το ενδεχόμενο μίας έξαρσης κορονοϊού. Ωστόσο και πάλι δεν υπάρχει κανένας λόγος άγχους και πανικού. Παρόλα αυτά, τόσο οι ίδιοι όσο και οι άνθρωποι του στενού τους περιβάλλοντος οφείλουν να συμβουλεύονται τον γιατρό τους σχετικά με οδηγίες για εμβολιασμό ή άλλα μέτρα προστασίας σε περιόδους αύξησης των κρουσμάτων του κορονοϊού – και της γρίπης και του κοκκύτη που κάνει σοβαρό comeback.

Να παίρνουμε μέτρα προστασίας ή όχι;

Γενικά μιλώντας, αυτή είναι μία απάντηση πολύ προσωπική για τον καθένα. Ως δημοσιογράφος Υγείας, το μόνο που μπορώ να μοιραστώ είναι η δική μου, εντελώς προσωπική, οπτική. Όσα υιοθετώ με βάση αυτά πουαναγνωρίζουμε γενικά ως καλές συνήθειες και συμφωνούν με τις οδηγίες των ειδικών, για να παραμείνω υγιής και να απολαύσω το καλοκαίρι μου.

• Επειδή κινούμαι καθημερινά με μέσα μαζικής μεταφοράς, στις περισσότερες διαδρομές μου φοράω μάσκα υψηλής προστασίας.

• Έχω κρατήσει από την πανδημία την καλή συνήθεια να πλένω συχνά τα χέρια και να αποφεύγω να αγγίζω το πρόσωπό μου, ώστε να μην μεταφέρω στους ευαίσθητους βλεννογόνους τυχόν ιούς.

• Φροντίζω να τρέφομαι όσο το δυνατόν πιο υγιεινά, με μπόλικα φρούτα και λαχανικά εποχής που έχουν τις περισσότερες βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

• Γυμνάζομαι όσο μπορώ – ακόμη και ένα απλό περπάτημα κάνει δουλειά, τόσο για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού όσο και για τον έλεγχο του βάρους μας. (Θυμάσαι στην πανδημία πόσο μεγαλύτερος ήταν ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης για τα παχύσαρκα άτομα;)

• Εάν ξέρω ότι κάποιος έχει συμπτώματα ίωσης (άλλωστε δεν είναι μόνο ο κορονοϊός που μπορεί να μας χαλάσει τις διακοπές) μένω μακριά του. Από μακριά και αγαπημένοι μέχρι να γίνει εντελώς καλά.

• Τέλος, αν παρ’ ελπίδα κολλήσω κάτι, προφανώς θα κάνω ένα self test αφού υπάρχει η δυνατότητα να γνωρίζω τι είναι, αλλά και πάλι θα τηρήσω όλες τις προφυλάξεις ώστε να μην μεταδώσω την ίωσή μου στους γύρω μου.

Δύο «ναι» και ένα «όχι»

Ναι, αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι μπαίνουμε σε μία περίοδο έξαρσης του κορονοϊού, οπότε οι άνθρωποι που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες και όσοι είναι γύρω τους θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί, να τηρούν τα μέτρα προστασίας και να συμβουλευτούν τον γιατρό τους.

Όχι, ως γενικός πληθυσμός δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος να ανησυχούμε για κάτι περισσότερο από ένα ακόμη κύμα κορονοϊού που έχει πλέον πάρει τα χαρακτηριστικά μιας κλασικής ίωσης. Τουλάχιστον σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα. Αν κάτι αλλάξει, το μόνο σίγουρο είναι ότι θα μας βομβαρδίσουν με τις σχετικές πληροφορίες οι επιστήμονες και θα το αντιληφθούμε έγκαιρα.

Ναι, μόνο θετικό είναι για την υγεία και τη διάθεσή μας να τηρούμε όσο μπορούμε τις καλές συνήθειες προστασίας που αποκτήσαμε κατά την πανδημία. Άλλωστε, το να παραμείνουμε υγιείς, να κάνουμε τις βόλτες μας, να βλέπουμε τους φίλους μας, να πάμε διακοπές, είναι από μόνο του ένα ισχυρό κίνητρο για να είμαστε ένα τσικ πιο προσεκτικοί. Όχι;