Η ΔΕΗ συμβάλλει ενεργά στο έργο αξιοποιώντας το αιολικό πάρκο Κουρομάντρι, ισχύος 8MW, στη Ναυπακτία Αιτωλοακαρνανίας. Στο πλαίσιο της συμμετοχής της, παρέχει κρίσιμα δεδομένα πραγματικής λειτουργίας όπως η παραγωγή ενέργειας, η διάταξη της εγκατάστασης, μετεωρολογικά στοιχεία, ιστορικά αρχεία συντήρησης και δεδομένα από αισθητήρες παρακολούθησης. Παράλληλα, συμμετέχει στον σχεδιασμό ενός σεναρίου εικονικής επένδυσης που προβλέπει αναβαθμίσεις των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, ενσωμάτωση νέων ανεμογεννητριών ή τροποποιήσεις σε υπάρχουσες μονάδες, προσομοιώνοντας καταστάσεις όπως ακραία καιρικά φαινόμενα ή αιφνίδιες μεταβολές στην αγορά ενέργειας.

Ο όμιλος της ΔΕΗ ιδρύθηκε το 1950 και από το 2001 οι μετοχές της διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών κι είναι ο κορυφαίος όμιλος ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Έχει καθετοποιημένες διαδικασίες και μονάδες παραγωγής σε Ελλάδα, Ιταλία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Το παραγωγικό δυναμικό της εταιρείας ανέρχεται σε 12,5GW, με την ετήσια παραγωγή ενέργειας να φτάνει τις 21TWh.

Ο μετασχηματισμός του Ομίλου ΔΕΗ, όπως λένε οι αρμόδιοι, βασίζεται στη δημιουργία ενός καθαρού και ευέλικτου χαρτοφυλακίου παραγωγής, μέσω επενδύσεων σε ΑΠΕ και πλήρους απολιγνιτοποίησης το 2026. Παράλληλα, ο Όμιλος επενδύει στον εκσυγχρονισμό του δικτύου διανομής, ενώ έχει τοποθετήσει τον πελάτη στο επίκεντρο της εμπορικής του στρατηγικής.

Η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ διαμορφώθηκε σε 6,3GW στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025, ενώ έργα ισχύος 3,7GW βρίσκονται υπό ανάπτυξη. Αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή ενέργειας στην Ελλάδα και τη Ρουμανία, με περισσότερους από 8,7 εκατομμύρια πελάτες, στους οποίους προσφέρει 33TWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως και ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών ενέργειας.

Το TWINVEST (GA no. 101146936), όπως ανακοινώθηκε, αναπτύσσει μια προηγμένη πλατφόρμα προσομοίωσης που ενσωματώνει τεχνητή νοημοσύνη, ανάλυση δεδομένων και τεχνικές προσομοίωσης, με σκοπό την παροχή πολύτιμων πληροφοριών για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την επενδυτική αξιολόγηση των αιολικών εγκαταστάσεων, βασισμένων σε πραγματικά δεδομένα πεδίου.

Η πλατφόρμα θα επιτρέπει την ανάλυση επενδυτικών συνθηκών, όπως η αποθήκευση ενέργειας, η ζήτηση, οι τιμές και το κανονιστικό πλαίσιο. Παράλληλα θα υποστηρίζει την τεχνική αξιολόγηση εξοπλισμού και κόστους επένδυσης. Επιπλέον, θα λαμβάνει υπόψη τους περιβαλλοντικούς και μετεωρολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή, καθώς και δεδομένα προγνωστικής συντήρησης και διαχείρισης κινδύνων, με στόχο τη μείωση του λειτουργικού κόστους και την ενίσχυση της αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων.

Η συμμετοχή της ΔΕΗ στο TWINVEST εντάσσεται, όπως τονίζουν οι αρμόδιοι, στη στρατηγική του Ομίλου για την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, την υποστήριξη βιώσιμων επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη μετάβαση προς ένα ενεργειακό μέλλον όπου η τεχνολογία και η πράσινη ανάπτυξη συμβαδίζουν.

Ο μετασχηματισμός της ΔΕΗ σε Powertech Όμιλο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη συστηματική ενσωμάτωση καινοτομίας, την ενίσχυση της τεχνολογικής ικανότητας και τη διαρκή βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Το TWINVEST, όπως και τα έργα RAIDO, DCFlex και XTRUST-6G, αποτελούν σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση του Ομίλου στην τεχνολογική εξέλιξη και την ενεργή συμβολή του στην ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως εξήγησαν, ο Όμιλος ΔΕΗ συμμετέχει ενεργά και σε ευρωπαϊκούς θεσμικούς φορείς και πρωτοβουλίες, ως μέλος του DIGITALEUROPE, του κορυφαίου ευρωπαϊκού οργανισμού για την ψηφιακή πολιτική και ως μέλος του νέου Energy Executive Council, ενισχύοντας τον ρόλο του στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας για την ενέργεια και την τεχνολογία.

Η πρόοδος του Ομίλου σε θέματα ESG, όπως υπογραμμίζουν οι αρμόδιοι, αποτυπώνεται σε αναβαθμίσεις από διεθνείς οργανισμούς όπως S&P Global, CDP, FTSE Russell και ATHEX ESG, καθώς και στη συμμετοχή του στη διεθνή πρωτοβουλία SBTi για το κλίμα για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα. Το κύριο ζήτημα όπως λένε είναι πως ο όμιλος της ΔΕΗ επενδύει σε τεχνολογίες αιχμής στο ψηφιακό περιβάλλον από πανελλαδικό δίκτυο οπτικών ινών μέχρι το σπίτι (FTTH), έως διεθνή τηλεπικοινωνιακά καλώδια, data centers και Τεχνητή Νοημοσύνη.

Σχήμα 1. Μέσες ετήσιες τιμές 2024 σε αγορές επόμενης ημέρας (DAM) στις Ευρωπαϊκές χώρες
Όπως φαίνεται στο Σχήμα 1, η Ελλάδα με 100.96€ ανά MWh, βρίσκεται και φέτος ανάμεσα στις 10 ακριβότερες χώρες, στην όγδοη θέση μετά τη Μάλτα (112.21€/MWh), την Ιρλανδία (108.98€/MWh), την Ιταλία (108.52€/MWh ), τη Ρουμανία (103.50€/MWh), τη Βουλγαρία (102.56€/MWh), τη Σερβία (101.59€/MWh) και την Ουκρανία (101.57€/MWh). Ακολουθούν οι τιμές της Ουγγαρίας, Πολωνίας, Κροατίας, Σλοβακίας και Σλοβενίας. Γενικά οι τιμές της Ελλάδας βρίσκονται σε αντιστοιχία με τις τιμές των γειτονικών της χωρών, σε αντίθεση με τις τιμές στη Γερμανία (78.57€/MWh), στην Ισπανία και Πορτογαλία (63.50€/MWh) και στη Γαλλία (58.09€/MWh) που ήταν χαμηλότερες. Ο μέσος Ευρωπαϊκός όρος ήταν 82.86 €/MWh. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι τιμές DAM, αν και διαμορφώνουν σε αρκετά μεγάλο βαθμό τις τιμές στην αγορά ενέργεια δεν είναι οι μόνες, καθώς οι τελικές τιμές διαμορφώνονται και από άλλες αγορές, όπως οι προθεσμιακές και τα διμερή συμβόλαια. Οι αγορές αυτές είναι σε διαφορετικό βαθμό αναπτυγμένες στις διάφορες χώρες, π.χ. στην Ελλάδα δεν έχουν ακόμα αναπτυχθεί αρκετά.

Σχήμα 2. Μέσες ετήσιες τιμές 2021-2022-2023-2024 σε αγορές επόμενης ημέρας (DAM) σε επιλεγμένες Ευρωπαϊκές χώρες
Στο Σχήμα 2 φαίνεται η σύγκριση των μέσων ετήσιων τιμών των τελευταίων τεσσάρων χρόνων 2021-2024. όπου φαίνεται η σαφής μείωση των τιμών της αγοράς επόμενης μέρας σε αυτά τα χρόνια. Παρατηρούμε μάλιστα ότι οι τιμές του 2024 είναι σε όλες τις χώρες μικρότερες και από τις τιμές του 2021. Η ποσοστιαία μείωση της μέσης ετήσιας τιμής DAM μεταξύ 2024 και 2023 είναι για τη Γερμανία 17.80%, για την Ελλάδα 15.27%, για τη Γαλλία 40.28%, για τη Βουλγαρία 1.59% και για την Ισπανία 27.55%. Στο ίδιο διάγραμμα φαίνεται και η τιμή TTF του Φυσικού αερίου στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, η οποία ως γνωστόν επηρεάζει σημαντικά τις τιμές κλεισίματος της αγοράς επόμενης μέρας στις περισσότερες χώρες με τον τρόπο που λειτουργεί η ενιαία Ευρωπαϊκή αγορά. Παρατηρούμε την πτωτική τάση και αυτών των τιμών η οποία εξηγεί βασικά και τη μείωση των τιμών του πίνακα.

Σχήμα 3. Μέσες μηνιαίες τιμές ενέργειας στην αγορά επόμενης ημέρας (DAM) στη Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία, ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος και οι τιμές Φυσικού Αερίου (TTF).
Η σύγκριση της μέσης μηνιαίας τιμής DAM στην Ελλάδα με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο στο Σχήμα 3, δείχνει ότι κατά τη διάρκεια του 2024, η Ελλάδα, μαζί με τη Βουλγαρία και Ιταλία είχαν κατά κανόνα υψηλότερες τιμές κάθε μήνα. Αντίθετα, η Γερμανία, η Ισπανία και η Γαλλία εμφάνισαν τιμές χαμηλότερες του Ευρωπαϊκού μέσου όρου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Παρατηρούμε ακόμα ότι οι τιμές του ΦΑ παρουσιάζουν μια σχετική σταθερότητα σε αντίθεση με τις τιμές του ηλεκτρισμού, οι οποίες επηρεάζονται βέβαια σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε χώρα από το ΦΑ.

Εκτελώντας μία βασική στατιστική ανάλυση μπορούμε να υπολογίσουμε το βαθμό συσχέτισης (r: Pearson’s correlation coefficient) μεταξύ μέσων μηνιαίων τιμών TTF του ΦΑ και των μέσων μηνιαίων τιμών αγοράς επόμενης ημέρας. Παρατηρούμε ότι η Ελλάδα παρουσιάζει μεγάλο συντελεστή συσχέτισης r=72.8%. Αντίστοιχα υψηλό συντελεστή συσχέτισης έχουμε στις χώρες Μάλτα (89.8%) και Ιταλία (86.9%). Το βασικό αποτέλεσμα αυτής της εξάρτησης είναι ότι οι τιμές του ηλεκτρισμού σε αυτές τις χώρες επηρεάζονται καίρια από τις τιμές του ΦΑ και προφανώς θα εξακολουθήσουν να επηρεάζονται και το 2025 από το ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον της περιοχής, όσο αυτό συνεχίζεται. Αντιθέτως, στις Σκανδιναβικές χώρες παρατηρούμε αρνητική συσχέτιση – Νορβηγία (-62%), Σουηδία (-50%), Φινλανδία (-38.6%). Αυτό, κατά κύριο λόγο, εξηγείται από το χαμηλό μερίδιο του φυσικού αερίου στο ενεργειακό τους μείγμα και στον τρόπο που η τιμή του ΦΑ επηρεάζει τις εξαγωγές υδροηλεκτρικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, όπου η αύξηση της τιμής του ΦΑ οδηγεί σε αύξηση των τιμών ηλεκτρισμού, στη Σκανδιναβία οδηγεί σε αύξηση των εξαγωγών, η οποία επίσης επηρεάζει εμμέσως τις τοπικές τιμές.

Σχήμα 4. Οι ετήσιες καθαρές ροές ενέργειας σε επιλεγμένες Ευρωπαϊκές χώρες

Το 2024 η Ελλάδα έγινε για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια εξαγωγική, γεγονός που είναι αναμφισβήτητα θετικό. Στην ενιαία αγορά ενέργειας οι εξαγωγές ενέργειας από μια χώρα είναι ενδεικτικές χαμηλότερων τιμών ενέργειας τουλάχιστον από τις γειτονικές τους χώρες, και το αντίθετο. Στο Σχήμα 4 παρουσιάζονται οι ροές ισχύος στις διασυνδετικές γραμμές μεταξύ των χωρών. Παρατηρούμε ότι η Γαλλία και η Νορβηγία λειτούργησαν το 2024 ως καθαροί εξαγωγείς ενέργειας, ενώ η Ιταλία και η Γερμανία ήταν οι κύριοι εισαγωγείς. Η Ελλάδα εμφανίζει οριακά θετικό ισοζύγιο στις εξαγωγές, ενώ η Ουκρανία εμφανίζεται ως εισαγωγέας μικρών ποσοτήτων. Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Γερμανία και η Ιταλία είναι οι χώρες που ασκούν τη μεγαλύτερη πίεση στις Ευρωπαϊκές τιμές, οδηγώντας τις προς τα πάνω. Θα πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι η αύξηση των εξαγωγών δε σημαίνει και μείωση των τιμών ενέργειας στη χώρα, αντιθέτως αυξάνει εμμέσως τις τιμές, αφού φτηνή ενέργεια εξάγεται. Είναι ενδιαφέρον επίσης ότι η Ελλάδα, αν και εξαγωγέας ενέργειας, παρουσιάζει υψηλότερες τιμές από τη Γερμανία, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη σημασία των διασυνδέσεων για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

*Νίκος Χατζηαργυρίου, Καθηγητής ΕΜΠ, πρώην πρόεδρος και ΔΝΣ του ΔΕΔΔΗΕ

* Αρης Δημέας, Δρ. ΕΜΠ, Κύριος Ερευνητής Smart Rue

* Γιάννης Παπαγρηγοράκης, Ηλεκτρολόγος μηχανικός με ειδίκευση στις Τηλεπικοινωνίες και Πληροφορική