Αξίζει να σημειωθεί ότι τα συμπεράσματα από μια παγκόσμια έρευνα, η οποία βασίζεται σε μέσους όρους από πολύ διαφορετικές κουλτούρες και οικονομίες, έχουν τα όριά τους. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πώς ερμήνευσαν οι ερωτώμενοι τις απαντήσεις τους ή πώς συμβιβάζουν φαινομενικά αντιφατικές απόψεις: οι νεότεροι άνδρες δηλώνουν πιο συχνά φεμινιστές και βρίσκουν επιτυχημένες γυναίκες ελκυστικές, αλλά ταυτόχρονα κάποιοι θεωρούν ότι οι γυναίκες πρέπει να είναι υποτακτικές. Επίσης, δεν είναι σαφές αν τα ίδια άτομα έχουν όλες αυτές τις απόψεις ταυτόχρονα.

Άλλες έρευνες σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα, δείχνοντας ότι οι επιθυμίες των νέων ανδρών δεν ευθυγραμμίζονται πάντα με παραδοσιακούς ρόλους φύλου. Σε μια δημοσκόπηση μεταξύ νεαρών Αμερικανών, περισσότεροι άνδρες από γυναίκες εξέφρασαν την επιθυμία να γίνουν γονείς· σε άλλη, έφηβοι και των δύο φύλων δήλωσαν πως αναζητούν πιο ευάλωτες απεικονίσεις πατέρα στη μικρή οθόνη.

Η κοινωνική πίεση και ο ρόλος της ανισότητας

Οι νεαροί άνδρες εκφράζουν συχνά την αίσθηση ότι ζουν σε έναν κόσμο αυξημένου ανταγωνισμού, αναζητώντας παράλληλα τα κατάλληλα πρότυπα. Σε μια κοινωνία όπου η κοινωνική θέση μετριέται ως δείκτης προσωπικής αξίας, δεν προκαλεί έκπληξη που πολλοί άνδρες ανταγωνίζονται για κύρος. Ωστόσο, η ανισότητα εντείνεται: το 2023, η Oxfam διαπίστωσε ότι το πλουσιότερο 1% των Βρετανών κατέχει περισσότερα περιουσιακά στοιχεία από το 70% του πληθυσμού.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι νέοι έχουν πληγεί ιδιαίτερα: η μέση κατοικία στην Αγγλία κοστίζει πλέον 7,7 φορές τον μέσο μισθό, έναντι 3,5 φορές το 1997. Η ανεργία αυξάνεται και οι νέοι επηρεάζονται δυσανάλογα. Τα πανεπιστημιακά πτυχία δεν εγγυώνται πλέον καλές αμοιβές ή αξιοπρεπή ζωή. Όταν οι προοπτικές περιορίζονται, το κύρος γίνεται σπάνιο και η πρόοδος φαίνεται μηδενικού αθροίσματος. Υπό τέτοιες πιέσεις, ορισμένοι άνδρες στρέφουν την αγανάκτησή τους προς τις γυναίκες, τροφοδοτώντας έναν αντιφεμινιστικό λόγο.

Ο αντίκτυπος των social media και η ανάγκη για αλλαγή κουλτούρας

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραματίζουν καταστροφικό ρόλο, προσφέροντας ως αποδιοπομπαίο τράγο τα δικαιώματα των γυναικών αντί για πραγματικές λύσεις. Ο αποκαλούμενος «manosphere» προσφέρει ελάχιστα πέρα από μισογυνισμό παρουσιασμένο ως αυτοσεβασμό και φαντασιώσεις γρήγορου πλουτισμού που εκμεταλλεύονται το άγχος των ανδρών. Οι συνέπειες είναι εμφανείς: στην ερώτηση της Ipsos/King’s College «Όταν πρόκειται για ίσα δικαιώματα γυναικών και ανδρών, στη χώρα μου έχουμε φτάσει αρκετά μακριά», σχεδόν οι μισοί άνδρες στο Ηνωμένο Βασίλειο συμφώνησαν – λίγο κάτω από τον μέσο όρο των 29 χωρών.

Η ίδια έρευνα δείχνει επίσης ότι η Βρετανία και άλλες δυτικές χώρες έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη αύξηση από το 2019 στην άποψη πως «έχουμε φτάσει αρκετά μακριά» σε θέματα ισότητας φύλων.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι στάσεις δεν θα αλλάξουν εάν δεν αλλάξει η πραγματικότητα: περισσότερες θέσεις εργασίας, υψηλότεροι μισθοί και καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τους νέους. Ωστόσο, η ευημερία από μόνη της δεν εξαλείφει τη μισογυνία.

Απαιτείται επίσης μια πολιτισμική μετατόπιση – κάτι που δεν μπορεί να συμβεί χωρίς πρώτα οι νέοι άνδρες να αναλάβουν ευθύνη για τις στάσεις τους απέναντι στις γυναίκες. Παράλληλα χρειάζονται κατανόηση· πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν χρειάζεται να φορούν την προβληματική «πανοπλία» του ματσισμού και πως ο πλούτος δεν τους ορίζει. Πάνω απ’ όλα όμως, είναι η αυξανόμενη ανισότητα που εμποδίζει τον δρόμο τους προς μια καλή ζωή – όχι οι γυναίκες.

Σήμερα, μια επιτροπή αναλαμβάνει να αποκαταστήσει αυτή την αδικία, προτείνοντας στον Δήμο του Παρισιού 72 ονόματα γυναικών επιστημόνων που θα αναρτηθούν μέσα στο 2027 στο εμβληματικό παριζιάνικο κτίσμα. Αφού η ιδέα εγκρίθηκε από τη δήμαρχο Anne Hidalgo, συστάθηκε, το 2025, η αρμόδια επιτροπή, με επικεφαλής τους Isabelle Vauglin, αντιπρόεδρο του οργανισμού Femmes et Sciences («Γυναίκες και Επιστήμες») και τον πρόεδρο της εταιρείας διαχείρισης του Πύργου του Άιφελ, Jean-François Martins.

Πληροφορίες που δημοσιεύει η Le Monde αναφέρουν ότι οι γυναίκες που θα τιμηθούν εκπροσωπούν έξι επιστημονικά πεδία: φυσική, χημεία, μαθηματικά/πληροφορική, γεωλογία, βιολογία/ιατρική και μηχανική. Όλες έχουν καταγωγή ή κάποια στενή σχέση με τη Γαλλία.

Η λίστα περιλαμβάνει από την Angelique Du Coudray, πρωτοπόρο μαιευτήρα του 18ου αιώνα, μέχρι την Yvonne Choquet-Bruhat, καινοτόμο στη μελέτη των βαρυτικών κυμάτων που πέθανε το 2025 και, φυσικά, τη Marie Curie. Στόχος των εμπνευστών της ιδέας είναι να αντιμετωπίσει το λεγόμενο «φαινόμενο Ματίλντα», τη συστηματική υποτίμηση της συνεισφοράς των γυναικών στην επιστήμη.

Οι διαμαρτυρίες αυτές καταπνίγηκαν με σκληρότητα, οδηγώντας στον θάνατο περισσότερων από 150 ανθρώπων. Παρά την ένταση των γεγονότων, δεν διενεργήθηκε ποτέ έρευνα ούτε για τον θάνατο της Μάχσα ούτε για τη βίαιη καταστολή που ακολούθησε. Παρά τα εμπόδια που υψώνει το ιρανικό καθεστώς, οι γυναίκες παραμένουν ανυποχώρητες.

Αντιθέτως, στις μαζικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου, οι γυναίκες έχουν αναδειχθεί σε πρωταγωνίστριες. Οι Ιρανές, με ακάλυπτα πρόσωπα, αψηφούν την ισλαμική θεοκρατία, ρισκάροντας τη σωματική τους ακεραιότητα και ακόμη και τη ζωή τους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις οργανώσεων, πάνω από 40 εκατομμύρια πολίτες διαδηλώνουν στους δρόμους εδώ και τρεις εβδομάδες. Ο ακριβής αριθμός συλληφθέντων, τραυματιών και νεκρών παραμένει άγνωστος, καθώς η κυβέρνηση έχει διακόψει την πρόσβαση στο διαδίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες, ενώ μεγάλο μέρος της χώρας έχει βυθιστεί στο σκοτάδι λόγω διακοπών ρεύματος — ένας σχεδόν απόλυτος αποκλεισμός για να καλυφθεί η πιο σκληρή καταστολή του λαού.

Η αποδυνάμωση του καθεστώτος και το κύμα κοινωνικής έκρηξης

Τον Ιούνιο του 2025, μετά από στρατιωτική κλιμάκωση λόγω ισραηλινής επίθεσης σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και την απώλεια του βασικού συμμάχου —της Χεζμπολάχ, που δέχθηκε ισχυρό πλήγμα στη Συρία και τον Λίβανο— το καθεστώς του Χαμενεΐ βρέθηκε αποδυναμωμένο. Η καταστροφή μεγάλου μέρους του πυρηνικού προγράμματος σήμανε απώλειες δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η διαφθορά των ελίτ, η οικονομική ασφυξία, ο πληθωρισμός και η παντελής έλλειψη προοπτικής οδήγησαν σε μια άνευ προηγουμένου κοινωνική έκρηξη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1978-79. Στα τέλη Δεκεμβρίου, οι ισχυροί έμποροι της Τεχεράνης ξεκίνησαν απεργία λόγω της υψηλής ακρίβειας, που γρήγορα μετατράπηκε σε μαζικές πορείες σε όλη τη χώρα.

Πανεπιστήμια, πόλεις, αγροτικές περιοχές και απομακρυσμένα χωριά πλημμύρισαν από γυναίκες, νέους και πολίτες κάθε ηλικίας που εξέφρασαν την αυξανόμενη αγανάκτηση της κοινωνίας. Το αίτημά τους είναι σαφές: τέλος στην ισλαμική θεοκρατία — δηλαδή ελευθερία, δικαιοσύνη και ισότητα.

Ηγετικός ρόλος των γυναικών και η απάντηση του καθεστώτος

Δεν έχει σημασία ποιος στηρίζει ή χαιρετίζει αυτό το κίνημα — είτε οι ΗΠΑ είτε το Ισραήλ, είτε ο πρίγκιπας Ρεζά Παχλεβί. Είναι ο ίδιος ο ιρανικός λαός που λέει «ως εδώ» και διεκδικεί να καθορίσει το μέλλον του.

Γυναικείες οργανώσεις καταρτίζουν προτάσεις για ένα ισότιμο μέλλον στο Ιράν: νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, δημόσιες πολιτικές ισότητας κ.ά. Αν και οι γυναίκες αποτελούν το 60% των φοιτητών, έχουν διπλάσια ποσοστά ανεργίας σε σχέση με τους άνδρες και αμείβονται λιγότερο από τους μισούς για τις ίδιες εργασίες.

Παρότι πολλές Ιρανές εργάζονται επαγγελματικά, ελάχιστες κατέχουν θέσεις εξουσίας — κυρίως συντηρητικές γυναίκες που ωστόσο πέτυχαν κάποιες μικρές προόδους. Η παρουσία νεαρών γυναικών στις φετινές διαδηλώσεις ξεπερνά κάθε προηγούμενο· σύμφωνα με ακτιβίστριες, η μέση ηλικία των εκατοντάδων συλληφθεισών είναι μόλις 15 ετών.

Mε κραυγές όπως «κάψε διάβολε», κορίτσια καίνε φωτογραφίες του ανώτατου ηγέτη ρισκάροντας να δεχθούν επιθέσεις ή να βασανιστούν από τον σκληρό κατασταλτικό μηχανισμό. Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας χαρακτήρισε τις διαδηλώσεις έργο τρομοκρατών υπό ξένες δυνάμεις, δίνοντας έτσι πλήρη εξουσιοδότηση στις δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο καταστολής.

Το αίτημα για ελευθερία ξεπερνά τα σύνορα

Η οικονομική και κοινωνική οργή συναντούν την ηθική αξίωση ανδρών και γυναικών για μια ζωή χωρίς φόβο. Όσοι καταφέρνουν να παρακάμψουν το μπλακάουτ στέλνουν μηνύματα αντίστασης μέσω διαδικτύου. Χιλιάδες γυναίκες αφαιρούν το χιτζάμπ, χορεύουν και εκφράζουν την ελπίδα τους για αλλαγή.

Το άμεσο μέλλον παραμένει αβέβαιο. Η έλλειψη ανεξάρτητης ενημέρωσης επί τόπου και η ιστορική βιαιότητα του καθεστώτος προκαλούν ανησυχία. Ωστόσο είναι σαφές ότι η ιρανική κοινωνία αμφισβητεί με πρωτοφανή δύναμη την εξουσία.

Δεν πρέπει να αποστρέψουμε το βλέμμα ούτε να υποβαθμίσουμε ή να εργαλειοποιήσουμε το κίνημα λόγω υποτιθέμενων διεθνών δεσμών όταν η θανατική ποινή αποτελεί συνήθη πρακτική της κυβέρνησης. Οι δημοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης και το παγκόσμιο φεμινιστικό κίνημα οφείλουν να κινητοποιηθούν με όλα τα νόμιμα μέσα ώστε να στηρίξουν αυτή τη «επανάσταση» και να πιέσουν την κυβέρνηση του Ιράν να σταματήσει τον ασφυκτικό περιορισμό της κραυγής για ελευθερία στους δρόμους της χώρας.

Με πληροφορίες από El País

Μετά την κοινή τους κατάκτηση του Κιλιμάντζαρο το 2013, η Clegg και ο Palmer συνέχισαν να ανεβαίνουν μαζί σε βουνά, παρατηρώντας ένα σταθερό μοτίβο. Σε κάθε κορυφή, η Clegg ξεπερνούσε τον Palmer—not με επίδειξη ή καλύτερη φυσική κατάσταση, όπως διαπίστωσαν, αλλά λόγω κάποιου άλλου παράγοντα. Οι συζητήσεις τους μετατοπίστηκαν από τον ανταγωνισμό στην περιέργεια: γιατί το σώμα της φαινόταν τόσο καλά προσαρμοσμένο στον χαμηλόξυγονο αέρα και την παρατεταμένη καταπόνηση;

Επιστρέφοντας στο εργαστήριο, αποφάσισαν να δώσουν απάντηση στο ερώτημα αυτό. Μέχρι το 2014, διαπίστωσαν ότι τα οιστρογόνα φαίνεται να προστατεύουν από το σωματικό στρες του υψομέτρου μειώνοντας τον υποξιογόνο παράγοντα (HIF)—μια πρωτεΐνη που βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί στην έλλειψη οξυγόνου αλλά προκαλεί φλεγμονή και δυσφορία. Περισσότερα οιστρογόνα, τα οποία κυριαρχούν στο γυναικείο σώμα, σημαίνουν λιγότερο HIF και κάνουν το υψόμετρο πιο ανεκτό.

Αυτό δεν ήταν το μόνο πλεονέκτημα που παρείχαν τα οιστρογόνα στη Clegg—παίζουν επίσης κεντρικό ρόλο στην αποκαλούμενη μεταβολική ευελιξία: την ικανότητα του σώματος να αλλάζει πηγές ενέργειας, ειδικά από γλυκόζη σε λίπος.

Η επιστήμη αναθεωρεί τις αντοχές των γυναικών

Η ανακάλυψη της Clegg και του Palmer προστίθεται σε μια αυξανόμενη σειρά επιστημονικών δεδομένων που αμφισβητούν την αντίληψη ότι τα γυναικεία σώματα δεν είναι τόσο δυνατά όσο τα ανδρικά. Η επιστήμη δείχνει όλο και περισσότερο πως η ευελιξία—η ικανότητα προσαρμογής, αλλαγής και ανάκαμψης στη διάρκεια της ζωής—είναι ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που καθιστούν τα γυναικεία σώματα ανθεκτικά.

Υπάρχουν τρεις κρίσιμοι τρόποι με τους οποίους αυτό το χαρακτηριστικό κάνει τις γυναίκες μοναδικά δυνατές.

Η ευελιξία του μεταβολισμού

Η Clegg, πλέον καθηγήτρια εσωτερικής ιατρικής στο Texas Tech University Health Sciences Center, μελετά πώς τα οιστρογόνα και ο μεταβολισμός των λιπών διαμορφώνουν την αντοχή. Οι έρευνές της αναδεικνύουν ότι αυτή η μεταβολική ευελιξία αποτελεί κλειδί για τη γυναικεία ανθεκτικότητα σε απαιτητικές συνθήκες.

Με πληροφορίες από National Geographic

«Ελπίζω να βρω μια άλλη μονογονέα για να συγκατοικήσουμε, ώστε να φροντίζουμε η μία την άλλη», γράφει μια δημοφιλής ανάρτηση στην πλατφόρμα Xiaohongshu, γνωστή διεθνώς ως Rednote. «Αν τα παιδιά μας είναι σε παρόμοια ηλικία, θα ήταν ακόμα καλύτερα – θα έχουν παρέα. Όσες μεγαλώνουμε μόνες μας ξέρουμε πόσο δύσκολο είναι· συχνά δεν προλαβαίνεις ούτε να φας».

Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τη νέα αυτή τάση, ειδικοί παρατηρούν ότι το άτυπο δίκτυο στήριξης των μονογονέων αυξάνεται ορατά στο διαδίκτυο, με αγγελίες συγκατοίκησης και συζητήσεις που προσφέρουν συμβουλές σε γυναίκες που το σκέφτονται.

Υπολογίζεται πως στην Κίνα υπάρχουν περίπου 30 εκατομμύρια μονογονείς μητέρες. Τα διαζύγια είναι σχεδόν τετραπλάσια σε σχέση με πριν από 20 χρόνια, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να τα αποτρέψει, ενώ στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων –σε πάνω από 80%– την επιμέλεια αναλαμβάνουν οι μητέρες.

Κοινές οικογένειες και αλληλοϋποστήριξη

Παρότι υπάρχουν νομικές υποχρεώσεις για διατροφή, σημαντικό ποσοστό οικογενειών μονογονέων σε μεγάλες πόλεις ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Η Zhu Danyu και η Fei Yuan, δύο μονογονείς από τη Nanjing, συγκατοικούν από το 2022.

«Στην ουσία ξέρουμε πολύ καλά γιατί είμαστε μαζί – πρόκειται για το μοίρασμα και τη διαχείριση των κινδύνων και πιέσεων της ζωής», λέει η Zhu στον Guardian. Οι δύο γυναίκες γνωρίστηκαν όταν η Zhu έψαχνε συνεργάτες για τη νεοφυή εκπαιδευτική της επιχείρηση. Ήταν και οι δύο διαζευγμένες: η Zhu με δύο κόρες και η Fei με μία. Οι οικογένειές τους ήρθαν γρήγορα κοντά.

«Με εντυπωσίασε ο τρόπος που μεγάλωνε την κόρη της», λέει η Zhu για τη Fei. «Εκείνη την περίοδο, οι δικές μου κόρες δυσκολεύονταν τόσο στα μαθήματα όσο και ψυχολογικά μετά το διαζύγιο». Με τον καιρό περνούσαν όλο και περισσότερο χρόνο μαζί – η Zhu έμενε στο σπίτι της Fei όταν το παιδί της ήταν άρρωστο κατά τη διάρκεια των lockdown λόγω Covid, μέχρι που αποφάσισαν να κάνουν πιο μόνιμη τη συγκατοίκηση.

Οι δύο γυναίκες μοιράζονται τις φροντίδες των παιδιών τους, ειδικά όταν η Zhu ταξιδεύει συχνά. «Με τον χρόνο συνειδητοποιήσαμε ότι έχουμε παρόμοιες αξίες και ταιριάζουμε πολύ», λέει η Fei. «Οι χαρακτήρες μας συμπληρώνονται – εγώ προσέχω τις λεπτομέρειες και μου αρέσει η τάξη αλλά δεν μπορώ να μαγειρέψω, πραγματικά καθόλου. Η Danyu αντίθετα λατρεύει να μαγειρεύει για τα παιδιά».

Πλέον διατηρούν κοινή επιχείρηση και νοικοκυριό στο σπίτι τους στη Nanjing. Τα Σαββατοκύριακα περνούν μαζί, τα κορίτσια κάνουν τα μαθήματά τους το βράδυ, ενώ οι δύο μητέρες μοιράζονται τις ευθύνες φροντίδας – κάτι ιδιαίτερα σημαντικό λόγω των συχνών ταξιδιών της Zhu.

Προκλήσεις, κοινωνικές αντιλήψεις και αλλαγές

Οι γυναίκες έχουν μιλήσει δημόσια στα κινεζικά μέσα για την επιλογή τους και έχουν συνηθίσει τα ειρωνικά σχόλια ή τις φήμες στο διαδίκτυο· όμως τονίζουν ότι οι φίλοι και οι οικογένειές τους τις στηρίζουν. «Για εμάς σημασία έχει αν τα παιδιά μας είναι χαρούμενα, υγιή κι αν προοδεύουν στο σχολείο, όπως επίσης κι αν αναπτύσσεται ομαλά η επιχείρησή μας», λέει η Zhu.

Η Δρ Ye Liu, ειδικός στην ανάπτυξη στο King’s College London, σημειώνει ότι «οι μονογονείς όλων των κοινωνικών τάξεων αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες», που επιδεινώνονται από την απουσία κρατικής πρόνοιας για μονογονεϊκές οικογένειες αλλά και την ανεπαρκή υποστήριξη από συγγενείς.

«Η οικονομική αυτή ανασφάλεια, που εντείνεται λόγω του πληθωρισμού και του υψηλού κόστους ζωής, ωθεί τις μητέρες να αναζητούν άτυπη στήριξη μέσω προσωπικών αγγελιών» προσθέτει η Liu.

Νέα μοντέλα συμβίωσης εκτός γάμου

Παραδοσιακές οικογενειακές αξίες εξακολουθούν να κυριαρχούν στην Κίνα, κυρίως στην επαρχία, όπου οι νεαρές διαζευγμένες γυναίκες πιέζονται έντονα να ξαναπαντρευτούν. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συχνά δεν εγκρίνουν μια γυναίκα που μεγαλώνει μόνη παιδί.

Η Jiang Mengyue, 31 ετών, ήταν αποφασισμένη να μην ξαναπαντρευτεί μετά το διαζύγιο· επέλεξε να φύγει από τον τόπο καταγωγής της στη Guizhou, παίρνοντας μαζί την τρίχρονη κόρη της. Απάντησε σε μια διαδικτυακή αγγελία συγκατοίκησης κι εγκαταστάθηκε με τη Shi Mengyue. Οι δύο οικογένειες ζουν μαζί εδώ και δύο μήνες.

Η καθημερινότητά τους είναι οργανωμένη: Η Jiang μένει σπίτι φροντίζοντας τα κορίτσια ενώ η Shi εργάζεται ως επαγγελματίας προξενήτρα. Τα Σαββατοκύριακα βγαίνουν βόλτες ή κάνουν ποδήλατο όλοι μαζί όταν ο καιρός είναι καλός.

«Αφού δεν υπάρχει προσωπικό συμφέρον ή όφελος μεταξύ μας, αυτή η σχέση είναι πιο αγνή κι απλή από τον γάμο», λέει η Jiang.

Σύμφωνα με τη Liu, το αρνητικό κοινωνικό κλίμα απέναντι στους διαζευγμένους γονείς αλλάζει σταδιακά – κάτι που ενισχύθηκε με την επιτυχία της ταινίας “Her Story” το 2024 – όμως παραμένουν δομικά προβλήματα. Η άτυπη φύση αυτών των συγκατοικήσεων στερεί στις γυναίκες βασικές νομικές προστασίες.

«Η εξάρτηση από τέτοιου είδους αυτοσχέδιους ψηφιακούς μηχανισμούς στήριξης αναδεικνύει μια μεγάλη αποτυχία του κράτους όσον αφορά την προστασία των παιδιών και την υποστήριξη των γονιών», υπογραμμίζει η Liu.

Τα οφέλη για τα παιδιά – αλλά όχι πάντα εύκολο

Οι δραστηριότητες των δυο οικογενειών περιλαμβάνουν πεζοπορία, κάμπινγκ ή μπάρμπεκιου. Όμως δεν λειτουργούν όλες οι συγκατοικήσεις – γυναίκες έχουν μιλήσει διαδικτυακά για αποτυχίες όταν τα παιδιά δεν ταίριαξαν ή όταν προέκυψαν οικονομικές ανισορροπίες.

Όσοι καταφέρνουν να βρουν ισορροπία λένε ότι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι τα παιδιά. «Όταν οι οικογένειές μας ενώθηκαν, το σπίτι γέμισε ζωή: τρία κορίτσια τρέχουν γύρω-γύρω γελώντας», λέει η Fei.

«Μέσα από τον κοινό χρόνο έχουν γίνει όλα πιο εξωστρεφή κι αυτοπεποίθητα – αυτή ήταν η πρώτη μεγάλη αλλαγή που είδα. Η δεύτερη; Πλέον βιώνουν διπλάσια αγάπη».

Πηγή: The Guardian

Αν και η εικόνα αυτή μπορεί να προκαλεί έκπληξη ή ακόμη και χαμόγελο, η επιστήμη γνωρίζει πια ότι δεν πρόκειται για κάτι αθώο: πάνω από το 70% των ατόμων με εκδραμάτιση ονείρων θα αναπτύξουν αργότερα κάποια συνουκλεϊνοπάθεια, όπως τη νόσο Πάρκινσον, την άνοια με σωμάτια Lewy ή την πολλαπλή συστηματική ατροφία. Με απλά λόγια, τα όνειρα αυτά μπορεί να αποτελούν το πρώτο προειδοποιητικό σήμα εκφυλισμού του εγκεφάλου.

Η «ανισότητα» μεταξύ των φύλων

Η iRBD εμφανίζεται κατά κύριο λόγο στους άνδρες. Σε ορισμένες μελέτες, η αναλογία ανδρών προς γυναικών φτάνει έως και 8 προς 1, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη γυναικεία παρουσία στα ερευνητικά δείγματα. Αυτή η παρατήρηση όμως δημιούργησε ένα κρίσιμο ερώτημα:
Μπορεί το γυναικείο φύλο να διαθέτει φυσικούς μηχανισμούς προστασίας απέναντι στη νευροεκφύλιση;

Για να δοθεί απάντηση, πραγματοποιήθηκε μια μεγάλη διεθνής μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature Communications. Συμμετείχαν 888 άτομα –408 ασθενείς με επιβεβαιωμένη εκδραμάτιση ονείρων μέσω πολυυπνογραφίας και 480 υγιείς συνομήλικοι– προερχόμενοι από εννέα ερευνητικά κέντρα σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Αυστραλία.

Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου υψηλής ανάλυσης, ενώ οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν σύγχρονες τεχνικές χαρτογράφησης για να εντοπίσουν με ακρίβεια τις περιοχές με απώλεια φαιάς ουσίας. Τη μελέτη συνοψίζουν η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, και η Βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου.

Οι άνδρες παρουσιάζουν εκτεταμένη απώλεια φαιάς ουσίας

Αν και άνδρες και γυναίκες ασθενείς είχαν παρόμοια ηλικία, γνωστικά χαρακτηριστικά και συμπτωματολογία, οι άνδρες εμφάνιζαν πολύ μεγαλύτερη απώλεια εγκεφαλικού φλοιού. Η ατροφία ήταν πιο εκτεταμένη και βαθύτερη, ενώ στις υγιείς ομάδες δεν καταγράφηκαν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των φύλων.

Στο αριστερό ημισφαίριο, οι άνδρες παρουσίαζαν ατροφία στο 38% του φλοιού, έναντι μόλις 11% στις γυναίκες. Στο δεξί ημισφαίριο, τα ποσοστά ανέρχονταν σε 60% έναντι 17%. Μετά από στατιστική διόρθωση σφαλμάτων, σχεδόν καμία περιοχή στις γυναίκες δεν παρέμενε ατροφική (μόλις 1%), ενώ στους άνδρες το 53% των περιοχών διατηρούσε τον χαρακτηρισμό αυτό.

Οι πιο πληγείσες ζώνες αφορούσαν το αισθητικοκινητικό σύστημα και τον ινιακό λοβό, περιοχές που συνήθως προσβάλλονται και στα πρώιμα στάδια της νόσου Πάρκινσον και της άνοιας με σωμάτια Lewy. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η εκδραμάτιση ονείρων αποτελεί πρόδρομο στάδιο αυτών των νευροεκφυλιστικών διεργασιών.

Μοριακοί παράγοντες: η δύναμη των οιστρογονικών υποδοχέων

Οι ερευνητές προχώρησαν ακόμη πιο βαθιά: χρησιμοποίησαν δεδομένα γονιδιακής έκφρασης από υγιείς δότες εγκεφαλικού ιστού για να αναγνωρίσουν τις «μοριακές υπογραφές» των περιοχών που αντιστέκονται στην ατροφία.

Στις ανθεκτικές περιοχές των γυναικών, εντοπίστηκε υπερέκφραση γονιδίων που σχετίζονται με οιστρογονικούς υποδοχείς, όπως τα ESRRG και ESRRA. Οι υποδοχείς αυτοί σχετίζονται με τη μιτοχονδριακή λειτουργία και την ενεργειακή ισορροπία των νευρώνων, στοιχεία κρίσιμα για την επιβίωση των εγκεφαλικών κυττάρων απέναντι σε τοξικές πρωτεΐνες που προκαλούν νευροεκφύλιση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γονίδιο ESRRG, το οποίο εκφράζεται σε πολύ υψηλά επίπεδα στον εγκέφαλο σε σχέση με άλλα όργανα, γεγονός που υποδηλώνει εξειδικευμένο ρόλο στη νευροπροστασία. Η παρουσία του στις περιοχές με μειωμένη φλοιϊκή απώλεια στις γυναίκες ενισχύει την υπόθεση ότι οι ορμονικοί και γενετικοί μηχανισμοί συμβάλλουν στην προστασία του γυναικείου εγκεφάλου.

Η όσφρηση ως πιθανό «παράθυρο» πρόγνωσης

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι στις ίδιες περιοχές υπήρχε συμμετοχή γονιδίων που σχετίζονται με τους οσφρητικούς υποδοχείς. Η μειωμένη όσφρηση είναι γνωστό πρώιμο σύμπτωμα των συνουκλεϊνοπαθειών, ενώ οι γυναίκες διαθέτουν γενικά καλύτερη οσφρητική ικανότητα. Παρότι η διαφορά δεν έφτασε στατιστικά σημαντικά επίπεδα –πιθανώς λόγω μικρότερου δείγματος– η τάση ενισχύει περαιτέρω τη θεωρία της φυσικής γυναικείας ανθεκτικότητας.

Βιολογία, κοινωνία και διάγνωση

Η μεγάλη ανισότητα στη συχνότητα μεταξύ των φύλων ίσως δεν εξηγείται αποκλειστικά βιολογικά. Οι κοινωνικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν επίσης ρόλο: οι εκδηλώσεις της διαταραχής μπορεί να περνούν απαρατήρητες στις γυναίκες ή να αποδίδονται σε άλλες αιτίες, ενώ η διαφορετική δυναμική του ύπνου στο οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να περιορίζει τη διάγνωση. Ωστόσο, η βιολογική προστασία που αναδεικνύεται παραμένει εντυπωσιακή και στατιστικά ισχυρή.

Νέα γνώση – νέες θεραπευτικές προοπτικές

Τα ευρήματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι το φύλο διαμορφώνει την έκταση και την ταχύτητα της νευροεκφύλισης, ακόμη και πριν εκδηλωθούν τα πρώτα κλινικά συμπτώματα. Η γυναικεία νευροβιολογία φαίνεται να προσφέρει ένα πλεονέκτημα ακριβώς στη φάση όπου η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση θα μπορούσε να αποτρέψει ή να καθυστερήσει τις μόνιμες βλάβες.

Η ενσωμάτωση του φύλου ως βιολογικής μεταβλητής στις μελλοντικές κλινικές δοκιμές είναι απαραίτητη – τόσο στην επιλογή συμμετεχόντων όσο και στην ανάλυση των αποτελεσμάτων. Η διαφοροποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν χρησιμοποιούνται απεικονιστικοί βιοδείκτες, καθώς οι φυσιολογικές τιμές και οι τροχιές ατροφίας διαφέρουν ουσιαστικά μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Το «κλειδί» του γυναικείου εγκεφάλου

Η διαταραχή REM ύπνου φαίνεται να αποτελεί μοναδικό «παράθυρο» κατανόησης των πρώτων σταδίων της νευροεκφύλισης. Και οι γυναίκες, μέσα από τη γενετική και ορμονική τους ιδιαιτερότητα, ίσως κρατούν το κλειδί για την επιβράδυνση τέτοιων διεργασιών.

Η διερεύνηση των οιστρογονικών οδών και των σχετικών γονιδίων όπως το ESRRG ανοίγει τον δρόμο για στοχευμένες θεραπείες, σε ένα χρονικό σημείο όπου η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αλλάξει ριζικά την πορεία της νόσου — πριν ακόμη εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Με αφορμή τον Οκτώβριο, μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, η Bepanthol Tattoo μιλά με αληθινές γυναίκες που τόλμησαν να μετατρέψουν ένα σημάδι σε σύμβολο ζωής. Η καμπάνια δεν μιλά μόνο για την επούλωση του δέρματος, αλλά και για τη θεραπεία της ψυχής — για τη στιγμή που μια γυναίκα κοιτάζει ξανά τον εαυτό της στον καθρέφτη και χαμογελά.

Η τέχνη που θεραπεύει

Στην καρδιά της καμπάνιας βρίσκεται η Ρεβέκκα Γιαννοπούλου, medical tattoo artist με πολυετή εμπειρία, που μέσα από τη δουλειά της βοηθά τις γυναίκες να ξαναβρούν την εικόνα και την αυτοπεποίθησή τους. «Κάθε συνεδρία είναι θεραπευτική, τόσο για μένα όσο και για τις γυναίκες», λέει.
«Το medical tattoo δεν σβήνει το παρελθόν, αλλά αλλάζει τον τρόπο που το βλέπουμε. Η φροντίδα μετά είναι μια πράξη ευγνωμοσύνης προς το σώμα – σαν να του λες “ευχαριστώ που άντεξες”».

Οι γυναίκες που ξαναβρήκαν τον εαυτό τους

Οι πρωταγωνίστριες της καμπάνιας μοιράζονται τις πιο προσωπικές τους στιγμές:

· Νάταλι: «Μόλις κοιτάχτηκα στον καθρέφτη μετά το τατουάζ, το πρώτο πράγμα που είπα ήταν “γιατί δεν το έκανα πιο νωρίς;”».

· Μαίρη: «Όταν είδα το αποτέλεσμα, ένιωσα πιο ολοκληρωμένη. Ήταν σαν να ξαναβρήκα ένα κομμάτι του εαυτού μου».

· Ειρήνη: «Έκανα το ιατρικό τατουάζ και άλλαξα εγώ… ένιωσα και πάλι ολόκληρη».

Κάθε μαρτυρία είναι μια υπενθύμιση ότι οι εμπειρίες, οι ουλές και οι ανατροπές δεν είναι αδυναμίες — είναι αποδείξεις δύναμης.

Η φροντίδα ως πράξη αυτοεκτίμησης

Η Bepanthol Tattoo στηρίζει αυτή τη διαδρομή φροντίδας και επανόρθωσης, με προϊόντα που προστατεύουν και αναπλάθουν το δέρμα μετά το τατουάζ. Γιατί κάθε μικρή πράξη περιποίησης είναι και ένα βήμα πιο κοντά στην αποδοχή και την αυτοπεποίθηση.

Μια καμπάνια που μας αγγίζει όλες

Με το “Own Your Story”, η Bepanthol Tattoo δεν απλώς φωτίζει το ζήτημα του καρκίνου του μαστού: το μετατρέπει σε μια πρόσκληση αυτογνωσίας. Να αφουγκραστούμε το σώμα μας, να σεβαστούμε τα σημάδια του και να γράψουμε ξανά τη δική μας ιστορία — με τρυφερότητα, δύναμη και φροντίδα.

«Ήμασταν σε μια εποχή όπου κανείς δεν ήθελε οι γυναίκες να είναι φίλες. Όλα περιστρέφονταν γύρω από τον ανταγωνισμό», αποκαλύπτει η Μπούλοκ σε προφίλ της Vanity Fair για την Άνιστον, που δημοσιεύθηκε στις 11 Αυγούστου. «Μας έλεγαν ότι δεν πρέπει να συμπαθιόμαστε, να σεβόμαστε και να τιμούμε η μία την άλλη».

Η φιλία τους ξεκίνησε το 2000, όχι όμως λόγω κοινών εμφανίσεων σε εκδηλώσεις, αλλά όταν συναντήθηκαν τυχαία στον γάμο ενός κοινού φίλου. Αν και κάθονταν σε διαφορετικές πλευρές της αίθουσας, κοιτάχτηκαν και τελικά πέρασαν μαζί τη βραδιά. «Σκεφτήκαμε: ‘Θεέ μου, πρέπει να γνωριστούμε και να ζήσουμε μια περιπέτεια’. Και το κάναμε», θυμάται η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός. Την επόμενη μέρα είχαν… επική μέθη, όπως σχολιάζει η πρωταγωνίστρια του “Miss Congeniality” (2000) και “The Blind Side” (2009).

Η Άνιστον προσθέτει: «Δεν ξέρω τι της μετέδιδα, αλλά ήταν πιο έντονο από αυτό που μου έδινε εκείνη». Οι δυο τους συνδέθηκαν βαθιά χάρη στις κοινές εμπειρίες και τα ενδιαφέροντά τους: λάτρευαν τη διακόσμηση εσωτερικών χώρων, υπήρξαν ζευγάρι με τον ηθοποιό Tate Donovan (η Άνιστον το 1995–1998, η Μπούλοκ το 1990–1994) και βίωναν τις ίδιες προκλήσεις σε μια βιομηχανία που συχνά έβαζε τις γυναίκες σε ανταγωνιστική θέση.

Γυναικεία αλληλεγγύη και προσωπικές δοκιμασίες

Μετά το πρώτο τους αντάμωμα, η Άνιστον –πρωταγωνίστρια και συμπαραγωγός του “The Morning Show” που επιστρέφει φέτος με τέταρτη σεζόν– ενέταξε τη Μπούλοκ στον γυναικείο της κύκλο. Εκεί ανακάλυψαν «τη σημασία των γυναικών στη ζωή μας και πόσο σημαντικό είναι να στηρίζουμε η μία την άλλη όταν τόσοι θέλουν να μας διαλύσουν», όπως αναφέρει το αφιέρωμα. Η Μπούλοκ συμμετείχε σε γιορτές, αποδράσεις και αναγνώσεις αριθμολογίας: «Γράφεις την ημερομηνία γέννησής σου –είτε το πιστεύεις είτε όχι– μοιραζόμαστε σκέψεις και ζούμε μαζί τη διαδικασία», περιγράφει.

Η Μπούλοκ χαρακτηρίζει τη φίλη της: «Το υπερδύναμό της είναι πως αν και μπορεί να δείχνει σκληρή, είναι απίστευτα ανοιχτή. Τίποτα δεν κρατά μόνο για τον εαυτό της· ό,τι κάνει είναι για να συμπεριλάβει όλους». Οι δυο σταρ σχολιάζουν επίσης το διαρκές ενδιαφέρον των media για τις σχέσεις της Άνιστον και αστειεύονται πως προσπαθούν να μαντέψουν τους πιο παράλογους τίτλους ειδήσεων: «Το 75% αυτών βγαίνει κυριολεκτικά από το πουθενά», λέει γελώντας η πρωταγωνίστρια του “Gravity” (2013). Παραδέχεται ωστόσο πως κατανοεί το ενδιαφέρον για την προσωπική ζωή της φίλης της: «Είναι τόσο αγαπητή που όλοι θέλουν να τη δουν ευτυχισμένη – ακόμη κι αν εκείνη δεν το επιδιώκει».

Απειλές και φόβοι στην καθημερινότητα των σταρ

Στη συζήτησή τους μιλούν ανοιχτά για περιστατικά παρενόχλησης. Στις 9 Ιουνίου 2014, ένας άνδρας εισέβαλε στο σπίτι της Μπούλοκ στο Λος Άντζελες κρατώντας γράμμα αγάπης. Φοβισμένη κρύφτηκε σε ντουλάπα και κάλεσε άμεσα την αστυνομία: «Είμαι στην ντουλάπα. Έχω πόρτα ασφαλείας. Τώρα είμαι κλειδωμένη μέσα», ακούστηκε στην κλήση που παρουσιάστηκε στο Ανώτερο Δικαστήριο του Λος Άντζελες. Ο δράστης, Joshua James Corbett, καταδικάστηκε σε πενταετή επιτήρηση ενώ η Μπούλοκ εξασφάλισε εντολή απομάκρυνσης για δέκα χρόνια.

Αντίστοιχο περιστατικό έζησε πρόσφατα η Άνιστον: στις 5 Μαΐου, ο Jimmy Wayne Carwyle εισέβαλε με αυτοκίνητο στη βίλα της στο Λος Άντζελες ενώ εκείνη βρισκόταν μέσα. Η αστυνομία τον συνέλαβε ως ύποπτο ληστείας αλλά αποδείχθηκε πως την παρακολουθούσε από το 2023.

Για τη δική της εμπειρία, η Μπούλοκ δηλώνει στη Vanity Fair: «Σε κάνει να αναρωτιέσαι αν αξίζει να βγαίνεις έξω στον κόσμο. Υπάρχουν περιπτώσεις που μπαίνουν στο σπίτι, άλλες που απλώς παραμονεύουν απ’ έξω ή μαθαίνουν πού βρίσκεσαι στα γυρίσματα… Δεν είναι κάτι μεμονωμένο. Δυστυχώς, καταλήγεις να βλέπεις ακόμη και το σπίτι σου σαν φρούριο». Οι δύο φίλες αλληλοϋποστηρίζονται ώστε να διαχειρίζονται τέτοιες καταστάσεις και να μη φοβούνται να βγουν από το σπίτι.

Η Άνιστον συμπληρώνει: «Προσπαθώ απεγνωσμένα να μην καταλήξω σαν τον Howard Hughes [Αμερικανός μεγιστάνας που ζούσε απομονωμένος λόγω ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής]».

Kοινοί φόβοι και δυνατές φιλίες στη showbiz

Εξομολογούνται ακόμη πως για μεγάλο διάστημα είχαν φόβο πτήσεων: «Να μας βλέπεις μαζί σε αεροπλάνο ήταν… τραγελαφικό! Συνήθως πιανόμασταν χέρι-χέρι με σκυμμένο κεφάλι», λέει η Μπούλοκ. Όμως πριν δύο χρόνια, όταν περνούσε δύσκολη περίοδο, η Άνιστον στάθηκε δίπλα της στη διάρκεια μιας πτήσης: «Μου κράτησε το χέρι και είπε ‘Είναι απλώς μια ανατάραξη’». Η ίδια παραδέχεται ότι επίσης φοβάται τα αεροπλάνα αλλά μόλις χρειάζεται κάποιος φίλος στήριξη, ο φόβος εξαφανίζεται χάρη στην ενσυναίσθηση.

Η πρωταγωνίστρια του “Friends” διατηρεί στενή φιλία με τη Γκουίνεθ Πάλτροου, την οποία γνώρισε πριν δεκαετίες μέσω του Ντέιβιντ Σουίμερ στα γυρίσματα του “Mi desconocido amigo” (1996). Είχαν μάλιστα κοινούς συντρόφους εκτός οθόνης: Η Πάλτροου είχε σχέση με τον Μπραντ Πιτ (1994–1997), ενώ η Άνιστον ξεκίνησε μαζί του το 1998 – παντρεύτηκαν το 2000 και χώρισαν το 2005.

Όταν ερωτάται αν μιλούν ποτέ για τον Πιτ, απαντά στη Vanity Fair: «Φυσικά! Πώς αλλιώς; Είμαστε κορίτσια». Παραδέχεται πάντως ότι κυριαρχούν θέματα ευεξίας στις συζητήσεις της με τη δημιουργό του Goop.

Πηγή: EL PAÍS

Την επιτροπή του βραβείου αποτελούν οι Δηώ Καγγελάρη, Ματίνα Καλτάκη, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Αμαλία Μουτούση, Ρένη Πιττακή. Το βραβείο «Μελίνα Μερκούρη» θα απονεμηθεί σε κοινή τελετή με το βραβείο «Δημήτρης Χορν» τη Δευτέρα 19 Μαΐου στις 7 μ.μ. στο Θέατρο «Δημήτρης Χορν».

Οι υποψήφιες για το Βραβείο «Μελίνα Μερκούρη»:

Νατάσα Εξηνταβελώνη για την παράσταση «Ο γλάρος» του ‘Άντον Τσέχοφ σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, στο Θέατρο Προσκήνιο.

Αναστασία Ραφαέλα Κονίδη για την παράσταση «Η κασέτα», σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη, Θέατρο Σταθμός.

Μαίρη Μηνά ​​​​​​​για την παράσταση «Ο άσχημος» του Μάριους φον Μάγιενμπουργκ, σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή στο Νέο Θέατρο «Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη».

Ελίζα Σκολίδη ​​​​​​​για την παράσταση «Η λέξη πρόοδος στο στόμα της μητέρας μου ηχούσε πολύ φάλτσα» του Ματέι Βίζνιεκ, σε σκηνοθεσία Αικατερίνης Παπαγεωργίου, στο Θέατρο «Μπέλλος» και «Ιφιγένεια / Βορά» της Βίβιαν Στεργίου σε σκηνοθεσία της Αικατερίνης Παπαγεωργίου (παίχτηκε στη Μικρή Επίδαυρο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024 και επαναλαμβάνεται φέτος).

Τι είναι αυτό που κάνει τη Μεσογειακή διατροφή τόσο ξεχωριστή;

Η Μεσογειακή διατροφή δεν είναι απλώς μια διατροφική συνήθεια, αλλά ένας τρόπος ζωής. Βασίζεται στην καθημερινή κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης, ψαριών και κυρίως ελαιόλαδου – κατά προτίμηση εξαιρετικά παρθένου. Παράλληλα, περιορίζει σημαντικά την κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, καθώς και κορεσμένων λιπαρών.

Το ελαιόλαδο, που θεωρείται ο «υγρός χρυσός» της διατροφής αυτής, έχει ήδη συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο και καρδιαγγειακά νοσήματα. Τώρα, νέα επιστημονικά δεδομένα φανερώνουν ότι μπορεί να παίζει ρόλο και στην πρόληψη της απώλειας οστικής μάζας.

Νέα μελέτη συνδέει τη μεσογειακή διατροφή με ισχυρότερα οστά

Μια σημαντική μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open έρχεται να ενισχύσει τη σημασία αυτής της διατροφής. Όπως εξηγεί η Καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»), η μελέτη εξετάζει τη σχέση της μεσογειακής διατροφής με την υγεία των οστών σε άτομα άνω των 55 ετών.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από τη γνωστή τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη PREDIMED-Plus, που διεξήχθη στην Ισπανία με τη συμμετοχή 924 ατόμων ηλικίας 55-75 ετών με μεταβολικό σύνδρομο και αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία. Η διάρκεια παρακολούθησης ήταν τρία χρόνια.

Μεσογειακή διατροφή, άσκηση και απώλεια βάρους – Ο ιδανικός συνδυασμός

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:

Η παρεμβατική ομάδα ακολούθησε μεσογειακή διατροφή με θερμιδικό περιορισμό (30%) και πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας, που περιλάμβανε τουλάχιστον 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα (περπάτημα, ενδυνάμωση και ασκήσεις ισορροπίας).

Η ομάδα ελέγχου ακολούθησε απλώς μεσογειακή διατροφή, χωρίς περιορισμό θερμίδων ή συστηματική άσκηση.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: η παρεμβατική ομάδα παρουσίασε σημαντική βελτίωση στην οστική πυκνότητα της οσφυϊκής μοίρας (L1-L4), ιδιαίτερα στις γυναίκες, ενώ η ολική οστική μάζα δεν επηρεάστηκε αισθητά. Οι άνδρες δεν εμφάνισαν την ίδια ανταπόκριση, γεγονός που πιθανόν οφείλεται σε διαφορετική φυσιολογία και ορμονικές επιδράσεις.

Γιατί τα οφέλη ήταν πιο εμφανή στις γυναίκες;

Οι γυναίκες – και ιδίως όσες έχουν περάσει στην εμμηνοπαυσιακή περίοδο – είναι περισσότερο ευάλωτες στην απώλεια οστικής μάζας, λόγω των ορμονικών αλλαγών. Η συνδυασμένη παρέμβαση διατροφής και άσκησης φάνηκε να επιβραδύνει ή ακόμη και να αντιστρέφει την οστική φθορά στην κρίσιμη αυτή φάση της ζωής τους.

Τι σημαίνει αυτό για τη δημόσια υγεία;

Η μελέτη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: η μεσογειακή διατροφή, όταν συνδυάζεται με μέτρια άσκηση και έλεγχο του σωματικού βάρους, μπορεί να αποτελέσει ασπίδα πρόληψης για την οστεοπόρωση. Και αυτό δεν αφορά μόνο την πρόληψη καταγμάτων, αλλά και την βελτίωση της ποιότητας ζωής στους ηλικιωμένους.

Η οστεοπόρωση προλαμβάνεται και η πρόληψη ξεκινά από το πιάτο μας!

Η μεσογειακή διατροφή, η κίνηση και η μέριμνα για το σωματικό βάρος δεν είναι απλώς τρόπος ζωής – είναι επένδυση στη μακροχρόνια υγεία των οστών. Η νέα μελέτη ενισχύει τη θέση της Μεσογείου στον χάρτη της προληπτικής ιατρικής και μας θυμίζει ότι πολλές απαντήσεις βρίσκονται στην απλότητα της καθημερινής φροντίδας.

Αν είστε άνω των 55, ειδικά γυναίκα και με αυξημένο σωματικό βάρος, τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να αγκαλιάσετε τη μεσογειακή διατροφή – όχι μόνο για την καρδιά σας, αλλά και για τα οστά σας.