Εσείς που με ξέρετε θα φαντάζεστε τι πυροδοτεί μέσα στο μυαλό μου το άκουσμα μιας αρχαίας ανακάλυψης με ένα τόσο τρυφερό περιεχόμενο. Η σκέψη μου ξεκινάει από το τι να απέγιναν ο αποστολέας και ο παραλήπτης του μηνύματος και τελειώνει στο πώς θα είναι οι ανθρώπινες σχέσεις σε δύο χιλιάδες χρόνια από τώρα.

Επειδή πάλι δεν έχω τις απαντήσεις, θα το πιάσω από τον κοινό παρονομαστή που είνα ιδιαχρονικά η βιολογία. Αυτός ο χορός των χημικών ενώσεων που δίνουν το καύσιμο της αγάπης, αφήνοντας την κατεύθυνση στις κοινωνικές κατασκευές. Οι άνθρωποι πάντα ένιωθαν έντονα, αλλά μία αόρατη φωνή που οι ίδιοι επινοούσαν τούς υπαγόρευε τι επιτρεπόταν να νιώσουν, τι θεωρούνταν σωστό και πώς έπρεπε να το δείξουν.

Η σύγκρουση των ενστίκτων με τις κοινωνικές νόρμες έγινε, πολλές φορές, υψηλή τέχνη. Έγινε ποίημα της Σαπφούς, σονέτα του Σαίξπηρ, μυθιστόρημα του Φλομπέρ, πίνακας του Μποττιτσέλλι, όπερα του Βάγκνερ, ταινία του Μπέργκμαν και μουσική του Χατζιδάκι. Το σώμα μπλέκεται με τις λέξεις, τους μύθους, τις προσδοκίες, τα χρώματα και τις μουσικές. Εκατοντάδες αριστουργηματικοί τρόποι για να πεις απλώς «σ’ αγαπώ πολύ».

Έχουν μιλήσει τόσοι άλλοι για μένα, που μού έχει μείνει μόνο ο απλός τρόπος κι ας μην τον χρησιμοποιώ. Κι ας είναι κάτω από τη μύτη μου. Εγώ όμως είμαι αλλού. (Δε) Συμβιβάζομαι. Θέλω και (δεν) αντέχω. Γίνομαι μια καραμέλα στο σημείο που σκάει η γλύκα της. Κυνηγάω μια μικρή, προσωρινή αθανασία, όπως οι γκραφιτάδες της Πομπηίας έχοντας την ψευδαίσθηση της αιώνιας ζωής και στο τέλος, μένω με ξερά χείλη. Δεν ξεδιψάω. Περιμένω μια νεροποντή κι ας ξέρω ότι δε θα αφήσει τίποτα όρθιο, μαζί κι εμένα. Τη μία μέρα, είμαι η μία όψη του πολιτισμού που κάνει τα σπαράγματα ποιήματα και τραγούδια και την άλλη μέρα, η άλλη όψη του, που πακετάρει το συναίσθημα σαν φτηνό προϊόν και το πουλάει τυλιγμένο με τον πόνο. «Είμαι ο κανένας. Εσύ; Αν είσαι το ίδιο, τότε είμαστε ήδη ζευγάρι». **

Οι άνθρωποι αγαπιόντουσαν, αγαπιούνται και (μάλλον) θα αγαπιούνται. Ίσως είναι ο μόνος ολοκάθαρος δρόμος τους. Και αγαπούν με όρους ή άνευ όρων. Με ανιδιοτέλεια ή με συμφέρον. Με αυταπάρνηση ή με οδηγίες χρήσης. Λίγο ή πολύ. Από κοντά ή από μακριά. Αισιόδοξα ή απελπισμένα. Γνωρίζοντας τον τρόπο ή όχι. Χάνοντας τα μυαλά τους ή όχι. Εθισμένοι ή όχι. Με κάθε κύτταρό τους ή μόνο με το μικρό τους δαχτυλάκι. Στα λόγια ή στην πράξη. Στη σφαίρα της φαντασίας ή στην σκληρή πραγματικότητα. Παραμένοντας οι εαυτοί τους ή παριστάνοντας κάποιους άλλους. Για πάντα ή για ένα δευτερόλεπτο. Σ’ αυτήν τη ζωή ή την άλλη.

*Με αυτές τις λέξεις τελειώνει το τραγούδι «μη με κλειδώνεις» του Αλκίνοου Ιωαννίδη.
** Με αυτές τις λέξεις ξεκινάει το ποίημα “I’m Nobody! Who are you?” της Έμιλι Ντίκινσον.

Αγαπημένη μου Σούζι Κλέμενς,

Έλαβα και διάβασα όλα τα γράμματα που εσύ και η μικρή σου αδερφή μου στείλατε μέσω της μαμάς σας και των νταντάδων. Διάβασα επίσης εκείνα που γράψατε με τα δικά σας χεράκια — γιατί, αν και δεν χρησιμοποιήσατε τα γράμματα που ξέρουν οι μεγάλοι, χρησιμοποιήσατε τα σύμβολα που όλα τα παιδιά στη γη και στα λαμπερά αστέρια γνωρίζουν. Και επειδή όλοι οι υπήκοοί μου στη Σελήνη είναι παιδιά και χρησιμοποιούν μόνο αυτά τα σημάδια, καταλαβαίνω εύκολα τα δικά σου και της αδερφής σου τα περίεργα και φανταστικά γραψίματα.

Όμως δυσκολεύτηκα με τα γράμματα που υπαγόρευσες στη μαμά ή στις νταντάδες, γιατί είμαι ξένος και δεν διαβάζω καλά αγγλικά. Θα δεις ότι δεν έκανα κανένα λάθος στα πράγματα που εσύ και το μωρό παραγγείλατε με τα δικά σας γράμματα — κατέβηκα από την καμινάδα σας τα μεσάνυχτα όταν κοιμόσασταν, τα παρέδωσα όλα ο ίδιος, κι έδωσα κι ένα φιλί σε καθεμία σας, γιατί είστε καλά παιδιά, ευγενικά και από τα πιο υπάκουα που έχω γνωρίσει.

Τα δώρα, η Σελήνη και το κορίτσι από το Βόρειο Αστέρι

Στο γράμμα που υπαγόρευσες, υπήρχαν κάποιες λέξεις που δεν κατάφερα να διαβάσω σωστά, κι ένα-δυο μικρές παραγγελίες δεν μπόρεσα να τις εκπληρώσω γιατί μας τελείωσαν τα αποθέματα. Το τελευταίο σετ από κουζινικά για κούκλες πήγε σε ένα πολύ φτωχό κοριτσάκι στο Βόρειο Αστέρι, εκεί ψηλά στη χώρα του κρύου πάνω από τον Μεγάλο Αρκτούρο. Η μαμά σου μπορεί να σου δείξει αυτό το αστέρι κι εσύ θα πεις: «Μικρή Νιφάδα Χιονιού» (έτσι τη λένε), «χαίρομαι που πήρες εσύ τα κουζινικά, γιατί τα χρειάζεσαι περισσότερο». Αυτό πρέπει να το γράψεις με το χεράκι σου, κι εκείνη θα σου απαντήσει. Αν απλά το πεις, δεν θα σε ακούσει. Κάνε το γράμμα σου ελαφρύ γιατί η απόσταση είναι μεγάλη και το γραμματόσημο βαρύ.

Στο γράμμα της μαμάς υπήρχε μια λέξη που δεν είμαι σίγουρος αν κατάλαβα σωστά. Νομίζω πως ζήτησες μια «βαλίτσα γεμάτη ρούχα για κούκλες». Είναι έτσι; Θα περάσω από την κουζίνα σας κατά τις εννέα το πρωί για να ρωτήσω. Όμως δεν πρέπει να δω κανέναν ούτε να μιλήσω σε κανέναν εκτός από εσένα. Όταν χτυπήσει το κουδούνι της κουζίνας, ο Τζορτζ πρέπει να έχει δεμένα τα μάτια του για να ανοίξει την πόρτα και μετά να πάει πίσω στην τραπεζαρία ή στο ντουλάπι με τα πιάτα μαζί με τη μαγείρισσα.

Πρέπει να πεις στον Τζορτζ να περπατάει στις μύτες των ποδιών του και να μην μιλήσει — αλλιώς θα πάθει κακό κάποια μέρα. Έπειτα ανεβαίνεις στο παιδικό δωμάτιο, στέκεσαι σε μια καρέκλα ή στο κρεβάτι της νταντάς και βάζεις το αυτί σου στον σωλήνα που οδηγεί στην κουζίνα. Όταν σφυρίξω μέσα του, πρέπει να πεις «Καλώς ήρθες, Άγιε Βασίλη!» Τότε θα σε ρωτήσω αν όντως ζήτησες βαλίτσα, κι αν ναι, θα σε ρωτήσω τι χρώμα θέλεις. Η μαμά σου θα σε βοηθήσει να διαλέξεις ένα ωραίο χρώμα κι ύστερα πρέπει να μου πεις αναλυτικά τι θέλεις να έχει μέσα η βαλίτσα.

Η συνάντηση με τον Άγιο Βασίλη και οι οδηγίες προς τη Σούζι

Όταν σου πω «Αντίο και καλά Χριστούγεννα στη μικρή μου Σούζι Κλέμενς», πρέπει να απαντήσεις: «Αντίο καλέ μου Άγιε Βασίλη, σ’ ευχαριστώ πολύ! Πες στη Μικρή Νιφάδα Χιονιού πως θα κοιτάξω το αστέρι της απόψε κι εκείνη πρέπει να κοιτάξει εδώ κάτω — εγώ θα είμαι στο δυτικό παράθυρο· κάθε όμορφη βραδιά θα κοιτώ τ’ αστέρι της και θα λέω ‘Ξέρω κάποιον εκεί πάνω και την συμπαθώ πολύ’».

Μετά κατεβαίνεις στη βιβλιοθήκη και λες στον Τζορτζ να κλείσει όλες τις πόρτες προς τον κεντρικό διάδρομο· όλοι πρέπει να κάνουν ησυχία για λίγο. Εγώ θα πάω στη Σελήνη για να φέρω όσα ζήτησες κι ύστερα από λίγα λεπτά θα κατέβω από την καμινάδα του τζακιού στο διάδρομο — αν πρόκειται για βαλίτσα — γιατί τέτοιο πράγμα δεν χωράει στην καμινάδα του παιδικού δωματίου.

Οι μεγάλοι μπορούν να μιλάνε μέχρι ν’ ακούσουν βήματα στο διάδρομο. Τότε τους λες να κάνουν ησυχία ώσπου ν’ ανέβω ξανά στην καμινάδα. Ίσως όμως δεν ακούσεις καθόλου βήματα· μπορείς τότε πότε-πότε να ρίχνεις μια ματιά μέσα από τις πόρτες της τραπεζαρίας κι αργότερα θα βρεις αυτό που θέλεις κάτω από το πιάνο στο σαλόνι — εκεί θα το αφήσω.

Αν αφήσω χιόνι στο διάδρομο, πες στον Τζορτζ να το σκουπίσει προς το τζάκι γιατί εγώ δεν έχω χρόνο γι’ αυτά. Ο Τζορτζ δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει σκούπα αλλά πανί — αλλιώς θα πάθει κακό κάποια μέρα. Να προσέχεις τον Τζορτζ για να μην κινδυνεύει. Κι αν αφήσει η μπότα μου σημάδι στο μάρμαρο, ο Τζορτζ δεν πρέπει ποτέ να το τρίψει· άφησέ το πάντα εκεί ως ενθύμιο της επίσκεψής μου. Όποτε βλέπεις αυτό το σημάδι ή το δείχνεις σε κάποιον, ας σου θυμίζει πάντα να είσαι καλό κορίτσι.

Και όταν κάποια φορά κάνεις αταξία κι ένας μεγάλος δείξει αυτό το σημάδι που άφησε η μπότα του καλού παλιού Άγιου Βασίλη στο μάρμαρο, τι θα πεις τότε, μικρή μου γλυκιά;

Αντίο για λίγα λεπτά μέχρι να κατέβω στη Γη και να χτυπήσω το κουδούνι της κουζίνας.

Με αγάπη,
Ο δικός σου Άγιος Βασίλης
Που οι άνθρωποι κάποιες φορές αποκαλούν «Ο Άνθρωπος στη Σελήνη»

Δε θυμάμαι πια τι μέρα είναι, ποιος μήνας ή ποια χρονιά. Δεν ξέρω καν ποιο κατά σειρά είναι αυτό το γράμμα, που σου γράφω. Συνεχίζω την υποβρύχια ζωή μου, έχοντας για συντροφιά τα μαύρα ψάρια και το αλμυρό νερό, μιας και οι διπλανοί μου δε βοηθάνε άλλο. Για εμάς, η μέρα χωρίζεται σε τρία εξάωρα και πλέον δεν ξέρω πώς ζείτε εσείς εκεί έξω. Περιφερόμαστε στον υδάτινο κόσμο άσκοπα και χωρίς ουσία. Αν ήσουν εδώ, θα σου άρεσε να γλιστράς στο νερό με τη χαρακτηριστική σου ελαστικότητα και να κάνεις βουτιές κρατώντας τη μύτη σου. Τους έχω μιλήσει για σένα. Τους έχω πει ότι εγώ, τουλάχιστον, σ’ έχω δει να κλαις. Δε με πιστεύουν. Δεν το κάνουν από απαξίωση, αλλά ο φόβος έχει δηλητηριάσει την πίστη τους. Έχουν παραιτηθεί από κάθε προσπάθεια να βγουν στην επιφάνεια. Εγώ, από την άλλη, νιώθω ανίκητος.

Δεν κοιμάμαι. Μένω άγρυπνος, όχι γιατί δε νυστάζω, αλλά επειδή δε θέλω να σταματήσω να σε σκέφτομαι. Στον τελευταίο μας διάλογο, κοίταξες τον ουρανό και με ρώτησες αν γεμίζει ή αδειάζει το φεγγάρι. Σου εξήγησα το κόλπο -που υψώνεις μια νοητή γραμμή προς τα πάνω στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού-. Αν σχηματιστεί το γράμμα “b” γεμίζει, αν σχηματιστεί το γράμμα “d”, αδειάζει. Birth and death. Ήταν εύκολο να το θυμάσαι. Χαμογέλασες, όπως κάνεις πάντα όταν μαθαίνεις κάτι νέο. Εκείνη τη στιγμή, ένιωσα ότι αναπνέω με τα μάτια. Ο αέρας κύκλωσε γύρω μας το θαύμα, που κανείς απ’ τους δυο μας δεν μπορούσε ν’ αντέξει. Χαθήκαμε.

Εδώ κάτω, πάντως, δεν ακούγεται τίποτα. Η ησυχία των ψαριών. Δεν κάνουν ποτέ θόρυβο, ούτε καν όταν πονάνε. Είμαστε κοντά στο να υιοθετήσουμε κι εμείς τη συμπεριφορά τους. Για να το κάνουν εκατομμύρια χρόνια κάτι παραπάνω θα ξέρουν. Κατά τ’ άλλα, χαλάω τόνους χαρτί. Εκτός από γράμματα για σένα, γράφω τη μία κάτω απ’ την άλλη τις αγαπημένες σου λέξεις, αυτές που σου άρεσε να επινοείς. Δεν μπορώ να σχηματίσω μ’ αυτές ούτε μία πρόταση, που να βγάζει νόημα. Αφόρητο. Μου είχες πει πως όταν ήσουν μικρή τόνιζες -επίτηδες λάθος- τις λέξεις για να γελάς. Αν ήμουν δίπλα σου θα εκνευριζόμουν. Η σπάνια στιγμή μου. Όπως τότε που σου είπα γεμάτος τρυφερότητα «άντε στο διάολο, αγάπη μου», επειδή δε σου άρεσε η μαγειρική μου.

Αυτή τη στιγμή που σου γράφω φαντάζομαι ότι κοιμάσαι. Δε με πειράζει. Το μόνο που με πειράζει είναι ότι δε θα ξυπνήσεις δίπλα μου. Οι κόσμοι μας πια είναι τόσο μακρινοί, αλλά να ξέρεις ότι, όταν θα ξεκινήσω να σε βρω, θα έρθω με τα πόδια. Και μετά, θα συνεχίσω να περπατάω μέχρι να φτάσω στην ψηλότερη κορυφή. Μου έχουν λείψει τα βουνά και ο καθαρός αέρας. Κάθε κείμενο που σου γράφω είναι ακριβώς 500 λέξεις, επειδή ξέρω ότι βαριέσαι να διαβάζεις. Ποιος θα με ακούσει στην απεραντοσύνη του ωκεανού; Μόνο εσύ, το σύμπαν. Ξαπλώνω στα πόδια σου, με κοιτάς και φυσάς στο στόμα μου ολόκληρο τον κόσμο. Στο αίμα μου, ρέουν πλανήτες και αστερισμοί. Σ’ αφήνω. Είναι ώρα να αναδυθώ. Η σκέψη μου είναι μαζί σου.