Στη μελέτη συνεργάστηκαν κορυφαίοι εμπειρογνώμονες στη διατροφή, την περιβαλλοντική επιστήμη, την οικονομία, τη γεωργία, τη δικαιοσύνη και την πολιτική υγείας από όλο τον κόσμο, προκειμένου να παρέχουν την πιο ισχυρή επιστημονική αξιολόγηση των συστημάτων τροφίμων. Τα συστήματα τροφίμων περιλαμβάνουν όλες τις διαδικασίες και τους φορείς που εμπλέκονται στη διατροφή των πληθυσμών, από την παραγωγή και την επεξεργασία έως τη διανομή και την κατανάλωση, καθώς και τα σχετικά πλαίσια διακυβέρνησης και πολιτικής. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που τα καθιστά έναν από τους κύριους παράγοντες της κλιματικής αλλαγής, προέρχονται από μια πληθώρα δραστηριοτήτων, όπως την παραγωγή κρέατος, την παραγωγή ρυζιού, την αλλαγή χρήσης γης και την αποψίλωση των δασών.

Η έκθεση αναδεικνύει και την έντονη ανισότητα που έχουν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των σημερινών διατροφικών προτύπων στις διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές ομάδες. Συγκεκριμένα, η διατροφή του πλουσιότερου 30% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνεται για περίπου το 70% των συνολικών περιβαλλοντικών πιέσεων που προκαλούνται από τα συστήματα τροφίμων. Αντίθετα, περίπου 3,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή υγιεινή διατροφή, δίκαιους μισθούς και ασφαλή περιβάλλοντα. Εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να απασχολούνται σε γεωργικές εργασίες και το 32% των εργαζομένων στον τομέα των τροφίμων δεν αμείβεται με αξιοπρεπείς μισθούς. Ειδικά οι γυναίκες αντιμετωπίζουν συστηματικές μισθολογικές ανισότητες και δεν έχουν επαρκή εκπροσώπηση.

Αυτή η κρίση ανισότητας και περιβαλλοντικής βλάβης που διαπιστώνεται απειλεί την ανθρώπινη υγεία και την ανθεκτικότητα της Γης, υπογραμμίζεται από τους ειδικούς.

Στη μελέτη προτείνεται η Πλανητική Υγιεινή Διατροφή, που δίνει έμφαση σε ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες με μέτρια πρόσληψη ζωικών προϊόντων και σχετίζεται με 27% χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Υπολογίζεται ότι η παγκόσμια υιοθέτηση αυτού του διατροφικού προτύπου θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτρέψει περίπου 15 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως και να μειώσει σημαντικά τους κινδύνους χρόνιων ασθενειών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο καρκίνος και οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Οι συγγραφείς της μελέτης ζητούν στοχευμένες πολιτικές για τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε θρεπτικά τρόφιμα, την εξασφάλιση δίκαιων μισθών και συνθηκών εργασίας και την ενδυνάμωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, ώστε να συμμετέχουν ουσιαστικά στη διακυβέρνηση.

Πηγή: Cibum

Η έκθεση «Broken Plate 2025», που δημοσιεύθηκε σήμερα, εξέτασε τις τάσεις που επηρεάζουν το επισιτιστικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου και τις δράσεις που απαιτούνται από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για να διασφαλιστεί ότι όλοι μπορούν να αγοράσουν υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα.

Τόνισε ότι πάρα πολλοί άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχουν τα οικονομικά μέσα για να έχουν πρόσβαση σε αξιοπρεπή τρόφιμα, αποκαλύπτοντας ότι 1.000 θερμίδες υγιεινών τροφίμων (όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά) κοστίζουν σήμερα 8,80 λίρες, σε σύγκριση με μόλις 4,30 λίρες για τον ίδιο αριθμό θερμίδων επεξεργασμένων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των έτοιμων γευμάτων και των επεξεργασμένων κρεάτων.

Το χάσμα μεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών επιλογών έχει διευρυνθεί δραματικά τα τελευταία δύο χρόνια, με τις τιμές των θρεπτικών τροφίμων να αυξάνονται κατά 21%, ενώ οι λιγότερο υγιεινές επιλογές αυξήθηκαν μόνο κατά 11%.

Ως αποτέλεσμα, εκατομμύρια νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα αναγκάζονται να κάνουν περικοπές σε είδη πρώτης ανάγκης. Το φιλανθρωπικό ίδρυμα Food Foundation προειδοποιεί ότι το 60% των οικογενειών με επισιτιστική ανασφάλεια έχουν μειώσει την κατανάλωση φρούτων, ενώ το 44% έχουν περικόψει τα λαχανικά λόγω της αύξησης του κόστους.

Οι ειδικοί λένε ότι το σύστημα διατροφής του Ηνωμένου Βασιλείου αποτυγχάνει να υποστηρίξει τη δημόσια υγεία. Η Άννα Τέιλορ, εκτελεστική διευθύντρια του Ιδρύματος Τροφίμων, περιγράφει την κατάσταση ως «τραγική ανισορροπία».

«Η έκθεσή μας Broken Plate δυστυχώς δείχνει ότι το διατροφικό μας σύστημα αποτυγχάνει να παρέχει σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού τη βασική διατροφή που απαιτείται για να παραμείνουν υγιείς και να ευδοκιμήσουν», δήλωσε η ίδια.

Για να μπορέσει να ανταποκριθεί στην υγιεινή διατροφή που συνιστά η κυβέρνηση, το πιο φτωχό πέμπτο του πληθυσμού θα πρέπει να ξοδεύει «το 45% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τρόφιμα, το οποίο αυξάνεται στο 70% για τα νοικοκυριά με παιδιά», αναφέρει η έκθεση.

Αυτή η οικονομική πίεση έχει σοβαρές συνέπειες. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι τα παιδιά όλων των εισοδηματικών ομάδων καταναλώνουν σημαντικά λιγότερα υγιεινά τρόφιμα – με τα παιδιά από τα φτωχότερα νοικοκυριά να καταναλώνουν 20% λιγότερα φρούτα και λαχανικά από τα πλουσιότερα παιδιά και να έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να είναι παχύσαρκα.

Επιτείνοντας την κρίση, οι κατασκευαστές τροφίμων και οι έμποροι λιανικής πώλησης συνεχίζουν να προωθούν ανθυγιεινές επιλογές. Η έκθεση διαπίστωσε ότι περισσότερο από το ένα τρίτο (36%) της διαφημιστικής δαπάνης για τρόφιμα και αναψυκτικά αφιερώνεται στα πρόχειρα τρόφιμα (ζαχαρωτά, σνακ, επιδόρπια και αναψυκτικά), σε σύγκριση με μόλις το 2% της διαφημιστικής δαπάνης για φρούτα και λαχανικά.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι το ένα τέταρτο των καταστημάτων τροφίμων στην Αγγλία είναι αλυσίδες γρήγορου φαγητού, που αυξάνονται στο ένα τρίτο στις φτωχότερες περιοχές.

Ενώ η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει δεσμευτεί να εισαγάγει μια εθνική στρατηγική για τα τρόφιμα με στόχο την αντιμετώπιση της ανθυγιεινής διατροφής, οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι απαιτείται επείγουσα δράση για να γίνουν τα θρεπτικά τρόφιμα πιο προσιτά και οικονομικά προσιτά για όλους. Και ότι, χωρίς παρέμβαση, το αυξανόμενο χάσμα τιμών μεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών τροφίμων κινδυνεύει να βαθύνει τις ανισότητες για τις επόμενες γενιές.

Πηγή: Cibum