Το νέο εύρημα αφορά την πρόληψη εκδήλωσης φωτιάς στο διάστημα. Σε σύντομη ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο Lunar and Planetary Science Conference, ερευνητές της NASA ανακοίνωσαν την αποστολή Flammability of Materials on the Moon (FM2), η οποία για πρώτη φορά θα εξετάσει πώς συμπεριφέρονται οι φωτιές σε πλανητικά σώματα εκτός της Γης.

Στα τέλη του 2026, η αποστολή θα μεταφέρει τέσσερα δείγματα στερεών καυσίμων και θα καταγράψει τα χαρακτηριστικά της φλόγας υπό συνθήκες σεληνιακής βαρύτητας για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. «Τα τεστ θα προσφέρουν βασικά δεδομένα αναφοράς και εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια κατανόησης του τρόπου με τον οποίο η βαρύτητα της Σελήνης επηρεάζει την ευφλεκτότητα των υλικών», ανέφεραν οι ερευνητές.

Πώς συμπεριφέρεται η φωτιά στο διάστημα

Η εκδήλωση φωτιάς κατά τη διάρκεια διαστημικών αποστολών μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες, καθώς η φωτιά συμπεριφέρεται διαφορετικά σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Στη Γη, μια μικρή φλόγα παίρνει σχήμα σταγόνας λόγω του συνδυασμού ανόδου θερμών αερίων και της επίδρασης της βαρύτητας στον ψυχρότερο, πυκνότερο αέρα.

Αυτή η κίνηση απουσιάζει στη μικροβαρύτητα, όπου οι φλόγες τείνουν να αποκτούν πιο σφαιρικό σχήμα, σύμφωνα με ανάρτηση της NASA σχετικά με την επιστήμη της καύσης. Για τον λόγο αυτό, οι μηχανικοί έχουν θεσπίσει το πρότυπο NASA-STD-6001B, ώστε να καθορίζουν ποια υλικά είναι κατάλληλα για χρήση στο διάστημα.

Με τα χρόνια, η NASA έχει πραγματοποιήσει πλήθος πειραμάτων καύσης για να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τη διαφορετική φυσική της φωτιάς στο διάστημα.

Τα άγνωστα της σεληνιακής βαρύτητας

Παρά την εκτενή έρευνα για την ευφλεκτότητα στο διάστημα, οι επιστήμονες διαθέτουν μόνο μια κατά προσέγγιση εικόνα για το πώς αυτές οι γνώσεις μεταφέρονται στις αποστολές στη Σελήνη. Σύμφωνα με την τελευταία αναφορά για το πρόγραμμα FM2, τα τρέχοντα αριθμητικά και πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι «η σεληνιακή βαρύτητα ενδέχεται να είναι πιο επικίνδυνη, καθώς ο ρυθμός εξάπλωσης της φλόγας εξαρτάται από τις κορυφώσεις της βαρύτητας» σε ορισμένα περιβάλλοντα μερικής βαρύτητας.

Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις και στον σχεδιασμό των διαστημικών στολών, όπως επισημαίνει η ομάδα των ερευνητών.

Εάν η αποστολή FM2 εκτοξευθεί όπως προβλέπεται στα τέλη του 2026, το χρονικό σημείο θα είναι ιδανικό. Μετά την επιτυχία της Artemis 2, οι αξιωματούχοι της NASA προανήγγειλαν την Artemis 3, που θα πραγματοποιήσει περαιτέρω προκαταρκτικές δοκιμές πριν μεταφέρει ανθρώπους στη Σελήνη με τις αποστολές Artemis 4 και 5.

Σε επόμενο στάδιο, οι μηχανικοί επιδιώκουν να διεξάγουν δοκιμές πιστοποίησης υλικών απευθείας στην επιφάνεια της Σελήνης. Όπως παραδέχονται οι ερευνητές στην τελευταία τους έκθεση, αυτό δεν μπορεί να συμβεί μέχρι να εγκαθιδρυθεί «παρατεταμένη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη».

Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος: αν το FM2 πετύχει, τα πληρώματα των επόμενων Artemis θα ταξιδεύουν πιο ασφαλώς. Και όσο περισσότερες αποστολές πραγματοποιούνται προς τη Σελήνη, τόσο βαθύτερη θα γίνεται η κατανόηση των φυσικών νόμων στο διάστημα από τους επιστήμονες.

Η έκθεση έχει ως κεντρικό θέμα τη φωτιά, όχι μόνο ως φυσικό στοιχείο, αλλά και ως σύμβολο δημιουργίας, μεταμόρφωσης και αναγέννησης. Το κτίριο των Παλαιών Φούρνων, που αποτέλεσε την καρδιά του παλιού εργοστασίου φωταερίου από τη δεκαετία του 1860, καθώς μέσα σε αυτό η φωτιά έδινε ζωή στις διαδικασίες παραγωγής για περισσότερα από 120 χρόνια, ανοίγει τις πόρτες του σε έργα που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, αναδεικνύοντας τη διαχρονική σχέση μεταξύ τέχνης, χρηστικότητας και βιομηχανικής κληρονομιάς.

Στην έκθεση συμμετέχουν οι καταξιωμένοι δάσκαλοι κεραμικής Νίκος Σκλαβενίτης, Μένανδρος Παπαδόπουλος, Γιώργος Βαβάτσης, Ηλίας Χριστόπουλος, Λουκία Θωμοπούλου και Μαριλένα Μιχοπούλου, καθώς και 29 νέοι καλλιτέχνες, οι οποίοι πλέον συνεχίζουν και εξελίσσουν την τέχνη της κεραμικής στα δικά τους εργαστήρια. Μέσα από τα εκθέματα των συνολικά 35 δημιουργών, η κεραμική παρουσιάζεται ως μία τέχνη που δεν περιορίζεται μόνο στη λειτουργικότητα και τη χρηστικότητα, αλλά αποτελεί φορέα πολιτισμού, ιστορίας και αισθητικής.

Οι δημιουργίες τους, εμπνευσμένες από την καθημερινότητα και όχι μόνο κι ο καθένας με τον ιδιαίτερο προσωπικό τρόπο, επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μεταξύ μορφής και χρήσης, προσφέροντας νέα νοήματα σε αντικείμενα που συναντούμε καθημερινά στην ζωή μας, και προσεγγίζουν την κεραμική τέχνη με εννοιολογικό, συμβολικό και εικαστικό τρόπο.

Την έκθεση «Πυρ Άναπτε» επιμελείται ο κεραμίστας και εικαστικός Νίκος Σκλαβενίτης και η art director του Industrial Gas Museum Shop, Μαρία Δρόσου.

«Πυρ Άναπτε» | Ομαδική έκθεση κεραμικής
Είσοδος στο Μουσείο και στην έκθεση: 2€