Η αυθεντικότητα των στίχων επιβεβαιώθηκε από τη φιλόλογο και ειδική στη μελέτη του Λόρκα, Pepa Merlo. Η ίδια υπογραμμίζει πως η καλλιγραφία και οι θεματικές του ποιήματος δεν αφήνουν αμφιβολία: «Αυτή είναι η γραφή του Φεντερίκο, πρόκειται για ένα πραγματικό εύρημα».

Το πρωτότυπο ντοκουμέντο παρουσιάστηκε αποκλειστικά στο δελτίο ειδήσεων της TVE από τον δημοσιογράφο Carlos del Amor. Το άγνωστο αυτό ποίημα θα συμπεριληφθεί στο νέο βιβλίο του Ποβέδα με τίτλο «Las cosas del otro lado. Lo inédito en Federico García Lorca».

Τα λόγια του Λόρκα 93 χρόνια μετά

Ο Μιγκέλ Ποβέδα, εμφανώς συγκινημένος, χαρακτήρισε το εύρημα ως «ένα δώρο για την καρδιά». Πρόκειται για ένα πρόχειρο σκίτσο, το οποίο αναμένεται να δημοσιευτεί για πρώτη φορά στο επερχόμενο έργο του, ως φόρο τιμής στον σπουδαίο ποιητή.

Ακολουθούν οι στίχοι που αποδίδονται στον Λόρκα και απήγγειλε ο Ποβέδα στην εκπομπή, 93 χρόνια μετά τη συγγραφή τους:

Τραγούδι,
Το ρολόι μετρά μηχανικά τις ώρες,
Είναι το ίδιο αν είναι επτά ή δώδεκα,
Εγώ δεν είμαι εδώ,
Είναι το σημάδι της σάρκας που άφησα φεύγοντας
Για να ξέρω τη θέση μου όταν επιστρέψω.

Η σημασία του χρόνου στο έργο του Λόρκα

Σύμφωνα με την Pepa Merlo, το ποίημα βρισκόταν στην πίσω πλευρά της «Γκαθέλα της πικρής ρίζας» και είχε περάσει απαρατήρητο μέχρι σήμερα. Η ειδικός εξηγεί ότι ο Λόρκα «δομεί την έννοια της σημασίας που έδινε ο ίδιος στον χρόνο», ένα θέμα που διατρέχει όλο το έργο του ποιητή από τη Γρανάδα.

Το εύρημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τους μελετητές της ισπανικής λογοτεχνίας και τους θαυμαστές του Λόρκα, καθώς προσφέρει μια νέα ματιά στη σκέψη και τη δημιουργία του ποιητή.

Από εκεί και πέρα, θα χαρεί το θέαμα, αλλά με μια ελαφρά μελαγχολία. Τέτοια μελαγχολία αισθάνομαι κι εγώ, όχι για τα μέλη της οικογένειάς μου –αυτό θα ήταν ποταπό– αλλά για όλους τους ανθρώπους που λόγω έλλειψης χρημάτων και εξαιτίας της κακοτυχίας τους δεν απολαμβάνουν το ύψιστο αγαθό της ομορφιάς, της ομορφιάς που είναι ζωή, καλοσύνη, γαλήνη και πάθος.

Αυτός είναι ο λόγος που ποτέ δεν έχω βιβλία. Μόλις διαβάσω αυτό που αγόρασα, τρέχω να το προσφέρω. Έχω δώσει αμέτρητα βιβλία. Γι’ αυτό είναι τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα εδώ, ευτυχής που εγκαινιάζω αυτή τη βιβλιοθήκη του λαού, την πρώτη σε όλη την επαρχία της Γρανάδας.

Πρέπει όλοι οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση στη γνώση, να απολαμβάνουν όλους τους καρπούς του ανθρώπινου πνεύματος

Οι άνθρωποι δεν ζουν μόνο με ψωμί. Εγώ, αν πεινούσα και βρισκόμουν πάμφτωχος στο δρόμο, δεν θα ζητούσα ένα ψωμί, αλλά μισό ψωμί κι ένα βιβλίο. Και από εδώ που βρισκόμαστε, καταγγέλλω με δριμύτητα όλους αυτούς που μιλούν μόνο για οικονομικές διεκδικήσεις, ενώ δεν μιλούν ποτέ για πολιτιστικά αιτήματα: κι όμως, αυτά χρειάζονται και απαιτούν βροντοφωνάζοντας οι λαοί. Είναι σπουδαίο να έχουν φαγητό όλοι οι άνθρωποι• πρέπει, όμως, επίσης, όλοι οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση στη γνώση, να απολαμβάνουν όλους τους καρπούς του ανθρώπινου πνεύματος, διότι το αντίθετο θα σήμαινε τη μετατροπή τους σε μηχανές στην υπηρεσία του κράτους, τη μεταμόρφωσή τους σε σκλάβους μιας φοβερής οργάνωσης της κοινωνίας.

Πολύ περισσότερο υποφέρω για τον άνθρωπο που διψάει για γνώση και τα οικονομικά του δεν επιτρέπουν την ικανοποίηση της επιθυμίας του απ’ ό,τι για κάποιον που πεινάει. Γιατί κάποιος που πεινάει μπορεί να μετριάσει εύκολα την πείνα του μ’ ένα κομμάτι ψωμί ή με φρούτα. Αυτός όμως που διψάει για γνώση και δεν έχει τα μέσα να ικανοποιήσει την επιθυμία του υποφέρει από μια τρομακτική στέρηση, γιατί αυτό που έχει ανάγκη είναι τα βιβλία, βιβλία, πολλά βιβλία – κι αυτά δεν μπορεί να τα βρει.

Βιβλία! Βιβλία! Να μια μαγική λέξη που είναι σα να κραυγάζει κανείς: «Αγάπη, αγάπη!». Αυτό θα έπρεπε να απαιτούν οι λαοί, με την ίδια ένταση που διεκδικούν το ψωμί ή που προσεύχονται να βρέξει αρκετά για τη σπορά τους.

«Στείλτε μου βιβλία για να μην πεθάνει η ψυχή μου!». Ο Ντοστογιέφσκι κρύωνε, αλλά δεν ζητούσε ζέστη

Όταν ο διάσημος Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι –πατέρας της Ρώσικης Επανάστασης πολύ περισσότερο απ’ όσο ο Λένιν– ήταν φυλακισμένος σε κάτεργο στη Σιβηρία, αποκομμένος από τον κόσμο, κλεισμένος μέσα σε τέσσερις τοίχους, περικυκλωμένος από ανεμοδαρμένες και μονίμως χιονισμένες πεδιάδες, ζητούσε βοήθεια από την οικογένειά του, γράφοντάς τους: «Στείλτε μου βιβλία, βιβλία, πολλά βιβλία για να μην πεθάνει η ψυχή μου!». Κρύωνε, αλλά δεν ζητούσε ζέστη• διψούσε πολύ, αλλά δεν ζητούσε νερό, ζητούσε βιβλία, δηλαδή ορίζοντες, δηλαδή σκαλοπάτια για ν’ ανέβει στις κορυφές του πνεύματος και της καρδιάς.

Γιατί η φυσική, η βιολογική οδύνη ενός σώματος, εξαιτίας της πείνας, της δίψας ή του ψύχους, διαρκεί λίγο, πολύ λίγο, ενώ η οδύνη της ανικανοποίητης ψυχής διαρκεί ολόκληρη ζωή.

Ο μεγάλος Μενέντεθ Πιδάλ –ένας από τους αληθινά μεγάλους σοφούς της Ευρώπης– έχει πει ότι το έμβλημα της Δημοκρατίας πρέπει να είναι «Ισχύς μου η μόρφωση και η καλλιέργεια του λαού», διότι μόνο χάρη σ’ αυτά μπορούν να επιλυθούν τα προβλήματα του λαού, που είναι γεμάτος πίστη και ενθουσιασμό, αλλά χωρίς φως.

*Oμιλία στα εγκαίνια της Δημοτικής Βιβλιοθήκης του Φουέντε Βακέρος (Mετάφραση από τα γαλλικά: Γιώργος Παπαπαναγιώτου). Φεδερίκο ντελ Σαγράδο Κοραθόν ντε Χεσούς Γκαρθία Λόρκα (Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca, (5 Ιουνίου 1898 –19 Αυγούστου 1936), ήταν Ισπανός ποιητής και δραματουργός που ανήκει στη λεγόμενη «γενιά του ’27», ομάδα συγγραφέων που προσέγγισε την ευρωπαϊκή αβάν-γκαρντ με εξαιρετικά αποτελέσματα, ούτως ώστε το πρώτο μισό του 19ου αιώνα να ορίζεται ως «αργυρή εποχή» (edad de plata) της ισπανικής λογοτεχνίας. Δολοφονήθηκε κατά το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου από αγνώστους, οι οποίοι πολύ πιθανόν συνδέονταν με τον εθνικιστικό φασισμό, επειδή ο ίδιος σχετιζόταν ή υποστήριζε τους Δημοκρατικούς.

Πηγή: Doctv