Μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA–IQVIA) 2025

Πρόκειται για την πλέον αξιόπιστη διεθνή μελέτη που εξετάζει τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων πανευρωπαϊκά. Διεξάγεται από το 2004 και καλύπτει 36 χώρες.

Η μελέτη κατέδειξε ότι η φαρμακευτική καινοτομία φτάνει περιορισμένα στους Έλληνες ασθενείς, καθώς μόλις 69 από τα 168 νέα φάρμακα που έλαβαν έγκριση από τον ΕΜΑ το διάστημα 2021–2024 διατέθηκαν στην Ελλάδα, έναντι 75 στα 173 την περίοδο 2020–2023.

Από τα 69 αυτά φάρμακα:

μόνο 36 είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς,
ενώ τα υπόλοιπα διατίθενται με περιορισμούς (ΙΦΕΤ, ΣΗΠ).

Ως εκ τούτου, ο Έλληνας ασθενής:

• έχει απρόσκοπτη πρόσβαση σε 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας,
• έχει περιορισμένη πρόσβαση σε 1 ακόμη στα 5 φάρμακα,
• και δεν έχει καθόλου πρόσβαση σε 3 στα 5 νέα φάρμακα.

Αναφορικά με τον χρόνο διαθεσιμότητας, αυτός ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 641 ημέρες από την ευρωπαϊκή έγκριση έως την αποζημίωση στη χώρα μας.

Διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση μελέτης σε εταιρείες-μέλη του, που εμπορεύονται καινοτόμα φάρμακα, σχετικά με τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα την περίοδο 2022–2025.

Τα κύρια ευρήματα είναι τα εξής:

Από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα που έλαβαν έγκριση από τον ΕΜΑ την περίοδο 2022–2025, μόνο 42 (20%) είναι σήμερα (25/05/2026) διαθέσιμα στην ελληνική αγορά. Το εύρημα αυτό είναι αντίστοιχο με την περσινή μελέτη και επιβεβαιώνει ότι μόλις 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς. Το ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές έχει ως αποτέλεσμα 3 στα 5 (132 από τα 214) νέα καινοτόμα φάρμακα να μην είναι διαθέσιμα στους Έλληνες ασθενείς.

Συμπεράσματα – Προτάσεις

Οι ανωτέρω μελέτες αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης των ανισοτήτων στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις νέες, καινοτόμες θεραπείες.

Η βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης προϋποθέτει:

α) τον επαναπροσδιορισμό της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών

και

β) τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της μέσω ελέγχων στη συνταγογράφηση, εφαρμογής μεταρρυθμίσεων και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων.

Εφόσον επιδιώκεται ένα πραγματικά βιώσιμο φαρμακευτικό σύστημα και, κυρίως, η έγκαιρη και καθολική πρόσβαση όλων των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες που έχουν ανάγκη, απαιτείται η δέσμευση της Πολιτείας σε ένα τριετές πρόγραμμα με διαφάνεια και προβλεψιμότητα. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα επιτρέψει στις φαρμακευτικές εταιρείες να προγραμματίσουν και να επενδύσουν στη χώρα, διασφαλίζοντας ότι οι ασθενείς θα έχουν πρόσβαση στη θεραπεία που χρειάζονται, τη στιγμή που τη χρειάζονται.

Από αντιβιοτικά και παυσίπονα μέχρι ινσουλίνη και θεραπείες για σοβαρές ή χρόνιες παθήσεις, αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετώπισαν καθυστερήσεις, προβλήματα εφοδιασμού και αβεβαιότητα γύρω από τη διαθεσιμότητα κρίσιμων θεραπειών.

Η πανδημία Covid-19, οι γεωπολιτικές κρίσεις αλλά και η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από εργοστάσια παραγωγής εκτός ΕΕ, κυρίως στην Ασία, ανέδειξαν με τον πιο έντονο τρόπο πόσο ευάλωτη μπορεί να γίνει η πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για το Critical Medicines Act, μια νέα ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη διαχειρίζεται την παραγωγή, την προμήθεια και τη διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων.

Τι είναι το Critical Medicines Act

Το Critical Medicines Act στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού για βασικά φάρμακα, όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη, παυσίπονα, φάρμακα για σοβαρές και χρόνιες παθήσεις καθώς και ορισμένες θεραπείες για σπάνια νοσήματα.

Κεντρική φιλοσοφία της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής είναι ότι οι ευρωπαίοι ασθενείς δεν θα πρέπει να κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς θεραπεία επειδή υπάρχουν προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ή επειδή η παραγωγή συγκεκριμένων φαρμάκων συγκεντρώνεται σε λίγες χώρες εκτός Ευρώπης.

Η συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων:

• ενίσχυση της παραγωγής κρίσιμων φαρμάκων εντός ΕΕ
• μεγαλύτερη διαφοροποίηση στις αλυσίδες εφοδιασμού
• δυνατότητα κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών
• καλύτερο συντονισμό μεταξύ κρατών-μελών
• ενίσχυση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης
• ανταλλαγή πληροφοριών για πιθανές ελλείψεις
• στήριξη στρατηγικών επενδύσεων στη φαρμακοβιομηχανία.

Παράλληλα, το πλαίσιο επεκτείνεται και σε ορισμένα ορφανά φάρμακα, δηλαδή φάρμακα για σπάνια νοσήματα, τα οποία συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα διαθεσιμότητας λόγω μικρής αγοράς και υψηλού κόστους παραγωγής.

Πώς μπορεί να αλλάξει η πρόσβαση στα φάρμακα

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νέου κανονισμού αφορά στη δυνατότητα κοινών προμηθειών μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την αγορά κρίσιμων φαρμάκων, αυξάνοντας τη διαπραγματευτική τους ισχύ απέναντι στις φαρμακευτικές εταιρείες και μειώνοντας τον κίνδυνο ελλείψεων.

Για μικρότερες αγορές, όπως η ελληνική, αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό. Μέχρι σήμερα, αρκετές χώρες αντιμετώπιζαν μεγαλύτερες καθυστερήσεις στην πρόσβαση σε θεραπείες ή δυσκολίες στην εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων, ειδικά σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.

Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική επιχειρεί επίσης να ενισχύσει την «ανθεκτικότητα» της Ευρώπης απέναντι σε κρίσεις. Με απλά λόγια, στόχος είναι η ΕΕ να μπορεί να ανταποκρίνεται πιο γρήγορα και πιο οργανωμένα όταν προκύπτουν προβλήματα στην παραγωγή ή στη διακίνηση φαρμάκων.

Κάτι που αξίζει επίσης να τονίσουμε είναι ότι η συζήτηση γύρω από το Critical Medicines Act συνδέεται ευρύτερα και με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, καθώς τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες σε κρίσιμους τομείς, από την ενέργεια μέχρι τα φάρμακα και τις πρώτες ύλες.

Οι τιμές των φαρμάκων και οι προβληματισμοί της φαρμακοβιομηχανίας

Η δυνατότητα κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών θεωρείται από πολλούς και ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση στα φάρμακα μεταξύ των κρατών-μελών.

Σε μια περίοδο όπου το κόστος αρκετών καινοτόμων θεραπειών παραμένει εξαιρετικά υψηλό, η ενιαία διαπραγματευτική δύναμη της Ευρώπης θα μπορούσε να συμβάλει σε καλύτερους όρους πρόσβασης και μεγαλύτερη διαθεσιμότητα φαρμάκων ακόμη και για μικρότερες χώρες.

Ωστόσο, υπάρχουν προβληματισμοί από πλευράς φαρμακοβιομηχανίας. Ορισμένες εταιρείες εκφράζουν φόβους ότι μια πιο επιθετική πολιτική κοινών διαπραγματεύσεων και πίεσης στις τιμές ενδέχεται να επηρεάσει τα επενδυτικά κίνητρα για την ανάπτυξη νέων θεραπειών στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με αυτή τη λογική, αν το ευρωπαϊκό πλαίσιο γίνει υπερβολικά περιοριστικό ως προς τις τιμές και τις αποζημιώσεις, υπάρχει ο κίνδυνος να καθυστερεί η κυκλοφορία καινοτόμων φαρμάκων, να μειωθούν επενδύσεις στην έρευνα και να να μεταφερθούν δραστηριότητες ανάπτυξης και παραγωγής εκτός Ευρώπης.

Και κάπου εκεί βρίσκεται σήμερα η μεγάλη ευρωπαϊκή πρόκληση: πώς θα εξασφαλιστεί πιο δίκαιη και σταθερή πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα, χωρίς να αποδυναμωθεί η καινοτομία και η φαρμακευτική έρευνα που παράγει τις θεραπείες του μέλλοντος.

Όπως σημείωσε, μια διαδικασία που ξεκίνησε πιλοτικά το 2020 με περιορισμένο αριθμό συνταγών, πλέον καθιερώνεται σε ευρεία κλίμακα. Ο κ. Βαλτάς επεσήμανε ότι το μέτρο περιορίζει δραστικά τις πολύωρες αναμονές και τις μετακινήσεις που συχνά απαιτούνταν, ακόμη και σε μεγάλες αποστάσεις, για την παραλαβή των φαρμάκων. Η δυνατότητα εξυπηρέτησης από το φαρμακείο της γειτονιάς ενισχύει την άμεση πρόσβαση στη θεραπεία και μειώνει την επιβάρυνση για ασθενείς και φροντιστές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προσωπική επαφή με τον φαρμακοποιό, ο οποίος μπορεί να ενημερώσει τον ασθενή για τη σωστή λήψη της αγωγής και να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών παρενεργειών. Σύμφωνα με τον ΠΦΣ, η διάθεση μέσω ιδιωτικών φαρμακείων ενισχύει ουσιαστικά την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, σε αντίθεση με τις απρόσωπες διαδικασίες διανομής.

Η διαδικασία επιλογής φαρμακείου βήμα βήμα

Ο ασφαλισμένος εισέρχεται στην πλατφόρμα χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet και τον ΑΜΚΑ του. Κατά την πρώτη είσοδο επιβεβαιώνει το email επικοινωνίας του με τον ΕΟΠΥΥ. Στη συνέχεια εμφανίζονται οι διαθέσιμες συνταγές ΦΥΚ που εμπίπτουν στις προτεραιοποιημένες θεραπευτικές κατηγορίες.

Δήλωση αντιπροσώπων και υποβολή αιτήματος

Ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει το φαρμακείο της επιλογής του με βάση ταχυδρομικό κώδικα, διεύθυνση ή επωνυμία. Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να δηλώσει έως τρεις αντιπροσώπους για την παραλαβή των φαρμάκων. Με την υποβολή του αιτήματος, αυτό ελέγχεται από ελεγκτές φαρμακοποιούς του ΕΟΠΥΥ.

Έγκριση, αποστολή και παραλαβή των ΦΥΚ

Η έγκριση ή απόρριψη του αιτήματος ολοκληρώνεται εντός δύο ημερών, με σχετική ενημέρωση του ασφαλισμένου μέσω email ή SMS. Ακολουθεί η προετοιμασία του δέματος από τον ΕΟΠΥΥ, το οποίο συσκευάζεται με ειδική σήμανση και κρυπτογραφημένο barcode. Η παράδοση στο φαρμακείο πραγματοποιείται εντός 6 έως 10 εργάσιμων ημερών, ενώ ο ασφαλισμένος ενημερώνεται σε κάθε στάδιο μέχρι και την εκτέλεση της συνταγής.

Προσοχή στο νερό και τα ωμά τρόφιμα

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), σε πολλές χώρες το νερό της βρύσης δεν θεωρείται ασφαλές. Γι’ αυτό αποφεύγουμε να το πίνουμε, αλλά και να καταναλώνουμε τρόφιμα που ενδέχεται να έχουν πλυθεί με αυτό, όπως σαλάτες και κομμένα φρούτα. Αποφεύγουμε επίσης τα ροφήματα με παγάκια αφού δεν ξέρουμε με τι νερό έχουν παρασκευαστεί.

Τι κάνουμε:

• Επιλέγουμε φρούτα με φλούδα (όπως μπανάνες, πορτοκάλια ή μάνγκο) και τα καθαρίζουμε εμείς οι ίδιοι.
• Πλένουμε τα φρούτα και τα σκεύη με εμφιαλωμένο ή βρασμένο νερό.
• Προτιμάμε εμφιαλωμένα ή σφραγισμένα ροφήματα.
• Αποφεύγουμε το νερό της βρύσης ακόμη και για το βούρτσισμα των δοντιών.

Όταν λέμε ζεστό να είναι… πραγματικά ζεστό

Για την αποφυγή τροφικής δηλητηρίασης σε εξωτικούς προορισμούς, το ζεστό φαγητό πρέπει να είναι όντως καυτό όταν σερβίρεται. Ο ατμός είναι σημάδι ότι έχει μαγειρευτεί σωστά, κάτι εξαιρετικά σημαντικό για τρόφιμα όπως το κρέας, το ψάρι και τα αυγά. Αντίστοιχα, τα κρύα φαγητά (όπως παγωτά ή προϊόντα με μαγιονέζα) πρέπει να διατηρούνται στη σωστή θερμοκρασία ψύξης.

Τι κάνουμε:

Ακολουθούμε τη χρυσή οδηγία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC): «Cookit, boilit, peelit, orforgetit» – «Μαγείρεψέ το, βράσε το, ξεφλούδισέ το ή… ξέχασέ το!»

Παρατηρούμε, πριν δοκιμάσουμε

Πριν καθίσουμε κάπου για φαγητό – ειδικά σε street food ή αγορές – παρατηρούμε:

• Αν ο χώρος είναι καθαρός.
• Αν οι πωλητές φορούν γάντια ή χρησιμοποιούν λαβές για τη διαχείριση των τροφίμων.
• Αν υπάρχει κίνηση από ντόπιους – είναι συνήθως καλός δείκτης ποιότητας.
• Αν μυρίζει ευχάριστα το φαγητό.

Η παρατήρηση είναι το πρώτο φίλτρο ασφάλειας και μας σώζει από πιθανώς δύσκολες ή και επικίνδυνες κατασττάσεις υγείας.

Το φαρμακείο των διακοπών

Χωρίς να γινόμαστε προληπτικοί, καλό είναι να είμαστε προνονητικοί! Όσο κι αν προσέχουμε, μία ήπια στομαχική ενόχληση είναι αναμενόμενη σε ταξίδια σε άλλες ηπείρους. Κι επειδή δεν ξέρουμε τι θα μπορούμε να βρούμε στον τόπο των διακοπών μας, καλό είναι να είμαστε προετοιμασμένοι. Με τη συμβουλή του γιατρού ή του φαρμακοποιού μας μπορούμε να έχουμε μαζί μας:

• Αντιδιαρροϊκά
• Προβιοτικά
• Διαλύματα με ηλεκτρολύτες ή σκονάκια ενυδάτωσης
• Αντισηπτικά μαντηλάκια και αντιβακτηριακό gel

Αυτό το ταξίδι δεν θα μας το χαλάσει τίποτε!

Η γαστρονομία είναι ταξίδι μέσα στο ίδιο το ταξίδι. Μας συνδέει με τους ανθρώπους, τις συνήθειες, την ιστορία του τόπου. Δεν υπάρχει λόγος να τη φοβόμαστε και να αποφεύγουμε τα πάντα. Αρκεί να έχουμε στο μυαλό μας κάποιους βασικούς κανόνες για την ασφάλειά μας.

Ο κουρκουμάς και η κουρκουμίνη που περιέχει, η φυσική χρωστική που του δίνει το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα του, θεωρείται ένα από τα σύγχρονα super food. Μπορούμε να προσθέσουμε κουρκουμά σε σούπες, σε smoothies και σε ροφήματα ή να το πάρουμε ως συμπλήρωμα διατροφής και να κερδίσουμε τις πολλές θετικές του ιδιότητες. Σε κάποιες περιπτώσεις, όμως είναι καλό να αποφεύγουμε τον κουρκουμά -ή έστω σε μεγάλες ποσότητες- ειδικά σε συνδυασμό με ορισμένα φάρμακα.

Τα οφέλη του κουρκουμά για καλή υγεία

Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι ο κουρκουμάς διαθέτει σημαντικές αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες για τον οργανισμό. Τόσο ο κουρκουμάς, όσο και η κουρκουμίνη, έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία πολλών φλεγμονωδών καταστάσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα, οι εποχιακές αλλεργίες και οι λοιμώξεις του αναπνευστικού (πνεύμονα). Ορισμένες έρευνες δείχνουν επίσης ότι ο κουρκουμάς μπορεί να βελτιώσει καταστάσεις όπως η κατάθλιψη, η υπερλιπιδαιμία (υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα) και η νόσος του Αλτσχάιμερ.

Πότε ο κουρκουμάς μπορεί να έχει «παρενέργειες»

Παρόλο που ο κουρκουμάς είναι φυσικό προϊόν, κυρίως σε μεγάλες ποσότητες ή με τη μορφή συμπληρώματος, μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα και συμπληρώματα διατροφής ή να μην ενδείκνυται για ορισμένες καταστάσεις υγείας. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να επηρεάσουν το πόσο καλά λειτουργεί ένα φάρμακο που έχει δώσει ο γιατρός ή την απορρόφησή του από τον οργανισμό.

Με ποια φάρμακα είναι καλό να αποφεύγουμε τον κουρκουμά

Αντιπηκτικά φάρμακα

Τα αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα εμποδίζουν την πήξη του αίματος και «αραιώνουν» το αίμα. Χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία ή την πρόληψη καταστάσεων όπως οι θρόμβοι αίματος ή σε καρδιαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εγκεφαλικών επεισοδίων και των καρδιακών προσβολών. Καθώς ο κουρκουμάς διαθέτει επίσης αντιπηκτική δράση, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για αιμορραγία και μώλωπες εάν λαμβάνεται μαζί με άλλα αντιπηκτικά φάρμακα.

Φάρμακα για διαβήτη

Ο κουρκουμάς και η κουρκουμίνη μπορεί να μειώσουν το σάκχαρο στο αίμα, γι’ αυτό χρειάζεται η συμβουλή του γιατρού εάν λαμβάνουμε οποιοδήποτε φάρμακο για τον διαβήτη που μειώνει το σάκχαρο στο αίμα. Σύμφωνα με μελέτη, η λήψη κουρκουμά μαζί με άλλα φάρμακα για το διαβήτη μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία, σημαντική μείωση του σακχάρου στο αίμα.

Αντιυπερτασικά

Η λήψη κουρκουμά με αμλοδιπίνη -δραστική ουσία σε φάρμακα για την υπέρταση- μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα του φαρμάκου στον οργανισμό, αυξάνοντας τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με την αμλοδιπίνη, όπως πόνο στο στομάχι, ζάλη, ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς, έντονο πόνο στο στήθος και λιποθυμία. Σύμφωνα με τους ερευνητές υπάρχει δραστική αύξηση των επιπέδων της αμλοδιπίνης στον οργανισμό όταν λαμβάνεται μαζί με κουρκουμά. Ωστόσο, η λήψη των δύο ουσιών μαζί δεν φαίνεται να μειώνει την αρτηριακή πίεση. Μελέτες αλληλεπίδρασης της αμλοδιπίνης και του κουρκουμά έχουν διεξαχθεί μόνο σε ζώα, επομένως απαιτείται έρευνα σε ανθρώπους.

Οιστρογόνα κατά την εμμηνόπαυση

Μεγάλες ποσότητες κουρκουμά μπορεί να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης με οιστρογόνα σε γυναίκες σε εμμηνόπαυση. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο κουρκουμάς συνδέεται με τους υποδοχείς οιστρογόνων στο σώμα, εμποδίζοντας τα οιστρογόνα να δράσουν όπως αναμένεται και μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Φάρμακα που μπορεί να βλάψουν το ήπαρ

Πολλά φάρμακα, ειδικά όταν λαμβάνονται μακροχρόνια, μπορεί να βλάψουν το συκώτι. Μία από τις πιο σοβαρές παρενέργειες που αναφέρθηκαν με τον κουρκουμά είναι ακριβώς οι ηπατικές βλάβες, που βέβαια αναφέρονται συχνότερα με δόσεις κουρκουμίνης 250-1.800 χιλιοστογραμμάρια ημερησίωςκαι μπορεί να περιλαμβάνουν την ηπατίτιδα (φλεγμονή του ήπατος), τη χολόσταση (όταν η ροή της χολής από το ήπαρ σταματά ή επιβραδύνεται) και την κυτταρική ηπατική βλάβη.

Σουλφασαλαζίνη για αυτοάνοσες παθήσεις

Η σουλφασαλαζίνη είναι ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αυτοάνοσων παθήσεων όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Η λήψη κουρκουμά με αυτό το φάρμακο μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σουλφασαλαζίνης στον οργανισμό, προκαλώντας ενδεχομένως παρενέργειες, ανάμεσά τους εξάνθημα, πόνο στο στομάχι, πόνο στο στήθος, αδυναμία και επιληπτικές κρίσεις.

Συμπερασματικά

Με την ευκαιρία που μιλάμε για τις τυχόν παρενέργειες του κουρκουμά -αν είναι σωστό να τις λέμε έτσι- ας επισημάνουμε ότι για κάθε συμπλήρωμα διατροφής που παίρνουμε είναι σημαντικό να έχουμε τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού ή τη συμβουλή του φαρμακοποιού ώστε να αποφύγουμε τυχόν δυσάρεστες συνέπειες.

Η ανακάλυψη των GLP-1 φαρμάκων

Η ιστορία αυτών των φαρμάκων ξεκίνησε πριν από δεκαετίες, όταν μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, συμπεριλαμβανομένου του Δανού επιστήμονα Δρ. Jens Juul Holst, ανακάλυψε τα μόρια GLP-1 σε μια πολυετή έρευνα. Αρχικός στόχος ήταν η θεραπεία του πεπτικού έλκους, αλλά μέσα από μια σειρά επιτυχημένων ανακαλύψεων, διαπιστώθηκε ότι τα GLP-1 μόρια μειώνουν δραματικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και το σωματικό βάρος. «Αυτά τα φάρμακα λειτουργούν εκεί όπου άλλες θεραπείες έχουν αποτύχει», δήλωσε ο Δρ. Holst, σημειώνοντας ότι η χρήση τους αποτελεί «πιθανό σημείο καμπής» για όσους αντιμετωπίζουν χρόνια παχυσαρκία.

«Όπως ακριβώς η κατάθλιψη και ο εθισμός περιγράφονται πλέον ως ασθένειες του εγκεφάλου, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ολοένα και περισσότερο το ίδιο για την παχυσαρκία – ότι, για πολλούς ανθρώπους, το να είναι παχύσαρκοι δεν είναι επιλογή ούτε αντανάκλαση έλλειψης θέλησης. Και, ενδιαφέρον είναι, ότι αυτή η νέα κατηγορία φαρμάκων ίσως να ενισχύει πραγματικά αυτή την άποψη» επισημαίνει ο Δρ. Giles Yeo στο CNN.

Πώς λειτουργούν τα GLP-1 φάρμακα

Τα GLP-1 μόρια ανήκουν στις λεγόμενες «μετα-θρεπτικές ορμόνες», οι οποίες εκκρίνονται μετά την κατανάλωση τροφής. Ενεργοποιούν μηχανισμούς στον οργανισμό που περιλαμβάνουν:

1. Ενίσχυση της παραγωγής ινσουλίνης από το πάγκρεας
2. Επιβράδυνση της πέψης, προκαλώντας αίσθημα κορεσμού
3. Διακοπή της υπερκατανάλωσης τροφής, μειώνοντας την επιθυμία για φαγητό μέσω δράσης στον εγκέφαλο.
4. Για κάποιους ανθρώπους που ποτέ δεν νιώθουν χορτασμένοι, αυτά τα φάρμακα προσφέρουν ανακούφιση από την «αδιάκοπη εσωτερική συζήτηση για το φαγητό», εξηγεί ο Holst.

Οι επιπτώσεις στην παχυσαρκία

Η παχυσαρκία είναι πλέον μία από τις πιο διαδεδομένες ασθένειες στον αναπτυγμένο κόσμο, συνδεδεμένη με διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, ακόμη και καρκίνο. Παρόλα αυτά, δεν είναι όλοι οι παχύσαρκοι ασθενείς. Όπως σημείωσε η Karin Conde-Knape, επικεφαλής ανάπτυξης φαρμάκων της Novo Nordisk, υπάρχουν και οι «ευτυχείς παχύσαρκοι», άνθρωποι που έχουν αυξημένο ΔΜΣ (δείκτη μάζας σώματος) χωρίς άλλα προβλήματα υγείας.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, η παχυσαρκία παραμένει επικίνδυνη, καθώς συχνά οδηγεί σε σοβαρές ασθένειες. Οι περισσότερες ιατρικές οργανώσεις, όπως η Αμερικανική Ιατρική Ένωση και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αναγνωρίζουν την παχυσαρκία ως ασθένεια.

Αμφιλεγόμενη χρήση και προβλήματα

Παρά την επιτυχία τους, τα φάρμακα GLP-1 συνοδεύονται από υψηλό κόστος, παρενέργειες και ερωτήματα για τη μακροχρόνια χρήση τους. Πάνω από το 50% των χρηστών σταματούν τη χρήση τους μέσα σε 12 εβδομάδες λόγω:

1. Παρενεργειών, όπως δυσκοιλιότητα, κόπωση και απώλεια μυϊκής μάζας.
2. Μείωσης της κοινωνικής χαράς του φαγητού, όπως ανέφερε ο Holst. «Πολλοί σταματούν να κοινωνικοποιούνται, γνωρίζοντας ότι δεν θα πεινάσουν ποτέ για δείπνο».
3. Οικονομικού κόστους, καθώς τα φάρμακα παραμένουν ακριβά και συχνά μη διαθέσιμα χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.

Μια επαναστατική, αλλά όχι απόλυτη λύση

Η παχυσαρκία παραμένει μία σύνθετη κατάσταση, που απαιτεί πολύπλευρη προσέγγιση. Η τακτική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή εξακολουθούν να είναι οι καλύτερες στρατηγικές για τη διαχείριση βάρους και τη συνολική υγεία. Τα φάρμακα GLP-1 λειτουργούν καλύτερα όταν συνδυάζονται με αλλαγές στον τρόπο ζωής και μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την αντιστροφή της παχυσαρκίας.

Ωστόσο, ο Holst προειδοποιεί ότι «δεν είναι πανάκεια» και ότι η χρήση τους πρέπει να γίνεται με προσοχή. Παρά τους κινδύνους, τα φάρμακα αυτά προσφέρουν ελπίδα σε όσους έχουν δώσει μάχη για χρόνια χωρίς αποτελέσματα.

Πηγή: CNN / Lifo.gr

Μελέτες αποκάλυψαν ότι τα φυτά αυτά ήταν πλούσια σε αντιοξειδωτικά και αντιμικροβιακά, ενώ το ένα γέννησε ελπίδες για την καταπολέμηση των υπερβακτηρίων. Οι μεγάλοι πίθηκοι, όπως γορίλες, χιμπατζήδες και ουραγκοτάγκοι, είναι γνωστό ότι αυτοθεραπεύονται χρησιμοποιώντας φυτά με θεραπευτικές ιδιότητες. Ένας τραυματισμένος ουρακοτάγκος, μαγνήτισε πρόσφατα τα φώτα της δημοσιότητας, όταν έβαλε πάνω στο σημείο τραυματισμού του μια πάστα φυτών για να θεραπευτεί.

Στην τελευταία μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PLOS ONE, οι βοτανολόγοι κατέγραψαν τα φυτά, που έτρωγαν οι γορίλες της δυτικής πεδιάδας στο εθνικό πάρκο Moukalaba-Doudou της Γκαμπόν. Ξεχώρισαν τέσσερα δέντρα, που ήταν πιθανό να έχουν θεραπευτικές ιδιότητες, με βάση συνεντεύξεις με τοπικούς θεραπευτές: το δέντρο Καπόκ (Ceiba pentandra), τη γιγάντια κίτρινη μουριά (Myrianthus arboreus), το αφρικανικό τικ (Milicia excelsa) και τη συκιά (Ficus).

Ο φλοιός των δέντρων – που χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική για θεραπεία από στομαχικά προβλήματα μέχρι στειρότητα, περιείχε χημικές ουσίες με φαρμακευτική δράση: από φαινόλες μέχρι φλαβονοειδή. Και τα τέσσερα φυτά έδειξαν αντιβακτηριδιακή δράση έναντι τουλάχιστον ενός πολυανθεκτικού στελέχους του κολοβακτηρίου E. Coli. Ειδικότερα, το δέντρο καπόκ είχε «αξιοσημείωτη δραστηριότητα» έναντι όλων των ελεγμένων στελεχών, είπαν οι επιστήμονες.

«Αυτό υποδηλώνει ότι οι γορίλες εξελίχθηκαν για να τρώνε φυτά, που τούς ωφελούν και υπογραμμίζει τα τεράστια κενά στη γνώση μας για τα τροπικά δάση της Κεντρικής Αφρικής», δήλωσε η Δρ Joanna Setchell, ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο του Durham, UK, που εργάστηκε στη μελέτη με τον Γκαμπονέζους. επιστήμονες. Σημειώνεται πως η Γκαμπόν έχει τεράστια ανεξερεύνητα δάση, τα οποία φιλοξενούν ελέφαντες, χιμπατζήδες και γορίλες, καθώς και πολλά φυτά άγνωστα στην επιστήμη.

Η λαθροθηρία και οι ασθένειες, ωστόσο, έχουν οδηγήσει στην εξαφάνιση ενός τεράστιου αριθμού γοριλών της δυτικής πεδιάδας στη φύση. Κατατάσσονται ως άκρως απειλούμενα στην Κόκκινη Λίστα της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης.

Πηγή: Pride / Guardian

Υπάρχουν κάποια πράγματα που καλό είναι να γνωρίζουμε για την επίδραση της ακραίας ζέστης στα φάρμακα, αλλά και για τους ασθενείς που τα λαμβάνουν σε καιρικές συνθήκες μεγάλης ζέστης.

Πώς αλλάζει η υψηλή θερμότητα τις επιδράσεις και την ποιότητα των φαρμάκων

Τα φάρμακα για κοινές παθήσεις μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία των ασθενών στη θερμότητα, μειώνοντας την ανταπόκριση του σώματος στις υψηλές θερμοκρασίες, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας εφίδρωσης και του ρυθμού ροής του αίματος. Τα κύματα καύσωνα αυξάνουν, επίσης, τον κίνδυνο φθοράς για σχεδόν όλα τα φαρμακευτικά σκευάσματα κάθε μορφής, είτε πρόκειται για κάψουλες, σπρέι, δισκία, σιρόπια ή κάποιας άλλης μορφής φάρμακα, εάν δεν διατηρούνται σε ένα συγκεκριμένο εύρος θερμοκρασίας.

Οι επιπτώσεις των φαρμάκων που σχετίζονται με τη θερμότητα μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με την ατομική κατάσταση υγείας, τη δοσολογία και τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Οι ασθενείς θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους σχετικά με την πιθανή προσαρμογή των δόσεων των φαρμάκων ή μία πιθανή αλλαγή στον προγραμματισμό για τις ιδιαίτερα ζεστές ημέρες και θα πρέπει να παραμένουν σε δροσερό μέρος, φροντίζοντας να είναι ενυδατωμένοι, αν χρειαστεί να έχουν μαζί τους φορητό ανεμιστήρα και να αναζητούν σκιερά σημεία ή το καλύτερο μέρη με κλιματισμό, λένε οι ειδικοί.

Ποια φάρμακα αυξάνουν την ευαισθησία στη θερμότητα

Φάρμακα για την αρτηριακή πίεση και την καρδιακή ανεπάρκεια: Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ΜΕΑ) καταστέλλουν τη δίψα, καθιστώντας πιο δύσκολο να νιώσει δίψα ο ασθενής και να πιει περισσότερο νερό, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο αφυδάτωσης. Οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου μπορούν να προκαλέσουν ανισορροπίες μετάλλων, καθιστώντας πιο δύσκολο για το σώμα να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του, ενώ οι β-αναστολείς μπορεί να δυσκολέψουν τον ιδρώτα ώστε να διατηρηθεί το σώμα δροσερό. Τα διουρητικά μπορούν επίσης να προκαλέσουν αφυδάτωση και ανισορροπίες των μετάλλων.

Φάρμακα για την αλλεργία: Μερικά αντιισταμινικά που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή μειώνουν την εφίδρωση και μπορούν να βλάψουν τη ρύθμιση της θερμοκρασίας.

Ψυχιατρικά φάρμακα: Ορισμένα αντιψυχωσικά φάρμακα περιορίζουν την ικανότητα των ασθενών να ιδρώνουν. Ορισμένα αντικαταθλιπτικά έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, αυξάνοντας την εφίδρωση και καταστέλλοντας τη δίψα. Διεγερτικά, όπως οι αμφεταμίνες και άλλα φάρμακα -που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας- μπορεί να αλληλεπιδράσουν με το κεντρικό νευρικό σύστημα για να αυξήσουν τη θερμοκρασία του σώματος.

Φάρμακα για τον θυρεοειδή: Τα χάπια θυρεοειδικών ορμονών μπορούν επίσης να αυξήσουν τη θερμοκρασία του σώματος, να επηρεάσουν τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και να προκαλέσουν υπερβολική εφίδρωση.

Ποιο είναι ένα ασφαλές εύρος θερμοκρασίας για τη φύλαξη των φαρμάκων

Η υπερβολική ζέστη (και το υπερβολικό κρύο) μπορεί να αλλάξει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των συνταγογραφούμενων και μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Ορισμένα φάρμακα μπορούν να «αντέξουν» θερμοκρασίες έως και 30 βαθμούς C, αλλά γενικά θα πρέπει να φυλάσσονται στους 15-25 οC, σε δροσερό, ξηρό μέρος, μακριά από το φως του ήλιου. Οδηγίες αποθήκευσης θερμοκρασίας για συγκεκριμένα φάρμακα μπορείτε να βρείτε στους ιστότοπους των αντίστοιχων φαρμακευτικών εταιρειών. Είναι δύσκολο να προβλεφθεί ο βαθμός στον οποίο υπό ακραίες θερμοκρασίες θα υποβαθμιστεί η δράση ενός φαρμάκου, επειδή κάθε φάρμακο είναι διαφορετικό.

Γενικά, πρέπει να προσέχουμε ώστε τα φάρμακα δεν μην να αφήνονται σε συνθήκες μεγάλης ζέστης, σε αυτοκίνητα για ώρες ή σε ταχυδρομικά κουτιά, εάν πρόκειται για φάρμακα που παραγγέλνονται μέσω ταχυδρομείου.