Ύστερα από έναν χρόνο ασφυκτικής πολιορκίας από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ και του Κιουταχή, η πείνα, οι αρρώστιες και οι συνεχείς επιθέσεις είχαν εξαντλήσει τους κατοίκους. Καμία βοήθεια δεν φαινόταν στον ορίζοντα. Μπροστά στην απόλυτη απόγνωση, οι Μεσολογγίτες πήραν τη γενναία απόφαση της Εξόδου, γνωρίζοντας πως ελάχιστοι θα επιζούσαν.

Με επικεφαλής οπλαρχηγούς όπως ο Δημήτριος Μακρής, ο Κίτσος Τζαβέλλας και άλλοι αγωνιστές, περίπου τρεις χιλιάδες πολιορκημένοι — άνδρες, γυναίκες και παιδιά — βγήκαν μέσα στη νύχτα, μέσα στη βροχή και στις φωτιές των εχθρών. Πολλοί έπεσαν μαχόμενοι, άλλοι συνελήφθησαν και λίγοι μόνο κατάφεραν να διαφύγουν. Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της πόλης, ο Χρήστος Καψάλης, συνειδητοποιώντας το αναπόφευκτο, πυρπόλησε την πυριτιδαποθήκη όπου είχαν καταφύγει τραυματίες και γέροντες. Προτίμησε να ανατιναχθεί παρά να παραδοθεί, σε μια πράξη που έμελλε να γίνει αιώνιο σύμβολο ηρωισμού.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου υπήρξε στρατιωτικά μια τραγωδία, όμως η ηθική της δύναμη ξεπέρασε τα όρια της Ελλάδας. Συγκλόνισε την Ευρώπη, ενέπνευσε καλλιτέχνες όπως ο Ντελακρουά και ποιητές όπως ο Σολωμός, που τη μετουσίωσε στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους». Από εκείνη τη νύχτα, το Μεσολόγγι πέρασε από την ιστορία στη συλλογική μνήμη ενός ολόκληρου έθνους.

Δύο αιώνες μετά, η θυσία του Μεσολογγίου παραμένει ζωντανή υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται με αγώνα και αυταπάρνηση. Το παράδειγμα των Μεσολογγιτών συνεχίζει να εμπνέει, φωτίζοντας τον δρόμο της αξιοπρέπειας και της συλλογικής ευθύνης για τις γενιές που έρχονται.

Λίγα λόγια για την έκθεση

Σπάνια αρχειακά τεκμήρια, χειρόγραφα και έντυπα βιβλία, έργα τέχνης, χάρτες και ιστορικά κειμήλια δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη όχι μόνο να βιώσει τις δραματικές στιγμές της πολιορκίας, αλλά και να συνειδητοποιήσει τη βαρύνουσα σημασία της συλλογικής θυσίας, τον εθνικό και διεθνή αντίκτυπο της Εξόδου.

Ταυτόχρονα, παρουσιάζονται τα γεγονότα που προηγήθηκαν και οδήγησαν στην αυτοθυσία των υπερασπιστών του Μεσολογγίου, ακολουθώντας την πορεία της πόλης στον χρόνο, την εξέλιξη και τη συμβολή της στον αγώνα της Aνεξαρτησίας, με αποκορύφωμα την εγγραφή της στη συλλογική μνήμη ως ένα διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας. Η ειδική έκδοση, στην οποία περιλαμβάνονται συνοδευτικά κείμενα και μέρος των εκθεμάτων, προετοιμάστηκε από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος με την επιμέλεια του Σταύρου Ζουμπουλάκη, Προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της ΕΒΕ.

Τα εγκαίνια της έκθεσης πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026 από την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Αν. Τασούλα. Χαιρετισμό απηύθυνε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη.

Πληροφορίες

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), Λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα
Διάρκεια Έκθεσης: 20 Μαρτίου έως 31 Αυγούστου 2026
Είσοδος ελεύθερη

Η έκθεση φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού (Κουμπάρη 1) και θα εγκαινιαστεί την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου από την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κύριο Κωνσταντίνο Αν. Τασούλα. Θα διαρκέσει έως τις 3 Μαΐου.

Στόχος της έκθεσης:

Να τιμήσει το κορυφαίο γεγονός της Ελληνικής Επανάστασης, που συγκλόνισε τη διεθνή κοινή γνώμη και ενίσχυσε τον Φιλελληνισμό.

Να αναδείξει τη σημασία και τη διαχρονικότητα της ηρωικής Εξόδου των Μεσολογγιτών.

Εκθέματα

Η έκθεση περιλαμβάνει περίπου 200 εκθέματα:

Αντιπροσωπευτικούς πίνακες, σχέδια, χαρακτικά, βιβλία και αντικείμενα.

Παρουσιάζεται ένα εκτεταμένο δείγμα της εικονογραφίας του Μεσολογγίου, του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και του Φιλελληνισμού.

Θεματικές Ενότητες

Η έκθεση διαρθρώνεται σε έξι ενότητες:

Το Μεσολόγγι πριν τον Αγώνα

Σχέδια και χαρακτικά περιηγητών που απεικονίζουν τη ζωή και τους κατοίκους της πόλης.

Η Ελληνική Επανάσταση και το φιλελληνικό κίνημα

Φιλελληνικές εκφάνσεις που μετατοπίζονται από τον θαυμασμό για την αρχαιότητα στη στήριξη της ανεξαρτησίας των Ελλήνων.

Μάρκος Μπότσαρης (1823) και Λόρδος Byron (1824)

Οι θάνατοι των δύο προσωπικοτήτων και η ενίσχυση της φήμης της πόλης ως ηρωικού προπυργίου.

1825-1826: Πολιορκία και Έξοδος

Επικεντρώνεται στην πολιορκία της πόλης και την Έξοδο των «Ελεύθερων Πολιορκημένων».

Παρουσιάζει έργα Ευρωπαίων καλλιτεχνών εμπνευσμένα από τη στιγμή ηρωισμού.

Ναβαρίνο και δημιουργία ανεξάρτητου κράτους

Η συμμετοχή των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ναβαρίνο και η συμβολή τους στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Το Μεσολόγγι μετά τον Αγώνα

Το Μεσολόγγι ως διαχρονικό σύμβολο του Αγώνα.

Στο σύνολό της, η έκθεση προσφέρει μια διαχρονική ματιά στο Μεσολόγγι από τις αρχές του 19ου αιώνα έως τις ημέρες μας.

Παρουσιάζεται σπάνιο εφήμερο υλικό: μονόφυλλα, αφίσες, περιοδικές εκδόσεις, ποιήματα, θεατρικά και μουσικά έργα υπέρ των αγωνιζομένων Ελλήνων.

Πολλά από αυτά φέρουν χρονολογία 1826.

Η πληθώρα των εκθεμάτων δείχνει τον αντίκτυπο και τη διαχρονικότητα της Εξόδου στη διεθνή κοινή γνώμη.

Κατάλογος Έκθεσης

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο (ελληνικά/αγγλικά), χρηματοδοτούμενο αποκλειστικά από τον Δήμο της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.

Συνεισφέροντες συγγραφείς:
Roderick Beaton, Όλγα Γιαννακογεώργου, Αντώνης Διακάκης, Σπυριδούλα Δημητρίου, Πανωραία Μπενάτου, Παντελής Μπουκάλας, Ξένια Πολίτου, Σταυρούλα Πολονύφη, John Robertson, Κωνσταντίνος Ι. Στεφανής, Αριστείδης Χατζής.

Επιμελητές έκθεσης: Κωνσταντίνος Ι. Στεφανής, Σπυριδούλα Δημητρίου, John Robertson
Σχεδιασμός έκθεσης: Ναταλία Μπούρα, υπεύθυνη Αρχείων Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη

Συνεργαζόμενα Ιδρύματα και Συλλέκτες

Στην έκθεση και στον κατάλογο προσέφεραν υλικό:

Βιβλιοθήκη ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», Bibliothèque Nationale de France, Βρετανική Σχολή Αθηνών, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, Συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου, Συλλογή Ιδρύματος Αντωνίου Ε. Κομνηνού, Packard Humanities Institute, Walters Art Museum, Κωνσταντίνος Αρνιακός, Θόδωρος Θεοδώρου, Ειρήνη-Ευανθία Καΐρη, Μιχάλης Κοτίνης, Νίκος Λύρος, Κίτσος Μπότσαρης, Νίκος Παπαλέξης, John Robertson, Συλλογή Σπύρου Σακαλή, Ρίκα και Φοίβος Σακαλής, Πέτρος Σιάμος, Αρτεμισία Τζάνου και ιδιώτες συλλέκτες που επιθυμούν να παραμείνουν ανώνυμοι.

Παράλληλες Εκδηλώσεις
Ξεναγήσεις

Πραγματοποιούνται από τον συνεπιμελητή της έκθεσης Κωνσταντίνο Ι. Στεφανή και τις συνεργάτιδες Μαρία Ξεναρίου και Αθηνά Ζουπαντή:

Πέμπτη 12/03/2026, ώρα 18:00

Πέμπτη 26/03/2026, ώρα 18:00

Πέμπτη 02/04/2026, ώρα 18:00

Πέμπτη 23/04/2026, ώρα 18:00

Σημείωση: Η συμμετοχή επιβαρύνει το εισιτήριο της έκθεσης (€9, €7) κατά €2.

Ομιλία

Τρίτη 07/04/2026, ώρα 19:30
Ομιλία του συγγραφέα και δημοσιογράφου Παντελή Μπουκάλα για τα δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται στις πολιορκίες και την Έξοδο του Μεσολογγίου.

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Σχολικές ομάδες (Ε΄ Δημοτικού έως Γ΄ Λυκείου) μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα «Γράφουμε Ιστορία!».

Επισκέπτες με απώλεια όρασης ή τυφλότητα: πρόγραμμα «Βλέποντας με τις Αισθήσεις».

Επισκέπτες με ήπια γνωσιακή διαταραχή ή αρχόμενη άνοια: πρόγραμμα «Ώρα για Μουσείο!».

Πληροφορίες: Μουσείο Μπενάκη – Εκπαίδευση

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν την πίεση να οργανώσουμε εντυπωσιακές συγκεντρώσεις και να πούμε «ναι» σε κάθε πρόσκληση. Στη Σουηδία, όμως, έχει αναδειχθεί μια εναλλακτική που εγκρίνει και το Instagram: το Fredagsmys. Πρόκειται για μια παράδοση που σηματοδοτεί την έναρξη της βραδιάς και μεταφράζεται ως «χαλαρή Παρασκευή» ή «Παρασκευή στο σπίτι», όπως εξηγεί η Sofie Roos, σεξολόγος και συγγραφέας στο Passionerad.

«Κατά τους κρύους και σκοτεινούς μήνες, το Fredagsmys μας επιτρέπει να περνάμε χρόνο με αγαπημένα πρόσωπα σε ζεστό και χαλαρό περιβάλλον, ακόμα κι όταν νιώθουμε εξαντλημένοι», αναφέρει η Roos. «Είναι μια στιγμή που προτεραιότητα έχει η ευεξία κι όχι το networking ή η ανάγκη να δείχνουμε πάντα τον καλύτερό μας εαυτό».

Στο TikTok, δεκάδες βίντεο 20άρηδων και 30άρηδων δείχνουν πώς απολαμβάνουν τη βραδιά στο σπίτι, με αγαπημένα σνακ. Για τη Marta, συνιδρύτρια βρετανικής εταιρείας πολυτελών διακοπών, Fredagsmys σημαίνει άναμμα τζακιού στις 6 μ.μ., χοντρές μάλλινες κουβέρτες και ένα μπουκάλι κρασί. Μετά από σπιτική πάστα ή πίτσα, λατρεύει να χαλαρώνει στον καναπέ βλέποντας ταινία, συνοδεία σοκολάτας και mince pie. Μερικές φορές καλεί φίλους, αλλά οι μικρές παρέες συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στην αίσθηση θαλπωρής.

Πώς το Fredagsmys αντιμετωπίζει το άγχος του FOMO

Οι γιορτές εντείνουν το αίσθημα ότι «κάτι χάνουμε» κάθε Παρασκευή βράδυ. Το γνωστό FOMO (Fear of Missing Out), δηλαδή ο φόβος ότι θα μετανιώσεις αν μείνεις σπίτι, γίνεται πιο έντονο όταν όλοι γύρω σου οργανώνουν εξόδους ή ταξίδια. Η Kiana Shelton, ψυχοθεραπεύτρια στη Mindpath Health, σημειώνει ότι τα social media ενισχύουν αυτό το συναίσθημα, αφού οι εικόνες από χαρούμενες παρέες δημοσιεύονται αμέσως, αφήνοντας πολλούς με αίσθημα αποκλεισμού.

Ακόμη κι αν δεν υπήρχαν τα social media, διαφημίσεις, ταινίες και έργα όπως αυτά του Norman Rockwell μας έδειχναν πώς πρέπει να μοιάζει η τέλεια γιορτή. Σύμφωνα με τη ψυχολόγο Lienna Wilson, το FOMO έχει εξελικτικές ρίζες: η επιβίωσή μας βασιζόταν στο ανήκειν σε μια ομάδα. Έτσι, κάθε ένδειξη απόρριψης ή αποκλεισμού βιώνεται ως απειλή.

Η υιοθέτηση του Fredagsmys μπορεί να μειώσει αυτή την πίεση και να κάνει τα σαββατοκύριακα πιο ξεκούραστα.

Γιατί το Fredagsmys κερδίζει έδαφος παγκοσμίως;

Οι γιορτές υποτίθεται πως είναι περίοδος χαράς και ξεγνοιασιάς – μέχρι να αρχίσεις να συγκρίνεις τα σχέδιά σου με τις αναρτήσεις άλλων. Ξαφνικά, ένα απλό δείπνο φαντάζει άχρωμο μπροστά στα εντυπωσιακά τραπέζια των influencers ή τις φωτογραφίες φίλων από το Λονδίνο. Όπως λέει η Wilson, δίνουμε υπερβολική αξία στην παραγωγικότητα και την τελειότητα, οδηγώντας τον εαυτό μας στην εξάντληση.

Σε αντίθεση με τη συνήθεια της υπερκατανάλωσης στις γιορτές, το Fredagsmys στηρίζεται στην απλότητα. Όλοι μπορούν να συμμετέχουν: είτε βλέποντας ταινία υπό το φως κεριών είτε φτιάχνοντας έναν δίσκο με πατατάκια και γλυκά. Η Shelton συμφωνεί πως είναι εύκολο να προσαρμοστεί στα μέτρα σου και στον προϋπολογισμό σου.

Η πανδημία έκανε πιο έντονη την ανάγκη για ουσιαστική επαφή. Οι μικρότερες παρέες ευνοούν τις βαθύτερες συζητήσεις σε σχέση με τα θορυβώδη μαγαζιά. Εξάλλου, ανεβάζοντας ένα σχετικό βίντεο νιώθεις μέλος μιας κοινότητας – ακόμα κι αν περνάς μόνος τη βραδιά.

Το Fredagsmys ως αυτοφροντίδα – Πρακτικές συμβουλές

«Δεν αισθάνομαι πλέον FOMO», λέει η Marta. «Οι ήσυχες Παρασκευές μου δίνουν περισσότερη ενέργεια από κάθε έξοδο». Το Fredagsmys αφορά τη στιγμή: είτε κοιμάσαι νωρίς είτε διαβάζεις βιβλίο είτε ακούς μουσική. Η Roos προσθέτει ότι η αυτοφροντίδα δεν σημαίνει πάντα δράση – συχνά είναι απλά να μην κάνεις τίποτα ιδιαίτερο ώστε να εκτιμήσεις περισσότερο τις κοινωνικές εκδηλώσεις όταν συμμετέχεις σ’ αυτές.

Η Shelton παρατηρεί ότι συχνά βλέπουμε την αυτοφροντίδα ως πολυτέλεια ή λύση ανάγκης ενώ θα έπρεπε να είναι προληπτική πρακτική κατά της εξουθένωσης. Αν νιώθεις ενοχές επειδή προτιμάς χαλαρά σχέδια στις γιορτές, δοκίμασε να επαναπροσδιορίσεις τη στάση σου: σκέψου ότι επιλέγεις συνειδητά αυτό που έχεις ανάγκη τώρα.

Επιπλέον, οι πολλές γιορτινές εκδηλώσεις συχνά εκτροχιάζουν τις προσπάθειές μας για μέτρο στο φαγητό ή το ποτό. Όπως τονίζει η Wilson, μένοντας σπίτι έχεις τον έλεγχο του τι καταναλώνεις.

Πώς να οργανώσεις το δικό σου Fredagsmys

Η Shelton προτείνει τον κανόνα «ICU»: I (Intention) – θέσε πρόθεση για τη βραδιά (π.χ., «θέλω να νιώσω ηρεμία»), C (Create your vibe) – δημιούργησε ατμόσφαιρα με φαγητό, μουσική και φωτισμό που ταιριάζει στη διάθεσή σου, U (Unplug) – απενεργοποίησε συσκευές και απόλαυσε τη βραδιά χωρίς περισπασμούς.

Η Wilson προτείνει δραστηριότητες όπως διάβασμα ή άλλες χαλαρωτικές ασχολίες που ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα και μας βοηθούν να νιώσουμε ισορροπημένοι και ασφαλείς.

Η Roos συστήνει επίσης κεράκια, μουσική και μακριά από κινητά τηλέφωνα. Απλές συνταγές όπως πίτσα ή τάκος κι ένα διασκεδαστικό φιλμ συμπληρώνουν ιδανικά τη βραδιά. «Αυτή η χαλάρωση στέλνει σήμα στον εγκέφαλο ότι η εργάσιμη εβδομάδα τελείωσε», λέει η ίδια. Τα οφέλη; Λιγότερο στρες, καλύτερος ύπνος κι αυξημένη ενέργεια.

«Το τέλειο Fredagsmys δεν είναι περίπλοκο ούτε πολυτελές», συνοψίζει η Roos. Σημασία έχει να περνάμε όμορφα χωρίς προσδοκίες ή υποχρεώσεις.

Με πληροφορίες από Huffpost

Στις 10 Απριλίου 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (ΙΕΕΕ), παρούσα πάντοτε στα μεγάλα εθνικά γεγονότα, αποφάσισε να εντάξει στο επετειακό πρόγραμμα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου (ΕΙΜ) την πρωτοποριακή πρόταση της Μεσολογγίτισσας κριτικού βιβλίου Λαμπρινής Κουζέλη για τη δημιουργία μιας συλλογής ακουστικών βιβλίων με τίτλο: «200 βιβλία για 200 χρόνια. Διαβάζουμε για το Μεσολόγγι, 1826-2026».

Το ΕΙΜ θα υποστηρίξει την υλοποίηση της πρότασης και με την ολοκλήρωσή της θα φιλοξενήσει τη συλλογή των ακουστικών βιβλίων στον ιστότοπό του προσφέροντας, από τον Απρίλιο του 2026, τα 200 audiobooks και podcasts για το Μεσολόγγι σε ελεύθερη πρόσβαση στο ελληνικό και στο διεθνές κοινό.

Με τις φωνές εθελοντών αφηγητών από τη Νέα Υόρκη ώς το Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και την Αθήνα, κι από την Κέρκυρα ώς την Κύπρο, δρασκελίζουμε το κατώφλι του τυπογραφείου των «Ελληνικών Χρονικών» του Μάγερ και του Μεσθενέα, ακούμε τον Σπυρίδωνα Τρικούπη να εκφωνεί τον επικήδειο του Μπάιρον και συγκλονιζόμαστε από τις σπαρακτικές εκκλήσεις του αρχηγού της Φρουράς για βοήθεια.

Οι ιστορίες του παρελθόντος συναντούν εκείνες του παρόντος σε audiobooks και podcasts που σκιαγραφούν το προφίλ της πόλης στη διάρκεια των τελευταίων 200 χρόνων, τη μαγεία της λιμνοθάλασσας, τα διονυσιακά πανηγύρια, τη χαρακτηριστική ατμόσφαιρά της. Θα ακούσουμε αυθεντικές πηγές, απομνημονεύματα αγωνιστών και ιστορικές αφηγήσεις, περιηγητικά κείμενα και βιογραφίες, ποιήματα και μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και παραμύθια. Podcasts θα ξετυλίξουν αφηγήσεις για τις αθλητικές ομάδες της πόλης, για την καθημερινότητα στις αλυκές και τα ιβάρια, για συνταγές με αυγοτάραχο και λαβράκι, για τη λογοτεχνία ντόπιων συγγραφέων. Λαογραφικά κείμενα και σύγχρονη ζωή, η γλώσσα και η μουσική του τόπου, ο γοητευτικός υγρότοπος και τα έθιμα των ανθρώπων ζωντανεύουν μέσα από αφηγήσεις για μεγάλους και για παιδιά, στα ελληνικά αλλά και σε άλλες γλώσσες.

Φωνές οικείες και αναγνωρίσιμες, φωνές που αποτελούν ιστορικό τεκμήριο, φωνές με τη φρεσκάδα και την ελπίδα των νιάτων, θα μας κάνουν παρέα από την ιστοσελίδα με αποσπάσματα από τις ηχογραφήσεις καθώς πραγματοποιούνται.

Αν θέλετε να ενταχθείτε στη συντροφιά των αφηγητών ή αν θέλετε να «υιοθετήσετε ένα βιβλίο» καλύπτοντας το κόστος παραγωγής του, επισκεφθείτε την παραπάνω ιστοσελίδα του έργου και δηλώστε συμμετοχή έως τις 30 Ιουνίου 2025.

Το κύμα αφηγήσεων από όλον τον κόσμο θα καταλήξει τον Απρίλιο του 2026 στο Μεσολόγγι.

Κι η κατάνυξη, αυτό το σπρώξιμο των ποδιών μας πίσω από κάποιον Επιτάφιο στο χωριό, ανάμεσα σε μυρωδιές λουλουδιών και ανθρώπων, μοιάζει να είναι η ξεκούραση που προσδοκούσαμε μαζί με την πρώτη ζεστή ημέρα της άνοιξης. Κάθε τέτοια μέρα, κάθε Μεγάλη Παρασκευή, μοιραζόμαστε τις μοναξιές μας με τους μόνους αυτού του κόσμου και πιστεύουμε στα θαύματα γιατί θυμόμαστε πως πρέπει να ελπίζουμε.

Έξοδος

Η τελετή γινόταν στη μεγάλη σάλα, μόλις μ’ είχαν ξεκρεμάσει απ’ το ηλιοβασίλεμα, με τύλιξαν μ’ ένα σεντόνι, μα οι πληγές φάνηκαν στον τοίχο, το πλήθος συνωστίζονταν στις σκάλες, ζητούσε ν’ αναστηθώ, μα εγώ έπρεπε να μείνω αγνός από θαύματα, και κρυβόμουν πίσω απ’ τα παλτά των ξένων στο διάδρομο, τρώγοντας τα φύλλα από παλιά ημερολόγια, το ξημέρωμα ήταν ωχρό πίσω απ’ τις μπουκάλες, βγήκα στο δρόμο και γονάτισα στον πρώτο περαστικό, «γιατί το ‘κανες;» με ρωτούσε ο Θεός, «είναι ο καιρός της βασιλείας μου, Κύριε, πώς ν’ αρνηθώ;» και τότε ο Θεός μου ‘βαλε στο χέρι αυτό το κλειδί, έτσι μπορώ τώρα ν’ ακούω ήρεμος το ανελέητο βήμα πίσω απ’ τον τοίχο, αθέατος μέσα σε όποια θεία εικόνα.

Ήμουν τόσο μονάχος, που τα σκυλιά που με γάβγισαν στο δρόμο ανέβαιναν τώρα μαζί μου στον ουρανό.

ΑTHeRee

Ένα μεζεδοπωλείο/μαγειρείο/καφενείο που κατά κάποιο τρόπο ξαναέδωσε ζωή στη στοά που φιλοξενούσε -το επίσης μαγειρείο- Τα Κύθηρα. Μιλάμε για τη στοά Τοσίτσα στο κέντρο της πόλης, όπου το ΑTHeRee με τη μαμαδίστικη κουζίνα του και τους πολύ γευστικούς μεζέδες του, που καλύπτουν όλα τα γούστα, μας θυμίζει πως το απλό μπορεί να είναι το πιο νόστιμο από όλα.

Κολοκοτρώνη 29, Αθήνα

Ρίνι

Ανάμεσα από το Αρχαιολογικό Μουσείο, την Πατησίων, την πλατεία Αιγύπτου και τη λεωφόρο Αλεξάνδρας, η σεφ Μαρίνα Χρονά, μαζί με τον Νίκο Τσιλίδη, μας συστήνουν ένα μπιστρο-μαγερείο με comfort πιάτα και ζέστη ατμόσφαιρα. Σε έναν άκρως φιλόξενο χώρο, μίνιμαλ, που κρατάει ένα στυλ, τα ζητούμενα είναι τα απλά, η εποχικότητα των πρώτων υλών και η value for money φιλοσοφία, με πιάτα που έχουν κατά βάση ελληνικό πρόσημο.

Ρεθύμνου 8, Αθήνα

Meigma

Το δεύτερο εγχείρημα της σεφ Μαρίνα Χρονά μας αποδεικνύει πως μιλάμε πια για ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πρόσωπα όσον αφορά το νέο κύμα της comfort κουζίνας στην πόλη μας. Μετά το Ρίνι λοιπόν, ήρθε και το Meigma το οποίο συστήνεται ως ένα μοντέρνο μεζεδοπωλείο. Χώρος και μεζέδες με άποψη, που συνδυάζουν το εγχώριο με το διεθνές, συνοδεύονται πάντοτε εξαιρετικά με σε μία από τις 70 ετικέτες κρασιού από τον ελληνικό αμπελώνα.

Μεγ. Αλεξάνδρου 114, Αθήνα

Καΐρειον

Το Καΐρειον, που φλερτάρει με την ταμπέλα του feelgood καφενείου ή με εκείνη της γαστρο-ταβέρνας, μας κάνει να αναζητήσουμε την πιο παλιά στοά της Αθήνας, τη στοά από την οποία πήρε και το όνομά του. Μιλάμε για ένα μεζεδοπωλείο οικείο και άνετο, που θέλει να γίνει στέκι, στόχος που είναι εξόχως ταιριαστός με την τοποθεσία του. Παράλληλα, διαθέτει και έναν σύγχρονο αέρα στη πόλη προσεγμένη διακόσμηση, χωρίς να παρεκκλίνει από τον στόχο που αναφέραμε πριν: Να συντηρήσει ένα vibe γειτονιάς και να σερβίρει φαγητό με έμφαση στην καλή πρώτη ύλη από μικρούς ‘Ελληνες παραγωγούς. Εδώ, θα απολαύσεις ελληνικά πιάτα με πινελιές από τα Βαλκάνια και την κοντινή Ανατολή, με την υπογραφή του σεφ Γιώργου Νούσια.

Καΐρη 6, Αθήνα

Manari

Η κρεατοταβέρνα Manari αγαπά το κρέας και τη σχάρα, κάτι που εξακολουθεί να την κάνει περιζήτητη, γιατί αυτός ο συνδυασμός ποτίζει τις γλώσσες μας με νοσταλγία. Στην επιτυχία συμβάλλουν και το ατμοσφαιρικό σκηνικό, τα εξαιρετικά ορεκτικά, αλλά και τα μαγειρευτά, που κάνουν την ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και το σύγχρονο να είναι ιδανική. Αν αγαπάτε το κρέας, αυτή η ταβέρνα είναι μονόδρομος για εσάς.

Πλ. Αγίων Θεοδώρων 3, Αθήνα

Φωτογραφίες: Instagram

Παρακάτω προτείνουμε μαγαζιά για να απολαύσετε αυτή τη γευστική παράδοση.

Ατλαντικός

Αυτό το ψαροταβερνάκι σε έναν πεζόδρομο που φαίνεται από την Ερμού και που φέρνει μια νησιώτικη νότα στο κέντρο, κάνει πολύ ωραίο μπακαλιάρο – και όχι μόνο – που ευτυχώς τον σερβίρει όλο το χρόνο. Τραγανός και ζουμερός ταυτόχρονα, έρχεται πολύ παραδοσιακά στη λαδόκολλα. Όσο για τη σκορδαλιά, μπορεί να είναι λίγο ελαφριά αλλά είναι πολύ νόστιμη και νομίζουμε πως από κάποιους προτιμάται έτσι. Οι πατάτες του που κόβονται σε ροδέλες είναι επίσης πολύ νόστιμες και θυμίζουν την παλιά καλή ταβέρνα δίπλα στο κύμα. Μάλιστα, κάνουν και πολύ νόστιμο ψαροσάντουιτς, που το δοκίμασε και η διάσημη τραγουδίστρια Rosalia που βρέθηκε να τρώει incognito στα τραπεζάκια του Ατλαντικού το καλοκαίρι του 2023, μετά τη συναυλία της στην Αθήνα.

Αυλητών 7, Ψυρρή

Αξώτης

Στον Αξώτη, ένα ταβερνάκι πρώην στέκι οικοδόμων, όπως όλοι γνωρίζουν πας για τα εκλεκτά κρέατα από τη Νάξο, ειδικά για τα παϊδάκια. Εκείνο όμως που δεν ξέρουν οι περισσότεροι είναι ότι η θεϊκή ρετσίνα που σερβίρουν σ’ αυτό το κουτούκι ταιριάζει απόλυτα με τον μπακαλιάρο-σκορδαλιά τον οποίο κάνουν πεντανόστιμο. Αυτή την 25η Μαρτίου λοιπόν, ανέβα με την παρέα σου στα Τουρκοβούνια και απόλαυστε αυτό το παραδοσιακό πιάτο, με σωστά βρασμένα χόρτα, ακριβώς όπως πρέπει τηγανητά κολοκύθια και πατάτες, τυροκαυτερή, τζατζίκι, και φυσικά επιλέγοντας και λεμονάτο χαλβά για κλείσιμο.

Παπαρσένη 15, Πολύγωνο

Η Λέσβος

Αν και πολλοί λένε ότι οι αργίες είναι πάντα καλύτερες στην εξοχή, κάτι μαγαζάκια όπως η Λέσβος διαψεύδουν αυτούς τους ισχυρισμούς. Στο ουζερί αυτό στα Εξάρχεια η διάθεση είναι χαλαρή και το σκηνικό θυμίζει παλιές εποχές. Τα νόστιμα πιάτα και οι δεκάδες ετικέτες ούζων συνδυάζονται τέλεια με την αγαπημένη σας παρέα. Δοκιμάστε τους κολοκυθοκεφτέδες που δε λείπουν από κανένα τραπέζι, ψητές σαρδέλες, η απαλή φάβα, το πολύ πετυχημένο κοκινιστό χταπόδι και κάθε λογής τηγανητά ψιλόψαρα.

Εμμανουήλ Μπενάκη 38, Εξάρχεια

Τραβόλτα

Η ψαροταβέρνα αυτή πηρέ το όνομα της από έναν μποέμ τύπο του Περιστεριού τον Λάκη τον Τραβόλτα, ο οποίος όπως φαντάζεστε άφησε εποχή με τις χορευτικές του ικανότητες τη δεκαετία του ’80. Η ταβέρνα αυτή είναι φημισμένη για τα θαλασσινά της κι έτσι από το μενού της 25ης Μαρτίου δεν μπορεί να λείπει και το δίδυμο μπακαλιάρος-σκορδαλιά, με τον μπακαλιάρο είτε τηγανητό, είτε στη σχάρα. Η σκορδαλιά είναι φανταστική και γίνεται από πατάτες αλεσμένες, με σκόρδο και ελαιόλαδο και στην υφή της μοιάζει πραγματικά σαν αλοιφή.

Αγ. Παύλου 33 & Αρκαδίας, Μπουρνάζι

Μαγεμένος Αυλός

Σε ένα από τα πιο γνωστά, ιστορικά και παραδοσιακά εστιατόρια της πόλης, εκεί που έτρωγε και ο Μάνος Χατζιδάκις, μας περιμένουν διάφορες νηστίσιμες λιχουδιές κάθε τέτοια εποχή. Όσο για την ημέρα της 25ης Μαρτίου, από τα πιάτα μας δεν θα λείψει ο τηγανητός μπακαλιάρος, μια γενναιόδωρη μερίδα φαγητού με το ψάρι να είναι τραγανό και χρυσαφένιο. Την απαραίτητη σκορδαλιά, την χτυπάνε στο παλιό ξύλινο γουδί μέχρι να γίνει αφρός! Επίσης και φέτος, θα υπάρχει ζωντανή μουσική και θα παιχτούν τραγούδια σχετικά με την ημέρα. Αυτό το μέρος σας υπόσχεται μια βουτιά σε μια εποχή που νοσταλγούν πολλοί.

Αμύντα 4, Παγκράτι

Κεντρική φωτογραφία: Cantina, Ουζερί Λέσβος / Φωτογραφίες: Facebook