Δεν έχω πάει ποτέ στο Μικρό Χωριό και να έχει χειμωνιάτικο κρύο. Και πόσο ανυπομονούσα. Να δω τα πέτρινα μπαλκόνια βρεγμένα, τις καμινάδες, τα δέντρα που κρατούν την καταιγίδα στα φύλλα για μέρες, να φάμε ζεστά όσπρια, να δούμε από κοντά ξανά τους ευρεσιτέχνες της ζωής, που ζεσταίνουν τα ρούχα τους στον ήλιο, νοιάζονται για το χώμα τους, συναντούν τους φίλους τους χαράματα, κρατώντας ένα ωραίο ξύλο για ισορροπία και ρίχνοντας ένα πολύ χοντρό ρούχο στους ώμους.

Δύναμη η φύση. Γιατρεύει τα μυωπικά μάτια, τους κυρτούς ώμους, το λαχάνιασμα. Είναι όλα γύρω. Σκέτα και όσα πρέπει. Τα λίγα σπίτια είναι στολισμένα. Παρατηρώ τους ξυλόφουρνους. Κάνουμε βόλτα με τα πόδια- κούτσουρα από το κρύο. Ένα αγόρι, σχεδόν παιδί, ρίχνει λάδι σε μια πίτα. Της τραγουδάει. Γιατί; Είναι μέρος της νοστιμιάς.

Κοίτα το Βελούχι. Απίστευτο, ε; Και τότε άρχισαν να περνούν από μπροστά μου όλοι οι τόποι, που έκαναν τα καλοκαίρια μου να μοιάζουν σημαντικά: Δομνίστα, Κρίκελο, Κρικελοπόταμος, Προυσός, Κορυσχάδες, Βίνιανη, Μικρό και Μεγάλο Χωριό. Μέγδοβας. Και ξεχύθηκαν από μία φράση: «κοίτα το Βελούχι».

Και δεν είναι νοσταλγία, ούτε «πείνα» για τα κεκτημένα καύσιμα μιας ωραίας παιδικής ηλικίας. Τα βουνά το κάνουν αυτό. Σε κάνουν δέντρο τους, αν τα αγαπάς. Σου κρατάνε θέση στις κορυφές, εκεί που το ελάχιστο ενώνεται με τον πυκνό αέρα.

Κύριε Διονύση, ρωτάει ο φίλος μου, πώς είναι ο χειμώνας εδώ; Και γιατί να είναι αλλιώς; Απλά εδώ ακούς και σε ακούνε. Τι θα φάτε; Θέλετε τραχανά;

Είναι απόγευμα προς βράδυ. Δε μου πάει η καρδιά να μη φάω τραχανά, που παλιά ήταν για μένα η «βαρετή γαλατόσουπα», αλλά αυτή τη στιγμή, θέλω να τον δοκιμάσω, σε βαθύ πιάτο με μπλε τελίτσες γύρω γύρω και ψωμί, που η ψίχα του παγώνει, αλλά έχει υπέροχη γεύση.

Πού τελειώνουν τα βουνά; Δεν τελειώνουν, δε θα τελειώσουν ποτέ, μου έλεγε ο παππούς. Δεν τελειώνει το νερό σε αυτές τις πηγές. Ούτε καν η συμπόνια των λύκων. Ούτε το κλαρίνο, όπως ακούγεται από το εκκλησάκι του Άη Θανάση.

Ούτε η μνήμη, όπως την σχεδίασαν εκείνοι που ήξεραν και μας έκαναν να τους αγαπήσουμε βαθιά.

Η Δομνίστα χτισμένη σε υψόμετρο 1.003 μέτρων κρατάει όλα τα καλά στοιχεία της ευρυτανικής γης με λιτότητα κι αυθεντικότητα. Καταρχάς είναι φωλιασμένη μέσα σε ένα πυκνό ελατοδάσος, πραγματικά απέραντο. Δεύτερον, όπως και σε πολλά άλλα χωριά της ορεινής κεντρικής Ελλάδας, τα νερά, οι πηγές και τα πλατάνια περισσεύουν. Επιπλέον, όπως και άλλα χωριά της Ρούμελης, έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην ελληνική ιστορία. Η Δομνίστα υπήρξε ένα χωριό στο οποίο βρήκε καταφύγιο ένας από τους πιο σημαντικούς οπλαρχηγούς της Ελληνικής Επανάστασης, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, μετά τη μάχη της Βράχας, το 1824.

Για να φτάσετε στο χωριό, με αφετηρία την Αθήνα θα χρειαστείτε να οδηγήσετε 4 ώρες αφού έχετε περάσει πρώτα από μεγαλύτερα μέρη όπως την πρωτεύουσα του πρώην νομού, το Καρπενήσι και το «κοσμοπολίτικο», σίγουρα πολύ πιο ανεπτυγμένο τουριστικά Μεγάλο Χωριό.

Στον 20ο αιώνα, το χωριό πρωταγωνίστησε και πάλι. Από εδώ, το 1942 ο Άρης Βελουχιώτης κήρυξε με τον ΕΛΑΣ την έναρξη της ένοπλη αντίστασης στους Γερμανούς. Η Δομνίστα αναφέρεται κατά καιρούς ως «η Αγία Λαύρα» της Εθνικής Αντίστασης» η οποία τιμάται με ένα μνημείο που έχει στηθεί σε αμφιθεατρικό σημείο κοντά στην πλατεία του χωριού. Την ίδια στιγμή, υπάρχει ένα μικρό, αλλά περιποιημένο λαογραφικό μουσείο στο οποίο μπορεί κανείς να γνωρίσει τον τρόπο ζωής μιας περασμένης εποχής μέσα από φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, παλιές φορεσιές και αντικείμενα.

Με τέτοιες υποδομές, μια όμορφη πλατεία και με τα πολλά περιποιημένα σπίτια που βλέπει κανείς στο χωριό θα περίμενε κανείς η Δομνίστα να είναι ένα μεγάλο χωριό. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει, τουλάχιστον τον χειμώνα. Οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 15. Το καλοκαίρι βέβαια είναι μία τελείως άλλη ιστορία. Ο πληθυσμός τότε φτάνει τα 1500-2000 άτομα. Οι Δομνιστιανοί που έχουν μεταναστεύσει στην Αθήνα, τη Λαμία, το Καρπενήσι, αλλά και άλλες πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού επιστρέφουν στον τόπο τους τον οποίο υπεραγαπούν. Ανάλογη κοσμοσυρροή αναμένεται και το τριήμερο 28 έως 30 Οκτωβρίου. Τότε διοργανώνεται η 17η Γιορτή Τσίπουρου που αναμένεται να συγκεντρώσει πάρα πολύ κόσμο από όλη την Ελλάδα. Όσοι βρεθούν στη γιορτή, θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν δωρεάν άφθονο τσίπουρο και τσιπουρόμελο, παραδοσιακούς μεζέδες και φυσικά κάστανα, άλλο ένα signature προϊόν της ορεινής Ελλάδας.

Δραστηριότητες- Aξιοθέατα

Η γιορτή Τσίπουρου είναι μια καλή αφορμή να επισκεφθείτε τη Δομνίστα είτε σαν ορμητήριο της εκδρομής σας είτε στο πλαίσιο ενός ταξιδιού στην ευρύτερη περιοχή. Όμως, περισσότερο από τους φίλους του γλεντιού, την Δομνίστα θα λατρέψουν οι φυσιολάτρες. Από το χωριό ξεκινάνε και περνάνε μια σειρά από καταπληκτικά δασικά μονοπάτια. Πεζοπορώντας σε αυτά, έχετε την καλύτερη εικόνα της ευρυτανικής φύσης, το ίδιο ισχύει και για τους φίλους της ορεινής ποδηλασίας.

Η Δομνίστα, επίσης, δεν απέχει πάνω από 50-55 λεπτά με το αυτοκίνητο από το φαράγγι Πάντα Βρέχει, με τους ξεχωριστούς καταρράκτες, μέσα σε οργιώδη φύση, Σημειωτέον βέβαια ότι το Πάντα Βρέχει δεν είναι επισκέψιμο τη χειμερινή περίοδο. Όσον αφορά το ίδιο το χωριό, ξεχωρίζει η πέτρινη γέφυρα του Κρικελοπόταμου, όπως και το ξέφωτο στο οποίο βρίσκεται το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία. Ένας μέρος πραγματικά παραμυθένιο για όποιον το επισκέπτεται. Και βέβαια γύρω από το ορεινό χωριό υπάρχουν πολλά σημεία με καταπληκτική θέα, το καλύτερο σκηνικό για τις φωτογραφίες σας.

Διαμονή- Φαγητό

Αν θέλετε κάτι με λιγότερη πολυκοσμία από το Μεγάλο Χωριό ή το Καρπενήσι για τη διαμονή σας στην Ευρυτανία, η Δομνίστα σας δίνει αυτή την δυνατότητα. Λίγο έξω από το χωριό, βρίσκεται το συγκρότημα Υλήεσσα. Αν θέλετε να μείνετε μέσα στο χωριό και ψάχνετε ένα οικονομικό κατάλυμα στην πλατεία της Δομνίστας, υπάρχει το Fantino Hotel, το οποίο λειτουργεί και ως καφέ/εστιατόριο. Επίσης, στο χωριό υπάρχουν και ενοικιαζόμενα δωμάτιο. Ωραίο φαγητό θα βρείτε στον «Μέτοικο» και στον «Αντρέα».

Πηγή: Travel.gr

Οι Εlephas tiliensis (Δημήτρης Αγαρτζίδης και Δέσποινα Αναστάσογλου) παρουσίασαν, για πρώτη φορά (την άνοιξη του 2024), στη σύγχρονη σκηνή, το Θέατρο του Βουνού και το έργο του Γιώργου Κοτζιούλα, του ανθρώπου που ίδρυσε στην Ήπειρο τη Λαϊκή Σκηνή με ηθοποιούς τους ίδιους τους αντάρτες και τις αντάρτισσες της VIII μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Τα «Μαγικά βουνά» μιλούν για την ιστορία του αντάρτικου θεάτρου κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης, στο οποίο «θήτευσαν» και πολλοί γνωστοί μετέπειτα ηθοποιοί, εστιάζοντας στη μαγική στιγμή που η ουτοπία πήρε σάρκα και οστά.

Η Λαϊκή Σκηνή γεννήθηκε από τις οι ανάγκες του απελευθερωτικού αγώνα: τη διαφώτιση του λαού για τους στόχους του αγώνα, τη στρατολόγηση, την ελεύθερη κριτική και την ψυχαγωγία. Αξίζει να αναφερθεί πως το θέατρο αυτό αποτελούσε μια από τις ελάχιστες φορές που άντρες, γυναίκες και παιδιά συμμετείχαν ισότιμα σε ένα κοινωνικό συμβάν. Η Λαϊκή Σκηνή γεννιέται από τον λαό και απευθύνεται στον λαό, ο οποίος ψυχαγωγείται βλέποντας στα έργα τον ίδιο τον εαυτό του.

Η παράσταση έχει παρουσιαστεί, επίσης, στο πάρκο Ελευθερίας στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων του Δήμου Αθηναίων «1974&1944 – η Αθήνα γιορτάζει την ελευθερία της», καθώς και στην Αίθουσα Συνεδρίων του ΚΚΕ, στο πλαίσιο του επιστημονικού συνεδρίου της ΚΕ του ΚΚΕ «Η λογοτεχνία στα χρόνια της θύελλας 1940 – 1950». Επίσης, παρουσιάστηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του Δήμου Καροπενησίου στο πλαίσιο της επετείου της Εθνοσυνέλευσης των Κορυσχάδων το 1944.

Πηγή φωτογραφιών: Facebook Εlephas tiliensis