Μια εθνική συμμαχία για την εφηβική ευημερία

Το Υπουργείο Υγείας, σε μια στρατηγική συνεργασία με τη UNICEF, υλοποιεί για πρώτη φορά στη χώρα μας ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που θέτει την υγεία και την υγιεινή της περιόδου στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Στόχος δεν είναι μόνο η παροχή προϊόντων, αλλά η δημιουργία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος όπου κάθε έφηβη θα νιώθει ασφαλής, ενημερωμένη και περήφανη για το σώμα της.

Σπάζοντας τη σιωπή και τις ανισότητες στις σχολικές αίθουσες

Η ελλιπής ενημέρωση μπορεί να κοστίσει ακριβά στην ψυχολογία ενός κοριτσιού στην εφηβεία. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η δυσκολία συμμετοχής στο σχολείο λόγω έλλειψης προϊόντων υγιεινής είναι πραγματικότητες που το πρόγραμμα επιδιώκει να εξαλείψει.

Μέσα από μια οργανωμένη, πανελλαδική παρέμβαση, η διαχείριση της περιόδου αναγνωρίζεται πλέον επίσημα ως ζήτημα δημόσιας υγείας και εκπαιδευτικής ισότητας.

Δωρεάν φροντίδα για κάθε μαθήτρια στην επικράτεια

Η πρακτική πλευρά του προγράμματος είναι εντυπωσιακή και καλύπτει κάθε γωνιά της Ελλάδας:

· Ποιοι ωφελούνται: Το σύνολο των μαθητριών από την Ε’ Δημοτικού έως και τη Γ’ Γυμνασίου.

· Τι περιλαμβάνει: Περισσότερα από 18 εκατομμύρια προϊόντα περιόδου διανέμονται δωρεάν για ένα διάστημα τεσσάρων μηνών.

· Ο στόχος: Η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών υγιεινής και η άρση των κοινωνικών και οικονομικών φραγμών που συχνά «φρενάρουν» τα όνειρα των κοριτσιών.

Ενημέρωση για όλους: Από τα παιδιά μέχρι τους γονείς

Το «ΡΙΣΠΕΚΤ στο σώμα σου» δεν αφορά μόνο τα κορίτσια. Είναι μια πρόσκληση σε ολόκληρη την κοινωνία:

· Για μαθητές και μαθήτριες: Ειδικές δράσεις ενημέρωσης πραγματοποιούνται στα Δημοτικά και τα Γυμνάσια, ώστε η γνώση να αντικαταστήσει τον φόβο και την άγνοια.

· Για γονείς και φροντιστές: Προγράμματα υποστήριξης ενισχύουν τον ανοιχτό διάλογο στο σπίτι, βοηθώντας τους ενήλικες να μιλήσουν στα παιδιά τους με ειλικρίνεια.

· Για την εκπαιδευτική κοινότητα: Παρέχεται σύγχρονη εξ αποστάσεως επιμόρφωση σε εκπαιδευτικούς, με έμφαση στις απομακρυσμένες περιοχές και τα σχολεία Ειδικής Αγωγής.

Ένας ψηφιακός κόσμος γνώσης

Παράλληλα, δημιουργείται μια ειδική διαδικτυακή πλατφόρμα, ένας «τόπος» όπου παιδιά, έφηβοι και γονείς μπορούν να βρουν δωρεάν:

· Εκπαιδευτικούς οδηγούς και ψηφιακά βιβλία.

· Videos και διαδραστικές δραστηριότητες.

· Πληροφορίες προσαρμοσμένες σε κάθε ηλικία.

Η δέσμευση της πολιτείας και της UNICEF

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, δίνει το στίγμα: «Η περίοδος αποτελεί μια φυσική σωματική λειτουργία, όπως η δίψα. Σήμερα, επιλέγουμε τη γνώση και τον σεβασμό. Ενδυναμώνουμε γονείς και μαθητές, πάντα πιστοί στη δέσμευσή μας για μια Ελλάδα που δεν αφήνει κανέναν πίσω».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Ghassan Khalil, υπογραμμίζει: «Κάθε κορίτσι πρέπει να έχει πρόσβαση σε αξιόπιστη ενημέρωση και στα απαραίτητα προϊόντα, ώστε να διαχειρίζεται την περίοδό του με αξιοπρέπεια».

Με το βλέμμα στο μέλλον

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» (Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGeneration EU) και υλοποιείται με την επιστημονική σφραγίδα εξειδικευμένων φορέων.

Είναι κάτι παραπάνω από μια διανομή προϊόντων· είναι μια δήλωση σεβασμού προς τη γυναικεία φύση και ένα μάθημα αυτοφροντίδας που ξεκινά από το θρανίο.

Info: Για περισσότερα νέα και εκπαιδευτικό υλικό, επισκεφθείτε το paidikaipsihikiigeia.gov.gr

Για αρκετό διάστημα, η απάντηση ήταν άγνωστη. Γνωρίζαμε την αξία των προφυλακτικών, αλλά δεν γνωρίζαμε πολλά για τη μετάδοση. Ένα φιλί, μία χειραψία, ακόμη και η χρήση κοινόχρηστης τουαλέτας θα μπορούσε να έχει μοιραία συνέπεια για τη ζωή μας.

Κανείς δεν καταλάβαινε τι ήταν αυτή η ασθένεια που χτυπούσε ξαφνικά νέους, υγιείς ανθρώπους. Στη φαντασία μας ισοδυναμούσε με βέβαιο θάνατο. Και σήμερα, με την απόσταση των δεκαετιών, είναι δύσκολο να εξηγήσουμε στις νεότερες γενιές πόσο σκοτεινή υπήρξε εκείνη η περίοδος, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά διεθνώς.

Μία μικρή ανασκόπηση, μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε τι συνέβαινε τότε αλλά και τα άλματα που έχουν συντελεστεί σήμερα με τη βοήθεια της έρευνας και την εξέλιξη των θεραπειών.

Ένας αόρατος εχθρός

Το 1981, δημοσιεύονται στις ΗΠΑ οι πρώτες καταγεγραμμένες περιπτώσεις μιας άγνωστης τότε ασθένειας. Νέοι άνδρες, κατά τα άλλα υγιείς, εμφάνιζαν σπάνιες λοιμώξεις και καρκίνους που κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει. Η επιστημονική κοινότητα αρχίζει να ανησυχεί. Το 1982, δίνεται επίσημα στην ασθένεια το όνομα AIDS, Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας. Μέχρι τότε όμως, η κοινωνία είχε ήδη τρομοκρατηθεί.

Η ταυτοποίηση του ιού

Το 1983, οι ερευνητές ανακοινώνουν ότι εντόπισαν τον ιό που προκαλεί το AIDS. Ονομάζεται HIV και προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η γνώση αρχίζει να ξεκαθαρίζει το τοπίο, όμως ο φόβος δεν έχει ακόμα υποχωρήσει. Για πολλά χρόνια η διάγνωση ισοδυναμεί με καταδίκη. Χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πεθαίνουν μέσα σε λίγους μήνες από τη στιγμή που μαθαίνουν ότι είναι οροθετικοί. Οι οικογένειες δεν ξέρουν πώς να προστατευτούν. Ο στιγματισμός είναι αμείλικτος.

Η εποχή της σιωπής

Πέρα από τον αντίκτυπο στην υγεία των ασθενών υπήρχε και το κοινωνικό στίγμα. Η ασθένεια των ομοφυλόφιλων, η ασθένεια των εξαρτημένων, η ασθένεια των παιδιών που γεννιόντουσαν από ασθενείς μητέρες. Οι άνθρωποι που ζούσαν με HIV αντιμετώπιζαν φόβο, απομόνωση και προκαταλήψεις. Πολλοί έκρυβαν την αλήθεια από φίλους, συνεργάτες και οικογένεια. Σχολεία αρνούνταν την είσοδο παιδιών με HIV. Για χρόνια ολόκληρα το AIDS δεν ήταν μόνο επιδημία, ήταν ένα συλλογικό τραύμα.

Η επιστήμη αντιδρά και η ελπίδα επιστρέφει

Το 1987, φτάνει το πρώτο αντιρετροϊκό φάρμακο. Δεν είναι τέλειο, όμως είναι η αρχή. Το πραγματικό σημείο καμπής έρχεται στα μέσα της δεκαετίας του 1990 με τη συνδυασμένη αντιρετροϊκή θεραπεία. Για πρώτη φορά η ασθένεια γίνεται διαχειρίσιμη. Οι ασθενείς δεν πεθαίνουν πια γρήγορα. Ξαναδουλεύουν. Ερωτεύονται. Χτίζουν οικογένειες. Ανακτούν τη ζωή τους.Η ανθρωπότητα βλέπει μια νίκη που λίγοι πίστευαν ότι θα ζούσαν για να δουν.

Κι εμείς, οι πενηντάρηδες του σήμερα, που ζήσαμε την εμφάνιση και τον τρόμο του AIDS, γιορτάζουμε ακόμη πιο ξέφρενα τη νίκη της επιστήμης απέναντι στον φόβο και την ασθένεια. Ναι, με αυτή τη σειρά.

Σήμερα

Ο HIV δεν έχει εξαφανιστεί. Εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν με τον ιό σε όλο τον κόσμο και υπάρχουν ακόμα ανισότητες στην πρόσβαση στη θεραπεία, ειδικά σε φτωχότερες χώρες, αυτές που ονομάζουμε χώρες του τρίτου κόσμου. Όμως το τοπίο δεν θυμίζει σε τίποτα την εφιαλτική δεκαετία του 1980. Με τα σύγχρονα φάρμακα οι άνθρωποι με HIV μπορούν να ζήσουν μια πλήρη ζωή. Με σωστή αγωγή ο ιός μπορεί να φτάσει σε μη ανιχνεύσιμο επίπεδο και να μην μεταδίδεται.

Από την εποχή που φοβόμασταν ότι το σεξ μπορεί να μας σκοτώσει, περάσαμε σε μια εποχή γνώσης, ενημέρωσης και αποτελεσματικής θεραπείας. Η επιστήμηνίκησεέναν αντίπαλο πουκάποτε φαινόταν ανίκητος. Χρωστάμε σε όσους χάθηκαν να μη θεωρούμε τίποτα δεδομένο. Χρωστάμε σε όσους ζουν με HIV να συνεχίσουμε να μιλάμε για ενημέρωση, πρόληψη και εξάλειψη του στίγματος. Χρωστάμε στις νέες γενιές να γνωρίζουν και όχι να φοβούνται.

Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο επίτευγμα αυτής της ιστορίας. Ότι από τον φόβο περάσαμε στη γνώση. Από την απόγνωση περάσαμε στην ελπίδα. Και η ζωή, τελικά, νίκησε.

Όταν η επιλογή του τοκετού στο σπίτι γίνεται ρίσκο

Ο τοκετός στο σπίτι αποτελεί για πολλές γυναίκες μια επιλογή που συνδέεται με την οικειότητα, την ηρεμία και την ανάγκη για έναν λιγότερο παρεμβατικό τοκετό. Ωστόσο, διεθνείς ειδικοί στην εγκυμοσύνη και τη μητρική φροντίδα προειδοποιούν ότι η ενημέρωση γύρω από τους κινδύνους είναι συχνά ανεπαρκής, ενώ οι υπηρεσίες που θα εξασφάλιζαν έναν ασφαλή τοκετό στο σπίτι παραμένουν άνισα διαθέσιμες.

Καθώς τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν αύξηση πολύπλοκων κυήσεων, ο τοκετός στο σπίτι αποτελεί μια τάση που αναδεικνύει τα προβλήματα υποστελέχωσης, εκπαίδευσης και πολιτικών περιορισμών.

Η τραγωδία που άνοιξε τη συζήτηση

Το θέμα πήρε νέα διάσταση, με μία διεθνή συζήτηση να ανοίγει, ύστερα από την τραγωδία, τον Οκτώβριο του 2025, στο Ρότσντεϊλ της Αγγλίας, όπου μια μητέρα και η νεογέννητη κόρη της πέθαναν μετά από τοκετό στο σπίτι. Η Jennifer Cahill, 34 ετών, υπέστη σοβαρή αιμορραγία, ενώ το βρέφος γεννήθηκε χωρίς να αναπνέει, με τον ομφάλιο λώρο τυλιγμένο γύρω από τον λαιμό του.

Η έρευνα του ιατροδικαστή αποκάλυψε «κατάφωρη αποτυχία παροχής βασικής ιατρικής φροντίδας», ενώ το νοσοκομειακό ίδρυμα παραδέχτηκε «σοβαρά λάθη» στον χειρισμό του περιστατικού.

Παρότι ο τοκετός στο σπίτι προτείνεται μόνο για εγκυμοσύνες χαμηλού κινδύνου, η Cahill ανήκε σε ομάδα υψηλού κινδύνου λόγω προηγούμενης σοβαρής αιμορραγίας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με την κατάθεση του συζύγου της, οι κίνδυνοι δεν της είχαν εξηγηθεί πλήρως. Εκφράσεις όπως «εκτός κατευθυντήριων οδηγιών» αντικατέστησαν την πιο ξεκάθαρη έννοια του «αντίθετα με την ιατρική σύσταση», ενώ ο κίνδυνος θανάτου δεν αναφέρθηκε ξεκάθαρα.

«Δύο αποτρέψιμοι θάνατοι»: Τι λένε οι ειδικοί

Η Kim Thomas, διευθύνουσα σύμβουλος της Birth Trauma Association, τονίζει ότι πολλές γυναίκες επιλέγουν τοκετό στο σπίτι μετά από τραυματικές εμπειρίες στο μαιευτήριο. Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπως της Cahill, όπου υπάρχουν ήδη επιπλοκές από προηγούμενη γέννα, «ο τοκετός στο σπίτι μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος».

Η ίδια επισημαίνει ότι η ενημέρωση προς τη μέλλουσα μητέρα ήταν ελλιπής, στερώντας της τη δυνατότητα να λάβει πραγματικά ενσυνείδητη απόφαση.

Υποστελέχωση, κούραση και ελλιπής εκπαίδευση: Ένα σύστημα υπό πίεση

Η έρευνα αποκάλυψε ότι οι δύο μαίες που παρευρέθηκαν στον τοκετό είχαν εργαστεί σε 12ωρες βάρδιες και είχαν παραμείνει άυπνες για πάνω από 30 ώρες. Δεν είχαν ενημερωθεί για το λεπτομερές πλάνο τοκετού της οικογένειας, ενώ βασικές ενδείξεις —όπως η αρτηριακή πίεση της μητέρας και οι παλμοί του μωρού— δεν καταγράφηκαν σωστά.

Η Kim Thomas σημειώνει ότι είναι «ανήθικο» να καλείται μια μαία να αναλάβει έναν τοκετό υψηλού κινδύνου ύστερα από τόσο εξαντλητική εργασία, ενώ τονίζει ότι μόνο οι πλέον έμπειρες μαίες πρέπει να αναλαμβάνουν περίπλοκους τοκετούς στο σπίτι.

Παράλληλα, μαρτυρίες αναφέρουν «ανησυχία» και «δισταγμό» του προσωπικού για τις κλήσεις σε τοκετούς κατ’ οίκον, λόγω φόρτου εργασίας και ανεπαρκών πόρων.

Τι ισχύει στην Ελλάδα για τον τοκετό στο σπίτι

Στην Ελλάδα ο τοκετός στο σπίτι είναι νόμιμος, εφόσον η εγκυμοσύνη είναι χαμηλού κινδύνου και η γυναίκα έχει την κατάλληλη υποστήριξη από επαγγελματίες υγείας, όπως μαία ή γιατρό.

Προϋποθέσεις

· Η εγκυμοσύνη να είναι χαμηλού κινδύνου και η γυναίκα να είναι υγιής.

· Να υπάρχει η παρουσία πιστοποιημένου επαγγελματία υγείας, συνήθως μαίας σε συνεργασία με γιατρό.

· Να υπάρχει πλήρης υποστήριξη από τον σύντροφο.

Η αποστολή του The Birth Center

Το The Birth Center είναι το πρώτο Ανεξάρτητο Κέντρο Φυσικού Τοκετού. Πρόκειται μια πρωτοβάθμια δομή υγείας, που προσφέρει επιστημονικά τεκμηριωμένη και ολοκληρωμένη φροντίδα στις γυναίκες να γεννήσουν με φυσικό τοκετό, εντός ενός ασφαλούς περιβάλλοντος, βιώνοντας την εμπειρία του τοκετού όπως την ονειρεύονται.

Φυσικός ή φυσιολογικός τοκετός: Ποια είναι η διαφορά;

Ο φυσικός τοκετός αφορά μια γέννα χωρίς αναίτιες ιατρικές παρεμβάσεις και επισκληρίδιο αναλγησία. Στον φυσιολογικό τοκετό διενεργούνται κάποιες ιατρικές παρεμβάσεις ή και επισκληρίδιος αναλγησία και η γυναίκα γεννάει επίσης κολπικά. Στο The Birth Center, οι γυναίκες έχουν την επιλογή του φυσικού τοκετού, κατά την οποία το σώμα και το μυαλό καθοδηγούν τη διαδικασία, πάντα υπό την προσεκτική φροντίδα των κατάλληλα καταρτισμένων μαιών/μαιευτών.

«Ανοιχτή συζήτηση, όχι τυφλές απαγορεύσεις»

Επιστρέφοντας στη διεθνή συζήτηση, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Shuby Puthussery επισημαίνει ότι η λύση δεν είναι ούτε η απαγόρευση ούτε η άκριτη προώθηση του τοκετού στο σπίτι. Αντιθέτως, χρειάζεται:

• διαφάνεια προς τις γυναίκες,
• εμπειρότατες μαίες με εξελιγμένες δεξιότητες,
• σαφής συζήτηση για τα χειρότερα πιθανά σενάρια,
• σχεδιασμός για άμεση μεταφορά στο μαιευτήριο αν υπάρξει ανάγκη.

Για γυναίκες με ιατρικές επιπλοκές ή πρώτο τοκετό, η σύσταση παραμένει ξεκάθαρη: τοκετός σε νοσοκομείο με άμεση πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα.

Τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα

Η καθηγήτρια Asma Khalil, διεθνώς αναγνωρισμένη μαιευτήρας, αναφέρει ότι:

• Για γυναίκες χαμηλού κινδύνου που έχουν ήδη γεννήσει χωρίς επιπλοκές, ο τοκετός στο σπίτι μπορεί να είναι ασφαλής με κατάλληλη ομάδα μαιών.
• Όμως, για πρωτοτόκες ή γυναίκες υψηλού κινδύνου, τα δεδομένα δείχνουν αυξημένους κινδύνους για το μωρό.
• Επιπλοκές όπως δυστοκία, ρήξη μήτρας, αιμορραγία ή προβλήματα με τον ομφάλιο λώρο απαιτούν άμεση ιατρική παρέμβαση, κάτι που δεν είναι πάντα εφικτό στο σπίτι.

Στην περίπτωση της άτυχης Cahill, η σοβαρή αιμορραγία (απώλεια πέντε λίτρων αίματος) οδήγησε σε καρδιακή ανακοπή και τελικά σε πολυοργανική ανεπάρκεια.

Το ευρύτερο πρόβλημα: Πολύπλοκες εγκυμοσύνες και λίγες μαίες

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι καλούνται να διαχειριστούν ολοένα και περισσότερες περίπλοκες εγκυμοσύνες, μια εξέλιξη που απαιτεί περισσότερο χρόνο, περισσότερη εξειδίκευση και περισσότερη στελέχωση.

Η Asma Khalil υπογραμμίζει ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να επενδύσουν σε:

• επαρκή αριθμό μαιών και μαιευτήρων,
• σύγχρονες εγκαταστάσεις,
• συνεχή εκπαίδευση προσωπικού,
• υπηρεσίες που μπορούν να ανταποκριθούν σε σύνθετα περιστατικά τοκετού.

Η φωνή των γονέων: Δικαίωμα στην επιλογή, ανάγκη για αξιοπιστία

Η Katherine Walker από το National Childbirth Trust τονίζει ότι κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα να επιλέξει τον τόπο τοκετού. Όμως η επιλογή πρέπει να είναι ενημερωμένη, ασφαλής και σεβαστή.

Ακόμη και σε χαμηλού κινδύνου κυήσεις, πρέπει να υπάρχει πλάνο επείγουσας μεταφοράς στο νοσοκομείο, καθώς και κατανόηση ότι η απόφαση μπορεί να αλλάξει ακόμη και την τελευταία στιγμή.

Ωστόσο, η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες τοκετού στο σπίτι παραμένει άνιση: άλλες περιοχές διαθέτουν εξειδικευμένες ομάδες, ενώ άλλες στηρίζονται σε υπερφορτωμένο κοινοτικό προσωπικό.

Ασφάλεια, διαφάνεια και επένδυση στο μέλλον της μητρότητας

Ο τοκετός στο σπίτι μπορεί να αποτελέσει μια ασφαλή επιλογή για κάποιες γυναίκες, αλλά μόνο όταν υποστηρίζεται από:

• σαφή ενημέρωση,
• κατάλληλη αξιολόγηση κινδύνου,
• έμπειρες και ξεκούραστες μαίες,
• σύστημα υγείας που λειτουργεί χωρίς κενά.

Η συζήτηση δεν αφορά στο «ναι ή όχι» στον τοκετό στο σπίτι, αλλά το πώς διασφαλίζουμε ότι κάθε γυναίκα λαμβάνει τη φροντίδα, την υποστήριξη και την ενημέρωση που πραγματικά αξίζει.

Παρά τα αμέτρητα προϊόντα με ρετινόλη που κυκλοφορούν, εκείνα που απευθύνονται σε ώριμο δέρμα λαμβάνουν υπόψη τις αλλαγές που συμβαίνουν με το πέρασμα του χρόνου—κυρίως την αύξηση της ξηρότητας και της ευαισθησίας. Όπως εξηγεί η δερματολόγος Mona Gohara, MD, «για ώριμο δέρμα, η ιδανική φόρμουλα συνδυάζει αποτελεσματικότητα με ήπια δράση, ενυδάτωση και κοσμητική αρμονία».

Σε κάθε φόρμουλα, η ρετινόλη επιταχύνει την κυτταρική ανανέωση και ενισχύει τη δομή του δέρματος, η οποία λεπταίνει με την ηλικία. Η αυξημένη παραγωγή κολλαγόνου συμβάλλει σε πιο λαμπερή και ανθεκτική όψη. Τα καλύτερα προϊόντα ρετινόλης για ώριμη επιδερμίδα συνδυάζουν αυτά τα οφέλη με τεχνολογίες που μειώνουν τον ερεθισμό—όπως η μικροενθυλάκωση ή η προσθήκη αντιοξειδωτικών που ενισχύουν την επανόρθωση.

Προτάσεις δερματολόγων για ώριμο δέρμα

SkinMedica Age Defense Retinol Complex .25: Ιδανικό για σταδιακή προσαρμογή στη ρετινόλη, καθώς διατίθεται σε διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η σύνθεσή του περιλαμβάνει αντιοξειδωτικά (όπως βιταμίνη Ε), νιασιναμίδη και κεραμίδια που μειώνουν τον ερεθισμό. Συγκέντρωση ρετινόλης: 0,25%, μέγεθος: 30 ml.

RoC Retinol Correxion Line Smoothing Night Serum Capsules: Κάψουλες που διατηρούν τη φρεσκάδα και τη δραστικότητα της ρετινόλης. Περιέχουν κεραμίδια και αντιοξειδωτικά όπως dimethylmethoxy chromanol. Συσκευασία: 30 κάψουλες.

Avène RetrinAL 0.1 Intensive Cream: Εξαιρετική επιλογή για αρχάριους, καθώς είναι ήπια και δύσκολα προκαλεί ερεθισμούς. Αντί για ρετινόλη, χρησιμοποιεί retinaldehyde—μια πιο ισχυρή μορφή βιταμίνης Α που παραμένει απαλή στο δέρμα. Περιέχει επίσης αντιοξειδωτικά και πεπτίδια. Συγκέντρωση: 0,1%, μέγεθος: 30 ml.

SkinCeuticals Retinol Cream 1.0: Για όσους έχουν ήδη εμπειρία με τη ρετινόλη και θέλουν να αυξήσουν τη συγκέντρωση έως το 1%. Η σύνθεση είναι χωρίς άρωμα και περιέχει νιασιναμίδη, τρανεξαμικό οξύ και κοϊκό οξύ για λάμψη και αντιμετώπιση κηλίδων.

Peter Thomas Roth Retinol Fusion PM Night Serum: Ισορροπία μεταξύ αποτελεσματικότητας και ανεκτικότητας χάρη στη μικροενθυλάκωση της ρετινόλης (1,5%). Εμπλουτισμένο με βιταμίνες C & E και σκουαλάνιο για σύσφιξη και ομοιόμορφο τόνο.

Εξειδικευμένες επιλογές για διαφορετικές ανάγκες

Skinbetter AlphaRet Overnight Cream: Δημοφιλής κρέμα κατά των ρυτίδων με γλυκολικό οξύ, πεπτίδια και βιταμίνη C. Η πρωτοποριακή τεχνολογία AlphaRet συνδυάζει ρετινοϊκό με γαλακτικό οξύ για μέγιστη δράση χωρίς ερεθισμό.

Dr. Dennis Gross Advanced Retinol + Ferulic Triple Correction Eye Serum: Ιδανικό για τα πόδια της χήνας και την περιοχή των ματιών, καθώς περιέχει φυτικής προέλευσης bakuchiol και φερουλικό οξύ που ενισχύουν τη σύσφιξη χωρίς να προκαλούν ερεθισμό.

Iope Retinol Super Bounce Serum: Κορεάτικη προσέγγιση στη φροντίδα του φραγμού του δέρματος με το Quadruple Retinoid Complex (συνδυασμός διαφορετικών μορφών ρετινοειδών σε χαμηλές συγκεντρώσεις). Περιέχει σκουαλάνιο, βούτυρο καριτέ και έλαιο ηλίανθου.

Alastin Renewal Retinol 0.5: Μέσης ισχύος (0,5%) με ελάχιστο ερεθισμό χάρη στην ενθυλακωμένη ρετινόλη σε συνδυασμό με πεπτίδια και αντιοξειδωτικά όπως silver mushroom και εκχύλισμα βρώμης.

Neutrogena Rapid Wrinkle Repair Retinol Pro+ 0.3% Night Cream: Κατάλληλο για ξηρό ή ευαίσθητο ώριμο δέρμα χάρη στον συνδυασμό σταθεροποιημένης ρετινόλης (0,3%) με γλυκερίνη και υαλουρονικό νάτριο. Είναι άοσμη και απορροφάται γρήγορα.

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη ρετινόλη

Η ρετινόλη, παράγωγο της βιταμίνης Α, μετατρέπεται στο δέρμα σε ενεργή ρετινοϊκή οξύ που δρα πολυεπίπεδα: αυξάνει την παραγωγή κολλαγόνου (βελτίωση σφριγηλότητας), εξομαλύνει υφή κι ανομοιομορφίες κι αντιμετωπίζει δυσχρωμίες από τον ήλιο ή την ηλικία.

Η φυσική παραγωγή κολλαγόνου μειώνεται ήδη από τα 20 έτη, οδηγώντας σταδιακά σε απώλεια στήριξης του δέρματος. Ταυτόχρονα, οι στοιβάδες της επιδερμίδας (επιδερμίδα & χόριο) λεπταίνουν με την ηλικία—γεγονός που προκαλεί ξηρότητα κι ευαισθησία.

Η συστηματική χρήση ρετινοειδών, σύμφωνα με τους ειδικούς (Carmen Castilla MD, Brendan Camp MD, Mona Gohara MD) ενισχύει το πάχος της επιδερμίδας κι αυξάνει την αιμάτωση στο χόριο—με αποτέλεσμα πιο γεμάτη όψη και λιγότερες γραμμές.

Συχνές απορίες: τύποι & συγκεντρώσεις

Όλες οι μορφές βιταμίνης Α ονομάζονται συνολικά «ρετινοειδή», αλλά διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους ως προς τη δραστικότητα & ανεκτικότητα. Το retinal (ή retinaldehyde) απαιτεί λιγότερα στάδια μετατροπής σε σχέση με τη συνηθισμένη ρετινόλη—και θεωρείται πιο ισχυρό αλλά παραμένει ήπιο στα κατάλληλα προϊόντα.

Αντίθετα, τα retinyl esters (όπως retinyl acetate/palmitate) είναι πιο ήπια αλλά λιγότερο αποτελεσματικά—ιδανικά αν έχετε υπερευαίσθητο δέρμα αλλά όχι αν αναζητάτε έντονα αποτελέσματα.

Η συγκέντρωση ποικίλει ανάλογα με τον τύπο μορίου: μια συγκέντρωση 0,025% σε απλή ρετινόλη δεν είναι ίδιας ισχύος με μια αντίστοιχη σε tretinoin (φαρμακευτική μορφή). Ξεκινήστε πάντα από χαμηλή συγκέντρωση αν είστε αρχάριοι ή έχετε ξηρό/ευαίσθητο δέρμα—και αυξήστε μόνο όταν το ανέχεστε καλά.

Η συνέπεια είναι το κλειδί: τα πρώτα ορατά αποτελέσματα εμφανίζονται μετά από περίπου 12 εβδομάδες, αλλά η πραγματική βελτίωση έρχεται μέσα σε χρόνια συστηματικής χρήσης.

Πηγή: Vogue

Η σιωπή σκοτώνει – Ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών

Τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων αυξάνονται με ανησυχητικό ρυθμό, την ώρα που το ποσοστό καταγγελιών παραμένει εξαιρετικά χαμηλό. «Η βία και η κακοποίηση είναι πολύ έντονα στις μέρες μας. Οι γονείς δεν γνωρίζουν πώς να εκπαιδεύσουν τα παιδιά στο να αποφεύγουν τέτοιες εμπειρίες αλλά και να τις διαχειρίζονται όταν συμβαίνουν. Δυστυχώς, συχνά θύτες είναι οι ίδιοι ή άτομα του στενότερου οικογενειακού περιβάλλοντος», προειδοποιεί η κα. Κωνσταντοπούλου, Επιστημονική Συνεργάτης στο Παίδων ΜΗΤΕΡΑ.

Η πρόληψη ξεκινά με ειλικρινή διάλογο

Η ενημέρωση των παιδιών για τη σεξουαλικότητα είναι ένα ισχυρό εργαλείο πρόληψης, το οποίο οφείλει να ξεκινά από νωρίς, ανάλογα με την ηλικία και την περιέργεια του παιδιού.
«Τα θέματα ξεκινούν από το ίδιο σημείο και καταλήγουν στο ίδιο σημείο: την επικοινωνία. Είναι σημαντικό τα παιδιά να ενημερώνονται από τους γονείς τους για το σεξ χωρίς ταμπού, τα οποία φαίνεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμα και σήμερα», σημειώνει η Παιδοψυχίατρος.
«Κατάλληλη στιγμή για μία τέτοια κουβέντα σηματοδοτούν οι ερωτήσεις του ίδιου του παιδιού, σχετικά με το πώς έρχονται τα μωρά στον κόσμο, με την ανατομία των γεννητικών οργάνων και γενικότερα με ό,τι έχει να κάνει με τη σεξουαλικότητα και την αναπαραγωγή. Όταν γεννηθεί η απορία, πρέπει αμέσως να απαντηθεί. Στην αντίθετη περίπτωση, μετατρέπεται σε ένα μυστικό, το οποίο θα μπορέσει ο οποιοσδήποτε να εκμεταλλευτεί κάποια στιγμή στο μέλλον. Βλέπουμε ότι υπάρχουν γονείς που δεν έχουν μιλήσει στα παιδιά τους ακόμα και στην εφηβεία και το κάνουν παρά μόνο όταν συμβεί κάτι, όταν δηλαδή είναι πλέον αργά», προσθέτει.

Η αλήθεια ως ασπίδα προστασίας

Η βάση της πρόληψης δεν είναι ο φόβος, αλλά η αλήθεια! «Οι γονείς πρέπει να απαντούν στα παιδιά λέγοντας μόνο την αλήθεια, αλλά με έναν τρόπο προσαρμοσμένο στην ηλικία τους», τονίζει η ειδικός.
Η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος στο σπίτι, όπου τα παιδιά αισθάνονται αποδοχή και μπορούν να εκφραστούν χωρίς φόβο, είναι απαραίτητη. «Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να μιλήσουν στα παιδιά σχετικά με το σώμα τους και το σεξ. Υπάρχουν και ειδικά βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους. Σε αυτά εξηγείται πώς λειτουργεί το σώμα των αγοριών και των κοριτσιών, πώς εξελίσσεται στην εφηβεία και πώς γίνεται το σεξ υπό φυσιολογικές συνθήκες, μιλούν για την ομοφυλοφιλία κ.ά.. Αποτελούν εξαιρετικό εργαλείο για την ενημέρωση των παιδιών, τα οποία εξοικειώνονται με το θέμα και μπορούν να κάνουν ερωτήσεις. Όταν κάτι δεν είναι ταμπού μέσα στο σπίτι, τα παιδιά μπορούν να ρωτήσουν τα πάντα, αλλά και να εκμυστηρευτούν τα πάντα», αναφέρει η κα. Κωνσταντοπούλου.

Η αξία της αυτοπροστασίας και των ορίων

Κομβικός πυλώνας είναι η ενίσχυση της προσωπικής αυτονομίας του παιδιού, μέσα από την κατανόηση του σώματός του και των δικαιωμάτων του. «Πρέπει να καταλάβουν πως το σώμα τους είναι δικό τους, δεν επιτρέπεται να το αγγίζει κανείς, παρά μόνο όταν έρθει η ώρα και πάντα με τη συγκατάθεσή τους. Έτσι τίθενται όρια σε αυτόν που θα επιχειρήσει να τα εκμεταλλευτεί με οποιονδήποτε τρόπο», υπογραμμίζει η κα Κωνσταντοπούλου. «“Χρυσό κανόνα” αποτελεί η εκπαίδευσή τους στο να προστατεύουν το σώμα τους και την ψυχή τους από οτιδήποτε τα κάνει να νιώθουν άβολα και σε μεγαλύτερες ηλικίες, να ξέρουν να λένε “όχι”, χωρίς ενοχές και φόβο μη αποδοχής και να γνωρίζουν ότι δεν είναι αναγκασμένα να κάνουν αυτό που τους ζητούν οι άλλοι, εάν δεν το επιθυμούν», προσθέτει.

Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς

Η σεξουαλική κακοποίηση συχνά δεν αφήνει εξωτερικά σημάδια, αφήνει όμως βαθιά αποτυπώματα στη συμπεριφορά του παιδιού.

Ορισμένες ενδείξεις που πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς είναι:

Ξαφνική εσωστρέφεια ή ευερεθιστότητα
Άρνηση να πάει στο σχολείο και πτώση στις επιδόσεις
Άρνηση να βγει από το σπίτι
Διαταραχές ύπνου και διατροφής
Ασυνήθιστες γνώσεις γύρω από το σεξ
Εμμονή με ρούχα που καλύπτουν υπερβολικά το σώμα

«Κάθε αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού και του εφήβου πρέπει να μας υποψιάσει και χρειάζεται ενθάρρυνση να μιλήσει, με τη διαβεβαίωση ότι δεν θα κριθεί. Πολλές φορές τα παιδιά φοβούνται ότι το θέμα θα πάρει μεγάλες διαστάσεις και θα βρεθούν στο επίκεντρο, κάτι το οποίο δεν το θέλουν. Οι γονείς θα πρέπει λοιπόν να τα κάνουν να νιώσουν ασφαλή, με τη δέσμευση ότι το ζήτημα θα αντιμετωπιστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ούτως ώστε να αισθάνονται και τα ίδια καλά», καταλήγει η κα Κωνσταντοπούλου.

Η πρόληψη της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης δεν ξεκινά στα δικαστήρια ούτε στις ανακρίσεις – ξεκινά από την αγκαλιά του γονιού, από το δικαίωμα του παιδιού να γνωρίζει, να εμπιστεύεται και να μιλάει. Οι γονείς είναι το πρώτο και πιο ισχυρό “τείχος” προστασίας – και αυτό το τείχος χτίζεται με ειλικρίνεια, γνώση και αγάπη.

Ένα πολύ σημαντικό ρεκόρ καταγράφηκε το 2024 στη χώρα μας και όλα δείχνουν ότι το 2025 θα «σπάσει» και αυτό. Μιλάμε για τον αριθμό των μεταμοσχεύσεων οργάνων όπως παρουσιάστηκε σε δημοσιογράφους κατά το επιμορφωτικό πρόγραμμα Organmeetings, μια ενημερωτική δράση του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία υλοποιείται υπό την επιστημονική αιγίδα του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων και του Ωνάσειου Νοσοκομείου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2024 στη χώρα μας πραγματοποιήθηκαν 367 μεταμοσχεύσεις από αποβιώσαντες και ζώντες δότες, σημειώθηκε αύξηση άνω του 60% στους δότες οργάνων και υπερδιπλασιάστηκαν οι μεταμοσχεύσεις σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Και ήδη το 2025 όλα δείχνουν ότι βαδίζουμε προς ένα νέο ιστορικό ρεκόρ, αφού μέχρι τις 15 Απριλίου, έχουν πραγματοποιηθεί 103 μεταμοσχεύσεις.

Μήνυμα για δωρητές οργάνων από την ΗΔΙΚΑ

Μία από τις δυσκολίες που αναγνωρίζουν οι υπεύθυνοι του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου να δηλώσει κάποιος ότι δέχεται να γίνει δωρητής. Αυτό θα αλλάξει καθώς θα αποσταλεί ενημερωτικό email από την ΗΔΙΚΑ σε όλους τους πολίτες και θα υπάρχει σχετική ειδοποίηση και μέσω του my Health App, για την εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Δωρητών Οργάνων και Ιστών.

Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε όλοι είναι πως σχετικά με τη δωρεά οργάνων υπάρχουν πολύ αυστηρές διαδικασίες και επικαιροποιημένα κριτήρια για τη διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου, ενώ μπορεί ο καθένας από εμάς, εκτός από να δηλώσει δωρητής μπορεί επίσης να δηλώσει αρνητής και να εγγραφεί στο μητρώο αρνητών.

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη δωρεά οργάνων

Τι ισχύει αν δεν εγγραφώ ούτε στο Μητρώο Δωρητών ούτε στο Μητρώο Αρνητών;

Σε περίπτωση που κάποιος δεν είναι ενταγμένος στο “Μητρώο Δωρητών” ή στο “Μητρώο Αρνητών”, η απόφαση για την αφαίρεση ενός ή περισσοτέρων οργάνων και ιστών προς μεταμόσχευση λαμβάνεται με τη σύμφωνη γνώμη της οικογένειας.

Ποια η διαφορά μεταξύ «δωρητή» και «δότη» οργάνων;

«Δωρητής οργάνων» είναι ο ενήλικος πολίτης που δηλώνει εν ζωή ότι μετά τον θάνατό του θα ήθελε να βοηθήσει ασθενείς συνανθρώπους του, προσφέροντας τα όργανά του προς μεταμόσχευση.

 «Δότης οργάνων» είναι ο εκλιπών  από τον οποίο αφαιρείται τουλάχιστον ένα όργανό του προς μεταμόσχευση, ή, ο εν ζωή πολίτης που δίνει ένα όργανό ή ιστό του προς μεταμόσχευση σε συγγενή του, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία.

Μπορεί ο καθένας να γίνει δότης οργάνων και ιστών μετά θάνατον;

Όχι. Προκειμένου να εκτιμηθεί η καταλληλότητα ενός ασθενούς για να γίνει δότης, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να νοσηλεύεται διασωληνωμένος σε κάποιο νοσοκομείο της χώρας. Η αφαίρεση οργάνων από έναν δότη μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου και εφόσον πληρούνται οι  προϋποθέσεις της δωρεάς .

Υπάρχει όριο ηλικίας ή κάποια αντένδειξη για να γίνει κάποιος δωρητής οργάνων και ιστών;

Όχι. Τα όρια ηλικίας που είχαν τεθεί παλαιότερα έχουν ξεπερασθεί από τις εξελίξεις της ιατρικής. Σημαντική είναι η βιολογική και όχι η χρονολογική ηλικία, γι’ αυτό όργανα μπορούν να δώσουν τόσο βρέφη όσο και υπερήλικες. Η ύπαρξη προβλημάτων υγείας δεν αποτελεί πάντα αντένδειξη για να γίνει κάποιος δωρητής οργάνων. Η εκτίμηση της καταλληλότητας των οργάνων και ιστών προς μεταμόσχευση πραγματοποιείται μετά την διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου και εφόσον πληρούνται οι  προϋποθέσεις της δωρεάς.

Μπορώ να γίνω δότης οργάνων εν ζωή;

Ναι. Από ζώντα δότη μπορεί να μεταμοσχευθούν νεφρό, μέρος του ήπατος, μέρος του πνεύμονα ή μέρος του λεπτού εντέρου. Επίσης,  μεταμόσχευση από ζώντα δότη γίνεται και στα αιμοποιητικά κύτταρα (μυελός των οστών). Η ζώσα δωρεά προκειμένου να πραγματοποιηθεί θα πρέπει να ακολουθεί την κείμενη νομοθεσία.

Μπορεί να μάθει ο μεταμοσχευμένος ασθενής ποιος ήταν ο δότης του;

Όχι. Η ταυτότητα του νεκρού δότη δεν αποκαλύπτεται στο λήπτη και στην οικογένειά του. Δεν αποκαλύπτεται, επίσης, η ταυτότητα του λήπτη στην οικογένεια του νεκρού δότη. Τα αρχεία ληπτών και δοτών περιέχουν «ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα» που προστατεύονται από την κείμενη νομοθεσία.

Για να λύσετε περισσότερες απορίες σας μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων.

Ο ιός HPV (ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων) δεν είναι κάτι μακρινό. Κυκλοφορεί ανάμεσά μας, μεταδίδεται εύκολα και σε πολλές περιπτώσεις δεν δίνει κανένα σύμπτωμα μέχρι να προκαλέσει σοβαρές βλάβες και τελικά, καρκίνο.

Ο καρκίνος δεν κάνει διακρίσεις φύλου ή ηλικίας

Ο HPV δεν προκαλεί μόνο καρκίνο τραχήλου της μήτρας, αλλά και καρκίνο στο στόμα, τον φάρυγγα, τον πρωκτό, το πέος, τον κόλπο και το αιδοίο, απειλώντας τόσο γυναίκες όσο και άνδρες.

Σύμφωνα με την Καθηγήτρια Ογκολογίας Αμάντα Ψυρρή, πάνω από το 50% των καρκίνων στοματοφάρυγγα στη χώρα μας σχετίζονται με τον HPV — και η πλειονότητα αυτών αφορά νέους άνδρες. Κάθε χρόνο, 443 συνάνθρωποί μας χάνουν τη ζωή τους από καρκίνους που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί με ένα εμβόλιο.

Γεννητικά κονδυλώματα: μια σιωπηλή μάστιγα

Ο ιός προκαλεί και κάτι που συχνά αποσιωπάται: γεννητικά κονδυλώματα. Όχι απλώς ένα αισθητικό ή παροδικό πρόβλημα, αλλά μια σοβαρή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη, που επηρεάζει την υγεία και την ψυχολογία — συχνά σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Και όμως, θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί πλήρως, με τον σωστό εμβολιασμό από μικρή ηλικία.

Το εμβόλιο: μια πράξη φροντίδας και ευθύνης

Η Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Βάνα Παπαευαγγέλου υπενθυμίζει ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών καλύπτει δωρεάν τον εμβολιασμό αγοριών και κοριτσιών 9–11 ετών, με δυνατότητα αναπλήρωσης έως τα 18. Επιπλέον, ενήλικες έως 45 ετών που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου μπορούν επίσης να εμβολιαστούν, με πολύτιμα οφέλη για την υγεία τους.

Κι όμως, παρά τη διαθεσιμότητα και την ασφάλεια του εμβολίου, η Ελλάδα κινδυνεύει να μην πετύχει τον στόχο του 90% εμβολιαστικής κάλυψης ως το 2030 — στόχος που θα μπορούσε να εξαλείψει σχεδόν όλους τους καρκίνους τραχήλου της μήτρας στο μέλλον.

Παραδείγματα που δείχνουν τον δρόμο

Χώρες όπως η Αυστραλία και η Δανία έχουν εφαρμόσει καθολικά εμβολιαστικά προγράμματα — και βλέπουν ήδη δραστική μείωση σε κονδυλώματα και καρκίνους που σχετίζονται με τον HPV. Η επιτυχία τους αποδεικνύει ότι η πρόληψη δεν είναι θεωρία. Είναι πράξη δημόσιας υγείας και ατομικής ευθύνης.

Τι σημαίνει αυτό για γονείς και νέους

Για τους γονείς:

Ενημερωθείτε και ξεκινήστε τη συζήτηση με τον παιδίατρο για τον εμβολιασμό των παιδιών σας από νωρίς.
Μιλήστε ανοιχτά για τη σεξουαλική υγεία — είναι θέμα προστασίας, όχι ταμπού.
Προγραμματίστε τον εμβολιασμό εγκαίρως. Είναι δωρεάν, ασφαλής και σωτήριος.

Για τους νεαρούς ενήλικες:

Αν δεν έχετε εμβολιαστεί, τώρα είναι η στιγμή να το κάνετε.
Ο εμβολιασμός δεν είναι ταμπού — είναι μια συνειδητή επιλογή για να προστατεύσετε τον εαυτό σας και τους μελλοντικούς σας συντρόφους.
Μιλήστε με γιατρούς, φαρμακοποιούς ή σε δομές υγείας για να μάθετε πώς μπορείτε να εμβολιαστείτε.
Μιλήστε με γιατρούς, φαρμακοποιούς ή σε δομές υγείας για να μάθετε πώς μπορείτε να εμβολιαστείτε.

Έχουμε τα «όπλα» – αρκεί να τα χρησιμοποιήσουμε

Ο Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Θεόδωρος Αγοραστός τόνισε ότι η χώρα μας έχει τις γνώσεις και τα εργαλεία. Εκείνο που χρειάζεται είναι συντονισμένη ενημέρωση, επενδύσεις στην πρόληψη και πολιτική βούληση.

Τα μηνύματα είναι σαφή:

· Ο HPV δεν είναι ανίκητος.

· Ο εμβολιασμός είναι η κίνηση που κάνει τη διαφορά.

· Και η πρόληψη — ξεκινά από το σπίτι μας.

Καθημερινά, βομβαρδιζόμαστε με εικόνες και ιδανικά ομορφιάς που προωθούνται από τα μέσα ενημέρωσης, τη βιομηχανία της μόδας και την τεχνολογία φίλτρων και επεξεργασίας εικόνας. Αυτά τα πρότυπα όμως δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική ποικιλομορφία των ανθρώπινων σωμάτων, οδηγώντας σε μια στρεβλή εικόνα του εαυτού μας. Ωστόσο, η αληθινή ευεξία δεν βρίσκεται στην επίτευξη αυτών των προτύπων, αλλά στην αυτοαποδοχή και τη φροντίδα του εαυτού μας, όπως επισημαίνει η Αλεξάνδρα Παυλέτση– Στεφανή, BSc Ψυχολόγος, MSc , ΓΑΨ Ψυχοθεραπεύτρια.

Το «κόστος» στην ψυχική υγεία από τα εξειδανικευμένα πρότυπα

Όπως μας απαντά η Αλεξάνδρα Παυλέτση – Στεφανή σε σχετική ερώτηση, η συνεχής έκθεση σε μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, κατάθλιψη και διατροφικές διαταραχές. Σύμφωνα με μελέτες, οι γυναίκες και οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε αυτά τα πρότυπα, με αποτέλεσμα να αναπτύσσουν μια συνεχή αίσθηση ανεπάρκειας. Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άνδρες, καθώς η κοινωνία πλέον επιβάλλει και σε αυτούς συγκεκριμένα πρότυπα για το «ιδανικό» σώμα. «Παράλληλα, η διαρκής προβολή τελειοποιημένων εικόνων μέσω των κοινωνικών δικτύων ενισχύει αυτές τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Οι εφαρμογές επεξεργασίας εικόνας δημιουργούν μια εξιδανικευμένη εικόνα της πραγματικότητας, εντείνοντας την ανάγκη για αλλαγή της εμφάνισής σου, ενώ στην πραγματικότητα απομακρύνεσαι από τη φυσική σου ομορφιά και ευεξία», συμπληρώνει.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η σύγκριση του εαυτού μας με πρότυπα ομορφιάς στα κοινωνικά δίκτυα συνδέεται με αυξημένα επίπεδα δυσαρέσκειας για το σώμα και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Συγκεκριμένα, η χρήση του Instagram συνδέεται με μεγαλύτερη ενασχόληση με την εξωτερική εμφάνιση και αυξημένη αίσθηση ανεπάρκειας. Όπως τονίζει η ειδικός, οι αισθητικές παρεμβάσεις έχουν γίνει πλέον κοινή πρακτική, προσφέροντας επιλογές για την τροποποίηση της εικόνας μας. «Αν και μπορούν φαινομενικά να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή σου, υπάρχει ο κίνδυνος να εγκλωβιστείς σε μια συνεχή ανάγκη βελτίωσης εξαιτίας των επιβαλλόμενων προτύπων. Πολλές φορές, οι παρεμβάσεις αυτές δεν αποτελούν προσωπική επιλογή, αλλά πίεση από το κοινωνικό περιβάλλον και τα μέσα ενημέρωσης. Το πιο σημαντικό είναι να έχεις συνείδηση του γιατί θέλεις να προχωρήσεις σε μια αλλαγή: είναι για εσένα ή επειδή αισθάνεσαι ότι δεν πληρείς τις κοινωνικές απαιτήσεις;» μας ζητά να αναρωτηθούμε.

Ο ρόλος της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης στην αποδοχή της διαφορετικότητας

«Η εκπαίδευση και η ενημέρωση μπορούν να σε βοηθήσουν να αναγνωρίσεις την αξία της διαφορετικότητας και να αναπτύξεις μια υγιή σχέση με την εικόνα σου. Μαθαίνοντας για την ποικιλομορφία των σωμάτων και την επίδραση των κοινωνικών προτύπων, μπορείς να αρχίσεις να αποδομείς τα μη ρεαλιστικά ιδανικά ομορφιάς. Η έκθεση σε διαφορετικά πρότυπα, η αποδοχή του εαυτού σου όπως είναι και η ενθάρρυνση των γύρω σου να κάνουν το ίδιο, συμβάλλουν σε έναν πιο υγιή τρόπο σκέψης», προτείνει η ειδικός.

Καταρρίπτοντας τους μύθους της βιομηχανίας της ομορφιάς

Η βιομηχανία της ομορφιάς βασίζεται στη δημιουργία ανασφαλειών για να προωθήσει προϊόντα και υπηρεσίες που υπόσχονται το «τέλειο» σώμα ή πρόσωπο. Στην πραγματικότητα, η αληθινή ευεξία δεν εξαρτάται από εξωτερικές αλλαγές, αλλά από την υγιή σχέση με τον εαυτό μας. «Το να αποδεχτείς το σώμα σου όπως είναι, δεν σημαίνει παραίτηση από την αυτοβελτίωση, αλλά μια στάση αγάπης και σεβασμού προς αυτό.Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τάσεις της ομορφιάς αλλάζουν διαρκώς. Το «ιδανικό» σώμα που προβάλλεται σήμερα δεν ήταν το ίδιο με αυτό που επικρατούσε πριν από μερικές δεκαετίες. Αυτό αποδεικνύει ότι τα πρότυπα ομορφιάς είναι κατασκευασμένα και όχι απόλυτα ή σταθερά. Αντί να προσπαθούμε να προσαρμοστούμε σε αυτά, είναι προτιμότερο να δημιουργούμε μια σταθερή βάση αυτοεκτίμησης και εσωτερικής ισορροπίας», μας υπενθυμίζει και μας προτείνει τρόπους για να μάθουμε να αγαπάμε το σώμα μας.

Πρακτικές ενίσχυσης της αυτοπεποίθησής σου

Αντί να επιδιώκεις την τελειότητα, μπορείς να υιοθετήσεις στρατηγικές που προάγουν την αυτοαποδοχή:

• Άσκηση για ευεξία: Επίλεξε δραστηριότητες που σε κάνουν να νιώθεις καλά, όπως χορό, γιόγκα ή πεζοπορία.

• Θετική αυτοομιλία: Αντικατάστησε τις αρνητικές σκέψεις με ενθαρρυντικές δηλώσεις, όπως «Ευχαριστώ το σώμα μου που με στηρίζει καθημερινά».

• Αποφυγή τοξικών προτύπων: Περιορίσου από περιεχόμενο που προωθεί μη ρεαλιστικά ιδανικά και ακολούθησε ανθρώπους που προάγουν την αυτοαποδοχή.

• Πρακτική ευγνωμοσύνης: Αναγνώρισε τα πράγματα για τα οποία νιώθεις ευγνωμοσύνη στο σώμα σου και τον εαυτό σου.

• Διαλογισμός και ενσυνειδητότητα: Βοηθούν στη σύνδεση με το σώμα σου και την αποδοχή του όπως είναι.

• Αποδοχή κομπλιμέντων: Μάθε να δέχεσαι τα θετικά σχόλια και να τα αναγνωρίζεις ως αλήθειες.

Θυμήσου: Η αληθινή ευεξία δεν εξαρτάται από το αν πληροίς τα επιβαλλόμενα πρότυπα ομορφιάς, αλλά από το πώς φροντίζεις τον εαυτό σου σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. Ήρθε η ώρα να αφήσεις πίσω τα μη ρεαλιστικά πρότυπα και να επικεντρωθείς στην αυτοφροντίδα και την αυτοεκτίμηση. Επίλεξε να μιλάς στον εαυτό σου με καλοσύνη, να απολαμβάνεις το σώμα σου όπως είναι και να προωθείς μια κουλτούρα αυτοαποδοχής. Η πραγματική ομορφιά δεν βρίσκεται σε ένα προκαθορισμένο μέγεθος ή σχήμα, αλλά στην αρμονία με τον εαυτό σου και τη χαρά που πηγάζει από μέσα σου.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι οι γονείς του κοριτσιού είχαν μιλήσει μαζί της για την περίπτωση που προκύψει ποτέ κάποιο πρόβλημα με την υγεία της γιαγιάς. Αυτό συνέβη, διότι ο παππούς της είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο στο παρελθόν, και οι γονείς είχαν εξηγήσει στο κοριτσάκι τη σημασία της άμεσης αντίδρασης σε μια τέτοια κατάσταση.

Η αντιμετώπιση

Η διάγνωση πραγματοποιήθηκε από τους υπεύθυνους γιατρούς της νευρολογικής κλινικής του ΚΑΤ, Σοφία Ντυμένου, Επιμελήτρια Β΄, Χαρά Ζαχαριάδη, Επιμελήτρια Β΄, και Αλέξανδρο Αγαθονίκου, Διευθυντή ΕΣΥ, οι οποίοι ενήργησαν άμεσα για την εξασφάλιση της βέλτιστης φροντίδας.

Αμέσως μετά τη διάγνωση, οι γιατροί ήρθαν σε επαφή με το Κέντρο Επεμβατικής Αντιμετώπισης ΑΕΕ στο Αρεταίειο Νοσοκομείο, με το οποίο ακολουθούν πρωτόκολλα συνεργασίας για τη διενέργεια θρομβεκτομής, μιας επέμβασης που αποκαθιστά τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο απομακρύνοντας το θρόμβο από το αγγείο. Η άμεση μεταφορά της ασθενούς και η θρομβεκτομή που πραγματοποιήθηκε είχαν επιτυχία, αποκαθιστώντας τη φυσιολογική ροή του αίματος και περιορίζοντας τη βλάβη στον εγκέφαλο.

Το Κέντρο, το οποίο λειτουργεί με εξειδικευμένη ομάδα αντιμετώπισης εγκεφαλικών επεισοδίων και τη συνεργασία των νοσοκομείων Αιγινήτειο, Αρεταίειο και Αλεξάνδρα, υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Παναγιώτη Παπαναγιώτου, του Καθηγητή Νευρολογίας Δημήτρη Μητσικώστα, της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Σοφίας Βασιλοπούλου και της Παθολόγου Ειδικής στα ΑΕΕ Ελένης Κορομπόκη, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση της γυναίκας και στη μείωση των βλαβών στον εγκέφαλό της. Η επέμβαση της θρομβεκτομής διενεργήθηκε από την ομάδα του κ. Παπαναγιώτου, τους Π. Παπαδόπουλο και Π. Γρηγορόπουλου με την αναισθησιολογική υποστήριξη του κ. Κουταλά.

Η γυναίκα επέστρεψε στο νοσοκομείο ΚΑΤ με σημαντική βελτίωση. Σήμερα, έχει ήδη παρουσιάσει μεγάλη βελτίωση στην κινητικότητα και στην ομιλία της, ενώ θα ακολουθήσει πρόγραμμα αποκατάστασης για περαιτέρω βελτίωση των λειτουργιών της.

Θρομβεκτομή: Σώζει Ζωές

Η θρομβεκτομή είναι μια ελάχιστα επεμβατική διαδικασία που αφαιρεί θρόμβο αίματος από τις αρτηρίες του εγκεφάλου, αποκαθιστώντας τη ροή του αίματος και προστατεύοντας τον εγκέφαλο από περαιτέρω βλάβες. Παρόμοια με την αγγειοπλαστική (μπαλονάκι) για τα εμφράγματα, η θρομβεκτομή αποτελεί τη χρυσή θεραπεία για τα βαριά εγκεφαλικά επεισόδια. Η επέμβαση είναι καθοριστική για την αποφυγή μόνιμων αναπηριών και την αποκατάσταση των λειτουργιών του ασθενούς, όπως η κίνηση και η ομιλία, μειώνοντας τις επιπτώσεις των εγκεφαλικών επεισοδίων και προσφέροντας στους ασθενείς τη δυνατότητα να επανέλθουν γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Η επέμβαση αυτή διενεργείται σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία στην Αττική, όπως το Αρεταίειο, ο Ερυθρός Σταυρός, το Γεννηματάς, ο Ευαγγελισμός, το Αττικό και το 251 Στρατιωτικό Νοσοκομείο, καθώς και σε νοσοκομεία στη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, την Πάτρα και το Ηράκλειο, καθώς και σε ιδιωτικά νοσοκομεία.

Ο Καθηγητής Παναγιώτης Παπαναγιώτου, Πρόεδρος της Επιτροπής του ΚΕΣΥ για τα Κέντρα Θρομβεκτομών, δήλωσε: «Η έγκαιρη αντίδραση της εγγονής δείχνει πόσο σημαντική είναι η ευαισθητοποίηση για τα συμπτώματα του εγκεφαλικού και η άμεση κίνηση προς την ιατρική βοήθεια. Η αντίδραση της μικρής εγγονής ήταν εξαιρετική και εξαιρετικά γρήγορη, αξίζει πραγματικά μπράβο. Η θρομβεκτομή είναι η πιο επαναστατική θεραπεία για σοβαρά εγκεφαλικά, και όταν εφαρμόζεται άμεσα, η αποκατάσταση και η μείωση των επιπτώσεων είναι εντυπωσιακή».

Ο Καθηγητής Παπαναγιώτου συνέχισε, εστιάζοντας σε δύο βασικά στοιχεία που είναι κρίσιμα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εγκεφαλικών: «Το πρώτο σημαντικό στοιχείο είναι η έγκαιρη αντίδραση από το άτομο και το περιβάλλον του όταν παρατηρούν τα πρώτα συμπτώματα. Το δεύτερο είναι η σωστή οργάνωση του συστήματος υγείας. Με τη στήριξη της Πολιτείας, μπορούμε να βελτιώσουμε την πρόσβαση στη φροντίδα και να αυξήσουμε το ποσοστό θρομβεκτομών στην Ελλάδα, ώστε να μειώσουμε τις αναπηρίες και να σώσουμε περισσότερες ζωές σε μία από τις συχνότερες παθήσεις, το εγκεφαλικό επεισόδιο».

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου

Είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους, αλλά η έγκαιρη ανίχνευσή του αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας. Κατά τη διάρκεια του Μαρτίου, οργανώνονται εκστρατείες ενημέρωσης, εκδηλώσεις και δράσεις που προάγουν τον προληπτικό έλεγχο, την υγιεινή διατροφή και την άσκηση, καθώς και την αναγνώριση των συμπτωμάτων, που μπορεί να υποδηλώνουν την παρουσία της νόσου.

Κολονοσκόπηση: Το βασικό διαγνωστικό εργαλείο στον καρκίνο του παχέος εντέρου

Στον αγώνα για την έγκαιρη ανεύρεση της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου, έχει επιστρατευτεί επί σειρά ετών ένας πολύτιμος σύμμαχος, ο οποίος δεν είναι άλλος από την κολονοσκόπηση.
«Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου έχει μειωθεί σημαντικά λόγω των κολονοσκοπήσεων προσυμπτωματικού ελέγχου, κατά τη διάρκεια των οποίων ανιχνεύονται και αφαιρούνται προκαρκινικοί πολύποδες.

Τη διαδικασία και την αποτελεσματικότητα της κολονοσκόπησης έρχονται, πλέον, να βελτιώσουν και οι πρόσφατες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται ακόμα και στον τομέα των ενδοσκοπικών εξετάσεων με σκοπό να βελτιώσει τα αποτελέσματα και να διαφυλάξει την υγεία των ασθενών», επισημαίνει η κα Θεοφανώ Μαρκουτσάκη Γαστρεντερολόγος, Διευθύντρια Ε΄ Γαστρεντερολογικής Κλινικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Metropolitan General.

Τι προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην κολονοσκόπηση;

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει βρει εφαρμογή και στον τομέα των ενδοσκοπικών εξετάσεων, με σκοπό να ελαχιστοποιήσει την πιθανότητα κάποιας παράλειψης, καθώς αποσκοπεί στη βελτίωση της ανίχνευσης και της ταξινόμησης των βλαβών, σε πραγματικό χρόνο. Οι πρόοδοι στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), ειδικά στην ανίχνευση και τη διάγνωση με τη βοήθεια υπολογιστή προσφέρουν πολλά υποσχόμενες μεθόδους αύξησης των ποσοστών ανίχνευσης αδενωμάτων με στόχο την αφαίρεση περισσότερων προκαρκινικών πολυπόδων. Επίσης, αυτές οι μέθοδοι επιτρέπουν τη διάγνωση μικρότερων μη καρκινικών βλαβών in vivo, οι οποίες δεν χρήζουν αφαίρεσης, μειώνοντας τους κινδύνους που συνεπάγονται οι περιττές πολυπεκτομές.

Βελτιωμένη ανίχνευση με τη βοήθεια υπολογιστή (CADe)

«Τα συστήματα υποβοηθούμενης ανίχνευσης από υπολογιστή (CADe) στοχεύουν στη βελτίωση της ανίχνευσης αδενωμάτων και άλλων προκαρκινικών πολυπόδων. Το CADe χρησιμοποιεί συνελικτικά νευρωνικά δίκτυα (CNNs), τα οποία μπορούν να εντοπίζουν χαρακτηριστικά διαφορετικών εικόνων κολονοσκόπησης. Αυτά τα συστήματα αναλύουν σε πραγματικό χρόνο τα βίντεο της κολονοσκόπησης και επισημαίνουν ύποπτες περιοχές, βοηθώντας τους γαστρεντερολόγους να εντοπίσουν βλάβες που διαφορετικά μπορεί να μην παρατηρούσαν. Ένας διαισθητικός δείκτης στην οθόνη ειδοποιεί τον ενδοσκόπο για την παρουσία μιας πιθανής βλάβης σε πραγματικό χρόνο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα συστήματα CADe μειώνουν σημαντικά την αδυναμία ανίχνευσης πολυπόδων και αυξάνουν το ποσοστό ανίχνευσης αδενωμάτων», υπογραμμίζει η κα Μαρκουτσάκη.

Υποβοηθούμενη διάγνωση από υπολογιστή (CADx)

«Πέρα από την ανίχνευση, η AI διαδραματίζει ρόλο και στην ταξινόμηση των πολυπόδων μέσω της υποβοηθούμενης διάγνωσης από υπολογιστή (CADx). Αναλύοντας τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και την υφή των πολυπόδων, οι αλγόριθμοι AI διαφοροποιούν τις καλοήθεις από τις κακοήθεις βλάβες, προσφέροντας σε πραγματικό χρόνο μια “οπτική βιοψία”. Αυτή η τεχνολογία βοηθά τους γαστρεντερολόγους να αποφασίσουν εάν ένας πολύποδας χρήζει αφαίρεσης ή μπορεί να παραμείνει στη θέση του, μειώνοντας έτσι τις περιττές πολυπεκτομές και τους σχετικούς κινδύνους», εξηγεί η ειδικός.

Ελαχιστοποίηση των πιθανοτήτων παράλειψης κάποιας βλάβης

Ένας σημαντικός παράγοντας παράβλεψης ενός αδενώματος είναι ο ίδιος ο ενδοσκόπος, καθώς η αδυναμία διατήρησης ενός σταθερού επιπέδου εγρήγορσης κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης λόγω διάσπασης της προσοχής και κόπωσης μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία παρατήρησης ενός επικίνδυνου πολύποδα παρόλο που είναι ορατός στην οθόνη. Αυτό το ζήτημα έρχεται να βελτιώσει η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία λειτουργεί ως ένα δεύτερο, ξεκούραστο ζευγάρι ματιών για τον ενδοσκόπο.

Βελτίωση ποιότητας του αποτελέσματος της εξέτασης

Η κολονοσκόπηση με υποβοήθηση AI δεν περιορίζεται μόνο στην ανίχνευση και την ταξινόμηση βλαβών αλλά συμβάλλει και στη βελτίωση της ποιότητας της διαδικασίας και της αποδοτικότητας. Τα εργαλεία AI αξιολογούν την ποιότητα της προετοιμασίας του εντέρου, παρακολουθούν τους χρόνους απόσυρσης του ενδοσκοπίου και εντοπίζουν τυφλά σημεία στην ενδοσκοπική εικόνα. Αυτά τα χαρακτηριστικά συμβάλλουν σε τυποποιημένες, υψηλής ποιότητας διαδικασίες και μειώνουν τη μεταβλητότητα.

Οφέλη που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην κολονοσκόπηση

Η τεχνητή νοημοσύνη στην κολονοσκόπηση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα της εξέτασης και να συμβάλλει μακροπρόθεσμα στην περαιτέρω μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του παχέος εντέρου.

Η τεχνολογία αυτή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως:

Βελτιωμένη ανίχνευση πολυπόδων, καθώς τα συστήματα AI μειώνουν τα ποσοστά αδυναμίας ανίχνευσης αδενωμάτων και βελτιώνουν την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Υποστήριξη λήψης αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο, αφού η τεχνητή νοημοσύνη παρέχει άμεση ανατροφοδότηση για τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των βλαβών.

Μείωση της πιθανότητας παράβλεψης κάποιου επικίνδυνου πολύποδα, αφού η τυποποιημένη ανίχνευση μειώνει τον κίνδυνο να μην παρατηρηθεί κάποια ύποπτη βλάβη από τον ενδοσκόπο που πραγματοποιεί την κολονοσκόπηση.

Βελτιωμένη αποδοτικότητα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη βελτιστοποιεί την τεκμηρίωση κάθε αποτελέσματος και την ποιοτική παρακολούθηση.

«Γενικά, η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα και τη συνολική διαδικασία της κολονοσκόπησης. Η συμβολή της στην προληπτική ιατρική και την ογκολογία αναμένεται να επεκταθεί ακόμη περισσότερο με την πάροδο των ετών», καταλήγει η κα Μαρκουτσάκη.