Ωστόσο, η απόλυτη αλήθεια για την ευεξία μας είναι ότι ο εμβολιασμός δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση αποκλειστικά παιδική υπόθεση. Η προστασία που αποκτήσαμε στα πρώτα μας βήματα δεν είναι παντοτινή. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα εξελίσσεται, ωριμάζει και, καθώς τα χρόνια περνούν, έχει ανάγκη από στρατηγικές «υπενθυμίσεις» για να διατηρήσει τη ζωντάνια και την ισχύ του. Η ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού μας οφείλει να είναι μια δια βίου δέσμευση, μια καθημερινή πράξη φροντίδας και αυτοαγάπης, μέσα από την οποία επενδύουμε στο μέλλον μας.

Μια πρωτοποριακή καμπάνια που μας προτρέπει να μην μένουμε εκτεθειμένοι και «γυμνοί»
Σε αυτό το πλαίσιο, η GSK Ελλάδος πήρε μια εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία, παρουσιάζοντας μια ενημερωτική εκστρατεία που ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα στην επικοινωνία της υγείας. Για πρώτη φορά, το ενδιαφέρον δεν στρέφεται γύρω από μία και μόνο νόσο, αλλά αναδεικνύει τη συνολική, ανεκτίμητη αξία του διά βίου εμβολιασμού.

Με ένα άκρως ευρηματικό και τολμηρό κεντρικό μήνυμα, η καμπάνια μάς υπενθυμίζει ότι η παράλειψη των απαραίτητων εμβολίων μάς αφήνει ουσιαστικά απροστάτευτους απέναντι στους κινδύνους, «σαν να κυκλοφορούμε γυμνοί». Η σπουδαία αυτή προσπάθεια έχει τεθεί υπό την αιγίδα των κορυφαίων επιστημονικών φορέων της χώρας μας –του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ) και της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ)–, αποτελώντας ένα ηχηρό και αναγκαίο κάλεσμα για τη θωράκιση της δημόσιας υγείας.

Η αλήθεια των αριθμών: Όταν η πρόληψη γίνεται στάση ζωής

Η επιστήμη μιλά με αποδείξεις και η πραγματικότητα, όπως αποτυπώνεται μέσα από τα στατιστικά στοιχεία, είναι αποκαλυπτική. Η φροντίδα για την υγεία μας δεν είναι απλώς μια προσωπική επιλογή, αλλά μια ουσιαστική κοινωνική στάση:

Ένα παγκόσμιο σωσίβιο: Κατά τη διάρκεια της τελευταίας πεντηκονταετίας, τα διεθνή προγράμματα εμβολιασμού έχουν καταφέρει να σώσουν τον εντυπωσιακό αριθμό των 154 εκατομμυρίων ζωών. Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε 6 ανθρώπινες ζωές που κερδίζονται κάθε λεπτό που περνάει.

Η αόρατη απειλή της γηραιάς ηπείρου: Στην Ευρώπη, περισσότεροι από 100.000 συνάνθρωποί μας χάνουν ετησίως τη ζωή τους από νοσήματα που θα μπορούσαν εύκολα να έχουν προληφθεί. Το στοιχείο που προβληματίζει έντονα είναι ότι η συντριπτική πλειονότητα αυτών των απωλειών αφορά τον ενήλικο πληθυσμό.

Η ασπίδα κατά της μικροβιακής αντοχής: Τα οφέλη του εμβολιασμού εκτείνονται πολύ πιο πέρα από την προστασία από έναν συγκεκριμένο ιό. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η επαρκής εμβολιαστική κάλυψη θα μπορούσε να περιορίσει τη χρήση των αντιβιοτικών κατά 142 εκατομμύρια δόσεις κάθε χρόνο, προσφέροντας τεράστια ανάσα στα συστήματα υγείας που επιβαρύνονται από το κόστος των ανθεκτικών λοιμώξεων.

Η πολιτική ηγεσία υγείας στηρίζει το επιστημονικό έργο

Η παρουσίαση της εκστρατείας είχε έντονο θεσμικό χαρακτήρα, με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας να τάσσεται ξεκάθαρα στο πλευρό της επιστημονικής κοινότητας. Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογράμμισε τη σταθερή στήριξη της πολιτείας σε ανάλογες δράσεις, επισημαίνοντας ότι τα εμβόλια αποτελούν βασικό πυλώνα για τη βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ). Παράλληλα, σημείωσε με έμφαση πως η μοναδική αποτελεσματική απάντηση απέναντι στα κύματα της παραπληροφόρησης είναι τα αδιάψευστα επιστημονικά δεδομένα.

Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η τοποθέτηση της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη, η οποία έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την αναβάθμιση των ποσοστών εμβολιασμού στη χώρα. Όπως εξήγησε, έχοντας πλέον ως σύγχρονα «όπλα» το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών και μια σειρά από εξελιγμένα ψηφιακά εργαλεία, η πολιτεία διαθέτει τη γνώση και τα δεδομένα για να προχωρήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις που θα προστατεύσουν αποτελεσματικά τον πληθυσμό.

Γιατί οι Έλληνες ενήλικες αμελούν την προστασία τους;

Ο Καθηγητής Πολιτικής Υγείας, Κυριάκος Σουλιώτης, ανέλυσε με ειλικρίνεια τα αίτια του προβλήματος στην εγχώρια πραγματικότητα. Παρά το γεγονός ότι η κουλτούρα του παιδικού εμβολιασμού είναι βαθιά ριζωμένη στην ελληνική οικογένεια, οι ενήλικες συχνά δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού Ενηλίκων. Υπάρχει η εσφαλμένη πεποίθηση ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο, μια υποτίμηση που τους αφήνει ευάλωτους σε σοβαρές λοιμώξεις που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με μια απλή επίσκεψη στον γιατρό.

Η Lizzie Champion, Διευθύνουσα Σύμβουλος της GSK Ελλάδος, θέτοντας τη δική της θηλυκή και δυναμική πινελιά στην ηγεσία της εταιρείας, επεσήμανε ότι το μυστικό για μια πιο υγιή κοινωνία κρύβεται στην οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης μέσα από τον ανοιχτό διάλογο με τους επαγγελματίες υγείας. «Η σωστή και έγκυρη ενημέρωση σε κάθε ηλικιακό ορόσημο είναι αυτή που μπορεί να μας οδηγήσει σε ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο σύστημα υγείας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Μια δυναμική συμμαχία για το κοινό καλό

Η καμπάνια, η οποία αναμένεται να αναπτυχθεί δυναμικά στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και φυσικά στα αγαπημένα μας social media (Facebook και Instagram), προσκαλεί το κοινό να γνωρίσει την ψηφιακή της έδρα. Εκεί, η αλήθεια για την υγεία μας αποκαλύπτεται μέσα από έγκυρα γεγονότα, καταρρίπτοντας κάθε μύθο.

Οι επικεφαλής των επιστημονικών φορέων ένωσαν τις φωνές τους με κοινό στόχο:
Ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος (ΕΟΔΥ) έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επιτακτική ανάγκη να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα η διασπορά ψευδών ειδήσεων γύρω από την υγεία.

Ο Νικόλαος Σύψας (ΕΕΛ) μοιράστηκε μια σπουδαία ιστορική αλήθεια, θυμίζοντάς μας ότι ο εμβολιασμός αποτελεί την πιο καθοριστική παρέμβαση για την ευημερία της ανθρωπότητας, αμέσως μετά την εξασφάλιση του καθαρού, πόσιμου νερού.

Ο Στυλιανός Λουκίδης (ΕΠΕ) εστίασε στην πρακτική πλευρά, εξηγώντας πώς η πρόληψη αποτρέπει τις βαριές επιπλοκές και τις νοσηλείες, προσφέροντας παράλληλα πολύτιμη αποσυμφόρηση στα νοσοκομεία της χώρας.

Η φροντίδα του εαυτού μας είναι μια διαρκής, όμορφη υπόσχεση. Μην αφήνεις την ευεξία σου στην τύχη της. Συζήτησε με τον γιατρό σου, ενημερώσου για τις ανάγκες της δικής σου ηλικιακής φάσης και χάρισε στον οργανισμό σου την προστασία που του αξίζει. Γιατί η πρόληψη δεν γνωρίζει ηλικιακά όρια και η αγάπη για τη ζωή είναι μια καθημερινή, συνειδητή επιλογή.

Όπως επισημαίνουν η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής και τέως Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος, τα εμβόλια λειτουργούν ως «εκπαίδευση» του ανοσοποιητικού. Προετοιμάζουν τον οργανισμό να αναγνωρίζει τους μικροοργανισμούς και να αντιδρά έγκαιρα, χωρίς να προκαλούν τη νόσο.

Τα εμβόλια που παραμένουν σταθερά σε κάθε ηλικία

Ορισμένα εμβόλια συνοδεύουν τον ενήλικα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και για να συνεχίσουν να μας προστατεύουν χρειάζεται επανάληψη. Για παράδειγμα, το εμβόλιο που προστατεύει από τέτανο, διφθερίτιδα και κοκκύτη, το Tdap, χρειάζεται αναμνηστική δόση κάθε 10 χρόνια και έχει ιδιαίτερη σημασία στην εγκυμοσύνη.

Το αντιγριπικό εμβόλιο παραμένει βασικό κάθε χρόνο, ειδικά για μεγαλύτερες ηλικίες και ευπαθείς ομάδες. Αντίστοιχα, τα εμβόλια κατά της COVID-19 συνεχίζουν να μειώνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης, ενώ ο πνευμονιόκοκκος συνδέεται με προστασία από σοβαρές λοιμώξεις όπως πνευμονία και μηνιγγίτιδα. Τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί και το εμβόλιο για τον RSV, κυρίως για μεγαλύτερους ενήλικες ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα.

Πώς αλλάζει το προφίλ κινδύνου με την ηλικία

Καθώς μεγαλώνουμε, αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων λοιμώξεων. Ο έρπης ζωστήρας, για παράδειγμα, εμφανίζεται συχνότερα μετά τα 50 και πέρα από την ταλαιπωρία της νόσησης, μπορεί να προκαλέσει ως «παρενέργεια» έντονο και παρατεταμένο νευροπαθητικό πόνο. Παράλληλα, το εμβόλιο κατά του HPV δεν αφορά μόνο στην εφηβεία. Παραμένει χρήσιμο για νεαρούς ενήλικες που δεν έχουν εμβολιαστεί, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζεται και σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πέρα από τα παραπάνω, ασθένειες που θεωρούνται «παιδικές» μπορεί να έχουν πιο βαριά νόσηση στην ενήλικη ζωή. Η ανεμευλογιά, για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως πνευμονία, ιδίως στην εγκυμοσύνη.Αντίστοιχα, η ιλαρά, η παρωτίτιδα και η ερυθρά εξακολουθούν να απειλούν όσους δεν έχουν ανοσία, με πιθανές σοβαρές συνέπειες. Όταν παίζει ρόλο ο τρόπος ζωής
Ο εμβολιασμός στους ενήλικες δεν καθορίζεται μόνο από την ηλικία. Φοιτητές σε εστίες, στρατιωτικοί ή ταξιδιώτες σε συγκεκριμένες περιοχές μπορεί να χρειάζονται εμβόλια όπως αυτό κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου.

Τα εμβόλια για την ηπατίτιδα Α και Β σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τις πιθανότητες έκθεσης, ενώ τα ταξιδιωτικά εμβόλια απαιτούν προγραμματισμό τουλάχιστον έναν μήνα πριν την αναχώρηση.

Εμβόλια για ενήλικες: Τα απαραίτητα σε κάθε ηλικία

20–30 ετών
Σε αυτή τη φάση διορθώνονται συχνά κενά από την παιδική ηλικία.
Τα εμβόλια που μπορεί να γίνουν για πρώτη φορά ή ως επανάληψη:

• HPV
• MMR αν δεν υπάρχει ανοσία
• Ανεμευλογιά
• Tdap

30–40 ετών
Η πρόληψη σε αυτή την ηλικία συνδέεται συχνά με εγκυμοσύνη και με τον τρόπο ζωής.
Τα εμβόλια που μπορεί να γίνουν για πρώτη φορά ή ως αναμνηστική δόση:

40–50 ετών
Τα εμβόλια που μπορεί να γίνουν για πρώτη φορά ή ως αναμνηστική δόση:

• Γρίπη
• Tdap
• Ηπατίτιδα Α και Β
• Πνευμονιόκοκκος σε ομάδες κινδύνου

50–60 ετών
Τα εμβόλια που μπορεί να γίνουν για πρώτη φορά ή ως αναμνηστική δόση:

• Έρπης ζωστήρας
• Πνευμονιόκοκκος
• Γρίπη
• COVID-19

60+ ετών: προστασία από σοβαρή νόσηση
Τα εμβόλια που μπορεί να γίνουν για πρώτη φορά ή ως αναμνηστική δόση:

• Πνευμονιόκοκκος
• Γρίπη
• RSV
• COVID-19
• Έρπης ζωστήρας

Οι συλλεκτικές σειρές υψηλής ποιότητας της εταιρείας, όπως ο Πύργος του Άιφελ, ο Παγκόσμιος Χάρτης Τέχνης, το Millennium Falcon και τα Botanical kits, αποδεικνύουν ακριβώς αυτό. Απαιτούν προσοχή, προσπάθεια, υπομονή – και αρκετό χώρο στο τραπέζι – για να ολοκληρωθούν.

«Τα σετ με τουβλάκια είναι κάτι που μας αναγκάζει να αφήσουμε το κινητό και να αφιερώσουμε χρόνο σε δημιουργικό παιχνίδι χωρίς οθόνες», δηλώνει η Marissa Silva, αρχισυντάκτρια του Toy Insider. «Ξυπνά τη νοσταλγία και μας κάνει να νιώθουμε ξανά παιδιά».

Η αξία του παιχνιδιού για τους ενήλικες

Γιατί παίζουν οι ενήλικες με Lego; Δεν είναι μόνο ότι το θέλουν – φαίνεται πως το έχουν ανάγκη. Γι’ αυτό τα σετ Lego βρίσκονται ψηλά στις λίστες των χριστουγεννιάτικων δώρων. Αυτή η τάση ωφελεί τόσο τους ίδιους όσο και την εταιρεία.

«Υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη ότι το παιχνίδι αφορά μόνο τα παιδιά και πως στην ενήλικη ζωή είναι ανούσιο ή χάσιμο χρόνου», τονίζει η Mia Sundstrom, διευθύντρια μετασχηματισμού παιχνιδιού στο National Institute for Play. «Αυτό δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια».

Η βιολογική μας ανάγκη για παιχνίδι υπάρχει από τη γέννηση μέχρι το τέλος της ζωής, εξηγεί η Sundstrom. Η στέρηση του παιχνιδιού μπορεί να έχει αρνητικές κοινωνικές, γνωστικές, συναισθηματικές και σωματικές συνέπειες που συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε.

Το παιχνίδι ως ευεργετική δραστηριότητα

Όταν ασχολείστε με παιχνίδια όπως τα Lego, εισέρχεστε σε κατάσταση παιχνιδιού. Αυτό «ενεργοποιεί πολλές περιοχές του εγκεφάλου», τονίζει η Sundstrom. Τα κυκλώματα του παιχνιδιού βρίσκονται σε κάθε ανθρώπινο υποφλοιώδες τμήμα του εγκεφάλου.

Αυτό προωθεί τη νευροπλαστικότητα – τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αναδιαμορφώνεται για να μάθει νέα πράγματα, που αποτελεί τη βάση κάθε μάθησης. Το παιχνίδι παράλληλα ηρεμεί τα συστήματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με το στρες.

«Μειώνει το άγχος και αυξάνει την ικανότητά μας να ρυθμίζουμε τα συναισθήματά μας», λέει η Sundstrom. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας απελευθερώνονται ορμόνες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη, η οξυτοκίνη και οι ενδορφίνες, προσφέροντας ευχαρίστηση που διαρκεί ακόμη και μετά το παιχνίδι.

Lego: Η άνοδος στους ενήλικες συλλέκτες

Όπως αναφέρει η Silva, στον χώρο των παιχνιδιών υπάρχει ο όρος «kidults». Οι κατασκευαστές παρατηρούν ότι όλο και περισσότεροι ενήλικες αγοράζουν παιχνίδια για τον εαυτό τους. Αυτό έχει ωφελήσει σημαντικά την εταιρεία Lego.

Η Lego Group, ιδιωτική δανέζικη εταιρεία που ιδρύθηκε το 1932, ήταν ο κορυφαίος κατασκευαστής παιχνιδιών παγκοσμίως το 2024, σύμφωνα με το Bloomberg. Η εταιρεία ξεχωρίζει για τη δημιουργικότητα και τη συνέπειά της – τουβλάκια κατασκευασμένα από το 1958 συνδυάζονται τέλεια με σύγχρονα σετ όπως Star Trek Enterprise ή Ferrari F1 (και παραμένουν εξίσου… επώδυνα όταν τα πατάς).

Η στροφή προς τους ενήλικες ξεκίνησε όταν η Lego αντικατέστησε τα παραδοσιακά σετ αυτοκινήτων ή αεροπλάνων με μοντέλα βασισμένα σε ταινίες και ψυχαγωγία. Το πρώτο franchise πνευματικής ιδιοκτησίας ήταν τα σετ Star Wars το 1999 – από τα πιο δημοφιλή έως σήμερα.

Έκτοτε προστέθηκαν κι άλλες σειρές franchise, ενώ από το 2020 εμφανίστηκαν ειδικά σετ για ενήλικες, σύμφωνα με το brickarchitect.com. Μεταξύ των best sellers συγκαταλέγονται σειρές όπως Harry Potter, Marvel και DC Comics. Αυτή η στρατηγική συνοδεύτηκε από αύξηση εσόδων, σύμφωνα με τις αναφορές της εταιρείας.

«Τα Lego Botanicals είναι εξαιρετικά δημοφιλή», λέει η Silva. «Υπάρχουν πολλά διαφορετικά σετ με λουλούδια που κάθε χρόνο σημειώνουν μεγάλες πωλήσεις».

Η Genevieve Cruz, επικεφαλής της ομάδας ενηλίκων καταναλωτών στη Lego, δηλώνει στην USA TODAY: «Τα σετ Lego αγγίζουν τους ενήλικες γιατί προάγουν τη δημιουργικότητα, την ευεξία και την αυτοέκφραση με τρόπους που ταιριάζουν φυσικά στη ζωή τους».

Για ορισμένα παιδιά, το σχόλιο αυτό δεν έχει περαιτέρω συνέπειες. Όμως σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να υποδηλώνει κάτι πιο ανησυχητικό.

Όταν η «ωριμότητα» είναι αποτέλεσμα πίεσης

Το να σου λένε ότι είσαι ώριμος για την ηλικία σου ίσως σημαίνει ότι βίωσες τη λεγόμενη γονεϊκοποίηση. Σύμφωνα με τον William, «είναι ιδιαίτερα επιζήμιο όταν αυτή η οπτική οδηγεί το παιδί στο να αναλάβει ρόλους και ευθύνες ενήλικα». Η γονεϊκοποίηση συμβαίνει όταν το παιδί αναλαμβάνει ευθύνες που ανήκουν στους γονείς ή τα αδέρφια του ― είτε σωματικά, συναισθηματικά είτε διανοητικά. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει το να φροντίζει μικρότερα αδέλφια, να κάνει δουλειές του σπιτιού που κανονικά ανήκουν σε ενήλικα (όπως πληρωμή λογαριασμών ή μαγείρεμα), ακόμα και να παρέχει φροντίδα σε γονέα ή αδελφό.

Η Maggie Lancioni, σύμβουλος ψυχικής υγείας στο Νιου Τζέρσεϊ, εξηγεί ότι συχνά αυτό σημαίνει πως το παιδί αναγκάστηκε να μεγαλώσει πιο γρήγορα απ’ όσο θα έπρεπε. «Δεν ήταν επιλογή τους», λέει. «Έπρεπε να γίνουν έτσι για να επιβιώσουν, για να καλύψουν τις ανάγκες τους και των άλλων». Σκεφτείτε: Ένα παιδί που φροντίζει τα αδέρφια του δύσκολα θα έχει χρόνο για παιχνίδι ή χόμπι.

Τα παιδιά στερούνται τη δική τους παιδικότητα

Ένα ώριμο παιδί συχνά μπαίνει σε ενήλικο ρόλο από μικρή ηλικία, χωρίς χώρο για ανεμελιά ή αυθορμητισμό. Ίσως δεν επιτρεπόταν να κάνει χαζομάρες ή αυθόρμητες επιλογές, όπως αναφέρει η Lancioni. «Στερούνται το δικαίωμα να κάνουν λάθη, να μαθαίνουν και να εξελίσσονται μέσα από αυτά», προσθέτει ο William. Υπάρχει διαρκής πίεση να φαίνονται πάντα δυνατοί και αυτάρκεις. Αυτή η πίεση μπορεί να ακολουθήσει το άτομο στην ενήλικη ζωή του, οδηγώντας το στο να νιώθει πως πρέπει πάντα να είναι ο ώριμος ή ο φροντιστής της παρέας.

Η αντίληψη των ενηλίκων και οι συνέπειες στην ενηλικίωση

Τα παιδιά που θεωρούνται ώριμα για την ηλικία τους συχνά γίνονται αντιληπτά ως αξιόπιστα από τους ενήλικες. Σύμφωνα με τον William, αυτά τα παιδιά συνήθως δείχνουν εσωτερική δύναμη και ενσυναίσθηση. Η Lancioni συμπληρώνει πως τέτοια παιδιά είναι συνήθως πιο υπάκουα και πρόθυμα να ευχαριστήσουν τους άλλους ― μια προσαρμογή που συχνά προκύπτει από ανάγκη επιβίωσης.

Δεν είναι δίκαιο ένας ενήλικος να περιμένει ωριμότητα ή στήριξη από ένα παιδί. Παρόλα αυτά, είναι πιθανό οι μεγάλοι γύρω σου να σε έβλεπαν ως το στήριγμά τους. Στην ενηλικίωση, όσοι άκουγαν συχνά αυτή τη φράση ως παιδιά εμφανίζουν τάσεις ευχαρίστησης των άλλων, δυσκολία στα όρια και στο να ζητούν βοήθεια.

Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πρώιμης ωριμότητας

Η πίεση που συνοδεύει τη φράση «ώριμος για την ηλικία σου» δεν σταματά πάντα στην παιδική ηλικία. Η Lancioni τονίζει ότι ως ενήλικοι μπορεί κάποιος να δυσκολεύεται να εμπιστευτεί άλλους ή να ζητήσει βοήθεια όταν τη χρειάζεται.

Μπορεί επίσης να υποτιμά τα δικά του συναισθήματα και ανάγκες, ή να δυσκολεύεται στη θέσπιση ορίων. Αυτό οδηγεί συχνά σε προβλήματα ψυχικής υγείας όπως άγχος ή υπερβολική ανάγκη αποδοχής από τους άλλους, σύμφωνα με τον William.

Είναι σημαντικό στην ενηλικίωση το άτομο να φροντίζει τον εαυτό του σωματικά, συναισθηματικά και πνευματικά ― προσφέροντας στον εαυτό του την αγάπη που ίσως στερήθηκε ως παιδί, όπως λέει η Lancioni.

Η πρακτική της «θεραπείας του εσωτερικού παιδιού» βοηθά στην αποκατάσταση αυτών των ελλείψεων: τιμώντας την παιχνιδιάρικη πλευρά που δεν εκδηλώθηκε ποτέ ή επιτρέποντας ξεκούραση και αυτοφροντίδα εάν τα παιδικά χρόνια ήταν χαοτικά ή δυσλειτουργικά.

Εάν οι δυσκολίες παραμένουν έντονες, η αναζήτηση βοήθειας από θεραπευτή με εξειδίκευση στο τραύμα θεωρείται απαραίτητη ― κάθε οικογενειακή εμπειρία είναι μοναδική και απαιτεί εξατομικευμένη φροντίδα.

Πώς πρέπει πραγματικά να σχολιάζουμε τη συμπεριφορά ενός παιδιού

Αντί απλά να πούμε σε ένα παιδί ότι είναι ώριμο για την ηλικία του, καλό είναι το σχόλιο να αφορά συγκεκριμένες πράξεις. Η Lancioni επισημαίνει: «Η ωριμότητα δεν είναι πάντα κομπλιμέντο ― ίσως κρύβει κάτι βαθύτερο».

Ο William και η Lancioni προτείνουν: Αντί για «Είσαι ώριμος για την ηλικία σου», προτιμήστε κάτι όπως «Εκφράζεις πολύ καλά τα συναισθήματά σου» ή «Μου αρέσει που είσαι ανεξάρτητος/η ― αλλά θυμήσου πως μπορείς πάντα να ζητήσεις βοήθεια». Έτσι δίνετε αξία στις δεξιότητες χωρίς προσδοκίες ανώριμης συμπεριφοράς.

Με αυτόν τον τρόπο επιτρέπετε στα παιδιά να ζουν την ηλικία τους χωρίς πίεση υπερβολικής ωριμότητας. Όπως τονίζει η Lancioni: «Τα παιδιά δεν πρέπει να είναι ώριμα ― πρέπει απλώς να είναι παιδιά». Ο William υπενθυμίζει στους γονείς και συγγενείς: Είναι σημαντικό να παρατηρούμε πώς αυτή η αντίληψη επηρεάζει τις σχέσεις μας με τα παιδιά ― μήπως φορτώνουμε πάνω τους ευθύνες που δεν αρμόζουν στην ηλικία τους; Υπάρχουν τρόποι ενίσχυσης της ωρίμανσης ενός παιδιού χωρίς υπερβολικές απαιτήσεις ― ώστε κάθε παιδί να μεγαλώνει ισορροπημένα.

Πηγή: Huffpost

Οι Εκπαιδευτικές & Κοινωνικές Δράσεις της ΕΛΣ προσκαλούν παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών και ενήλικες 65 ετών και άνω να συμμετάσχουν σε ένα μαγικό ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών, διάρκειας 90 λεπτών. Μέσα από τραγούδια και αφηγήσεις της λαϊκής μυθοπλασίας, το εργαστήριο στοχεύει στο να ενώσει δύο διαφορετικές γενιές σε μια συναρπαστική περιπλάνηση στον χρόνο, προσφέροντας έναν χώρο συνάντησης, δημιουργίας και μοιράσματος εμπειριών.

Το «Να σου πω ένα παραμύθι;» έχει ως αφετηρία ιστορίες βγαλμένες από τις λαϊκές παραδόσεις πληθώρας χωρών και επιχειρεί, μέσα από την αφήγηση και το τραγούδι, να συνδέσει το χθες με το σήμερα, αλλά και το πραγματικό με το φανταστικό. Οι συμμετέχοντες/ουσες θα μεταφερθούν σε έναν κόσμο όπου πρωταγωνιστούν πλάσματα μυθικά ή και άνθρωποι καθημερινοί σαν εμάς, θα απολαύσουν μια μεγάλη γκάμα από βιωματικά παιχνίδια και τεχνικές ασκήσεις γύρω από την τέχνη της αφήγησης και θα τραγουδήσουν μελωδίες σχετικές με τις ιστορίες. Παράλληλα θα έχουν την ευκαιρία να εμπνευστούν και να ενδυναμωθούν ως μέλη μιας ιδιότυπης διαγενεακής ομάδας μέσα σε ένα ασφαλές και θετικό πλαίσιο, όπου η ηλικία δεν αποτελεί εμπόδιο στην επικοινωνία και στη δημιουργικότητα.

Τα εργαστήρια είναι αυτοτελή και θα υλοποιηθούν στις 19, 20, 21 και 22 Ιουνίου 2025 στην Αίθουσα VIP της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Οι συναντήσεις θα υλοποιηθούν σε απογευματινά και πρωινά ωράρια προσφέροντας ευελιξία στη δυνατότητα επιλογής.

Πληροφορίες

Η συμμετοχή είναι ελεύθερη με προκράτηση μέσω ticketservices.gr από τις 14 Ιουνίου 2025 στις 12.00. Αναλυτικά οι ημερομηνίες & ώρες έναρξης: 19 Ιουνίου 2025 στις 17.00 & 19.00, 20 Ιουνίου 2025 στις 17.00 & 19.00, 21 Ιουνίου 2025 στις 10.00 & 12.00, 22 Ιουνίου 2025 στις 10.00 & 12.00.

Σχεδιασμός, υλοποίηση: Έλλη Γιαννάκη, Έλσα Κούντιγκ, Δημήτρης Κούρτης.

Το εργαστήριο «Να σου πω ένα παραμύθι;» υλοποιείται στο πλαίσιο του Έργου «Sub.1.1.6 Προσέλκυση ατόμων 65+ και ατόμων με αναπηρία σε δράσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής». Φορέας χρηματοδότησης του Έργου είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGeneration EU.

Μέγας Δωρητής Εκπαιδευτικών & Κοινωνικών Δράσεων ΕΛΣ Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

Η τάση αυτή ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με τις πωλήσεις λούτρινων παιχνιδιών να αυξάνονται σημαντικά. Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών αγοράς Circana, το 2024, το 21% των πωλήσεων λούτρινων παιχνιδιών αφορούσε ενήλικες άνω των 18 ετών. Όπως σημειώνει η αναλύτρια Juli Lennett, «τα λούτρινα ζωάκια προσέφεραν ανακούφιση, αίσθηση ασφάλειας και συναισθηματική σύνδεση, ιδιαίτερα σε περιόδους απομόνωσης και αβεβαιότητας».

Η Build-A-Bear, κορυφαία εταιρεία του χώρου, έχει πλέον ξεχωριστή ενότητα στον ιστότοπό της αφιερωμένη σε ενήλικες πελάτες, ενώ, σε πρόσφατη έρευνά της, διαπιστώθηκε ότι πάνω από το 40% των ενηλίκων παραδέχεται ότι κοιμάται με ένα λούτρινο ζωάκι.

Ψυχολογική στήριξη με ένα αρκουδάκι: Η τρυφερή τάση των ενηλίκων στον ύπνο

Για τον Max Genecov, υποψήφιο διδάκτορα Κλινικής Ψυχολογίας, στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, το λούτρινο ρακούν της παιδικής του ηλικίας δεν είναι απλώς αναμνηστικό. Είναι ένα αντικείμενο που του προσφέρει άνεση και χρησιμεύει ως μαξιλάρι ή συντροφιά στον ύπνο.

Για τη Δρ. Jade Wu, Ψυχολόγο ύπνου και ιδρύτρια της Thrive Sleep Clinic, δεν προκαλεί έκπληξη η ανάγκη για «αγκαλιά» ακόμα και στην ενήλικη ζωή: «Οι άνθρωποι χρειάζονται ασφάλεια μπροστά στην αβεβαιότητα. Και για όσους ζουν μόνοι, είναι σημαντικό να έχουν κάτι να τους προσφέρει αίσθηση ασφάλειας και τρυφερότητας κατά τη διάρκεια της νύχτας».

Η Δρ. Τζέσικα Λαμάρ, θεραπεύτρια ψυχικής υγείας στο Σιάτλ, αξιοποιεί τα λούτρινα ζωάκια και στην κλινική πράξη. Συχνά, ενθαρρύνει ενήλικες που αντιμετωπίζουν ψυχικά τραύματα να φτιάξουν ένα δικό τους λούτρινο ζωάκι, μέσω του οποίου εκφράζουν στοργή και φροντίδα στο εσωτερικό παιδί τους, μια θεραπευτική προσέγγιση που συμβάλλει στην επούλωση παλαιών τραυμάτων.

Αγκαλιά με το αρκουδάκι σου; Η επιστήμη συμφωνεί

Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν υπάρχει τίποτα το ανώριμο στο να κοιμάται κάποιος με ένα λούτρινο ζωάκι. Αντιθέτως, η πράξη αυτή μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική ρύθμιση, την ηρεμία και τον ποιοτικό ύπνο. Όπως σημειώνει η Δρ. Wu, «εξελιχθήκαμε σε κοινωνικά όντα, που κοιμόμαστε καλύτερα όταν νιώθουμε ασφαλείς. Ένα λούτρινο ζωάκι μπορεί να λειτουργήσει ως υποκατάστατο της φυσικής παρουσίας κάποιου στο κρεβάτι μας, προσφέροντας αίσθημα προστασίας».

Η κλινική ψυχολόγος Δρ. Barbara Greenberg προσθέτει πως η πρακτική αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως θετικό πρότυπο ακόμα και για τα παιδιά: «Είναι σημαντικό να διδάσκουμε στα παιδιά πώς να ηρεμούν τον εαυτό τους. Και οι ενήλικες χρειάζονται ηρεμία, ακόμα και μέσω ενός λούτρινου συντρόφου ύπνου. Αυτό δεν είναι αδυναμία, είναι εργαλείο ψυχικής ισορροπίας».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο να μην απαγορεύουμε στα αγόρια να κρατούν τα λούτρινα ζωάκια τους, καθώς και αυτά χρειάζονται τρόπους να κατευνάζουν το άγχος και τα δύσκολα συναισθήματα.

Πότε μπορεί να είναι πρόβλημα;

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μόνο όταν η προσκόλληση στο λούτρινο ζωάκι γίνεται αποφυγή ουσιαστικών προβλημάτων ή προκαλείται έντονη δυσφορία όταν το αποχωριζόμαστε, μπορεί να είναι ένδειξη βαθύτερων δυσκολιών. Ωστόσο, τέτοιες περιπτώσεις είναι σπάνιες.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα λούτρινα ζωάκια παραμένουν μια πηγή ανακούφισης, συναισθηματικής σταθερότητας και επαφής με μια πιο ευάλωτη, αλλά γνήσια πλευρά του εαυτού τους.

Όπως λέει χαρακτηριστικά η Δρ. Λαμάρ: «Είναι υπέροχο να μπορείς να πεις: “Αυτό είναι ένα μέρος του παιδικού μου εαυτού με το οποίο θέλω να παραμείνω συνδεδεμένος”».

Ανακοινώθηκε πριν από λίγες ημέρες το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων για το 2025, το οποίο περιλαμβάνει δεκατέσσερα εμβόλια, όπως καθορίζεται από τη γνωμοδότηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.

Εκτός από το εποχικό αντιγριπικό εμβόλιο, που χορηγείται κάθε φθινόπωρο, οι επιστημονική κοινότητα της χώρας μας καλεί τους ενήλικες να ελέγξουμε την εμβολιαστική μας κατάσταση και, εφόσον είναι απαραίτητο, να προχωρήσουμε σε νέους εμβολιασμούς ή αναμνηστικές δόσεις για την ενίσχυση της ανοσίας μας απέναντι σε σοβαρές λοιμώξεις. Σε κάθε περίπτωση, μόνο ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός μας μπορούν να μας προσφέρουν εξατομικευμένες ιατρικές συμβουλές.

Τα 14 εμβόλια για τους ενήλικες

Τα εμβόλια που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα εμβολιασμού για ενήλικες το 2025 είναι τα παρακάτω:

• Εμβόλιο τετάνου – διφθερίτιδας – ακυτταρικούκοκκύτη (Tdap): Χορηγείται σε ενήλικες κάθε 10 χρόνια.
• Εμβόλιο ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας (MMR): Συνιστάται για όσους γεννήθηκαν μετά το 1970 και δεν έχουν λάβει δύο δόσεις.
• Εμβόλιο ανεμευλογιάς (VAR): Προτείνεται για ενήλικες που γεννήθηκαν μετά το 1990 χωρίς αποδεδειγμένη ανοσία.
• Εμβόλιο έρπητα ζωστήρα (HZV): Για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
• Εμβόλιο ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV): Χορηγείται σε ανεμβολίαστους ενήλικες 18-45 ετών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
• Εμβόλιο πνευμονιοκόκκου: Προτείνεται σε άτομα άνω των 65 ετών, καθώς και σε ενήλικες 18-64 ετών με υποκείμενα νοσήματα.
• Εμβόλιο ηπατίτιδας Α (HepA): Ενδείκνυται για άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
• Εμβόλιο ηπατίτιδας Β (HepB): Συνιστάται για ανεμβολίαστους ενήλικες με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης.
• Εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκουτετραδύναμο, συζευγμένο (MenACWY): Χορηγείται σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου.
• Εμβόλιο μηνιγγιτιδοκόκκουομάδος Β: Αφορά ενήλικες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο.
• Εμβόλιο αιμοφίλουινφλουένζας τύπου b: Για συγκεκριμένες ομάδες ευπαθών ατόμων.
• Εμβόλιο Covid-19: Μια επικαιροποιημένημονοδύναμη δόση για άτομα υψηλού κινδύνου.
• Εμβόλιο αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV): Συνιστάται σε ευπαθείς ομάδες για προστασία από σοβαρές λοιμώξεις του αναπνευστικού.