Από τι εξαρτάται αυτή η διαφορά; Το να ερωτευτεί κανείς φαίνεται απλό — η Helen Fisher, ανθρωπολόγος και ειδική στον έρωτα, το χαρακτηρίζει ως «χημικό κεραυνοβόλο χτύπημα». Ωστόσο, το να κρατήσει μια σχέση στον χρόνο είναι πολύ πιο σύνθετο. Απαιτεί έναν συνδυασμό συναισθηματικών, βιολογικών και καθημερινών παραγόντων. Η επιστήμη ξεχωρίζει πέντε βασικούς πυλώνες:

Η οικειότητα δεν αφορά μόνο τη σωματική εγγύτητα· δημιουργείται όταν ο άλλος γίνεται το συναισθηματικό μας καταφύγιο. Εκφράζεται μέσα από απλές πράξεις: να μας ακούει χωρίς να μας κρίνει μετά από μια δύσκολη μέρα, να καταλαβαίνει πότε χρειαζόμαστε κουβέντα και πότε σιωπή. Η οικειότητα βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, τη συνέργεια και μια ειλικρινή φιλία.

Σύμφωνα με τη θεωρία του δεσμού, όσοι μεγάλωσαν με ασφαλή συναισθηματική σύνδεση στην παιδική ηλικία —και όχι με αποφυγή ή άγχος— έχουν περισσότερες πιθανότητες να χτίσουν ουσιαστική οικειότητα ως ενήλικες. Όταν αυτός ο δεσμός λείπει, η σχέση γίνεται ψυχρή και δύσκολη: δυσκολευόμαστε να ανοιχτούμε, νιώθουμε αόρατοι ή βιώνουμε μοναξιά ακόμα και δίπλα στο σύντροφό μας.

Το πάθος προσφέρει την ενέργεια στη σχέση. Δεν περιορίζεται μόνο στο σεξ, αλλά περιλαμβάνει την ικανότητα να απολαμβάνουμε μαζί τη ζωή. Η επιθυμία, η έλξη και η ερωτική ζωντάνια αποτελούν βιολογικά “καύσιμα” που είναι ιδιαίτερα έντονα στην αρχή της σχέσης και συχνά είναι τα πιο εθιστικά.

Με τα χρόνια, η διατήρηση του πάθους απαιτεί πρόθεση: παιχνίδι, έκπληξη, θαυμασμό — όπως το να χορέψετε μαζί στην κουζίνα ένα βράδυ ή να οργανώσετε μια αυθόρμητη απόδραση. Η έλξη μπορεί να ξεκινά από τη χημεία του σώματος αλλά διατηρείται κυρίως στο μυαλό και με δημιουργικότητα.

Δέσμευση και κοινές αξίες

Η δέσμευση και οι κοινές αξίες αποτελούν τον τρίτο πυλώνα που κρατά ζωντανή τη σχέση πέρα από τον ενθουσιασμό της αρχής. Το επίπεδο δέσμευσης διαφέρει: από επιφανειακό —που βασίζεται στη ρουτίνα ή την υποχρέωση— έως βαθύ, που πηγάζει από την ελευθερία, τον σεβασμό στην ατομικότητα και την επιθυμία για κοινή εξέλιξη.

Η επίτευξη αυτού του βαθύτερου επιπέδου απαιτεί συνειδητή συναισθηματική δουλειά και μετατρέπει τις συγκρούσεις σε ευκαιρίες ανάπτυξης. Ο δρ John Gottman, ειδικός στις σχέσεις, έχει παρατηρήσει ότι τα ζευγάρια που διαρκούν δεν είναι αυτά που τσακώνονται λιγότερο, αλλά εκείνα που ξέρουν καλύτερα να συμφιλιώνονται μετά τις διαφωνίες.

Καθημερινότητα & Εξέλιξη της σχέσης

Ο τρόπος ζωής είναι το σκηνικό όπου η αγάπη δοκιμάζεται καθημερινά. Πολλά ζευγάρια δεν χωρίζουν λόγω έλλειψης αγάπης αλλά λόγω πρακτικών δυσκολιών: πώς μοιράζονται τις δουλειές, πώς συνδυάζουν εργασία και προσωπική ζωή ή ακόμη και για το πού θέλουν να ζήσουν.

Ίσως ο ένας δίνει σημασία στην ακρίβεια ενώ ο άλλος λειτουργεί πιο χαλαρά· ή ο ένας αποζητά ηρεμία ενώ ο άλλος χρειάζεται διαρκή συζήτηση. Αυτές οι μικρές διαφορές μπορούν να γίνουν κρίσιμες αν δεν υπάρχει κατανόηση.

Η υγιής σχέση δεν είναι στατική εικόνα· εξελίσσεται συνεχώς. Τα ζευγάρια που ευδοκιμούν συνοδεύουν ο ένας τον άλλο στην προσωπική τους ανάπτυξη αντί να εμποδίζουν την εξέλιξη του άλλου. Καθώς περνούν τα χρόνια —αποκτούν οικογένεια, αλλάζουν ενδιαφέροντα— η σχέση χρειάζεται να προσαρμόζεται στον ίδιο ρυθμό.

Όταν ένας από τους δύο εξελίσσεται σημαντικά και ο άλλος μένει πίσω, δημιουργείται απόσταση που μπορεί να αποβεί μοιραία για τη σχέση.

Η δημιουργία μιας καλής σχέσης δεν είναι θέμα τύχης· πρόκειται για δεξιότητες που καλλιεργούνται και ενδυναμώνονται με τον χρόνο. Όπως έγραψε ο ποιητής Rainer Maria Rilke, «το να αγαπήσει ένας άνθρωπος έναν άλλο είναι ίσως το πιο δύσκολο έργο της ζωής». Ίσως τελικά η μεγαλύτερη επιτυχία ενός ζευγαριού είναι το ότι συνεχίζουν κάθε μέρα να επιλέγουν ο ένας τον άλλο με την ίδια ελευθερία όπως όταν ξεκίνησαν μαζί.

Η βιοχημεία του έρωτα σύμφωνα με τη Helen Fisher

Η Helen Fisher, στο βιβλίο της «Why Him? Why Her?» (Henry Holt, 2009), υποστηρίζει ότι ερωτευόμαστε μέσω τριών βασικών βιολογικών συστημάτων: της σεξουαλικής επιθυμίας (τεστοστερόνη & οιστρογόνα), του ρομαντικού έρωτα (ντοπαμίνη) και του ασφαλούς δεσμού (ωκυτοκίνη & βαζοπρεσίνη).

Ανάλογα με τον κυρίαρχο νευροδιαβιβαστή, προτείνει τέσσερις τύπους προσωπικότητας — συχνά τα αντίθετα έλκονται μεταξύ τους:

Εξερευνητές (ντοπαμίνη): περίεργοι, λάτρεις της περιπέτειας και του ρίσκου.
Δημιουργοί (σεροτονίνη): οργανωτικοί, σταθεροί και πιστοί.
Διευθυντές (τεστοστερόνη): αναλυτικοί και αποφασιστικοί.
Διαπραγματευτές (οιστρογόνα & ωκυτοκίνη): ενσυναίσθητοι, διαισθητικοί με ανάγκη για βαθιά σύνδεση.

Με πληροφορίες από EL PAÍS

Τα καφενεία του 17ου αιώνα προσέφεραν δημοκρατικούς χώρους συνάντησης (αν δεν ήσουν γυναίκα). Επαναστάσεις ξεκίνησαν σε αμερικανικά και γαλλικά καφέ τον 18ο αιώνα. Ιστορικά, ήταν καταφύγιο. Η Σιμόν ντε Μποβουάρ, στα απομνημονεύματά της, περιγράφει πώς περνούσε ολόκληρες ημέρες στο Café de Flore τον παγωμένο χειμώνα του 1942-43, φτάνοντας νωρίς για να βρει τη ζεστή θέση δίπλα στη σόμπα. «Πάντα νιώθαμε μια έκρηξη χαράς, βγαίνοντας από το σκοτάδι και μπαίνοντας σε αυτή τη φωτεινή φωλιά», έγραφε. Όσοι σύχναζαν εκεί έγιναν μια «οικογένεια» θαμώνων. «Αισθανόμασταν σαν στο σπίτι μας, ασφαλείς».

Αυτό αγγίζει την ουσία των καλών καφέ: τους λεγόμενους τρίτους χώρους, όρο που επινόησε ο κοινωνιολόγος Ray Oldenburg, αναφερόμενος σε χώρους που δεν είναι ούτε το σπίτι ούτε η δουλειά. Αυτοί οι χώροι, σύμφωνα με τον Oldenburg, είναι προσβάσιμοι και συμπεριληπτικοί· επιτρέπουν στους επισκέπτες να περνούν απαρατήρητοι αλλά υποδέχονται και τους τακτικούς· προσφέρουν χώρο για συζήτηση και παιχνίδι.

Η αξία των τρίτων χώρων στη σύγχρονη ζωή

Δικαιολογημένα υπάρχουν αντιδράσεις για την απώλεια τέτοιων χώρων λόγω της πανδημίας Covid, της οικονομικής αστάθειας και του διαδικτύου. «Το ίντερνετ έχει γίνει ο τρίτος μας χώρος». Όμως το διαδίκτυο δεν μπορεί να καλύψει όλα όσα προσφέρει ένας τρίτος χώρος: ασφάλεια όταν το σπίτι δεν αποτελεί καταφύγιο· μια ανάσα για όποιον χρειάζεται απλώς να βρίσκεται αλλού.

Η ανάγκη για νέες κοινότητες και λύσεις

Η αξία των ουδέτερων, φιλόξενων χώρων είναι ανεκτίμητη, αν και δεν αποτυπώνεται στους ισολογισμούς. Ίσως είναι ουτοπικό να περιμένουμε από την ελεύθερη αγορά να τους προσφέρει. Η Γαλλία έχει χάσει 160.000 καφέ από τη δεκαετία του ’60. Οι αρνητικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσης είναι καλά τεκμηριωμένες: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει τη μοναξιά «παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας».

Βέβαια, οι τρίτοι χώροι δεν χρειάζεται να είναι τόσο περίπλοκοι. Δεν θα μπορούσαν κάποιοι από αυτούς τους χώρους –με φορολογικές ελαφρύνσεις ή κρατικές επιδοτήσεις– να μετατραπούν σε νέους τρίτους χώρους; Σε κόμβους κοινότητας, repair cafés, βιβλιοθήκες αντικειμένων ή διακριτικούς χώρους συνάντησης;

Πηγή: The Guardian

Αυτό το κλασικό και τόσο αναγκαίο σήμερα βιβλίο γονεϊκότητας φωτίζει μία από τις πιο παρεξηγημένες τάσεις της εποχής: πώς η επιρροή των συνομήλικων, που μεγεθύνεται από τη χρήση των social media και των video games, αντικαθιστά τον ρόλο των γονιών κι έχει επηρεάσει βαθιά τη σχέση τους με τα παιδιά τους.
Η γονεϊκότητα διαρκώς υπονομεύεται και σήμερα τείνει να εκλείψει. Τα παιδιά ακολουθούν το παράδειγμα των φίλων τους. Το να είναι «κουλ» γίνεται πιο σημαντικό από τις οικογενειακές αξίες. Οι παρέες διαμορφώνουν την ταυτότητα, τις συμπεριφορές και τον τρόπο που τα παιδιά βλέπουν τον κόσμο.

Όμως αυτή η αλλαγή δεν είναι φυσική και μπορεί ν’ αποδειχθεί επικίνδυνη. 
Στο Μείνετε κοντά στα παιδιά σας, ο Dr. Gabor Maté, ιατρός και συγγραφέας bestsellers, και ο ψυχολόγος Dr. Gordon Neufeld, ψυχολόγος, αναλύουν τις βαθύτερες αιτίες αυτής της απομάκρυνσης και εξηγούν πώς οι γονείς μπορούν να κερδίσουν ξανά την εμπιστοσύνη και την αγάπη των παιδιών τους.


Ένα ανάγνωσμα για κάθε γονέα, εκπαιδευτικό και επαγγελματία ψυχικής υγείας, το Μείνετε κοντά στα παιδιά σας αποτελεί οδηγό για μια βαθύτερη, ουσιαστικότερη και πιο υγιή σχέση με τα παιδιά – μια σχέση που θα τα βοηθήσει να αναπτυχθούν με ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και συναισθηματική σταθερότητα.

O Dr. Gabor Maté είναι γιατρός, περιζήτητος ομιλητής και συγγραφέας bestsellers που πραγματεύονται θεματικές όπως το τραύμα, τη διάσταση προσοχής, τους εθισμούς και τη γονεϊκότητα. Συνυφαίνει την επιστημονική έρευνα, τις πραγματικές ιστορίες ασθενών και τις προσωπικές του εμπειρίες για να ενημερώσει και να δώσει δύναμη στους ανθρώπους να βοηθηθούν στη δική τους θεραπεία. Είναι συνδημιουργός της θεραπευτικής μεθόδου Compassionate Inquiry στην οποία εκπαιδεύονται χιλιάδες ειδικοί της ψυχικής υγείας διεθνώς. Από τις εκδόσεις Key Books κυκλοφορούν τα βιβλία του Όταν το σώμα λέει όχι και Ο μύθος του φυσιολογικού.

Ο Dr. Gordon Neufeld P˜D είναι κλινικός ψυχολόγος παγκοσμίου φήμης και ειδικός στην παιδική ανάπτυξη. Έχει πάνω από σαράντα πέντε χρόνια εμπειρίας κι έχει εκπαιδεύσει επαγγελματίες και γονείς παγκοσμίως. Το Ινστιτούτο Νιούφελντ παρέχει σεμινάρια σε γονείς, εκπαιδευτικούς και συνδράμει ειδικούς ψυχικής υγείας ανά τον κόσμο. Ο Neufeld έχει αναγνωρισθεί για τη μοναδική ικανότητά του να βρίσκει λύσεις σε εκ πρώτης όψεως σύνθετα και δυσεπίλυτα προβλήματα όσον αφορά την ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

Είπαν για το βιβλίο:

«Το εν λόγω βιβλίο έχει τη δύναμη να αλλάξει -ή και να σώσει- τη ζωή των παιδιών μας».
— National Post

«Το βιβλίο φωτίζει μια πρωτοφανή κρίση άγνωστων διαστάσεων: Πώς χάνουμε την επαφή με τα παιδιά μας και πώς αυτή η απώλεια υπονομεύει την ανάπτυξή τους απειλώντας τα θεμέλια της κοινωνίας μας. Μέσα από απτά παραδείγματα και στοχευμένες προτάσεις, οι γονείς θα βοηθηθούν προκειμένου να εκπληρώσουν τον ενστικτώδη ρόλο τους. Εξαιρετικό βιβλίο».
— Peter A. Levine, PhD., συγγραφέας

«Το βιβλίο του Maté θα σας κάνει να εξετάσετε τη συμπεριφορά σας υπό νέο πρίσμα».
— Guardian

«Ένα υπέροχο βιβλίο και μια ηχηρή προειδοποίηση για τους γονείς. Η περιγραφή των συγγραφέων για τον τρόπο με τον οποίο ο προσανατολισμός προς τους συνομήλικους παρεμποδίζει την υγιή συναισθηματική ωρίμανση είναι συγκλονιστική και ταυτόχρονα θλιβερή. Εντούτοις, το βιβλίο είναι αισιόδοξο, δίνοντας έμφαση στην τεράστια σημασία της προσκόλλησης στην ανατροφή των παιδιών και στο πώς αυτή μπορεί να συμπεριληφθεί στην καθημερινότητά μας σταδιακά».
— Anthony Wolf, κλινικός ψυχολόγος και συγγραφέας

«Γεμάτο με εύκολες συμβουλές για να αποφύγετε δυσάρεστες καταστάσεις».
— Times

Πηγή: ελculture