Τι είναι, όμως, η Ενδομητρίωση;

Με απλά λόγια, είναι μια χρόνια πάθηση όπου ιστός παρόμοιος με αυτόν που καλύπτει το εσωτερικό της μήτρας (το ενδομήτριο) αναπτύσσεται έξω από αυτήν, σε σημεία όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες ή η περιτοναϊκή κοιλότητα. Ο ιστός αυτός συμπεριφέρεται όπως το κανονικό ενδομήτριο: παχαίνει, καταρρέει και αιμοραγεί σε κάθε κύκλο. Όμως, επειδή δεν έχει διέξοδο να φύγει από το σώμα, παγιδεύεται, προκαλώντας φλεγμονή, πόνο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δημιουργία ουλώδους ιστού.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε

Η ενημέρωση είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για την έγκαιρη διάγνωση. Πολλές γυναίκες υποφέρουν για χρόνια, θεωρώντας ότι ο πόνος είναι «φυσιολογικό κομμάτι» της περιόδου τους. Δεν είναι. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονο πυελικό πόνο, ειδικά πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου.
• Πόνο κατά τη διάρκεια ή μετά την ερωτική επαφή.
• Πόνο κατά την ούρηση ή την κένωση (συχνά κατά την περίοδο).
• Υπερβολική αιμορραγία.
• Υπογονιμότητα (η ενδομητρίωση είναι μια από τις κύριες αιτίες δυσκολίας σύλληψης).
• Χρόνια κόπωση, ναυτία, φούσκωμα.

Αν βιώνετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, είναι ζωτικής σημασίας να μιλήσετε ανοιχτά με τον γυναικολόγο σας.

Η μεγάλη ελπίδα: Μια νέα, μη ορμονική θεραπεία στον ορίζοντα

Μέχρι σήμερα, οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές (πέρα από τη χειρουργική επέμβαση) βασίζονταν κυρίως σε ορμονικά σκευάσματα. Στόχος τους είναι να «σταματήσουν» την περίοδο, μειώνοντας έτσι τον πόνο. Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες συχνά συνοδεύονται από ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως εξάψεις, κυκλοθυμία ή ακόμα και μια κατάσταση «τεχνητής εμμηνόπαυσης». Επιπλέον, δεν εξαλείφουν τις εστίες της νόσου, απλώς τις «αδρανοποιούν», με αποτέλεσμα τα συμπτώματα συχνά να επανέρχονται μετά τη διακοπή τους.

Φέτος, όμως, έχουμε έναν παραπάνω λόγο να είμαστε αισιόδοξες.

Μια πραγματικά πρωτοποριακή εξέλιξη έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έδωσε το «πράσινο φως» για την έναρξη κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους για ένα νέο φάρμακο, το ENDO-205.

Τι κάνει αυτή τη θεραπεία τόσο ξεχωριστή; Είναι η πρώτη στο είδος της που ΔΕΝ είναι ορμονική.

Αντί να επηρεάζει ολόκληρο το ορμονικό σύστημα της γυναίκας, το ENDO-205 είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί σαν «έξυπνη βόμβα». Στοχεύει επιλεκτικά μόνο στα κύτταρα των ενδομητριωσικών αλλοιώσεων, αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς. Ο στόχος είναι να εξαφανίσει αυτές τις εστίες χωρίς να προκαλέσει τις συστημικές παρενέργειες των ορμονικών θεραπειών.

Γιατί αυτό είναι Game-Changer για όλες τις γυναίκες που πάσχουν από τη νόσο:

• Όχι πια «Ιατρική Εμμηνόπαυση»: Αποφεύγονται οι δύσκολες παρενέργειες των τρεχουσών ορμονικών λύσεων.
• Διατήρηση της Γονιμότητας: Καθώς η θεραπεία δεν αναστέλλει την ωορρηξία, ανοίγει ο δρόμος για τη διαχείριση της νόσου σε γυναίκες που επιθυμούν να μείνουν έγκυες.
• Στόχευση στη Ρίζα του Προβλήματος: Αντί να καταστέλλει απλώς τα συμπτώματα, στοχεύει στην εξάλειψη των βλαβών.

«Αυτό το ορόσημο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για περισσότερα από 190 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως που πάσχουν από μια νόσο η οποία παραμένει μία από τις πλέον παραμελημένες στην ιατρική», δήλωσε η Tanya Petrossian, η γυναίκα πίσω από την Endo Cyclic Therapeutics, την εταιρεία που αναπτύσσει το φάρμακο.

Το μήνυμα του φετινού Μαρτίου

Αν και το ENDO-205 βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των κλινικών δοκιμών (το πρώτο βήμα για να διαπιστωθεί η ασφάλειά του στον άνθρωπο), η ύπαρξή του και μόνο αποτελεί μια τεράστια νίκη. Δείχνει ότι η επιστήμη επιτέλους ακούει τις ανάγκες των γυναικών και επενδύει σε λύσεις που σέβονται το σώμα και την ποιότητα ζωής μας.

Μάρτιος: Σπάμε τη σιωπή για την ενδομητρίωση

Αυτόν τον Μάρτιο, ας υποσχεθούμε στον εαυτό μας δύο πράγματα:

Δεν θα αγνοούμε τον πόνο. Θα διεκδικούμε απαντήσεις από τους γιατρούς μας.
Δεν θα χάνουμε την ελπίδα. Το μέλλον της διαχείρισης της ενδομητρίωσης φαίνεται πιο φωτεινό από ποτέ.

Ο νόμος είχε εγκριθεί στη Συνέλευση της Δημοκρατίας στις 14 Μαρτίου και προέκυψε από νομοσχέδιο που είχε κατατεθεί από την κοινοβουλευτική ομάδα Bloco de Esquerda, με θετικές ψήφους από όλα τα έδρανα, εκτός από την Iniciativa Liberal, η οποία απείχε.

Ορίζει ότι τα άτομα που πάσχουν από ενδομητρίωση, ή αδενομύωση, μπορούν να έχουν πρόσβαση σε συμπληρωματικά μέσα διάγνωσης και θεραπείας και σε διαβουλεύσεις, ενώ το Υπουργείο Υγείας πρέπει να ετοιμάσει, εντός 90 ημερών, τα πρότυπα και τις τεχνικές οδηγίες που θα εφαρμοστούν σε όλες τις μονάδες υγείας. Με τον νόμο εξασφαλίζεται ότι οι εργαζόμενες και οι φοιτήτριες που υποφέρουν από σοβαρό πόνο που προκαλείται από ενδομητρίωση ή αδενομύωση κατά τη διάρκεια της περιόδου έχουν το δικαίωμα να απουσιάζουν δικαιολογημένα από την εργασία ή τα μαθήματα, χωρίς να χάνουν κανένα δικαίωμα, για έως και τρεις συνεχόμενες ημέρες κάθε μήνα.

Η απόφαση καθορίζει επίσης τη δημιουργία ενός συστήματος αποζημίωσης των φαρμάκων που προορίζονται για τη θεραπεία και την ανακούφιση των συμπτωμάτων και συνταγογραφούνται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (SNS) της χώρας από εξειδικευμένο γιατρό.

Για να δικαιούται αυτή την άδεια, η εργαζόμενη πρέπει να προσκομίσει στον εργοδότη ιατρική βεβαίωση που να επιβεβαιώνει διάγνωση ενδομητρίωσης ή αδενομύωσης συνοδευόμενη από εξουθενωτικό πόνο. Το πιστοποιητικό αυτό απαιτείται μόνο κατά την αρχική λήψη της άδειας και δεν χρειάζεται να ανανεώνεται. Επιπλέον, τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με ενδομητρίωση ή αδενομύωση θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες διατήρησης της γονιμότητας μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής και αποθήκευσης ωαρίων.

Τι είναι η αδενομύωση

Πρόκειται για μία επώδυνη κατάσταση κατά την οποία κύτταρα παρόμοια με αυτά του ενδομητρίου διεισδύουν εντός του μυός της μήτρας (μυομήτριο). Κατά την διάρκεια της περιόδου ο ιστός αυτός που βρίσκεται εντός του μυός της μήτρας αιμορραγεί και οδηγεί σε φλεγμονή, οξύ πυελικό πόνο και συχνά σε βαριές αιμορραγίες.

Τι είναι η ενδομυτρύωση

Πρόκειται για μια νόσο κατά την οποία, ο ιστός του ενδομητρίου αναπτύσσεται σε περιοχές και όργανα που είναι εκτός της μήτρας, όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το παχύ και το λεπτό έντερο και σπανιότερα άλλα όργανα. Τα συνηθέστερα συμπτώματα που οδηγούν στη διάγνωσή της είναι κύστες στην ωοθήκη, κοιλιακός πόνος, κυρίως κατά τη διάρκεια της περιόδου (δυσμηνόρροια), πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή και υπογονιμότητα.

Πηγή: Marieclaire

Η ενδομητρίωση (ανάλογα με την βαρύτητά της) μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής της γυναίκας και, σε μερικές περιπτώσεις, να προκαλέσει υπογονιμότητα. Η αρνητική επίπτωσή της, ωστόσο, στην εκδήλωση καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου δεν ήταν, μέχρι τώρα, γνωστή. Στην συγκεκριμένη μελέτη, ερευνητές στην Δανία συνέκριναν ιατρικά δεδομένα 60.508 γυναικών με διάγνωση ενδομητρίωσης, μεταξύ 1977 και 2021, με 242.032 γυναίκες της ίδιας ηλικίας χωρίς διάγνωση της επώδυνης πάθησης. Κατά την διάρκεια της παρακολούθησης για έως και 45 χρόνια, το 17,5% των γυναικών με ενδομητρίωση υπέστη είτε έμφραγμα είτε εγκεφαλικό, λόγω φραγμένης αρτηρίας, σε σύγκριση με το 15,3% των γυναικών χωρίς ενδομητρίωση.

Το ποσοστό κινδύνου των γυναικών με ενδομητρίωση

Αφού συνυπολογίστηκαν άλλοι μεμονωμένοι παράγοντες κινδύνου, οι γυναίκες με ενδομητρίωση είχαν περίπου 20% αυξημένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού. Τα δεδομένα αυτά θα παρουσιάσουν οι ερευνητές στην συνάντηση της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, στο Λονδίνο. Όταν τα ποσοστά αυτών των συμβάντων αναλύθηκαν χωριστά, οι γυναίκες με ενδομητρίωση είχαν περίπου 20% υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και περίπου 35% υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Οι γυναίκες με ενδομητρίωση διέτρεχαν, επίσης, υψηλότερο κίνδυνο για εκδήλωση καρδιακής ανεπάρκειας.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η ενδομητρίωση ήταν η αιτία αυτών των πρόσθετων προβλημάτων υγείας. Ωστόσο, τα ευρήματα συνηγορούν πως ειδικοί παράγοντες κινδύνου για τις γυναίκες –όπως η ενδομητρίωση, ο διαβήτης κύησης και η προεκλαμψία– θα πρέπει να ενσωματωθούν σε μοντέλα πρόβλεψης του καρδιαγγειακού κινδύνου, δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Δρ. Eva Havers-Borgersen, από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Rigshospitalet της Κοπεγχάγης.

Εν τω μεταξύ, «προτείνουμε στις γυναίκες με ενδομητρίωση να υποβάλλονται σε αξιολόγηση κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου», τόνισε η Δρ. Havers-Borgersen.