Στα 16 της, η Έλλη Λούκου έγινε η Έλλη Λαμπέτη. Μαθήτρια στο 5ο Γυμνάσιο Εξαρχείων και τα απογεύματα, στην Δραματική Σχολή της Μαρίκας Κοτοπούλη. Συνεχίζουν τα άνθη, στα μαύρα, πυκνά μαλλιά και στα περβάζια της οδού Ασκληπιού. Η ίδια η Λαμπέτη τρέχει μια διαδρομή γεμάτη από σφαίρες, θανάτους, πείνα κι όλεθρο. Αλλά και πολλή αγάπη και υπόσχεση. Αλώβητη, στο μπλε παλτό της. Θυμωμένη: «χάνω πάντα όσους αγαπώ», αφημένη σε ένα όνειρο, που υπερβαίνει τα συντρίμμια και την ψυχρή λογική.

Είναι 1956, στην Ύδρα, μπροστά στην κάμερα του Μιχάλη Κακογιάννη. Το κάθετο λιοπύρι και η ασπρίλα του Αργοσαρωνικού, ο πιο απόκοσμος τόπος, ένα σημείο Γης, που δεν συνορεύει με τίποτε όμοιο. Και η Λαμπέτη φοράει μαύρα. Πώς συμμετέχουν τα χέρια της σε κάθε θρήνο, σαν αυτόνομα σώματα. «Υπήρξε περίοδος, που μόλις ξυπνούσα το πρωί αναρωτιόμουν τι ώρα θα έβλεπα την Έλλη», θα πει, κάποια στιγμή, ο σπουδαίος σκηνοθέτης. Όλο ζωή οι στιγμές κι όλο απώλειες. Υπάρχει δίπλα στον Δημήτρη Χορν σαν κοχύλι. Υδάτινη και μαχόμενη για λίγη ξενοιασιά. Ωραίοι οι δυο τους. Στα μάτια μας, ωραίοι.

Και μια μέρα, είπε να θυμηθεί τα σημεία και τον χρόνο, που υπήρξε εύρωστη, που έκανε βουτιές στο Καβούρι, πριν την συναντήσει, με το φυστικί Chevrolet του, ο Γιώργος Παππάς. Η μνήμη διακόπηκε από την αρρώστια. Δεν γέρασε ποτέ, ούτε καν από την οδύνη της περιπέτειας.

Πέθανε στην Αμερική, στις 3 Σεπτεμβρίου 1983, στις 7:30 το πρωί, στο νοσοκομείο Mount Sinai Hospital, όπου είχε μεταβεί λίγες εβδομάδες πριν. Είχε φύγει, Ιούνιος ήταν, από το σπίτι της στην Κυψέλη, με ένα λευκό φόρεμα. Δεν ήθελε να φύγει, αλλά έπρεπε. Το σώμα εκεί, στο «Όρος Σινά» κι ολόκληρη η ψυχή στα Βίλια, στο Πήλιο, στην Ασκληπιού και την Λυκείου, στο Πόρτο Γερμενό και το Πεδίον του Άρεως, στην αγκαλιά της μάνας Αναστασίας. Σε όλες τις αιμάτινες, αναστρέψιμες πτώσεις της ζωής.

Ήταν νέα. Ήθελε να ζήσει για όλα τα μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα του κόσμου. Πέταξε στο τζάμι του νοσοκομείου μια πέτρα από τις Πλαταιές κι έγινε αέρας.

Τη συγκεκριμένη ταινία την έχω δει άπειρες φορές. Έρχονται στο μυαλό μου, σε άσχετες στιγμές, ήχοι και εικόνες της.

Πάντα με βάζει σε σκέψεις.

Ο ανθρώπινος πόνος και το ατέρμονο θαύμα, το οποίο σέρνεται ως επιθυμία από καταβολής κόσμου, είναι πέρα από τα δεσμά του χρόνου, της «τάξης», του τόπου και της όποιας ευδαιμονίας. Μια διαχρονική στιγμή σύσσωμης αδυναμίας, μπροστά στη θνητότητα και το τελεσίδικο, όπου πλούσιοι και φτωχοί, με φόντο την Ελλάδα του ‘ 50, δείχνουν τις πληγές τους χωρίς συστολή, συνέλαβε ο σπουδαίος σκηνοθέτης Μιχάλης Κακογιάννης, παραδίδοντάς την στην αιωνιότητα, μέσα από τον νεορεαλιστικό φακό του.

Η εγγύτητα με την πιθανότητα του θαύματος, στα μέσα κάθε Αυγούστου. Η εσωτερική κραυγή, σπαρακτική ακόμη και στο φως του ορθού λόγου και της απιστίας. Στο «Τελευταίο ψέμα», στην ταινία που συνέγραψε και σκηνοθέτησε ο Κακογιάννης με την συνδρομή τεράτων, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Γουόλτερ Λασάλι και μια πλειάδα ταλαντούχων ηθοποιών με πρωταγωνίστρια την Έλλη Λαμπέτη τα σχεδόν πέντε λεπτά του φινάλε, όπως εκτυλίσσονται στην εορτάζουσα Τήνο, ανήμερα Δεκαπενταύγουστου, είναι η πιο ευφυής, ουσιαστική και βαθιά αποτύπωση της λύτρωσης από το βαρύ φορτίο κυρίως της ύλης. Όπου κι αν πιστεύει ο καθένας, ένα αποζητεί: το θαύμα. Την θετική έκβαση μετά από μια κοπιαστική πορεία πάνω σε απώλειες και φθορές. Το θαύμα, το ωραία, ας πούμε, φωτισμένο κάδρο (όπως ήταν όλα τα κάδρα του Κακογιάννη) στην ζωή. Γιατί το θαύμα δεν έχει πιθανότητες να εκπέσει ή να χρεοκοπήσει. Είναι ο λογικός τερματισμός, ο κοινός στόχος, που περιέχει τις υπερβάσεις και τα ύψη των πολλών.

Η Έλλη Λαμπέτη, ουτοπική και πλούσια, εύθραυστο κρύσταλλο μιας κακότροπης Ελλάδας με επίπλαστες ανάγκες. Μια υδάτινη, ασπρόμαυρη φιγούρα, που φτάνει στην Τήνο αποφασισμένη να περπατήσει δίπλα σε τραυματισμένους, λειψούς και αθώους. Ανάμεσα σε παιδιά και γυναίκες με μαύρα μαντίλια. Κάτω από τον καύσωνα του καλοκαιριού και των ικετευτικών λαμπάδων. Δεν έχει σημασία αν περιμένει να πληρωθεί η ευλάβειά της. Σημασία έχει ότι καταθέτει μια πλήρη κραυγή για βοήθεια. Σημασία έχει το κρατάει στην αγκαλιά της ένα παιδί –πράξη ιερή- κατακερματίζοντας το «εγώ» της.  Το παιδί από περιστασιακά αφασικό, μέσα σε λίγα λεπτά, βρίσκει και πάλι την φωνή του. Θαύμα;

Ο Μιχάλης Κακογιάννης αναζητούσε μανιωδώς και την τελευταία λεπτομέρεια. Αρκούσε αυτή η λεπτομέρεια να έμοιαζε με ό,τι συνελάμβανε η περιφερειακή όραση του καθένα μέσα στον καταιγισμό της καθημερινότητας. Στο «Τελευταίο ψέμα», κεντάται η ισχύς της ελπίδας. Μια ελπίδα που γεννιέται και συντηρείται στα σωθικά του ανθρώπου.

Και όλα αυτά συνυπάρχουν στο μυαλό μου, χρόνια τώρα, και κάπως έτσι παρατήρησα βαθιά την Τήνο, το ωραίο απροσδόκητο, το ταλέντο, την αξιοπρέπεια, τους παιδεμένους έρωτες, αλλά και τη διαφυγή, αυτή, που χωράει μέσα της όλους τους αέρηδες κι έναν ορίζοντα που ενώνεται με την άκρη του ουρανού. Την Έλλη Λαμπέτη, -πώς συμμετέχουν τα χέρια της σε κάθε θρήνο, σαν αυτόνομα σώματα-!

Τίτλοι τέλους και ήσυχη νύχτα. Ακούγονται σχόλια για το διαπεραστικό πρόσωπο της Λαμπέτη, σαφείς παραλλαγές των επιφωνημάτων του Γουόλτερ Λασάλι, του διευθυντή φωτογραφίας στην συγκεκριμένη ταινία, που κάθε φορά που την έβλεπε, αναφωνούσε “Oh My God”.