Ένα παγκόσμιο φαινόμενο που εξαπλώνεται ανησυχητικά

Διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η UNICEF, επισημαίνουν ότι ο αυτοτραυματισμός αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Σε χώρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, περίπου 17% των εφήβων έχουν αυτοτραυματιστεί τουλάχιστον μία φορά, ενώ τα κορίτσια εμφανίζουν σχεδόν διπλάσια ποσοστά σε σχέση με τα αγόρια. Το άγχος, η κατάθλιψη, ο εκφοβισμός, η πίεση των social media και οι υψηλές προσδοκίες των ενηλίκων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που πολλοί νέοι δεν μπορούν να διαχειριστούν.

Ο αυτοτραυματισμός δεν έχει στόχο τον θάνατο

Αντίθετα, λειτουργεί ως τρόπος «εκτόνωσης» έντονων συναισθημάτων — μια απέλπιδα προσπάθεια να νιώσει κανείς κάτι διαφορετικό από το βάρος του εσωτερικού πόνου. Η ενσυναίσθηση, η αποδοχή και η πρόσβαση σε έγκαιρη ψυχολογική στήριξη μπορούν να σπάσουν αυτό τον φαύλο κύκλο.

Η ελληνική πραγματικότητα: Τουλάχιστον 1 στα 6 παιδιά αυτοτραυματίζεται

Στην Ελλάδα, τα πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν από το υπουργείο Υγείας και την UNICEF είναι ανησυχητικά: τουλάχιστον 1 στα 6 παιδιά αυτοτραυματίζεται, ενώ περισσότερα από τα μισά δηλώνουν ότι γνωρίζουν κάποιον συνομήλικο που το κάνει.

Τα στοιχεία φωτίζουν ένα βαρύ ψυχολογικό φορτίο:

· 76% των νέων βιώνουν συχνά έντονη θλίψη, άγχος, θυμό ή απελπισία

· 62,7% δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους

· Τα κορίτσια καταγράφουν πολύ υψηλότερα ποσοστά αυτοτραυματισμού

· Η πλειονότητα των νέων αισθάνεται ότι δεν έχει με ποιον να μιλήσει

Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι στατιστικές — είναι ιστορίες παιδιών που υποφέρουν σιωπηλά, συχνά δίπλα μας.

Η Πολιτεία ανταποκρίνεται: Ένα νέο μοντέλο πρόληψης και υποστήριξης

Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης του αυτοτραυματισμού, μέσω της συνεργασίας του υπουργείου Υγείας και της UNICEF. Η Εθνική Δράση για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας περιλαμβάνει δύο πυλώνες:

Ενίσχυση ψυχικής υγείας γονιών και παιδιών
Βασισμένος σε διεθνές μοντέλο από την Αυστραλία, ο πρώτος πυλώνας προσφέρει:

· Δωρεάν ομαδικές συνεδρίες για γονείς

· Ενίσχυση γονεϊκών δεξιοτήτων

· Υποστήριξη για τη διαχείριση ψυχικών δυσκολιών σε όλη την οικογένεια

Ήδη πάνω από 500 οικογένειες έχουν λάβει δωρεάν υπηρεσίες, κερδίζοντας πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα που συμβάλλει στην οικογενειακή συνοχή.

Το πρώτο Πρόγραμμα Αντιμετώπισης Αυτοτραυματισμού στους νέους
Στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών λειτουργεί πλέον το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Νέων (17–24 ετών), που προσφέρει δωρεάν:

· Κλινική αξιολόγηση

· Ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία

· Συμβουλευτική για γονείς

· Εξειδικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις

· Τηλεψυχιατρική για εξ αποστάσεως συνεδρίες

Όπως τόνισε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, «κάθε νέα και κάθε νέος που αυτοτραυματίζεται πρέπει να γνωρίζει ότι δεν είναι μόνος». Απέναντι στο φαινόμενο της σιωπηλής οδύνης, η Πολιτεία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πλαίσιο ασφάλειας και ουσιαστικής φροντίδας.

Πέρα από την πρόληψη — ένα μήνυμα ελπίδας

Το νέο πρόγραμμα δεν είναι απλώς μια υπηρεσία: Είναι μια αλλαγή κουλτούρας. Είναι η παραδοχή ότι οι νέοι χρειάζονται χώρο να μιλήσουν, να νιώσουν, να εκφραστούν χωρίς φόβο και ντροπή. Χρειάζονται ενήλικες που ακούν, σχολεία που προστατεύουν, κοινωνίες που κατανοούν.

Ο αυτοτραυματισμός δεν αφορά μόνο τους νέους που τον βιώνουν. Αφορά όλους μας. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης και ότι η στήριξη μπορεί να αλλάξει ζωές.

Γιατί κάθε παιδί αξίζει να νιώθει ασφαλές. Κάθε νέος αξίζει να ελπίζει. Και κάθε κορίτσι ή αγόρι που σηκώνει βάρος μεγαλύτερο από όσο αντέχει, χρειάζεται να ακούσει το πιο σημαντικό μήνυμα: «Δεν είσαι μόνος».

Η παιδική παχυσαρκία σε αριθμούς – και σε ανθρώπινες ιστορίες

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη, με ένα στα τρία παιδιά να αντιμετωπίζει πρόβλημα βάρους. Πίσω από τα στατιστικά, όμως, βρίσκονται οικογένειες, ανησυχίες, περιορισμοί και ένα περιβάλλον που συχνά αποθαρρύνει την κίνηση και την υγιεινή διατροφή. Σε αυτήν τη συνθήκη, έρχεται να απαντήσει το υπουργείο Υγείας, μετατρέποντας την πρόληψη σε εθνική προτεραιότητα!

Όλη η Σύρος ένα ανοιχτό πάρκο υγείας και δράσης

Το Σάββατο 10 Μαΐου, η Ειρήνη Αγαπηδάκη ταξίδεψε στη Σύρο, όχι απλώς για να μιλήσει για το πρόβλημα, αλλά για να το αντιμετωπίσει στην πράξη, με συμμάχους την τοπική κοινωνία, τη UNICEF και εκατοντάδες μικρούς και μεγάλους που γέμισαν την Πλατεία Μιαούλη.

Η πλατεία μεταμορφώθηκε σε έναν ζωντανό χώρο άσκησης, παιχνιδιού και υγιεινής διατροφής: από πινγκ-πονγκ και αναρρίχηση, μέχρι δημιουργικά εργαστήρια και υγιεινά lunch boxes, τα παιδιά δοκίμασαν στην πράξη έναν νέο τρόπο ζωής: πιο δραστήριο, πιο ισορροπημένο, πιο χαρούμενο.

Γεύσεις με φαντασία – συνταγές με αξία

Ο γνωστός σεφ, Γαβριήλ Νικολαΐδης, και η διατροφολόγος, Μελίνα Καριπίδου, παρουσίασαν live υγιεινές συνταγές, αποδεικνύοντας ότι η σωστή διατροφή δεν είναι ούτε δύσκολη ούτε βαρετή. Τα παιδιά συμμετείχαν, μαγείρεψαν, δοκίμασαν και πήραν μαζί τους ιδέες για το καθημερινό τους lunch box.

«Η αλλαγή ξεκινά όταν γινόμαστε κοινότητα»

Η κα Αγαπηδάκη, εμφανώς συγκινημένη από την ανταπόκριση, μίλησε για μια ημέρα που ξεπέρασε την έννοια της απλής εκδήλωσης:

«Σήμερα, στη Σύρο, ζήσαμε τη δύναμη της κοινότητας όταν ενώνεται για το καλό των παιδιών μας. Γονείς, παιδιά, εκπαιδευτικοί, όλοι μαζί φτιάχνουμε μια νέα κουλτούρα. Μια Ελλάδα που στηρίζει κάθε παιδί να μεγαλώσει με υγεία, αυτοπεποίθηση και κίνηση».

Εκπαίδευση, υποστήριξη, δράση – το τρίπτυχο της Εθνικής Δράσης

Η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, με τη στήριξη της UNICEF και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», φέρνει κοντά σε κάθε παιδί:

Δωρεάν διατροφική παρακολούθηση από διαιτολόγους
Συμβουλευτικές υπηρεσίες από παιδιάτρους
Εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία
Πρόσβαση σε οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες
Απευθύνεται σε παιδιά από 0 έως 17 ετών και στις οικογένειές τους, δίνοντας πρακτικά εργαλεία και καθημερινή υποστήριξη για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

Μαθαίνουμε, κινούμαστε, αλλάζουμε!

Η πρωτοβουλία, «Τροφή για Δράση», και τα διαδραστικά παιχνίδια, όπως το «Ταξίδι της Τροφής» και το «Παιδικά Δικαιώματα», έκαναν τη γνώση παιχνίδι. Και στο περίπτερο της UNICEF, η πλατφόρμα U-Report έφερε τη φωνή των παιδιών στο προσκήνιο.

Το στοίχημα της καταπολέμησης της παιδικής παχυσαρκίας δεν είναι ούτε εύκολο ούτε μπορεί να κερδηθεί σε μία στιγμή. Είναι, όμως, εφικτό, όταν πολιτεία, κοινωνία και οικογένειες ενώνονται. Και η Σύρος έδειξε τον δρόμο: με ενθουσιασμό, συμμετοχή και πίστη ότι τα παιδιά μας αξίζουν το καλύτερο.