Μέσα από τους πίνακες ξένων ζωγράφων που θα δείτε παρακάτω, μένουν στην αιωνιότητα γεγονότα που χάραξαν την ελληνική Ιστορία. Ζωγράφοι που με τα έργα τους διέσωσαν το μήνυμα της Ελληνικής Επανάστασης και της απελευθέρωσης, μεταφέρουν με έντονα χρώματα τις δυσκολίες, τις μάχες και προβάλλουν την Ελλάδα που βγαίνει από τα συντρίμμια που άφησε η Τουρκοκρατία, λαβωμένη αλλά περήφανη και έτοιμη να στήσει ξανά τα θεμέλια ενός κράτους ξαναγεννημένου από τις στάχτες του.

Πίτερ Φον Ες – «Ο Ιερός Λόχος μάχεται στο Δραγατσάνι» (19ος αιώνας)

Στο Δραγατσάνι της Βλαχίας είχαν οχυρωθεί τα ελληνικά στρατεύματα υπό τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Μαζί του ήταν ο Γεωργάκης Ολύμπιος, ενώ επικεφαλής του Ιερού Λόχου είχε οριστεί ο Νικόλαος Υψηλάντης. Ο οπλαρχηγός Βασίλειος Καραβιάς, παρακούοντας διαταγή του Υψηλάντη προκαλεί σε μάχη τους Τούρκους. Στη μάχη που ακολούθησε το τούρκικο ιππικό, παρά την ηρωική αντίσταση των Ιερολοχιτών, νίκησε και σκοτώθηκαν περισσότεροι από διακόσιοι Ιερολοχίτες. Στην κρίσιμη στιγμή της μάχης έφτασε ο Γεωργάκης Ολύμπιος ο οποίος διέσωσε τους υπόλοιπους, 136 συνολικά, μεταξύ των οποίων ήταν ο Νικόλαος Υψηλάντης και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ. Την επομένη ημέρα ο Αλέξανδρος Υψηλάντης με διακήρυξή του δίνει τέλος στον αγώνα στις Παραδουνάβιες χώρες.

Ευγένιος Ντελακρουά, «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» (1826)

Εικονίζει την προσωποποίηση της ηρωικής Ελλάδας. Φοράει ελληνική παραδοσιακή φορεσιά, ξεκούμπωτη στο στήθος. Είναι στραμμένη προς τον θεατή με τα χέρια σε στάση απόγνωσης, και το πρόσωπο σε τρία τέταρτα στραμμένο προς τα αριστερά. Στέκει όρθια επάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου, που έχουν καταπλακώσει έναν αγωνιστή. Στο βάθος ένας μαύρος άνδρας με κίτρινο τουρμπάνι που συμβολίζει τον εχθρό καρφώνει μια σημαία στο έδαφος. Ο πίνακας «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» είναι καλλιτεχνικό έργο του Γάλλου ζωγράφου Ευγένιου Ντελακρουά και είναι εμπνευσμένο από τη μάχη των Ελλήνων στην τρίτη πολιορκία του Μεσολογγίου.

Ο πίνακας βρίσκεται στο Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντό.

Nicolas-Louis François Gosse, «Η μάχη της Ακρόπολης»

Ο Nicolas-Louis François Gosse ζωγράφισε τον πίνακα «Η μάχη της Ακρόπολης». Πρωταγωνίστρια η Ασήμω Λιδωρίκη, γυναίκα του φρούραρχου της Ακρόπολης, Ιωάννη Γκούρα, που σκοτώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 1826. Η Ασήμω Λιδωρίκη αποτέλεσε μία από τις γνωστότερες επαναστατικές φιγούρες και ανέλαβε την αρχηγία των πολιορκημένων στην Ακρόπολη έως ότου αναλάβει ο Νικόλαος Κριεζώτης.

Όπως μπορείτε να δείτε στον πίνακα, η Ασήμω Λιδωρίκη αποτελεί μια εικόνα νίκης. Η ενδυμασία έχει λαμπερό χρώμα, τη στιγμή που η εικόνα της μάχης πίσω της είναι θολή.

Ευγένιος Ντελακρουά, «Η σφαγή της Χίου»

Η σφαγή της Χίου αναφέρεται στη σφαγή δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων από τον Οθωμανικό στρατό, στις 30 Μαρτίου του 1822. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 11 Μαρτίου 1822, είχε προηγηθεί ο ξεσηκωμός του νησιού με την απόβαση εκστρατευτικού σώματος Σαμιωτών. Οι Οθωμανοί κλείστηκαν αρχικά στο κάστρο. Στις 30 Μαρτίου έφθασε ο οθωμανικός στόλος, ο οποίος έλυσε την πολιορκία και άρχισε τη σφαγή του ορθόδοξου πληθυσμού με τη συμμετοχή και άτακτων μουσουλμάνων που κατέφθαναν από τις ακτές της Μικρής Ασίας με κάθε είδους πλεούμενο.

Τη σφαγή της Χίου περιέγραψε σαν αυτόπτης μάρτυρας ο Χριστόφορος Πλάτωνος Καστάνης (γ. 1814). Αρχικά συνελήφθη από τους Τούρκους και πουλήθηκε ως σκλάβος. Δραπέτευσε και κατέφυγε στο Ναύπλιο όπου βρήκε βοήθεια από τον φιλέλληνα Χάου ο οποίος τον πήρε μαζί του στις ΗΠΑ.

Ο πίνακας βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου.

Ιβάν Αϊβαζόφσκι, «Η ναυμαχία του Ναυαρίνου» (1827)

Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου αποτελεί την κορύφωση των πολεμικών επιχειρήσεων στη θάλασσα κατά την Ελληνική Επανάσταση. Στις 20 Οκτωβρίου του 1827, στη σημερινή Πύλο της Δυτικής Πελοποννήσου, οι συμμαχικοί στόλοι των Βρετανών, των Ρώσων και των Γάλλων υπό τις διαταγές του Άγγλου ναυάρχου, Έντουαρντ Κόδριγκτον, συνέτριψαν τις αντίστοιχες τούρκο-αιγυπτιακές δυνάμεις. Στόχος των συμμάχων ήταν να ανακόψουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο επιβάλλοντας έτσι τη Συνθήκη του Λονδίνου (1827), σύμφωνα με την οποία θα ιδρυόταν αυτόνομο ελληνικό κράτος υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. Στον κόλπο του Ναυαρίνου, ο στόλος των τριών Μεγάλων Δυνάμεων αποτελούμενος από 27 πλοία κατέστρεψε τον κατά πολύ ισχυρότερο, αριθμητικά, στόλο των Οθωμανών με 106 πλοία.

Λουδοβίκο Λιπαρίνι, «Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη»

Ο Μάρκος Μπότσαρης υπήρξε ηγετική μορφή της Επανάστασης. Στα τέλη του 1820 διαπραγματεύτηκε με τον Αλή Πασά την απελευθέρωση του Σουλίου, ορίστηκε αρχιστράτηγος και έδωσε λαμπρά δείγματα οργανωτικών και στρατηγικών ικανοτήτων. Στις 3 Ιουλίου 1821 αντιμετώπισε νικηφόρα στο Κομπότι της Αρτας ισχυρή τουρκική δύναμη, αγωνίστηκε στη μάχη του Πέτα, που κατέληξε σε καταστροφή, και βρέθηκε μεταξύ των υπερασπιστών του Μεσολογγίου στην πρώτη του πολιορκία (Οκτ. – Δεκ. 1822) όπου παρασύροντας τους Τούρκους σε πλαστές συνομιλίες έδωσε χρόνο στους πολιορκημένους να ενισχύσουν τις οχυρώσεις.

Τον Ιούλιο του 1822 ξεκίνησε να αντιμετωπίσει τους Τουρκαλβανούς στο Καρπενήσι και σχεδίασε νυχτερινή αιφνιδιαστική επίθεση, οι Τούρκοι αντέδρασαν αποφασιστικά και ο Μπότσαρης ήταν από τους πρώτους νεκρούς. Κηδεύτηκε στο Μεσολόγγι και ο θάνατός του συγκλόνισε το μαχόμενο Ελληνισμό και την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη.

Ο πίνακας βρίσκεται στο Μουσείο της Τεργέστης στην Ιταλία.

Πέτερ φον Ες, «Μπουμπουλίνα»

Η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα είχε καταγωγή από την Ύδρα. Γεννήθηκε μέσα στις φυλακές της Κωνσταντινούπολης στις 11 Μαΐου 1771, όταν η μητέρα της Σκεύω επισκέφτηκε τον σύζυγό της, Σταυριανό Πινότση, τον οποίο είχαν φυλακίσει οι Οθωμανοί για τη συμμετοχή του στα Ορλωφικά (1769-1770).

Την βάφτισε και της έδωσε το όνομά της εκεί ο φυλακισμένος πολέμαρχος της Μάνης, Παναγιώτης Μούρτζινος. Μετά τον θάνατο του Πινότση στη φυλακή, μητέρα και κόρη επέστρεψαν στην Ύδρα. Μετακόμισαν στις Σπέτσες όταν η μητέρα της παντρεύτηκε τον Δημήτριο Λαζάρου Ορλώφ. Από τον γάμο αυτόν η Μπουμπουλίνα απέκτησε 8 ετεροθαλή αδέλφια.

Παντρεύτηκε δυο φορές, στην ηλικία των 17 με τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γιάννουζα και στην ηλικία των 30 ετών με τον Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη. Και οι δυο σκοτώθηκαν από Αλγερινούς πειρατές. Της άφησαν, ωστόσο, μια τεράστια περιουσία, την οποία ξόδεψε εξ ολοκλήρου για να αγοράσει καράβια και εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση.

Η Μπουμπουλίνα φαίνεται ότι μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1819 στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν η μόνη γυναίκα που μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία, κατέχοντας τον κατώτερο βαθμό μύησης αφού οι γυναίκες δεν γίνονταν δεκτές.

Μόλις η Μπουμπουλίνα επέστρεψε στις Σπέτσες διέταξε τη ναυπήγηση του πλοίου «Αγαμέμνων», για το οποίο δαπάνησε 25.000 δίστηλα. Με μήκος 48 πήχεις (περίπου 34 μέτρα) και εξοπλισμένο με 18 κανόνια, ο «Αγαμέμνων» καθελκύστηκε το 1820 και ήταν το μεγαλύτερο πλοίο που έλαβε μέρος στην Επανάσταση.

Ο εθνικός ξεσηκωμός βρήκε την Μπουμπουλίνα «πεντηκοντούτιδα, ωραίαν, αρειμάνιον ως αμαζόνα, επιβλητικήν καπετάνισσαν, προ της οποίας ο άνανδρος ησχύνετο και ο ανδρείος υπεχώρει», όπως τη σκιαγράφησε ο δημοσιογράφος και ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων.

Πηγή: Athens Voice

Το λάθος που όλοι κάνουμε και κωλυσιεργούμε είναι πως τα παραγωγικά συστήματα που προσπαθούμε να ακολουθήσουμε (όπως οι λίστες και το ωρολογιακό πρόγραμμα) δεν συμπεριλαμβάνουν τα συναισθήματα. Και τα συναισθήματα είναι ένα βασικό και σημαντικό κομμάτι στην καθημερινότητα των ανθρώπων.

Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα όσα νιώθουμε. Ο εγκέφαλός μας είναι έτσι φτιαγμένος που όταν η λογική και τα συναισθήματα συγκρούονται, σχεδόν πάντα νικητές βγαίνουν τα δεύτερα.

Σύμφωνα με πείραμα τα αποτελέσματα του οποίου αναφέρονται στο βιβλίο “The Antidote: Happiness for People Who Can’t Stand Positive Thinking”, του Βρετανού δημοσιογράφου Oliver Burkeman, όταν καταπιέζουμε τα όσα νιώθουμε, τα δυσάρεστα συναισθήματα διογκώνονται.

Οι ερευνητές είπαν σε μια ομάδα ατόμων ένα δυσάρεστο γεγονός και τους ζήτησαν να προσπαθήσουν να μην νιώθουν άσχημα και σε μία άλλη απλώς ανέφεραν το περιστατικό, χωρίς να προσπαθήσουν να καθοδηγήσουν τα συναισθήματά τους. Οι συμμετέχοντες που τους ζητήθηκε να μην νιώσουν άσχημα κατέληξαν να νιώθουν πολύ χειρότερα από εκείνους που αφέθηκαν να βιώσουν το συναίσθημά τους. Επιπλεόν, οι έρευνες κατά καιρούς έχουν δείξει πως όσοι προσπαθούν να καταπνίξουν τα συναισθήματά τους αναρρώνουν πολύ αργότερα από εκείνους που τα εκφράζουν και τα βιώνουν.

Πώς επηρεάζει, λοιπόν, η δύναμη των συναισθημάτων τα κίνητρά μας;

Στο βιβλίο τους με τίτλο “Switch: How to Change Things When Change Is Hard Hardcover” οι καθηγητές Chip και Dan Heath, σημειώνουν πως τα συναισθήματα είναι θεμελιώδη για την εκτέλεση κάθε σχεδίου. «Επικεντρωθείτε στα συναισθήματα. Το να γνωρίζετε απλώς κάτι δεν είναι αρκετό για να επιφέρει την αλλαγή. Κάντε τους ανθρώπους (ή τον εαυτό σας) να αισθανθεί. Για να σχεδιάσουμε πρέπει να σκεφτούμε. Μα πρέπει να νιώσουμε για να πράξουμε». Οπότε, αν ο προγραμματισμός έχει γίνει, πώς θα καταφέρουμε να «ξυπνήσουμε» τα συναισθήματά μας και να βρούμε κίνητρο;

Γίνετε θετικοί
Θυμηθείτε πότε χρονοτριβείτε περισσότερο. Όταν είστε στεναχωρημένες, σωστά; Έρευνες έχουν δείξει πως η ευτυχία αυξάνει την παραγωγικότητα και συμβάλλει στην επιτυχία μας. Το ίδιο αποδεικνύει και η τεχνική που χρησιμοποιούν στον στρατό για να αναπτερώνουν το ηθικό των φαντάρων. Όχι, δεν εστιάζουν στη μάχη ή τις δυσκολίες, αλλά στην αισιοδοξία. Για να καταφέρετε να νιώσετε πιο αισιόδοξες, σημειώστε την πρόοδο που κάνετε και γιορτάστε τη. Σύμφωνα με έρευνα του Harvard η πρόοδος είναι το καλύτερο κίνητρο για να συνεχίσουμε. Οι μικρές νίκες που σημειώνουμε μας βοηθούν να νιώσουμε καλύτερα και άρα να έχουμε περισσότερη λαχτάρα για τις επόμενες.

Επιβραβεύστε τον εαυτό σας
Η επιβράβευση, όπως και η τιμωρία λειτουργούν αρκετά συχνά ως κίνητρα. Έρευνες έχουν δείξει πως οι ανταμοιβές ευθύνονται για τα ¾ του λόγου που κάνουμε κάτι. Οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως όταν κάποιος πιστεύει πως διακυβεύονται ανταμοιβές, τότε η αφοσίωση και η ικανοποίηση για την εργασία του είναι εμφανείς και πιο έντονες. Η επιβράβευση αντιπροσωπεύει το 75% των κινήτρων που μας οδηγούν στην ολοκλήρωση ενός task (The 100 Simple Secrets of Successful People, David Niven). Επομένως, επιβραβεύστε τον εαυτό σας όταν ολοκληρώνετε μια δύσκολη και απαιτητική υποχρέωση. Κι αν δεν μπορείτε να βρείτε μια ανταμοιβή που να σας ικανοποιεί, τότε ζητήστε από έναν φίλο τη βοήθειά του. Δώστε του 50€. Αν καταφέρετε να ολοκληρώσετε τις υποχρεώσεις μέχρι μια συγκεκριμένη ώρα (για παράδειγμα την 5η απογευματινή) τα παίρνετε πίσω, διαφορετικά τα χάνετε.

Αυξήστε τον ανταγωνισμό
Και με αυτό εννοούμε να του δίνετε περισσότερη σημασία. Βρεθείτε ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν στόχους, λαχταρούν την εξέλιξη και σας αρέσει να είστε κοντά τους. Θα δείτε πως πολύ πιο εύκολα θα καταφέρετε να ολοκληρώσετε κάθε σας υποχρέωση. Οι ειδικοί λένε πως όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε ομάδες που η αλλαγή είναι πιθανή, τότε αυτή η πιθανότητα γίνεται πολύ γρήγορα και πραγματικότητα. Μάλιστα, μια έρευνα πάνω στη φιλία έδειξε πως με τον καιρό αναπτύσσουμε παρόμοιες συνήθειες (ακόμα και στόχους) με τους ανθρώπους με τους οποίους κάνουμε πολλή παρέα. Σκεφτείτε τι μπορεί να συμβεί αν βρίσκεστε σε ένα group με υψηλούς στόχους και κίνητρα.

Πηγή: MarieClaire

Το ομηρικό έπος αποτελεί πηγή έμπνευσης για τον Μάρκο Καμπάνη εδώ και χρόνια. Το 2018 ξεκίνησε τη φιλοτέχνηση μιας μεγάλης σειράς σχετικών έργων, είκοσι δύο από τα οποία περιλαμβάνονται στην έκθεση της Πινακοθήκης Γκίκα. Πρόκειται για μια ενιαία ζωγραφική σύνθεση σε εξέλιξη, εμπνευσμένη από την απαράμιλλη παραστατική δύναμη του ομηρικού κειμένου.

Ο διάπλους του Μάρκου Καμπάνη είναι ζωγραφικός. Πιο σύντομος από το ταξίδι του Οδυσσέα, βασίζεται σε μια δεύτερη γεωγραφία, απότοκη της φαντασίας και της τέχνης του ζωγράφου, η οποία κατά κάποιο τρόπο συνομιλεί με το έπος. Μολύβι, κάρβουνο, ακρυλικό χρώμα, μελάνι, εκτεταμένη χρήση της τεχνικής του κολλάζ πάνω σε χαρτί ή ξύλο: ο Καμπάνης μετέρχεται ποικίλων μέσων για να δημιουργήσει τους τόπους της δικής του περιπλάνησης. Αφετηρία του ταξιδιού είναι η εξαίσια χειρόγραφη Οδύσσεια του 15ου αιώνα από τη συλλογή χειρογράφων Harley της Βρετανικής Βιβλιοθήκης.

Ο καλλιτέχνης εκτύπωσε ψηφιακά τις 24 ραψωδίες, και πάνω τους ζωγράφισε οδυσσειακούς τόπους άκτιστους και κτιστούς, επιβεβαιωμένους και ανεπιβεβαίωτους. Περιμετρικά, στοιχίζονται οκτώ μικρά έργα-βιβλία, το κάθε ένα από τα οποία σχετίζεται με μια συγκεκριμένη αφήγηση ή ραψωδία του έπους: Χάρτες 1, Οίνοψ Πόντος Ι, Άδης, Χώρα των Κυκλώπων, Τηλεμάχεια Ι και ΙΙ, Τα Παλάτια Ι και ΙΙ.

Ο θεατής οδηγείται από τις λέξεις στα χρώματα και στα σχήματα που τις υποκαθιστούν χωρίς εικονογραφική διάθεση, καλούμενος να δει και όχι να διαβάσει. Τα έργα-βιβλία πλαισιώνονται από πραγματικούς και επινοημένους χάρτες με την πορεία του Οδυσσέα και του Τηλέμαχου: Χάρτες 1 και 2, Οδύσσεια-Χάρτης Ι-V, Βράχια.

Πλάι στα έργα του Μάρκου Καμπάνη εκτίθενται μια ελαιογραφία, σχέδια και γλυπτά του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, από τη συλλογή της Πινακοθήκης. Ο θεατής εύκολα αναγνωρίζει τη συγγένεια της καλλιτεχνικής αναζήτησης: στα έργα και των δύο ζωγράφων, η εξωτερική γεωμετρία που δομεί τα πράγματα εφάπτεται αρμονικά με την εσωτερική γεωμετρία που μορφοποιεί την ψυχή. Η ζωγραφική χειρονομία εξελίσσεται σε ατελεύτητο πνευματικό νόστο.

Λίγα λόγια για τον καλλιτέχνη:

Ο Μάρκος Καμπάνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1955. Σπούδασε ζωγραφική στο Λονδίνο, και εργάζεται στην Αθήνα. Στη ζωγραφική του κυριαρχεί ποικιλία σε θέματα, μορφολογικές αναζητήσεις και τεχνικές. Παράλληλα με τη ζωγραφική, ασκεί τη χαρακτική, την εκκλησιαστική τοιχογραφία και την εικονογράφηση βιβλίων. Από το 1979 τα έργα του εκτίθενται σε γκαλερί, μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το 2024 η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος αφιέρωσε στο έργο του μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.

Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: 5€