Τι πρέπει να γνωρίζουμε για το Ωνάσειο Νοσοκομείο για ενήλικες και παιδιά

Τι άλλαξε σήμερα στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και γιατί μετονομάστηκε σε Ωνάσειο Νοσοκομείο;

Τη σημερινή δομή του Νοσοκομείου συνθέτουν το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, το οποίο ανακαινίστηκε ριζικά και εξοπλίστηκε με νέα ιατρικά μηχανήματα που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογίας, καθώς και το νέο κτίριο στο οποίο στεγάζονται το Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο και το Ωνάσειο Παίδων, που αποτελούν νέες δομές, αφιερωμένες στις μεταμοσχεύσεις και στους παιδιατρικούς ασθενείς. Προϋπάρχουσες και νέες υποδομές συνθέτουν ένα νέο, ενιαίο οικοσύστημα που αναπτύσσεται και λειτουργεί σε ένα σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο πρακτικά καθιστά το Ωνάσειο ως το πρώτο πλήρως ψηφιοποιημένο νοσοκομείο στη χώρα. Με τη δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση δεν παραδίδεται απλώς ένα υπερσύγχρονο κτίριο, όπου η τεχνολογία τίθεται στην υπηρεσία των ανθρώπων, αλλά ένα σημείο αναφοράς για την πρόοδο της ιατρικής στη χώρα μας. Ένας ενιαίος οργανισμός που ονομάζεται πλέον Ωνάσειο Νοσοκομείο. Ένα νοσοκομείο για όλους.

Πόσο κόστισε και τι περιλαμβάνει η δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση;

Τα έργα της δωρεάς του Ιδρύματος, η οποία μέχρι σήμερα ανέρχεται στα €82 εκατ., ξεκίνησαν το 2019. Η δωρεά συνεχίζεται με επενδύσεις επιπλέον €10 εκατ., τα οποία θα διατεθούν μέσα στα επόμενα χρόνια, στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Νοσοκομείο του Μέλλοντος», για να χρηματοδοτήσουν περισσότερες από 50 καινοτομίες. Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων, από την αρχική σύμβαση δωρεάς (26/07/2018), αλλά και των τροποποιήσεων που ακολούθησαν, αφορά την κατασκευή του νέου κτιρίου, το οποίο φιλοξενεί μεταξύ άλλων το Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο και το Ωνάσειο Παίδων και εκτείνεται συνολικά σε 4 ορόφους, πέραν του ισογείου.

Οι νέες υποδομές δεν στοχεύουν μόνο στην αύξηση της δυναμικότητας του Νοσοκομείου, αλλά και στη διεύρυνση των θεραπευτικών και κλινικών δυνατοτήτων του, μέσα από υβριδικά χειρουργεία, ρομποτικά συστήματα και νέα, υπερσύγχρονα αιμοδυναμικά εργαστήρια. Με τις νέες αυτές δυνατότητες, το Ωνάσειο Νοσοκομείο επιταχύνει τον βηματισμό του για να συναντήσει το μέλλον. Στη δωρεά περιλαμβάνονται η προμήθεια και η εγκατάσταση ιατρικού εξοπλισμού τελευταίας τεχνολογίας, συνολικού κόστους €25 εκατ., ενώ σημαντικό μέρος της δωρεάς διατέθηκε για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του νοσοκομείου, που παρέχει πολλαπλάσιες δυνατότητες και στον επαγγελματία υγείας και στον ασθενή.

Ποιες είναι οι νέες τεχνολογικές και ψηφιακές υποδομές στο νέο Ωνάσειο;

Στο νέο Ωνάσειο Νοσοκομείο, η δέσμευση για παροχή της καλύτερης δυνατής φροντίδας μεταφράζεται σε μια σημαντική επένδυση σε τεχνολογίες αιχμής, με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) να βρίσκεται στον πυρήνα των νέων ψηφιακών συστημάτων. Αυτές οι καινοτόμες ψηφιακές λύσεις και τα προηγμένα συστήματα απεικόνισης, ενισχυμένα από την ΤΝ, επιτρέπουν στο Ωνάσειο να προσφέρει στους ασθενείς ταχύτερες, ακριβέστερες και ασφαλέστερες διαγνώσεις, πιο αποτελεσματικές θεραπείες και, συνολικά, μια πιο φιλική και άνετη εμπειρία. Ουσιαστικά, το Ωνάσειο βρίσκεται σε μια νέα εποχή ιατρικής ακρίβειας και εξατομικευμένης φροντίδας, όπου η τεχνολογία και η ΤΝ λειτουργούν ως πολύτιμοι σύμμαχοι του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, αναλύοντας δεδομένα και υποστηρίζοντας τη λήψη αποφάσεων.

Σημαντικές εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών:

Ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα (Syngo) που διαχειρίζεται και βελτιστοποιεί τις ροές εργασίας στην ιατρική απεικόνιση και διάγνωση. Καλύπτει όλο το φάσμα, από την απόκτηση και επεξεργασία εικόνων (π.χ. MRI, CT) έως την προηγμένη ανάλυση, τη διαχείριση δεδομένων και την απρόσκοπτη ενσωμάτωση με άλλα συστήματα του νοσοκομείου για ανταλλαγή πληροφορίας που συνδράμει στον ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς. Ουσιαστικά, λειτουργεί ως ο «εγκέφαλος» των ιατρικών συστημάτων απεικόνισης του νοσοκομείου, παρέχοντας τα απαραίτητα εργαλεία για βελτιωμένη διαγνωστική ακρίβεια και αποτελεσματικότερη φροντίδα των ασθενών.

Υπερσύγχρονος αξονικός τομογράφος (SOMATOM Drive) εξοπλισμένος με όλες τις σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης και μείωσης δόσης της ακτινοβολίας. Βελτιστοποιεί τις ρυθμίσεις της εξέτασης, και παράγει ταχύτατα πεντακάθαρες εικόνες για ακριβή διάγνωση, ακόμα και σε δύσκολες περιπτώσεις, όπως στην καρδιά, στα αγγεία, στους παιδιατρικούς ασθενείς και σε επείγοντα περιστατικά.

Προηγμένο μηχάνημα μαγνητικής τομογραφίας (MAGNETOM Sola) που προσαρμόζεται έξυπνα στον κάθε ασθενή ξεχωριστά, χάρη στην τεχνολογία BioMatrix. Η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει αυτή την προσαρμοστικότητα, επιταχύνοντας τις εξετάσεις, βελτιώνοντας την άνεση και διασφαλίζοντας εξαιρετικής ποιότητας εικόνες, βοηθώντας τους γιατρούς να δουν ακόμα και τις πιο μικρές λεπτομέρειες.

Ειδικό σύστημα για επεμβάσεις στα αγγεία και την καρδιά (ARTIS iconoBiplane). Παράγει τρισδιάστατες εικόνες σε πραγματικό χρόνο και δυσδιάστατες εικόνες από δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες, καθοδηγώντας τους χειρουργούς με απόλυτη ακρίβεια σε πολύπλοκες επεμβάσεις στα «υβριδικά χειρουργεία», μειώνοντας μειώνοντας την ακτινοβολία, την απαιτούμενη δόση σκιαγραφικού και τον χρόνο της επέμβασης.

Ρομποτικό αγγειογραφικό σύστημα επόμενης γενιάς (ARTIS Pheno), το οποίο αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να ενισχύει τη ρομποτική του ευελιξία, επιτρέποντας στους γιατρούς να έχουν άριστη πρόσβαση και έλεγχο του ασθενή, κατά την διάρκεια πολύπλοκων επεμβάσεων (π.χ. στα αγγεία) με μεγαλύτερη ακρίβεια και ασφάλεια, ενώ παράλληλα προσφέρει βελτιωμένη άνεση για τον ασθενή.

Υπερσύγχρονα καρδιολογικά υπερηχογραφικά συστήματα (ACUSON Origin) τα οποία προσαρμόζουν τη διαγνωστική εικόνα στα μοναδικά βιο-ακουστικά χαρακτηριστικά κάθε εξεταζόμενου, με την καινοτόμο ψηφιακή BioAcoustic τεχνολογία. Παράγουν εξαιρετικά ευκρινείς εικόνες, ακόμη και τρισδιάστατες. Το σύστημα ενσωματώνει αλγορίθμους TεχνητήςNοημοσύνης (TN) που αυτοματοποιούν τη μέτρηση καρδιακών παραμέτρων και βελτιστοποιούν την ποιότητα των εικόνων, παρέχοντας ταυτόχρονα καθοδήγηση σε πραγματικό χρόνο στους καρδιολόγους κατά τη διάρκεια λεπτών καρδιακών επεμβάσεων σε υβριδικά χειρουργεία, εξασφαλίζοντας ακρίβεια και ασφάλεια.

Φορητό μηχάνημα ακτινογραφιών (MOBILETT ElaraMax) που μεταφέρεται εύκολα κατευθείαν δίπλα στον ασθενή, ακόμα και στην εντατική. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αυτόματη βελτίωση της ποιότητας των εικόνων και την ταχύτερη ανάλυσή τους, ώστε οι γιατροί να έχουν άμεσα τις πληροφορίες για γρήγορη διάγνωση, χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθεί ο ασθενής.

Τι δυνατότητες παρέχουν τα υβριδικά χειρουργεία;

Στα νέα, υβριδικά χειρουργεία του Ωνασείου αλλάζει ριζικά ο τρόπος που πραγματοποιούνται οι επεμβάσεις. Πρόκειται για υπερσύγχρονες επεμβατικές αίθουσες όπου, εκτός από τα κλασικά χειρουργικά εργαλεία, είναι εγκατεστημένα και μηχανήματα απεικόνισης με τεχνολογία αιχμής, όλα σε ένα απόλυτα ασφαλές και αποστειρωμένο περιβάλλον. Η συνύπαρξη αυτή επιτρέπει την πραγματοποίηση πολύπλοκων επεμβάσεων με τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση στο σώμα του ασθενούς, καθώς οι γιατροί μπορούν να βλέπουν «μέσα» του σε πραγματικό χρόνο, σαν να έχουν ακτίνες Χ στα μάτια τους, αλλά με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

Στα υβριδικά χειρουργεία, η τεχνολογία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα προηγμένα αγγειογραφικά συστήματα, που παρέχουν τρισδιάστατες εικόνες υψηλής ανάλυσης, καθοδηγούν τους χειρουργούς με απόλυτη ακρίβεια σε επεμβάσεις στην καρδιά και τα αγγεία. Παράλληλα, το ειδικό μηχάνημα υπερήχων για την καρδιά δίνει ζωντανές, πεντακάθαρες εικόνες, απαραίτητες για να τοποθετηθούν σωστά οι βαλβίδες ή να διορθωθούν άλλα καρδιακά προβλήματα χωρίς μεγάλο, ανοιχτό χειρουργείο. Αυτός ο συνδυασμός τεχνολογιών εξασφαλίζει μέγιστη ασφάλεια, ακρίβεια και ταχύτητα, προσφέροντας στους ασθενείς τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα με λιγότερο πόνο και ταχύτερη ανάρρωση.

Ποιες είναι οι αλλαγές στον ψηφιακό μετασχηματισμό;

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η παροχή υπηρεσιών Υγείας βασίζεται στις τεχνολογικές λύσεις που προσφέρει ένα ολοκληρωμένο σύστημα πληροφορικής. Το σύστημα αυτό διαχειρίζεται το ανθρώπινο δυναμικό και τις κλινικές λειτουργίες του νοσοκομείου, σε συνδυασμό με ένα παράλληλο σύστημα, οργανωμένο γύρω από τα ιατρικά αρχεία των ασθενών. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνεται η γρήγορη και εύκολη ροή κλινικής και λειτουργικής πληροφορίας τόσο εντός του νοσοκομείου όσο και στα πιο απομακρυσμένα σημεία μέσω χρήσης υπηρεσιών cloud. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των εφαρμογών της στην Υγεία, αλλά και η εξέλιξη της βιοϊατρικής έρευνας με τελικό ωφελούμενο τον ίδιο τον ασθενή. Ένας από τους τομείς που εξελίσσεται διαρκώς είναι η συγκέντρωση και αξιοποίηση κλινικών και απεικονιστικών δεδομένων για την παραγωγή αλγόριθμων προς όφελος των επαγγελματιών Υγείας.

Πρωταρχικός στόχος του ψηφιακού νοσοκομείου είναι να μειώνει τον χρόνο που θα πρέπει να βρίσκονται οι ασθενείς μέσα σε αυτό και να βελτιώνει τα κλινικά δεδομένα, ώστε οι γιατροί να έχουν νωρίτερα και με ακρίβεια μια ολοκληρωμένη εικόνα των αποτελεσμάτων της θεραπευτικής προσέγγισης. Ο τελικός στόχος είναι να συμβάλει περαιτέρω στην ικανοποίηση και την εξυπηρέτηση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργείται και ένα portal επικοινωνίας, που θα δίνει στους ασθενείς πρόσβαση στον ιατρικό τους φάκελο, αλλά και τη δυνατότητα να κλείσουν ραντεβού ηλεκτρονικά.

Τι είδους μεταμοσχεύσεις θα κάνει το Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο;

Υπεύθυνος για την Εθνική Στρατηγική στις μεταμοσχεύσεις είναι ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων. Το Ωνάσειο Νοσοκομείο ήρθε να συμπράξει, να συνεργαστεί, να ενισχύσει και να διευκολύνει την προσπάθεια για περισσότερες δωρεές και μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων. Πέρα από τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς και πνεύμονα, που γίνονται αποκλειστικά στο Ωνάσειο, το Νοσοκομείο πραγματοποιεί μεταμοσχεύσεις νεφρού σε παιδιά χαμηλού βάρους από ζώντα δότη (συνήθως γονέα), που μέχρι σήμερα πραγματοποιούνταν μόνο στο εξωτερικό. Στον σχεδιασμό βρίσκονται και οι ζώσες μεταμοσχεύσεις ήπατος σε παιδιά.

Για όλες αυτές τις ιατρικές πράξεις το Ωνάσειο συνεργάζεται στενά με δημόσια νοσοκομεία της χώρας, όπως με το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» για τον πνεύμονα και το Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό» και το Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού» για τις μεταμοσχεύσεις νεφρού. Υλοποιείται δηλαδή η εξαγγελία που είχε γίνει από το Ίδρυμα Ωνάση πριν από πέντε χρόνια, στην εκδήλωση θεμελίωσης του νέου νοσοκομείου, ότι θα δημιουργηθεί ένα μεγάλο πανελλαδικό δίκτυο για τις μεταμοσχεύσεις ώστε η χώρα να μπορεί μελλοντικά να αντιμετωπίζει αυτόνομα τις ανάγκες της.

Ποια είναι τα σχέδια του Ιδρύματος Ωνάση για τη συντήρηση της δωρεάς τα επόμενα χρόνια;

Βάσει της σύμβασης δωρεάς, το ΙΩ δεσμεύεται να διορθώσει όποια κακοτεχνία δυνητικά προκύψει σε διάστημα 15 μηνών μετά την επίσημη παράδοση του Νοσοκομείου στην Πολιτεία. Ωστόσο, η σχέση του Ιδρύματος Ωνάση με το Ωνάσειο ξεπερνά, διαχρονικά, τα συμβατικά πλαίσια. Ήδη, το ΙΩ σχεδιάζει τα επόμενα δέκα χρόνια δράσεων, μέσα από το πρότζεκτ «Νοσοκομείο του Μέλλοντος», στο πλαίσιο του οποίου θα πραγματοποιηθούν περισσότερες από 50 παρεμβάσεις με επίκεντρο την καινοτομία, ώστε το Ωνάσειο Νοσοκομείο να παρακολουθεί στενά τις τάσεις του μέλλοντος.

Μπροστά στο παγκόσμιο κύμα υποχώρησης της χρηματοδότησης, αρκετές φτωχότερες χώρες προσπάθησαν να ενισχύσουν τους εθνικούς τους προϋπολογισμούς για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS. Συγκεκριμένα, 25 από τις 60 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αύξησαν κατά μέσο όρο 8% τις σχετικές δημόσιες δαπάνες. Όμως, όπως αναφέρει η έκθεση, αυτή η προσπάθεια, αν και αξιοσημείωτη, δεν επαρκεί για να υποκαταστήσει το τεράστιο έλλειμμα που αφήνει η διεθνής χρηματοδότηση.

Οι περικοπές στο αμερικανικό πρόγραμμα PEPFAR (President’s Emergency Plan for AIDS Relief), που κάποτε αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας παρέμβασης, έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Κλινικές που εξυπηρετούσαν ευάλωτες ομάδες —όπως άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες, εργαζόμενες στο σεξ και νεαρά κορίτσια— έχουν κλείσει, ενώ η πρόληψη σχεδόν εξαφανίστηκε από τον χάρτη.

Να σημειώσουμε εδώ ότι το PEPFAR, που ξεκίνησε το 2003, έχει σώσει περισσότερες από 25 εκατομμύρια ζωές. Η πιθανή συρρίκνωσή του αποτελεί ζήτημα διεθνούς ευθύνης.

Η πρόληψη εγκαταλείπεται, οι ζωές κινδυνεύουν

Η επικεφαλής της UNAIDS, Winnie Byanyima, ήταν ξεκάθαρη στη δήλωσή της:

«Η πρόληψη υπέστη τα μεγαλύτερα πλήγματα. Οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί εξαρτώνταν από τοπικά προγράμματα, καθοδηγούμενα από τις ίδιες τις κοινότητες κι αυτά ήταν τα πρώτα που καταργήθηκαν».

Εκτός από τις ΗΠΑ, και άλλοι σημαντικοί διεθνείς δωρητές, κυρίως ευρωπαϊκές χώρες, μειώνουν τη συνεισφορά τους στην παγκόσμια υγεία, επικαλούμενοι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, αλλά και την επίδραση του πολέμου στην Ουκρανία. Ως συνέπεια, η ίδια η UNAIDS προχωρά σε μείωση του προσωπικού της, από 661 άτομα σε μόλις 294.

Η κατάσταση αυτή έχει ήδη μετρήσιμες συνέπειες: εάν οι περικοπές δεν αντιστραφούν, έως το 2029 ενδέχεται να καταγραφούν 6 εκατομμύρια επιπλέον λοιμώξεις και 4 εκατομμύρια επιπλέον θάνατοι από AIDS, προειδοποιεί η υπηρεσία του ΟΗΕ.

Παγκόσμια πρόοδος σε κίνδυνο – Τώρα είναι η ώρα για δράση

Η πρόοδος της προηγούμενης δεκαετίας είναι αδιαμφισβήτητη: από το 2010 έως το 2024, οι νέες λοιμώξεις μειώθηκαν κατά 40% και οι θάνατοι σχετιζόμενοι με το AIDS κατά 50%. Κι όμως, μόνο το 2024 καταγράφηκαν 1,3 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις, κάτι που αποδεικνύει ότι η μάχη δεν έχει τελειώσει.

Η επιβράδυνση ή η εγκατάλειψη των προληπτικών παρεμβάσεων κινδυνεύει να ακυρώσει όσα κατακτήθηκαν με κόπο και κόστος. Η έλλειψη προσωπικού, οι περικοπές στην κοινοτική υγειονομική φροντίδα και η σιωπηλή απόσυρση των ισχυρών χωρών από το παγκόσμιο μέτωπο κατά του AIDS συνθέτουν ένα ζοφερό μέλλον, ιδιαίτερα για τα ευάλωτα άτομα.

Η δημόσια υγεία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην καλή πρόθεση των λιγότερο ευνοημένων. Απαιτεί συλλογική ευθύνη, πολιτική βούληση και διαρκή επένδυση στη ζωή. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που, εν έτει 2025, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς.