Δύο δεκαετίες μετά την πρώτη δημοσίευση του κόμικ, η ιστορία απέκτησε μια πιο σκοτεινή, πιο απαίσια άκρη, όταν ο αριστερός Oesterheld και το μεγαλύτερο μέρος της οικογένειάς του εξαφανίστηκαν βίαια από τη στρατιωτική δικτατορία της Αργεντινής. «Το El Eternauta ήταν ένα παράλληλο με αυτό που συνέβη στην Αργεντινή, αυτό που συνέβη σε μένα», είπε η χήρα του συγγραφέα, Elsa Sánchez de Oesterheld, πριν από το θάνατό της το 2015. «Η οικογένειά μου καταστράφηκε ακριβώς όπως καταστράφηκε η χώρα μας».

Τώρα, μια προσαρμογή του κόμικ από το Netflix έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για την οικογένεια Oesterheld – και συγκεκριμένα, για την τύχη των δύο πιθανών εγγονιών του Oesterheld. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης του 1976-83 στους πολίτες της Αργεντινής, ο στρατός συνέτριψε κάθε πιθανή αντιπολίτευση, σκοτώνοντας ή εξαφανίζοντας περίπου 30.000 ανθρώπους. Σε αυτόν τον αριθμό περιλαμβάνονταν ο Oesterheld, οι τέσσερις κόρες του και οι τέσσερις γαμπροί του. Μέχρι σήμερα η ακριβής τους τύχη παραμένει άγνωστη. Και επειδή δύο από τις κόρες ήταν έγκυες τη στιγμή της εξαφάνισής τους, έτσι είναι και η μοίρα των δύο πιθανών εγγονιών του Oesterheld.

Το ένα θα ήταν το παιδί της Diana Oesterheld, η οποία ήταν 23 ετών όταν απήχθη το 1976, και έγκυος έξι μηνών. Το άλλο θα ήταν το παιδί της Marina Oesterheld, που απήχθη το 1977 σε ηλικία 20 ετών ενώ ήταν έγκυος στον όγδοο μήνα. Κάτω από τη στρατιωτική δικτατορία, οι έγκυες κρατούμενες κρατούνταν συχνά στη ζωή μέχρι να γεννήσουν. Στη συνέχεια δολοφονούνταν –μερικές πετάγονταν ζωντανές από τις λεγόμενες πτήσεις θανάτου– και τα νεογέννητά τους δίνονταν σε στρατιωτικά ζευγάρια για να τα μεγαλώσουν ως δικά τους. Υπολογίζεται ότι κλάπηκαν 500 μωρά.

Μετά την πρεμιέρα της προσαρμογής του “El Eternauta”, οι Abuelas de Plaza de Mayo, που έχουν περάσει δεκαετίες αναζητώντας τα κλεμμένα παιδιά, και η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hijos έχουν ξεκινήσει μια νέα δημόσια έκκληση. «Γνωρίζατε ότι δύο εγγόνια του δημιουργού του “El Eternauta” αγνοούνται και θα μπορούσαν να είναι ζωντανά;», δημοσίευσε η Hijos στο διαδίκτυο. «Αν γεννηθήκατε τον Νοέμβριο του 1976 ή μεταξύ Νοεμβρίου 1977 και Ιανουαρίου 1978 και έχετε αμφιβολίες για την ταυτότητά σας ή γνωρίζετε κάποιον που να το κάνει, θα σας πούμε ποιες θα μπορούσαν να είναι οι γιαγιάδες σας».

Οι Abuelas de Plaza de Mayo αναζητούν ακούραστα τα αγνοούμενα εγγόνια εδώ και δεκαετίες. Η χήρα του Oesterheld, Elsa, εντάχθηκε στην οργάνωση τη δεκαετία του 1980. «Έψαχνε τα εξαφανισμένα εγγόνια της μέχρι που πέθανε», είπε η Claudia Victoria Poblete Hlaczik, εκπρόσωπος των Abuelas, που η ίδια απήχθη ως παιδί από τη δικτατορία και αργότερα ενώθηκε ξανά με την οικογένειά της. «Η αναζήτηση συνεχίστηκε όλα αυτά τα χρόνια, για αυτά τα εγγόνια και για όλους τους άλλους 300 αγνοούμενους».

Η Poblete Hlaczik είπε ότι τα εγγόνια θα είναι περίπου 47 ή 48 ετών και πιθανότατα να ζουν εν αγνοία τους με ψευδείς ταυτότητες. «Αυτά τα εγκλήματα συνεχίζονται μέχρι να αποκατασταθούν οι ταυτότητές τους», είπε.

Η ανανεωμένη αναζήτηση έρχεται επίσης σε μια κρίσιμη στιγμή, με τη διοίκηση του Javier Milei να αποχρηματοδοτεί δραστικά τις πολιτικές που στοχεύουν στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Αρκετοί αξιωματούχοι – συμπεριλαμβανομένου του προέδρου – έχουν κατηγορηθεί ότι προώθησαν αρνητικές αφηγήσεις και αμφισβήτησαν τον αριθμό των ανθρώπων που εξαφανίστηκαν από τη δικτατορία. Ως μέρος των σαρωτικών περικοπών των δαπανών του Milei, εκατοντάδες υπάλληλοι έχουν απολυθεί από τη γραμματεία ανθρωπίνων δικαιωμάτων της χώρας και το υπουργείο Δικαιοσύνης. Και τον Αύγουστο του 2024, η κυβέρνηση έκλεισε μια μονάδα που είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον εντοπισμό των μωρών που είχαν ληφθεί παράνομα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας.

Η Poblete Hlaczik είπε ότι ελπίζει η προσαρμογή του “El Eternauta” να φέρει την προσοχή στις αξίες «της αλήθειας, της μνήμης και της δικαιοσύνης» στις μέρες της «άρνησης» που ζούμε. «Η El Eternauta μιλά για τις ανθρώπινες αξίες της φιλανθρωπίας, του θάρρους και των συλλογικών προσπαθειών – κάτι που είναι πολύ σημαντικό σε αυτούς τους καιρούς ατομικισμού», πρόσθεσε. Είπε ότι υπάρχει ακόμα ελπίδα να βρεθούν τα αγνοούμενα εγγόνια παρά τις τρέχουσες προκλήσεις: τον Ιανουάριο, εντοπίστηκε το 139ο εγγόνι.

Πριν από το θάνατό της, η Sánchez de Oesterheld είπε ότι ήλπιζε ότι τα χαμένα εγγόνια της μια μέρα «θα μάθουν ποιοι είναι και πού ανήκουν, την καταγωγή τους, τις ρίζες τους». «Ο αγώνας μου όλα αυτά τα χρόνια είναι να μάθουν τα εγγόνια μου την αλήθεια τους», είχε πει.

Δείτε το τρέιλερ:

Πηγή: The Guardian

Η περιοχή προορίζεται παραδοσιακά για καρδινάλιους, επισκόπους και ιερείς, αλλά η καλόγρια είχε τη δυνατότητα να θρηνήσει με ήρεμη αξιοπρέπεια. Το βίντεο δείχνει τη Jeanningros να βαδίζει προς έναν ορθοστάτη από σχοινί με τη βοήθεια ενός αξιωματούχου, ο οποίος την καθοδηγεί απαλά προς τα εμπρός. Κυριευμένη από συγκίνηση, ξεσπά σε κλάματα καθώς πλησιάζει το φέρετρο του αείμνηστου ποντίφικα.

Παρά την απόκλιση από το έθιμο, κανένας υπάλληλος ασφαλείας δεν παρενέβη, επιτρέποντάς της μια βαθιά προσωπική στιγμή αποχαιρετισμού.

Η Jeanningros είναι η ανιψιά της Léonie Duquet, μιας Γαλλίδας καλόγριας που, μαζί με την αδελφή Alice Domon, απήχθη και εξαφανίστηκε κατά τη διάρκεια της τελευταίας στρατιωτικής δικτατορίας της Αργεντινής. Και οι δύο ήταν θύματα μιας μυστικής επιχείρησης που στόχευε μέλη της εκκλησιαστικής κοινότητας της Santa Cruz, που ενορχηστρώθηκε από τον πράκτορα του καθεστώτος Alfredo Astiz.

Πέρα από την προσωπική της απώλεια, η Jeanningros έπαιξε ενεργό ρόλο στην αναζήτηση δικαιοσύνης για όσους επλήγησαν από την τελευταία δικτατορία στην Αργεντινή και στην ευρύτερη περιοχή. Παρακολούθησε επίσης στενά, και κατέθεσε ως μάρτυρας στις ιταλικές δίκες λατινοαμερικανών δικτατόρων που συμμετείχαν στην επιχείρηση Condor.

Ενώ οι διώξεις είχαν πραγματοποιηθεί σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική στα τέλη του 20ού αιώνα, μόλις τον Δεκέμβριο του 2000 τα ιταλικά δικαστήρια ασχολήθηκαν με τις δικές τους υποθέσεις. Αυτές οι δίκες αφορούσαν τις εξαφανίσεις Ιταλών πολιτών και εκείνων ιταλικής καταγωγής κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών καθεστώτων της περιοχής. Η πιο πρόσφατη καταδίκη εκδόθηκε το 2022.

Γνωστή φιγούρα στις εκδηλώσεις του Βατικανού, η Jeanningros είπε στην εφημερίδα του Βατικανού L’Osservatore Romano ότι παραβρισκόταν συχνά στα εβδομαδιαία ακροατήρια του Πάπα, μερικές φορές φέρνοντας μαζί της μέλη της LGBTQ+ κοινότητας για να τον συναντήσει. Οι προσπάθειές της επικεντρώθηκαν στην ένταξη και τη συμπόνια για τις περιθωριοποιημένες και φτωχότερες κοινότητες.

Τον Ιούλιο, ο Πάπας Φραγκίσκος επισκέφτηκε προσωπικά το Jeanningros στην Ostia, ένα ρωμαϊκό παράκτιο προάστιο, για να αναγνωρίσει το μακροχρόνιο ανθρωπιστικό της έργο. Η συνάντησή τους, που πραγματοποιήθηκε στον εκθεσιακό χώρο του Λούνα Παρκ, υπογράμμισε την υποστήριξη του Πάπα για την προσέγγισή της στην LGBTQ+ κοινότητα και σε άλλους που αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό.

Πηγή: Buenos Aires Herald / Κεντρική φωτογραφία: Flickr

Η κασέτα φθάνει λαθραία στο Λονδίνο και αυθημερόν η δήλωσή του μεταδίδεται από την Ελληνική Υπηρεσία του BBC, ενώ αναμεταδίδεται από τον ραδιοφωνικό σταθμό του Παρισιού και τον Deutsche Welle.

Η δήλωση

«Πάει καιρός που πήρα την απόφαση να κρατηθώ έξω από τα πολιτικά του τόπου. Προσπάθησα άλλοτε να το εξηγήσω, αυτό δε σημαίνει διόλου πως μου είναι αδιάφορη η πολιτική ζωή μας.

Έτσι, από τα χρόνια εκείνα ώς τώρα τελευταία έπαψα κατά κανόνα ν’ αγγίζω τέτια θέματα. Εξ άλλου τα όσα δημοσίεψα ως τις αρχές του 1967, και η κατοπινή στάση μου (δεν έχω δημοσιέψει τίποτε στην Ελλάδα από τότε που φιμώθηκε η ελευθερία) έδειχναν, μου φαίνεται αρκετά καθαρά τη σκέψη μου.

Μολαταύτα, μήνες τώρα, αισθάνομαι μέσα μου και γύρω μου, ολοένα πιο επιτακτικά το χρέος να πω ένα λόγο για τη σημερινή κατάστασή μας. Με όλη τη δυνατή συντομία, να τι θα έλεγα:

Κλείνουν δυο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς όλως διόλου αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας και τόσο περίλαμπρα ο λαός μας, στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο.

Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης όπου, όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε κι’ αυτές να καταποντισθούν μέσα στα ελώδη στεκάμενα νερά. Δε θα μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δε λογαριάζουν παρά πολύ για ορισμένους ανθρώπους. Δυστυχώς, δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτόν τον κίνδυνο.

Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις, η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει, αναπότρεπτη, στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει, συνειδητά ή ασυνείδητα όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία, τόσο προχωρεί το κακό.

Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανένα απολύτως πολιτικό δεσμό, και, μπορώ να το πω, μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι Εθνική επιταγή.

Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό, να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.»

Η Χούντα, φανερά ενοχλημένη από την εξέλιξη αυτή, θα αφαιρέσει από τον Σεφέρη τον τίτλο του πρέσβεως επί τιμή και το δικαίωμα χρήσης του διπλωματικού διαβατηρίου του. Θα δικαιολογήσει την πράξη της αυτή με το επιχείρημα ότι ή δήλωσή του μεταδόθηκε από τη ραδιοφωνία της Σοβιετικής Ένωσης και άρα συνιστά αντεθνική προπαγάνδα. Στον χορό θα μπει και ο φιλικός της Τύπος, που θα γράψει ότι ο Σεφέρης «πούλησε την Κύπρο για να πάρει το Νόμπελ», ενώ θα τον χαρακτηρίσει «κρυφοκομμουνιστή και μίσθαρνο όργανο ξένων κυβερνήσεων».

Όταν συναντάμε την Eunice, η ζωή με τον σύζυγό της, Rubens (Selton Mello), έναν πρώην βουλευτή του εργατικού κόμματος της Βραζιλίας και πολιτικό μηχανικό, που ζουν με τα πέντε παιδιά τους σε ένα σπίτι των ονείρων στο Rio De Janeiro, γινόμαστε κοινωνοί της ευτυχίας και της πληρότητάς τους μέσα από τους ήχους των γέλιων, των ποτηριών που τσουγκρίζουν με τους φίλους τους, ανάμεσα σε βιβλία, δίσκους, φιλοφρονήσεις και όλα εκείνα που συμπληρώνουν το παζλ μιας υγιούς καθημερινότητας, όλα εκείνα που εξυψώνουν δηλαδή το άτομο.

Η μεγαλύτερη χώρα της Λατινικής Αμερικής, η Βραζιλία, έζησε μια περίοδο καταπίεσης και απαγόρευσης των ατομικών και συλλογικών ελευθεριών από το 1964 έως το 1985 από ένα καθεστώς το οποίο ήταν υπεύθυνο για το θάνατο 475 αντιφρονούντων αλλά και για το βασανισμό χιλιάδων πολιτών που δεν συμφωνούσαν με τις πρακτικές του. Στην ταινία βρισκόμαστε στο 1970. Η σήψη του καθεστώτος, δεν έχει χτυπήσει ακόμα την πόρτα των Paiva. Περνάει μονάχα πάνω από τα κεφάλια τους, ενώ απολαμβάνουν τη θάλασσα, βλέπουν τις ρόδες της καθώς πηγαίνουν για παγωτό, κρύβεται στις συζητήσεις ποτισμένες μόνο με ανησυχία κι όχι βεβαιότητα. Μέχρι που ένα απόγευμα, άντρες με όπλα και ξινισμένα μούτρα φτάνουν στην πόρτα και παίρνουν μαζί τους τον άντρα της. Έτσι απλά και για πάντα.

Αυτό που ακολουθεί είναι μια σταδιακή διαδικασία από τη συνειδητοποίηση στο πένθος, που διαδραματίζεται, σε μεγάλο βαθμό χωρίς λόγια, στο πρόσωπο της Torres, σε μια παράσταση εξαιρετικής συναισθηματικής πολυπλοκότητας. Είναι μία μάνα πέντε παιδιών που πρέπει να τα καταφέρει μόνη. Κι αυτό το μόνη, όσο κι αν η πίστη στην ελπίδα είναι έμφυτη στον άνθρωπο, φαίνεται πως έβγαλε ρίζες από την πρώτη στιγμή.

Και το πιο εκπληκτικό σε αυτή την ταινία είναι ακριβώς αυτό: Η μάνα-σύμβολο που της επιτρέπεται να λυγίσει κάτι ελάχιστα λεπτά στο άκουσμα της είδησης του θανάτου του συζύγου της, γιατί είναι μάνα με πέντε παιδιά και πρέπει να κάνει τα πάντα για την οικογένειά της.

Ο σκηνοθέτης της ταινίας, ως παιδί στο Rio, ήταν στενός φίλος με τα παιδιά Paiva – μέρος της συνεχούς παλίρροιας επισκεπτών που περνούσαν από τις πάντα ανοιχτές πόρτες του ευάερου, φιλικού σπιτιού στην παραλία. Η ταινία αυτή βασίζεται στο βιβλίο με τα απομνημονεύματα του γιου της Eunice, Marcelo Rubens Paiva, ο οποίος έγραψε το σενάριο μαζί με τους Murilo Hauser και Heitor Lorega. Το σημαντικό αρχείο Paiva με φωτογραφίες και οικιακά βίντεο ήταν ένας ανεκτίμητος πόρος.

Σε αυτήν την ταινία για την ανθεκτικότητα της οικογένειας σε πείσμα κάθε συγκυρίας που αναποδογυριζεί τον κόσμο, υπάρχει επίσης μια προσωπική οικογενειακή στιγμή της πρωταγωνίστριας Fernanda Torres: Η μητέρα της, Fernanda Montenegro, υποψήφια πριν από 26 χρόνια για Όσκαρ για την ερμηνεία της στον «Κεντρικό Σταθμό», ταινία του ίδιου σκηνοθέτη, εμφανίζεται σε αυτήν την ταινία σε μια σύντομη αλλά σπαρακτικη coda, υποδυόμενη την Eunice ως ηλικιωμένη γυναίκα.

Το «Είμαι Ακόμη Εδώ» είναι μια ταινία γεμάτη, που αν και σε πλακώνει ο ρεαλισμός της και αυτό το πένθος που ουρλιάζει χωρίς φωνή, έχει κάτι σκηνές που θα βρουν μια θέση παντοτινή σε εκείνα τα κομμάτια του μυαλού σου και της ψυχής σου που πιστεύουν ακράδαντα πως το σινεμά μπορεί κάποιες φορές να μας μάθει και ιστορία. Τέτοιες ταινίες χρειαζόμαστε για να μην ξεχάσουμε ποτέ.

Η ταινία προβάλλεται σε επιλεγμένους κινηματογράφους.

Δείτε το τρέιλερ της ταινίας.

Το ντοκιμαντέρ ήταν υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας (2019), ενώ έχει προβληθεί και βραβευτεί σε πληθώρα κινηματογραφικών φεστιβάλ. Μεταξύ άλλων, έχει κερδίσει Βραβείο Κοινού (Panorama) και Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ για την Ειρήνη (Peace Film Prize) στην Berlinale (2018), 2ο Βραβείο Κοινού στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Άμστερνταμ – IDFA (2018), αλλά και Βραβείο Γκόγια Καλύτερου Ντοκιμαντέρ (2019).

Λίγα λόγια για την υπόθεση:

Με τον νόμο Αμνηστίας του 1977, τα εγκλήματα της δικτατορίας του Φράνκο (1939-1975), παρέμεναν ατιμώρητα για δεκαετίες. Έτσι, αν και έχουν περάσει πάνω από σαράντα χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ισπανία, οι πληγές του οδυνηρού παρελθόντος παραμένουν ανοιχτές. Γυρισμένη επί έξι χρόνια, η ταινία παρακολουθεί τα θύματα, τους επιζώντες και τους συγγενείς τους, καθώς ξεκινούν έναν συλλογικό αγώνα για δικαιοσύνη, ενάντια στη λήθη που επιβάλλει το κράτος.

Η υπόθεση γράφει ιστορία: αυτό που ξεκίνησε ως μια μικρή προσπάθεια, οδήγησε στην έκδοση των πρώτων ενταλμάτων σύλληψης για τους δράστες, συμπεριλαμβανομένων βασανιστών, υπουργών και γιατρών που εμπλέκονται μεταξύ άλλων και σε υποθέσεις κλεμμένων παιδιών.

Σημείωμα σκηνοθετών

Το 2010, ξεκίνησε να δημοσιεύεται η ιστορία των «κλεμμένων παιδιών» της Ισπανίας. Η ιστορία αυτών των εγκλημάτων, με ρίζες στις πρώτες ημέρες της διακυβέρνησης του Φράνκο, μας οδήγησε να εξερευνήσουμε τη γενικότερη περιθωριοποίηση και φίμωση των θυμάτων. Γιατί οδηγηθήκαμε σε ένα «Σύμφωνο Λήθης» στην Ισπανία; Και ποιες ήταν οι συνέπειες αυτού του «Συμφώνου», επί 40 χρόνια δημοκρατίας, για τα εν ζωή θύματα της δικτατορίας του Φράνκο;

Όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα της διαδικασίας της αγωγής της Αργεντινής το 2012, η ​​οποία αμφισβήτησε αυτό το status-quo, λίγοι πίστευαν ότι θα άλλαζε κάτι. Αλλά καθώς κινηματογραφούσαμε εκείνες τις πρώτες συναντήσεις, μπορούσαμε να δούμε ότι η αγωγή αυτή δημιουργούσε κάτι ζωτικής σημασίας, που οδήγησε σε εκατοντάδες μαρτυρίες από όλη την Ισπανία. Καθώς ο αριθμός των μαρτυριών κορυφώθηκε, δημιουργήθηκε ένα πειστικό επιχείρημα για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, για τα οποία έπρεπε να αποδοθεί δικαιοσύνη σε διεθνές επίπεδο.

Πρόγραμμα προβολών

Αθήνα | Γαλλικό Ινστιτούτο

Πρεμιέρα στην Αθήνα: Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου, 8 μ.μ.

Μετά την προβολή, θα ακολουθήσει συζήτηση με τον Δημήτρη Φιλιππή, αναπληρωτή καθηγητή στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο – Πρόγραμμα «Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός».

Προπώληση εισιτηρίων μέσω more.com.

Αθήνα | Κινηματογράφος Δαναός

Κυριακή 23 Φεβρουαρίου, 4 μ.μ.

Θεσσαλονίκη – Αίθουσα Σταύρος Τορνές

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου, 6.45 μ.μ.

Την προβολή θα προλογίσει ο Νίκος Μαραντζίδης, Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Βόλος – Πολιτιστικό Κέντρο Νέας Ιωνίας

Σάββατο 15 Μαρτίου, 8 μ.μ.

Δείτε το τρέιλερ:

Δεν άργησα να συνειδητοποιήσω πόσο με κινητοποιούσε μια μικρή ιστορία με φόντο μια μεγάλη, πραγματική ιστορία. Ένας μικρός κόσμος, που κύρτωνε ή ανυψωνόταν, όσο η ελευθερία, εκείνα τα κατάμαυρα εφτά χρόνια της Δικτατορίας, γινόταν μια κουκίδα, χωρίς αίμα, χωρίς ψυχή. Μια τελεσίδικη κουκίδα. Πώς συγκινείται ένα παιδί; Με το να «εντοπίζει» στη ζωή τις «Άννες», τον «νονό Δημήτρη», την ομοψυχία και την οριστική υπέρβαση. Με το να ταυτίζεται. Με το να ζητάει διαρκώς την αλήθεια. Με το να συναρμολογεί, πόντο πόντο, με περηφάνια, τη συναισθηματική του νοημοσύνη. Αυτή ήταν (είναι) η Ζωρζ Σαρή. Ο άνθρωπος που μας είχε σύμμαχούς της. Να λέμε «ζωή» και να εννοούμε, εκ των προτέρων, τη συμμετοχή στους καιρούς της. Να αντιλαμβανόμαστε την απλότητα ως παλμό της σοφίας και της ειλικρίνειας.

Τα «Γενέθλια» από τον Οκτώβριο έχουν μεταφερθεί στο Θέατρο Rex – Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου. Από το φθινόπωρο μέχρι σήμερα, η πλατεία του θεάτρου έχει γεμίσει με χιλιάδες παιδιά, που αφέθηκαν στη δυναμική μιας πυκνής κατάθεσης με νεύρο, διαχρονικότητα, φρεσκάδα και φαντασία (πρωτίστως). Παιδιά που σηκώθηκαν από τα καθίσματά τους για να φωνάξουν «Ψωμί –Παιδεία – Ελευθερία», μια αιμάτινη κραυγή για δικαιοσύνη και ανθρωπιά. Παντού, σε όλον τον κόσμο. Παιδιά με υψωμένα χέρια, μικρά, μεγάλα παιδιά, που ακολούθησαν την «Άννα» ως παιδί κι ως έφηβη, να αμφισβητεί, να αντιδρά, να κατανοεί όλα τα σημάδια και στο τέλος, να ίπταται, πλήρης, με το πιο κόκκινο μπαλόνι.

Μια μεγάλη νίκη της υπέροχης ομάδας των συντελεστών, που άφησε την πιο διευρυμένη φαντασία να κυριαρχήσει. Με λεπτεπίλεπτες εναλλαγές, με έναν ρυθμό που κατακλύζει, σε έναν σκηνικό χώρο πολύ κοντά «στην τελειότητα της παιδικής οξυδέρκειας» και στον «αναγκαίο υπερρεαλισμό».

«Πώς είναι δυνατόν με τόσο χιούμορ, τόσα χρώματα, τόση κίνηση κι όλα τόσο κοντά μου, εγώ να θέλω να κλάψω, όπως εσύ», με ρώτησε, εκείνο το Σάββατο, το μικρό παιδί. Και μετά τέντωσε τους μυς του για να ενωθεί με την ιστορία. Γνωρίζοντας τη σοβαρότητα της απουσίας απ’ ό,τι μπορεί να μετακινήσει τον Γαλαξία. Όλα τα ξέρουν τα παιδιά. Κι αυτό ήταν το πρώτο πράγμα, που πυροδότησε την εκκίνηση των συντελεστών, που κάθε τόσο έκαναν χώρο στο όχημά τους για όλους εμάς.

Σήμερα, 19 Ιανουαρίου, είναι η τελευταία παράσταση. «Θα τους λείψουν τα συνθήματά μας», ξανά το παιδί. «Θα ακολουθήσουν κι άλλα όμορφα. Είμαι σίγουρη», λέω εγώ.

Δημήτρη Αγαρτζίδη, Διαμαντή Αδαμαντίδη, Σταυριανέ Γκάτζιε, Μαρίνα Μάλλιου, Κατερίνα Πέκη, Τατιάνα-Άννα Πίττα, Ανδρομάχη Φουντουλίδου, χίλια μπράβο. Όταν στο σκοτάδι υπάρχουν πάνω από δύο πυγολαμπίδες, ο δρόμος παίρνει άλλη μορφή. Και είναι σημαντικό που κάτι τέτοιο, σε αυτή την εποχή, έγινε παραδοχή από τα άπειρα παιδιά που στάθηκαν απέναντί σας και σας χειροκρότησαν με ευγνωμοσύνη γιατί τους είπατε την αλήθεια.

Πληροφορίες

Συντελεστές
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική-Φωνητική διδασκαλία: Χρίστος Θεοδώρου
Κίνηση: Βιτόρια Κωτσάλου
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Δραματολόγοι παράστασης: Μαρία Καρανάνου, Ευτυχία Χαραλαμπάκη
Βοηθός σκηνοθετών: Φαίδρα Φασούλα
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Ξένια Παπατριανταφύλλου

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Δημήτρης Αγαρτζίδης, Διαμαντής Αδαμαντίδης, Σταυριανός Γκάτζιος, Μαρίνα Μάλλιου, Κατερίνα Πέκη, Τατιάνα-Άννα Πίττα, Ανδρομάχη Φουντουλίδου

Την Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου και την Παρασκευή, 13 Δεκεμβρίου, αμέσως μετά το τέλος της παράστασης «Μετά το πάρτι», στις 21.30, πρόκειται να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση «Διαδικτυακός εκφοβισμός: Δυο συζητήσεις».

Στην πρώτη συζήτηση, θα συμμετάσχουν η Λήδα Αναγνωστάκη, Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων & Επίκουρη Καθηγήτρια ΤΕΑΠΗ/ΕΚΠΑ, η Γιολάντα Μαρκοπούλου, Σκηνοθέτρια της παράστασης «Μετά το πάρτι» και ο Γιώργος Νικολαΐδης, Ψυχίατρος και Διευθυντής Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας (ΔΨΥΞΠ) του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού. Συντονίζει η Άννα Ρούτση, Ειδική Επιστήμονας στον Συνήγορο του Πολίτη & Αρθρογράφος.

Στη συζήτηση, θα συμμετάσχουν έφηβοι από τα εργαστήρια του Εθνικού Θεάτρου.  Στη δεύτερη συζήτηση, θα συμμετάσχουν η Μαρία Ζαβάκου, Συγγραφέας του έργου «Μετά το πάρτι», η Κέλλυ Ιωάννου, Δρ. Ψηφιακής Εγκληματολογίας και η Θεώνη Κουφονικολάου, Συνήγορος του Παιδιού. Θα συντονίσει ο Γιώργος Μητρόπουλος, Δημοσιογράφος. Στη συζήτηση, θα συμμετάσχουν έφηβοι από την ομάδα εφήβων συμβούλων του Συνηγόρου του Παιδιού. 

Την Κυριακή, 24 Νοεμβρίου στις 17:00, με αφορμή την παράσταση «Τα γενέθλια» της Ζωρζ Σαρή σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου, θα λάβει χώρα συζήτηση με τίτλο «Αγάπη μου, ξύπνα! Έγινε Δικτατορία.». Ο Ακύλλας Καραζήσης, ο Πέτρος Σεβαστίκογλου, η Μαρία Τσιμά και η Γιώτα Φέστα ανατρέχουν στα παιδικά τους χρόνια και μοιράζονται με τους σημερινούς νέους αναμνήσεις και συναισθήματα από τα δύσκολα χρόνια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Τη συζήτηση συντονίζει ο σκηνοθέτης, Καθηγητής και Κοσμήτορας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Γιάννης Λεοντάρης.

Πληροφορίες

Συζήτηση «Αγάπη μου, ξύπνα! Έγινε Δικτατορία»: Κυριακή, 24 Νοεμβρίου στις 17:00
Μέρες και ώρες παραστάσεων «Τα γενέθλια»: Σάββατο στις 16:30 & Κυριακή στις 11.30 & στις 15.00

Δείτε το τρέιλερ, εδώ

«Διαδικτυακός εκφοβισμός: Δυο συζητήσεις»: Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου & Παρασκευή, 13 Δεκεμβρίου στις 21.30
Μέρες και ώρες παραστάσεων «Μετά το πάρτι»: Παρασκευή, Σάββατο στις 20.00, Κυριακή στις 19.30
Δείτε το τρέιλερ, εδώ

Τη συζήτηση συντονίζει ο Γιάννης Λεοντάρης.

Πληροφορίες
Κυριακή, 24 Νοεμβρίου, στις 17:00
Θέατρο REX – Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη»

*

Είναι σκληρές οι μέρες που ζούμε
Μια στιγμή αν ξεχαστείς,
αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται
στη δίνη του πολέμου,
έτσι και σταματήσεις
για μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα
θα γίνουν στάχτη απ΄ τις φωτιές

Τάσος Λειβαδίτης

Λίγα λόγια για το έργο

Η Άννα ονειρεύεται το πάρτι γενεθλίων της και πολλά-πολλά πολύχρωμα μπαλόνια. Όμως, μπαμ! Ένας ξερός κρότος την ξυπνά. Μήπως έσκασαν τα μπαλόνια της; Όχι, όχι, τα μπαλόνια είναι στη θέση τους, όμως το πάρτι της δεν μπορεί να γίνει. Έχει ξημερώσει 21η Απριλίου 1967. Η ζωή της αναποδογυρίζει: οι γονείς της είναι αναστατωμένοι, αγαπημένοι φίλοι κρύβονται, συλλαμβάνονται ή φεύγουν, τα παιδιά πρέπει να προσέχουν τι λένε. Και ο αγαπημένος της νονός, που κάθε τόσο «τακτοποιεί» μαζί της το «συρταράκι» με τις μπερδεμένες σκέψεις, φυλακίζεται. Στα επτά χρόνια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών που ακολουθούν, η Άννα θα ζήσει σε ένα καθεστώς ανελευθερίας και φόβου, μεγαλώνοντας πριν την ώρα της και βιώνοντας όλες τις συνέπειες της νέας πολιτικής κατάστασης στη ζωή της. Το μικρό κοριτσάκι ωριμάζει, αμφισβητεί, αντιδρά, αντιστέκεται και μεταμορφώνεται σε μια 15χρονη κοπέλα που ξέρει τι σημαίνει αγωνίζομαι για τα πιο υψηλά ιδανικά: για την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Για τη Ζωρζ Σαρή

«Μ΄ αρέσει να γράφω τη ζωή μου, να περιγράφω την αλήθεια μου».

Η Ζωρζ Σαρή γεννήθηκε στις 22 Αυγούστου 1923 στην Αθήνα, σε μια «διαφορετική» και πολυπολιτισμική οικογένεια, γεγονός που καθόρισε την προσωπικότητα, τη ζωή και το έργο της. Η μητέρα της ήταν Γαλλίδα από τη Σενεγάλη και ο πατέρας της από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας. Έζησαν μαζί στην Κωνσταντινούπολη, στην Οδησσό και στην Αθήνα και έκαναν τρεις κόρες, τη Νινέτ, την Ειρήνη και τη Ζωρζ, τις οποίες μεγάλωσαν με ελεύθερο πνεύμα, ανεξαρτησία, δύναμη και πείσμα στη συντηρητική ελληνική κοινωνία του 1930. Η Ζωρζ τα παιδικά της χρόνια τα έζησε στην Ελλάδα. Στη διάρκεια του πολέμου, συμμετείχε στην Αντίσταση και στην ΕΠΟΝ, ενώ στην Κατοχή παρακολούθησε τη Δραματική Σχολή του Δημήτρη Ροντήρη. Το 1947, αναγκάστηκε να φύγει εξόριστη για το Παρίσι όπου γνώρισε σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Κώστα Αξελό, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Μαρσέλ Μαρσό, αλλά και τον μετέπειτα άντρα της, Μαρσέλ Καρακώστα, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Αλέξη και τη Μελίνα Καρακώστα.

Το 1962, επέστρεψε στην Ελλάδα και συνέχισε να παίζει στο θέατρο μέχρι την εποχή της δικτατορίας, οπότε μαζί με φίλους της ηθοποιούς αποφάσισαν να κάνουν παθητική αντίσταση και να μην ξαναπαίξουν στο θέατρο. Το καλοκαίρι εκείνο, στερημένη από κάποια μορφή έκφρασης, άρχισε να γράφει το πρώτο της μυθιστόρημα, τον «Θησαυρό της Βαγίας». Μετά τη μεγάλη επιτυχία του πρώτου της βιβλίου, η Ζωρζ Σαρή αποφάσισε να αφιερωθεί στο γράψιμο, το οποίο υπηρέτησε πιστά ως το τέλος της ζωής της, τον Ιούνιο του 2012. Υπήρξε πολυγραφότατη. Έγραψε 21 μυθιστορήματα για παιδιά και νέους, αλλά και πολλές παιδικές ιστορίες και παραμύθια, μυθιστορήματα για μεγάλους και ένα παιδικό έργο για το θέατρο. Το όνομα της Ζωρζ Σαρή έχει συνδεθεί με τη λογοτεχνία του τόπου μας και έχει σφραγίσει τη σύγχρονη ελληνική παιδική λογοτεχνία. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Πληροφορίες

Σάββατο & Κυριακή | 10€
Ομαδικές κρατήσεις (άνω των 20 ατόμων) 8€
Μειωμένο 5€ (ΑμεΑ, Συνοδοί ΑμεΑ, Άνεργοι)
Προπώληση εισιτηρίων: εδώ & 2107234567 (με χρήση πιστωτικής/χρεωστικής κάρτας)
Κρατήσεις για σχολεία: 2107001468 (Δευτέρα έως Παρασκευή: 09.00-15.00)

Από 19.10.2024
Μικρό Εθνικό – Παιδική Σκηνή – ΘΕΑΤΡΟ REX – ΣΚΗΝΗ «ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ»
Σάββατο | 16:30
Κυριακή | 11.30 & 15.00