Η νοσογόνος παχυσαρκία είναι μία πανδημία που συνεχίζει αθόρυβα την εξάπλωσή της, με μακροχρόνιο και συχνά θανατηφόρο αντίκτυπο. Με αριθμούς που σοκάρουν, η παχυσαρκία αγγίζει σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα ένας στους τέσσερις ενήλικες είναι παχύσαρκος και σχεδόν το 40% των παιδιών ηλικίας 10-12 ετών είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο.

Η ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις, δεν έχει ηλικία και εξελίσσεται σε μείζονα απειλή για τη δημόσια υγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιοπάθειες, υπέρταση και ορισμένους καρκίνους.

Οι «έξυπνες» ενέσεις είναι αποτελεσματικές αλλά όχι για όλους

Τα τελευταία χρόνια, η κοινή γνώμη έχει στρέψει την προσοχή της σε φαρμακευτικές λύσεις, όπως τα ενέσιμα GLP-1, με πιο γνωστή τη σεμαγλουτίδη, που προωθούνται ως θαυματουργά μέσα απώλειας βάρους. Όμως, για άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος άνω του 35-40), οι ενέσεις σπανίως επαρκούν για διατηρήσιμα αποτελέσματα.

Όπως εξηγεί ο Παναγιώτης Λαΐνας, Διευθυντής του Κέντρου Χειρουργικής Νοσογόνου Παχυσαρκίας & Μεταβολικών Νοσημάτων του Metropolitan Hospital, «οι φαρμακευτικές αγωγές έχουν ρόλο, αλλά η μόνη θεραπευτική προσέγγιση με αποδεδειγμένα μακροπρόθεσμα οφέλη για τη σοβαρή παχυσαρκία είναι η χειρουργική αντιμετώπιση».

Η βαριατρική χειρουργική είναι ιατρική πράξη, όχι ύστατη λύση

Η βαριατρική χειρουργική, δηλαδή η χειρουργική για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, αποτελεί αποτελεσματική και ασφαλή παρέμβαση, όταν ενδείκνυται ιατρικά. Επεμβάσεις, όπως το γαστρικό bypass και το γαστρικό μανίκι, συμβάλλουν ουσιαστικά στη δραστική μείωση του σωματικού βάρους αλλά και στην ύφεση συνοδών παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η υπέρταση.

«Η επέμβαση είναι μόνο η αρχή. Το πιο σημαντικό είναι η μετεγχειρητική φροντίδα και η αλλαγή τρόπου ζωής. Οι ασθενείς αποκτούν νέες διατροφικές συνήθειες, ενώ βελτιώνεται και η ψυχική τους υγεία. Η αυτοπεποίθηση αποκαθίσταται και η ποιότητα ζωής τους αλλάζει ριζικά», σημειώνει ο κ. Λαΐνας.

Ολιστική φροντίδα με διεπιστημονική προσέγγιση

Η επιτυχία μιας βαριατρικής επέμβασης δεν κρίνεται μόνο στο χειρουργείο. Ένα σωστά οργανωμένο Κέντρο Χειρουργικής Νοσογόνου (όπως του Metropolitan Hospital), προσφέρει μια ολοκληρωμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και πολυεπίπεδη φροντίδα, με διεπιστημονική ομάδα ειδικών, μεταξύ των οποίων χειρουργοί, ενδοκρινολόγοι, διατροφολόγοι, ψυχολόγοι και παθολόγοι, με σκοπό τη συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς πριν και μετά την επέμβαση, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται στην απώλεια βάρους, αλλά εστιάζει στην πρόληψη της επαναπρόσληψης κιλών, στην ψυχολογική στήριξη και στη συνολική μεταβολική υγεία του ασθενούς.

Η επιστήμη δίνει λύσεις – η κοινωνία οφείλει να ενημερώνει

Η νοσογόνος παχυσαρκία δεν είναι θέμα αισθητικής αλλά σοβαρή, χρόνια νόσος. Αντιμετωπίζεται υπεύθυνα, με τη συνεργασία γιατρών και ασθενών, και η βαριατρική χειρουργική αναδεικνύεται ως η πιο αποτελεσματική λύση, όταν όλες οι άλλες έχουν αποτύχει.

Οι ενέσιμες θεραπείες μπορεί να βοηθούν, αλλά δεν αντικαθιστούν τη χειρουργική παρέμβαση όταν αυτή ενδείκνυται. Και γι’ αυτό είναι κρίσιμο η ενημέρωση του κοινού να μην περιορίζεται μόνο στα εμπορικά φάρμακα, αλλά να προβάλλει ισότιμα τις επιστημονικά αποδεδειγμένες λύσεις, που σώζουν ζωές και αποκαθιστούν την υγεία και την αξιοπρέπεια των ασθενών.

Τώρα, η επιστήμη έρχεται να τα… υπερασπιστεί, καθώς το τι μας ελκύει και τι μας απωθεί στο φαγητό μπορεί να οφείλεται και στα γονίδια μας, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Child Psychology & Psychiatry. Διεξήχθη σε γονείς 4.804 διδύμων, που γεννήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2007, ηλικίας 16 μηνών έως 13 ετών.

Συγκρίνοντας τους πανομοιότυπους και τους αδελφικούς διδύμους, οι μελετητές διαπίστωσαν ότι η γενετική εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τις διαφορές των παιδιών ως προς τι επιλέγουν ενστικτωδώς να φάνε (κι όχι μόνο των παιδιών). Αυτό που ονομάζουμε εμείς «ιδιοτροπία» ορίστηκε ως η «τάση να τρώει κανείς ένα περιορισμένο εύρος τροφίμων, συχνά λόγω επιλεκτικότητας όσον αφορά στη γεύση ή την υφή, ή/και την απροθυμία να δοκιμάσει νέα τρόφιμα και γεύσεις».

«Η ανησυχία για το φαγητό είναι κοινή μεταξύ των παιδιών και μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή άγχους για τους γονείς και τους φροντιστές, οι οποίοι συχνά κατηγορούν τους εαυτούς τους για αυτή τη συμπεριφορά ή κατηγορούνται από άλλους», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας Zeynep Nas του University College του Λονδίνου σε δελτίο τύπου την περασμένη Παρασκευή. «Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι αποτέλεσμα της γονικής μέριμνας», μια «ετυμηγορία» που ελαφρύνει σίγουρα τις τύψεις μας.

Ιδιότροπα παιδιά, αγχωμένοι γονείς

Το να προσπαθείτε να ταΐσετε έναν παιδί που είναι ιδιότροπο με το φαγητό μπορεί να είναι απίστευτα απογοητευτικό, παρόλο που από διατροφικής άποψης, μια τυπική δίαιτα με πολλούς υδατάνθρακες δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία του παιδιού σας, εξήγησε η Megan Wallace, εγγεγραμμένη διαιτολόγος με έδρα το Έντμοντον, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Αλλά όταν συγκρίνετε τον εαυτό σας με άλλους, μπορεί να σας κάνει να νιώσετε μειονεκτικά ως γονείς», δήλωσε η Wallace στο CBC News.

Έπειτα, υπάρχει ένα τσουνάμι λόγων που μας κάνουν να κοιτάμε σαν κουκουβάγιες, που έπεσε πάνω τους φως όταν το παιδί πάει να καθίσει στο τραπέζι. Κι αυτό γιατί υπάρχουν ποτάμια πληροφορίας στο διαδίκτυο και στα social media συχνά δε από ομάδες γονέων. Στη μία ανάρτηση, μπορείς να διαβάσεις μία πληροφορία κι ακριβώς από κάτω την εντελώς αντίθετη.

Άρα, τι μπορούμε να κάνουμε τελικά;

Ας επιστρέψουμε και πάλι στην επιστήμη. Οι ειδικοί λένε πως παρόλο που η διατροφικές συνήθειες έχουν ισχυρή γενετική συνιστώσα, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εντελώς προκαθορισμένη, όπως τόνισε η επικεφαλής της μελέτης Alison Fildes του Πανεπιστημίου του Leeds. «Οι γονείς μπορούν να συνεχίσουν να παρακινούν τα παιδιά τους να τρώνε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων καθόλη τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας και στην εφηβεία, αλλά οι συνομήλικοι και οι φίλοι μπορεί να γίνουν πιο σημαντική επιρροή … όταν τα παιδιά φτάνουν στην εφηβεία!», εξήγησε.

Η Καναδική Παιδιατρική Εταιρεία προσφέρει στον ιστότοπό της διάφορες συμβουλές για τους γονείς. Είναι λοιπόν καλό να ενημερώνουμε τα παιδιά πως είναι ώρα φαγητού 10-15′ νωρίτερα ώστε να μπαίνουν στη διαδικασία, να τρώμε όλοι μαζί στο τραπέζι, να αποφεύγουμε τις οθόνες κατά τη διάρκεια του γεύματος, και να έχουμε συμπεριλάβει στο γεύμα τουλάχιστον ένα τρόφιμο που ξέρουμε πως το παιδί αγαπά (υπάρχουν κι άλλες συμβουλές).

Η Wallace προτείνει, επίσης, ως ένα ακόμα κλειδί να αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν με τα τρόφιμα και το φαγητό, δηλαδή να τα κοιτάζουν, να τα μυρίζουν, να τα αγγίζουν και να τα ζουλούν. Αυτές οι αισθητηριακές εξερευνήσεις πρέπει να συμβαίνουν, είπε.

«Μας έμαθαν να μην παίζουμε με το φαγητό μας. Μας έλεγαν παλιά ότι είναι αγενές και προσβλητικό», δήλωσε η Wallace. «Αλλά μπορείτε να μιλήσετε με οποιονδήποτε παιδοψυχολόγο για το πώς μαθαίνουν τα παιδιά, και τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι».

Πηγή: The mamagers