Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, συσχέτισε επίσης μη φυσιολογικά πρότυπα ύπνου με ψυχικές διαταραχές, καρδιαγγειακά, αναπνευστικά και μεταβολικά νοσήματα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο η έλλειψη όσο και η υπερβολή ύπνου ενδέχεται να επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση σε όργανα σε όλο το σώμα.

«Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι ο ύπνος σχετίζεται κυρίως με τη γήρανση και την παθολογική επιβάρυνση του εγκεφάλου. Η δική μας έρευνα προχωρά παραπέρα, αποδεικνύοντας πως ο πολύς ή λίγος ύπνος συνδέεται με ταχύτερη γήρανση σχεδόν σε κάθε όργανο», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Junhao Wen, αναπληρωτής καθηγητής ακτινολογίας στο Columbia University Vagelos College of Physicians and Surgeons. «Τα ευρήματα στηρίζουν την άποψη ότι ο ύπνος είναι καθοριστικός για την υγεία των οργάνων μέσα σε ένα συντονισμένο δίκτυο εγκεφάλου-σώματος, συμπεριλαμβανομένης της μεταβολικής ισορροπίας και της καλής λειτουργίας του ανοσοποιητικού».

Βιολογικά ρολόγια γήρανσης και εξατομικευμένη υγεία

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο τα λεγόμενα «βιολογικά ρολόγια γήρανσης» για να εκτιμήσουν αν ένας άνθρωπος γερνά πιο αργά ή πιο γρήγορα από το αναμενόμενο για την ηλικία του. Αυτά τα εργαλεία βασίζονται στη μηχανική μάθηση και σε βιολογικές μετρήσεις, όπως οι πρωτεΐνες που ανιχνεύονται στο αίμα.

Αν και πολλά ρολόγια αξιολογούν το σώμα συνολικά, διαφορετικά όργανα μπορούν να γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η ταχύτερη γήρανση των ωοθηκών που σχετίζεται με τη γυναικεία γονιμότητα. Η ομάδα του Wen επικεντρώνεται στη δημιουργία εξατομικευμένων ρολογιών για κάθε όργανο ξεχωριστά, προσφέροντας πιο στοχευμένες πληροφορίες για την υγεία.

«Όλοι ενθουσιάζονται με αυτά τα ρολόγια λόγω της δυνατότητάς τους να προβλέπουν τον κίνδυνο ασθενειών και θνησιμότητας», εξηγεί ο Wen. «Αλλά το πιο ενδιαφέρον είναι αν μπορούμε να συνδέσουμε αυτά τα ρολόγια με κάποιο τροποποιήσιμο παράγοντα του τρόπου ζωής, όπως ο ύπνος, ώστε να επιβραδύνουμε τη γήρανση».

Σύμφωνα με τη μελέτη, διάρκεια ύπνου μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών σχετίζεται με λιγότερη βιολογική φθορά στα όργανα. Τα ρολόγια αυτά δημιουργούνται από πρωτεϊνικά δεδομένα ειδικά για κάθε όργανο. Οι μπλε γραμμές αντιστοιχούν σε άνδρες και οι κόκκινες σε γυναίκες.

Η επίδραση του ύπνου στη γήρανση των οργάνων μέσω τεχνητής νοημοσύνης

Για την ανάπτυξη των βιολογικών ρολογιών, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 500.000 συμμετέχοντες στη βάση δεδομένων UK Biobank. Χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, εντόπισαν βιολογικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη γήρανση συγκεκριμένων οργάνων, ενσωματώνοντας απεικονιστικά δεδομένα, πρωτεΐνες και μόρια αίματος ανά όργανο.

«Για παράδειγμα, στο ήπαρ διαθέτουμε ρολόγια βασισμένα σε πρωτεϊνικά δεδομένα, μεταβολικά δεδομένα αλλά και απεικονίσεις», σημειώνει ο Wen. «Έτσι μπορούμε να διαπιστώσουμε αν ο ύπνος συνδέεται ξεχωριστά με κάθε τύπο βιολογικού ρολογιού που βασίζεται σε διαφορετικά μοριακά επίπεδα».

Στη συνέχεια, συνέκριναν τη διάρκεια ύπνου που δήλωσαν οι συμμετέχοντες με τις βιολογικές ηλικίες που προέκυψαν από 23 διαφορετικά ρολόγια για 17 συστήματα οργάνων.

Κίνδυνοι ψυχικής και σωματικής υγείας από ακραίες διάρκειες ύπνου

Σε όλα τα όργανα εντοπίστηκε ένα μοτίβο σχήματος U: όσοι κοιμούνταν λιγότερες από 6 ώρες ή περισσότερες από 8 ώρες εμφάνιζαν σημάδια ταχύτερης γήρανσης, ενώ το πιο υγιές μοτίβο παρατηρήθηκε στους ανθρώπους που κοιμούνταν μεταξύ 6,4 και 7,8 ωρών κάθε βράδυ. Τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η διάρκεια του ύπνου προκαλεί άμεσα τη βιολογική φθορά των οργάνων αλλά υποδηλώνουν πως τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική ξεκούραση ίσως αντανακλούν συνολικά χειρότερη υγεία.

Τα ευρήματα ενισχύουν επίσης την άποψη ότι ο ύπνος επηρεάζει όχι μόνο τον εγκέφαλο αλλά όλο το σύστημα εγκεφάλου-σώματος. Ο λίγος ύπνος συσχετίστηκε έντονα με κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές — κάτι που συμφωνεί με προηγούμενες έρευνες. Επιπλέον, σχετίστηκε με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, ισχαιμική καρδιοπάθεια και αρρυθμίες. Τόσο η μικρή όσο και η μεγάλη διάρκεια ύπνου συνδέθηκαν επίσης με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), άσθμα και πεπτικές διαταραχές όπως η γαστρίτιδα και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

«Το ευρύ αυτό μοτίβο μεταξύ εγκεφάλου και σώματος είναι σημαντικό γιατί δείχνει ότι η διάρκεια του ύπνου αποτελεί βαθιά ενσωματωμένο στοιχείο της φυσιολογίας μας, επηρεάζοντας πολυεπίπεδα την υγεία», σχολιάζει ο Wen.

Διαφορετικά πρότυπα ύπνου συνδέονται με κατάθλιψη μέσω ξεχωριστών μηχανισμών

Τα εξειδικευμένα οργανικά ρολόγια μπορεί να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση του ύπνου με συγκεκριμένες νόσους όπως η κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία. Παρότι δεν κατέστη δυνατό να διευκρινιστεί αν τα προβλήματα ύπνου προκαλούν κατάθλιψη ή το αντίθετο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν «ανάλυση διαμεσολάβησης» για να εξετάσουν αν τα βιολογικά ρολόγια εξηγούν τον σύνδεσμο μεταξύ διάρκειας ύπνου και κατάθλιψης.

Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν πως ο λίγος ύπνος ίσως επηρεάζει άμεσα την εμφάνιση κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία, ενώ ο πολύς ύπνος φαίνεται να δρα μέσω μοριακών μηχανισμών που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου ή του λιπώδους ιστού.

«Αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη διαχείριση του ύπνου αλλά και τις θεραπευτικές προσεγγίσεις στο μέλλον», δηλώνει ο Wen. «Η έρευνά μας δείχνει ότι υπάρχουν διαφορετικοί βιολογικοί δρόμοι μεταξύ εκείνων που κοιμούνται λίγο ή πολύ – άρα δεν πρέπει να τους αντιμετωπίσουμε όλους το ίδιο όσον αφορά την πρόληψη της κατάθλιψης».

Aναφορά: “Sleep chart of biological ageing clocks in middle and late life” από τους The MULTI Consortium et al., Nature (13 Μαΐου 2026). Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το NIH/National Institutes of Health.

Ακολουθούν οι βασικές οδηγίες – σύμφωνα με ειδικούς – για να διατηρήσετε τα ξύλινα σκεύη σας σαν καινούρια, ώστε να αποτελούν μέρος της κουζίνας σας για πολλά χρόνια.

Επιλέξτε το σωστό ξύλο

Προτιμήστε ανθεκτικά ξύλα που αντέχουν στη χρήση στην κουζίνα. Όπως εξηγεί ο κατασκευαστής επίπλων Chris Holland, τα σκληρά ξύλα – όπως οξιά, σφένδαμος και καρυδιά – είναι ιδανικά για επιφάνειες κοπής και μαγειρικά εργαλεία, καθώς έχουν πυκνή ίνα που εμποδίζει την απορρόφηση υγρασίας και βρωμιάς και αντιστέκονται καλύτερα στα βαθιά σημάδια από μαχαίρια. Η ελιά είναι επίσης εξαιρετική επιλογή, αφού είναι όμορφη, φυσικά λιπαρή και ανθεκτική στους λεκέδες, αλλά λόγω της σκληρότητάς της μπορεί να αμβλύνει τα μαχαίρια πιο γρήγορα. Η φτελιά είναι ελαφριά και ανθεκτική αλλά έχει πιο ανοιχτή ίνα, οπότε χρειάζεται συχνό λάδωμα για προστασία από την υγρασία.

Αποφύγετε το πλυντήριο πιάτων

Όποιο κι αν είναι το είδος του ξύλου, ο πρώτος κανόνας στη φροντίδα των ξύλινων αντικειμένων είναι να μην τα βάζετε ποτέ στο πλυντήριο πιάτων. Σύμφωνα με τον Holland, το πλυντήριο αφαιρεί αμέσως οποιαδήποτε προστατευτική επάλειψη. Η υψηλή θερμοκρασία του νερού ουσιαστικά ατμίζει το ξύλο, με αποτέλεσμα να διογκώνεται και να απομακρύνονται τα φυσικά έλαια από τις ίνες του.

Για τον καθαρισμό των επιφανειών κοπής, κουταλών ή σπάτουλων, πλύνετέ τα στο χέρι με χλιαρό νερό και ήπιο απορρυπαντικό πιάτων. Αποφύγετε το έντονο τρίψιμο με σύρμα ή τη χρήση λειαντικών προϊόντων. Στεγνώστε αμέσως με καθαρή πετσέτα.

Για έξτρα καθαριότητα, η Jo Hadlow-Davies από την Edge Handcrafted Tables and Furniture προτείνει να τρίβετε μια φέτα λεμόνι πάνω σε επιφάνεια κοπής που έχει χρησιμοποιηθεί για έντονες μυρωδιές (όπως κρεμμύδι), πριν το πλύσιμο.

Σωστή αποθήκευση και προστασία των ξύλινων σκευών

Τοποθετήστε τις επιφάνειες κοπής κάθετα στη μακριά πλευρά τους για να αποφευχθεί η παραμόρφωση και αφήστε τις να στεγνώσουν πλήρως πριν από την επόμενη χρήση. Τα υπόλοιπα σκεύη αφήστε τα όρθια σε δοχείο ώστε να στεγνώσουν καλά χωρίς να μένει κάποιο μέρος τους μέσα στο νερό.

Θρέψτε και προστατέψτε το ξύλο

Με τον χρόνο, τα ξύλινα σκεύη μπορεί να εμφανίσουν τραχύτητα ή “χνουδωτή” υφή στις ίνες τους. Όταν συμβεί αυτό – ή ακόμα καλύτερα προληπτικά – εφαρμόστε μια κατάλληλη επάλειψη για τροφή και προστασία του ξύλου.

Οτιδήποτε εφαρμόζετε πρέπει να είναι ασφαλές για τρόφιμα και να μην αλλοιώνει τη γεύση τους. Η Hadlow-Davies συμβουλεύει ότι μπορείτε περιστασιακά να χρησιμοποιείτε ελαιόλαδο, αλλά μόνο σε αντικείμενα που χρησιμοποιούνται και πλένονται καθημερινά· διαφορετικά μπορεί να ταγκίσει. Για πιο αραιή χρήση, προτιμήστε επαλείψεις με μεγαλύτερη διάρκεια.

Όλες οι παρακάτω θεραπείες είναι κατάλληλες για όλα τα είδη ξύλου (δοκιμάστε πρώτα σε μικρή επιφάνεια για τυχόν αλλαγή χρώματος). Επαναλάβετε όποτε χρειάζεται – μία φορά τον μήνα είναι αρκετή, αλλά εάν τα σκεύη φαίνονται στεγνά ή χρησιμοποιούνται συχνά, αυξήστε τη συχνότητα.

«Όποια θεραπεία κι αν χρησιμοποιείτε, το πλύσιμο θα την αφαιρεί σταδιακά», σημειώνει ο Holland. «Ένα ελαφρύ τρίψιμο με γυαλόχαρτο και επαναλάδωμα κατά διαστήματα θα διατηρήσει το ξύλο όμορφο και ανθεκτικό».

Ποια λάδια προτείνονται για τη φροντίδα του ξύλου

Λινέλαιο αποτελεί μια φυσική, μη τοξική επιλογή που εφαρμόζεται εύκολα σε κάθε είδος ξύλου σύμφωνα με τον Mark Finney της Finney’s Wood Finishes. Το λάδι tung, συνιστάται κυρίως για βελανιδιά αλλά είναι κατάλληλο γενικότερα. Και τα δύο χρησιμοποιούνται ευρέως σε πάγκους κουζίνας.

Απλώστε το λάδι με πινέλο ή πανί χωρίς χνούδι πάνω σε επιφάνειες κοπής, κουτάλες ή λαβές μαχαιριών που χρειάζονται προστασία. Αυτά τα καθαρά έλαια όμως στεγνώνουν αργά: το λινέλαιο χρειάζεται 2-4 ημέρες ενώ το tung τουλάχιστον 4 ημέρες.

Για μεγαλύτερη ευκολία, ο Finney προτείνει έτοιμα προϊόντα που συνδυάζουν τις ιδιότητες των φυσικών ελαίων με πιο γρήγορη εφαρμογή. Το Danish oil, εφαρμοσμένο με καθαρό πανί ή πινέλο χωρίς χνούδι, προσφέρει εξαιρετική κάλυψη – απλώστε γενναιόδωρα στο ξύλο και σκουπίστε ό,τι περισσεύει μετά από λίγα λεπτά.

Πηγή: The Guardian

Το σωστό πλύσιμο του τζιν: το μυστικό για να διατηρείται σαν καινούριο

Η απάντηση δεν είναι μία. Υπάρχουν πολλοί λόγοι, πρακτικοί και άλλοι, που δίνουν νόημα σε αυτή τη μικρή συνήθεια.

Για να διατηρεί το χρώμα του

Το denim βάφεται με τρόπο ώστε η χρωστική να μένει στην επιφάνεια του υφάσματος. Αυτό σημαίνει πως η τριβή με τον κάδο ή με άλλα ρούχα οδηγεί πιο γρήγορα στο ξεθώριασμα ή σε «νερά» στο χρώμα του. Γυρίζοντάς το από μέσα προς τα έξω, μειώνουμε αυτή την τριβή και παρατείνουμε τη ζωντάνια του χρώματος.

Γιατί προστατεύει το ίδιο το ρούχο

Φερμουάρ, μεταλλικά κουμπιά και ραφές μπορεί να φθείρουν τα υπόλοιπα ρούχα στο πλυντήριο. Όταν τα τζιν γυρίζονται από μέσα προς τα έξω, οι σκληρές λεπτομέρειες μένουν «κρυμμένες» και περιορίζεται η φθορά τόσο στο ίδιο το παντελόνι όσο και στα υπόλοιπα ρούχα. Καλό είναι, για αυτόν τον λόγο, το φερμουάρ του τζιν μας να είναι κλειστό. Το ίδιο ισχύει και για όλα τα ρούχα που έχουν φερμουάρ.

Για πιο γρήγορο στέγνωμα

Πολλοί υποστηρίζουν ότι όταν τα τζιν πλένονται ανάποδα, στεγνώνουν γρηγορότερα. Οι τσέπες δεν κρατούν πια μάζες βρεγμένου υφάσματος, άρα το παντελόνι είναι έτοιμο για χρήση σε λιγότερο χρόνο.

Για να αποφύγουμε… ατυχήματα

Ένα ξεχασμένο χαρτομάντιλο στην τσέπη μπορεί να μετατραπεί σε εφιάλτη, κολλώντας σε όλα τα ρούχα της μπουγάδας. Το πλύσιμο ανάποδα μειώνει τον κίνδυνο τέτοιων δυσάρεστων εκπλήξεων, αφού συγκρατεί τα υπολείμματα μέσα στο ίδιο το τζιν.

3 tips για τέλειο πλύσιμο τζιν

Όχι πολύ συχνά πλύσιμο: Το τζιν δεν χρειάζεται πλύσιμο μετά από κάθε χρήση. Αρκεί να το πλένουμε μετά από αρκετές φορές που το έχουμε φορέσει, ώστε να διατηρεί την υφή και το σχήμα του.

Χαμηλή θερμοκρασία: Ιδανικά πλύσιμο στους 30°C. Οι υψηλές θερμοκρασίες ξεθωριάζουν το ύφασμα και το κάνουν να «μαζεύει».

Ήπιο απορρυπαντικό: Ένα απαλό απορρυπαντικό χωρίς έντονα λευκαντικά ή σκληρά χημικά προστατεύει το χρώμα και τη μαλακότητα του υφάσματος.

Μικρές συνήθειες, μεγάλη διάρκεια ζωής

Πολλοί έχουμε ένα «αγαπημένο» τζιν, που χαιρόμαστε να το φοράμε συχνά, και θέλουμε να το διατηρήσουμε για χρόνια. Χρειάζεται φροντίδα για να αντέξει στον χρόνο. Το να το γυρίζουμε από μέσα προς τα έξω πριν το πλύνουμε είναι μια απλή αλλά έξυπνη κίνηση που παρατείνει τη ζωή του, διατηρεί το χρώμα του και το προστατεύει από φθορές.

Έχουμε δοκιμάσει πολλά κόλπα για να παρατείνουμε τη διάρκεια ενός αρώματος και έχουμε ιστορίες αποτυχίας και επιτυχίας σε αυτό το θέμα. Γι’ αυτό δεν τα παρατάμε ποτέ όταν πρόκειται να βρούμε το απόλυτο μυστικό.

Το κόλπο που μοιράστηκαν η Ines de la Fressange και η Audrey Hepburn

Το να αρωματίζετε τα φουλάρια σας δεν είναι κάτι καινούργιο, αλλά αν το κάνετε πάνω σε ένα μικρό μαντήλι και το δέσετε γύρω από τον καρπό σας, μπορείτε να μυρίζετε υπέροχα όλη μέρα χωρίς να διακυβεύεται το επίπεδο υγρασίας του δέρματός σας (όπως όλοι γνωρίζουμε, όσο λιγότερο ενυδατωμένο, τόσο λιγότερο διαρκεί).

Η σχεδιάστρια Ines de la Fressange έχει ήδη δηλώσει σε μια συνέντευξη στο Vogue.com ότι της αρέσει να ψεκάζει το άρωμά της γύρω από το λαιμό της, στους καρπούς της και σε ένα μαντήλι. «Υποθέτω ότι είδα τη γιαγιά μου να το κάνει αυτό. Αγαπούσε τόσο πολύ τα αρώματα που όταν την επισκέφτηκα μια φορά στο νοσοκομείο, είχε μόνο μπουκάλια αρώματος στο τραπέζι της και ούτε ένα φάρμακο. Ήταν ένας λεπτός τρόπος να δέχεται επισκέπτες», αφηγήθηκε σε αυτή τη συνέντευξη.

Λίγα λόγια από τον Hubert de Givenchy

Ένα έθιμο που αποτελεί μέρος της ιστορίας ενός από τα πιο εμβληματικά αρώματα της βιομηχανίας, του “L’Interdit de Givenchy”, και της σχέσης του με την Audrey Hepburn. Ο ειδικός της μόδας Eloy Martínez de la Pera μας λέει ότι ο Hubert de Givenchy έλεγε πάντα ότι για να μυρίσεις πραγματικά ένα άρωμα, έπρεπε να το ψεκάσεις σε ένα μαντήλι. Και ακριβώς όταν σύστησε στην ηθοποιό το άρωμα που είχε δημιουργήσει γι’ αυτήν, το έκανε σε ένα μαντήλι που είχε ξεχαστεί στο εργαστήριο ραπτικής του, το οποίο όλοι μπορούσαν να μυρίσουν για μέρες μετά.

Σχετικά με την τέλεια τελετουργία για την επιλογή αρώματος

Παρόλο που αυτό το κόλπο είναι αλάνθαστο (ειδικά το καλοκαίρι, όταν η ζέστη αμφισβητεί περαιτέρω τη μακροζωία του αρώματος λόγω της πτητικότητας του αλκοόλ), είναι σημαντικό να θυμάστε κάτι στο οποίο επιμένουν οι ειδικοί: την ανάγκη να δοκιμάσετε το άρωμα στο δέρμα σας (και όχι στα στυπόχαρτα που προσφέρονται στα καταστήματα) και να το αφήσετε να αναπτυχθεί πριν αποφασίσετε να το αγοράσετε.

Η Inès de la Fressange το ανέφερε επίσης στο βιβλίο της, “Parisian Chic: A Style Guide by Inès de la Fressange” : «Δοκιμάστε το στο εσωτερικό του καρπού σας, φύγετε από το κατάστημα και φορέστε το για λίγες ώρες πριν αποφασίσετε αν αξίζει να το βάλετε στο ράφι του μπάνιου σας», είπε.

Και ο κριτικός αρωμάτων Chandler Burr το συζήτησε εκτενώς στο βιβλίο του, «Το Τέλειο Άρωμα». «Τα αρώματα πρέπει να δοκιμάζονται όσο και τα ρούχα (στην πραγματικότητα, ακόμη περισσότερο). Αυτό που οι άνθρωποι δεν δέχονται ποτέ όταν αγοράζουν ένα παντελόνι ή βγαίνουν ραντεβού, το απαιτούν ασυνείδητα όταν αγοράζουν ένα άρωμα. Αν υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να κάνεις με ένα άρωμα, είναι να ζεις με αυτό. Είναι γελοίο να αξιολογείς το Chamade της Guerlain σε πέντε δευτερόλεπτα ανάμεσα στα ποτά στο κέντρο της πόλης και το τελευταίο τρένο για το Κονέκτικατ, αλλά έτσι αγοράζονται τα αρώματα στις μέρες μας…»

Πηγή: Vogue España

Η μελέτη σχεδιάστηκε για να διασφαλιστεί ότι κάθε ένα ποντίκι από τα 1000 που χρησιμοποιήθηκαν στα πειράματα ήταν γενετικά διαφορετικό, γεγονός που επέτρεψε στην ομάδα να αντιπροσωπεύσει καλύτερα τη γενετική ποικιλομορφία του ανθρώπινου πληθυσμού. Με τον τρόπο αυτό, τα αποτελέσματα γίνονται πιο κλινικά συναφή, αναδεικνύοντας τη μελέτη σε μία από τις σημαντικότερες έρευνες για τη γήρανση και τη διάρκεια ζωής μέχρι σήμερα.

Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση λιγότερων θερμίδων είχε μεγαλύτερο αντίκτυπο στη διάρκεια ζωής από ό,τι η περιοδική νηστεία, αποκαλύπτοντας ότι οι δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων γενικά παρέτειναν τη διάρκεια ζωής των ποντικιών, ανεξάρτητα από τα επίπεδα σωματικού λίπους ή γλυκόζης – και τα δύο θεωρούνται συνήθως δείκτες μεταβολικής υγείας και γήρανσης. Παραδόξως, τα ποντίκια που έζησαν περισσότερο με τις περιοριστικές δίαιτες ήταν εκείνα που έχασαν το λιγότερο βάρος παρά το γεγονός ότι έτρωγαν λιγότερο. Τα ζώα που έχασαν το μεγαλύτερο βάρος σε αυτές τις δίαιτες είχαν την τάση να έχουν χαμηλή ενέργεια, εξασθενημένο ανοσοποιητικό και αναπαραγωγικό σύστημα και μικρότερη διάρκεια ζωής.

«Η μελέτη μας επισημαίνει πραγματικά τη σημασία της ανθεκτικότητας», δήλωσε ο Gary Churchill, πρόεδρος της έδρας Karl Gunnar Johansson και καθηγητής στο JAX που ηγήθηκε της μελέτης. «Τα πιο εύρωστα ζώα διατηρούν το βάρος τους ακόμη και σε συνθήκες στρες και θερμιδικού περιορισμού και είναι αυτά που ζουν περισσότερο. Αυτό υποδηλώνει επίσης ότι ένα πιο μέτριο επίπεδο θερμιδικού περιορισμού μπορεί να είναι ο τρόπος για να εξισορροπηθεί η μακροπρόθεσμη υγεία και η διάρκεια ζωής».

Ο Churchill και οι συνεργάτες του ανέθεσαν σε θηλυκά ποντίκια μία από πέντε διαφορετικές δίαιτες: μία δίαιτα στην οποία τα ζώα μπορούσαν να τρώνε ελεύθερα οποιαδήποτε ποσότητα τροφής ανά πάσα στιγμή, δύο δίαιτες στις οποίες τα ζώα έπαιρναν μόνο το 60% ή το 80% των θερμίδων της βασικής τους γραμμής κάθε μέρα και δύο δίαιτες στις οποίες τα ζώα δεν έπαιρναν καθόλου τροφή για μία ή δύο συνεχόμενες ημέρες κάθε εβδομάδα, αλλά μπορούσαν να τρώνε όσο ήθελαν τις υπόλοιπες ημέρες. Στη συνέχεια, τα ποντίκια μελετήθηκαν για το υπόλοιπο της ζωής τους με περιοδικές εξετάσεις αίματος και εκτεταμένη αξιολόγηση της συνολικής τους υγείας.

Συνολικά, τα ποντίκια που έκαναν δίαιτα χωρίς περιορισμούς έζησαν κατά μέσο όρο 25 μήνες, εκείνα που έκαναν δίαιτα διαλείπουσας νηστείας έζησαν κατά μέσο όρο 28 μήνες, εκείνα που έτρωγαν το 80% της βασικής τιμής έζησαν κατά μέσο όρο 30 μήνες και εκείνα που έτρωγαν το 60% της βασικής τιμής έζησαν 34 μήνες. Αλλά μέσα σε κάθε ομάδα, το εύρος της διάρκειας ζωής ήταν μεγάλο – τα ποντίκια που έτρωγαν τις λιγότερες θερμίδες, για παράδειγμα, είχαν διάρκεια ζωής που κυμαινόταν από λίγους μήνες έως τεσσεράμισι χρόνια.

Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα υπόλοιπα δεδομένα τους για να προσπαθήσουν να εξηγήσουν αυτό το ευρύ φάσμα, διαπίστωσαν ότι οι γενετικοί παράγοντες είχαν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στη διάρκεια ζωής από ό,τι οι δίαιτες, υπογραμμίζοντας πώς τα υποκείμενα γενετικά χαρακτηριστικά, που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί, παίζουν σημαντικό ρόλο στο πώς αυτές οι δίαιτες θα επηρεάσουν την πορεία της υγείας ενός ατόμου. Επιπλέον, εντόπισαν τη γενετικά κωδικοποιημένη ανθεκτικότητα ως κρίσιμο παράγοντα για τη διάρκεια ζωής – τα ποντίκια που διατήρησαν με φυσικό τρόπο το σωματικό τους βάρος, το ποσοστό σωματικού λίπους και την υγεία των ανοσοκυττάρων τους κατά τη διάρκεια περιόδων στρες ή χαμηλής πρόσληψης τροφής, καθώς και εκείνα που δεν έχασαν σωματικό λίπος αργά στη ζωή, επέζησαν περισσότερο.

Η μελέτη έθεσε επίσης υπό αμφισβήτηση τις παραδοσιακές ιδέες σχετικά με το γιατί ορισμένες δίαιτες μπορούν να παρατείνουν τη ζωή εξ αρχής. Για παράδειγμα, παράγοντες όπως το βάρος, τα ποσοστά σωματικού λίπους, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και η θερμοκρασία του σώματος δεν εξηγούσαν τη σχέση μεταξύ της μείωσης των θερμίδων και της μεγαλύτερης διάρκειας ζωής. Αντίθετα, η μελέτη διαπίστωσε ότι η υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος και τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τα ερυθρά αιμοσφαίρια συνδέονταν σαφέστερα με τη διάρκεια ζωής. Είναι σημαντικό ότι τα ευρήματα αυτά σημαίνουν ότι οι μελέτες μακροζωίας στον άνθρωπο – οι οποίες συχνά χρησιμοποιούν μεταβολικές μετρήσεις ως δείκτες γήρανσης ή νεότητας – μπορεί να παραβλέπουν πιο σημαντικές πτυχές της υγιούς γήρανσης.

«Ενώ ο θερμιδικός περιορισμός είναι γενικά καλός για τη διάρκεια ζωής, τα δεδομένα μας δείχνουν ότι η απώλεια βάρους κατά τον θερμιδικό περιορισμό είναι στην πραγματικότητα κακή για τη διάρκεια ζωής», εξήγησε ο Churchill. «Έτσι, όταν εξετάζουμε τις δοκιμές φαρμάκων μακροζωίας σε ανθρώπους και βλέπουμε ότι οι άνθρωποι χάνουν βάρος και έχουν καλύτερο μεταβολικό προφίλ, αποδεικνύεται ότι αυτό μπορεί να μην είναι καθόλου καλός δείκτης για τη μελλοντική τους διάρκεια ζωής».

Πηγή: cibum