Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δύο σκελετοί 86 εκατομμυρίων ετών που μελέτησαν ανήκαν σε ένα είδος που είναι πλέον ο πλησιέστερος γνωστός πρόγονος όλων των τυραννόσαυρων – η ομάδα των αρπακτικών που περιλαμβάνει τον εμβληματικό T.rex. Οι ερευνητές ονόμασαν το είδος Khankhuuluu (προφέρεται khan-KOO-loo) mongoliensis, που σημαίνει Πρίγκιπας Δράκος της Μογγολίας. Η ανακάλυψη, που δημοσιεύτηκε στο Nature, αποτελεί ένα παράθυρο στο πώς οι τυραννόσαυροι εξελίχθηκαν σε ισχυρά αρπακτικά που τρομοκρατούσαν τη Βόρεια Αμερική και την Ασία μέχρι το τέλος της βασιλείας των δεινοσαύρων.

«Ο όρος «Πρίγκιπας» αναφέρεται σε έναν πρώιμο, μικρότερο τυραννοσαυροειδή», εξήγησε η καθηγήτρια Darla Zelenitsky, παλαιοντολόγος από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά. Οι τυραννοσαυροειδής είναι η υπεροικογένεια των σαρκοβόρων δεινοσαύρων που περπατούσαν στα δύο πόδια. Οι πρώτοι τυραννοσαυροειδής όμως ήταν μικροσκοπικοί.

Ο διδακτορικός φοιτητής Jared Voris, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας με την καθηγήτρια Zelenitsky, εξήγησε: «Ήταν αυτοί οι πραγματικά μικροί, γρήγοροι θηρευτές που ζούσαν στις σκιές άλλων κορυφαίων αρπακτικών δεινοσαύρων».

Ο Khankhuuluu αντιπροσωπεύει μια εξελικτική μετατόπιση – από εκείνους τους μικρούς κυνηγούς που έτρεχαν κατά την Ιουρασική περίοδο – στους τρομερούς γίγαντες, συμπεριλαμβανομένου του Τυραννόσαυρου. Θα ζύγιζε περίπου 750 κιλά, ενώ ένας ενήλικος Τυραννόσαυρος θα μπορούσε να ζύγιζε έως και οκτώ φορές αυτό, οπότε «αυτό είναι ένα μεταβατικό [απολίθωμα]», εξήγησε η καθηγήτρια Zelenitsky, «μεταξύ προγενέστερων προγόνων και των ισχυρών τυραννόσαυρων». «Μας βοήθησε να αναθεωρήσουμε το γενεαλογικό δέντρο των τυραννόσαυρων και να ξαναγράψουμε ό,τι γνωρίζουμε για την εξέλιξη των τυραννόσαυρων», πρόσθεσε.

Το νέο είδος παρουσιάζει επίσης πρώιμα εξελικτικά στάδια χαρακτηριστικών που ήταν βασικά για την τυραννία των τυραννόσαυρων, συμπεριλαμβανομένης της ανατομίας του κρανίου που του έδωσε ένα ισχυρό σαγόνι. Ο Jared Voris εξήγησε: «Βλέπουμε χαρακτηριστικά στο ρινικό του οστό που τελικά έδωσαν στους τυραννόσαυρους αυτές τις πολύ ισχυρές δυνάμεις δαγκώματος». Η εξέλιξη τέτοιων ισχυρών σιαγόνων επέτρεψε στον T.rex να επιτίθεται σε μεγαλύτερα θηράματα, ακόμη και να δαγκώνει μέσα από οστά.

Οι δύο μερικοί σκελετοί που εξέτασε η ομάδα σε αυτή τη μελέτη ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στη Μογγολία στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Αρχικά είχαν αποδοθεί σε ένα υπάρχον είδος, γνωστό ως Alectrosaurus, αλλά όταν ο κ. Voris τους εξέτασε, εντόπισε τα χαρακτηριστικά που μοιάζουν με τυραννόσαυρο και το έκαναν να ξεχωρίζει. «Θυμάμαι ότι έλαβα ένα μήνυμα από αυτόν – ότι πίστευε ότι επρόκειτο για ένα νέο είδος», θυμήθηκε η καθηγήτρια Zelenitsky.

Το γεγονός ότι αυτή η ομάδα δεινοσαύρων μπορούσε να μετακινείται μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ασίας – μέσω χερσαίων γεφυρών που συνέδεαν τη Σιβηρία και την Αλάσκα εκείνη την εποχή – τους βοήθησε επίσης να βρουν και να καταλάβουν διαφορετικές θέσεις.

Ο κ. Voris εξήγησε: «Αυτή η κίνηση μπρος-πίσω μεταξύ των ηπείρων ουσιαστικά ώθησε την εξέλιξη διαφορετικών ομάδων τυραννόσαυρων» σε διάστημα εκατομμυρίων ετών. Η καθηγήτρια Zelenitsky πρόσθεσε: «Αυτή η ανακάλυψη μας δείχνει ότι, πριν οι τυραννόσαυροι γίνουν βασιλιάδες, ήταν πρίγκιπες».

Πηγή: BBC / Κεντρική φωτογραφία: Darla Zelenitsky

Η πλειονότητα των απολιθωμάτων ανήκε σε χελώνες, αλλά άλλοι κάτοικοι ήταν ψάρια, συγγενείς κροκοδείλων, γυμνοσάλιαγκες-συμπεριλαμβανομένου του πρώτου απολιθώματος των Neocyclotidae, μιας οικογένειας τροπικών χερσαίων σαλιγκαριών και της πρώτης καταγραφής του Leptinaria, ενός γένους μικρών τροπικών χερσαίων σαλιγκαριών που αναπνέουν αέρα- και σαλιγκαριών. Το πιο σημαντικό εύρημα από όλα αυτά: Ένας νέος τιτανόσαυρος που ονομάζεται Chadititan calvoi.

Αν και οι ερευνητές γνώριζαν για δεκαετίες το σχηματισμό βράχου Anacleto όπου ανακαλύφθηκαν τα απολιθώματα, δεν είχε υπάρξει ποτέ εύρημα με τέτοια ποικιλομορφία σε ένα μόνο μέρος στη Βόρεια Παταγονία, λέει ο συν-συγγραφέας Diego Pol, παλαιοντολόγος στο Museo Argentino de Ciencias Naturales Bernardino Rivadavia στο Buenos Aires και ένας ερευνητής του National Geographie.

Η ομάδα Αργεντινών και Ουρουγουανών ερευνητών δημοσίευσε τα ευρήματά της σχετικά με τον νέο τιτανόσαυρο και την τοποθεσία στο Revista del Museo Argentino de Ciencias Naturales. «Η πανίδα των απολιθωμάτων εκεί είναι ποικίλη και η κατανόησή μας για τα οικοσυστήματα του Νοτίου Ημισφαιρίου από το τέλος της Εποχής των Δεινοσαύρων είναι ακόμη ελλιπής», λέει ο παλαιοντολόγος Matthew Lamanna του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Carnegie στο Πίτσμπουργκ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.

Η τοποθεσία είναι τόσο πλούσια γιατί ήταν πιθανώς μια όαση μέσα σε σκληρά περιβάλλοντα στην Αργεντινή Παταγονία κατά την ύστερη Κρητιδική περίοδο. Εκείνη την εποχή, οι θερμοκρασίες ήταν περίπου πέντε έως 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από ό,τι σήμερα, και τα hotspot της βιοποικιλότητας θα συγκεντρώνονταν σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, καθώς οι τροπικές περιοχές ήταν πολύ ζεστές για τα περισσότερα είδη. «Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο περιβάλλον, με αποθέσεις αμμόλοφων διάσπαρτες με μικρές λίμνες – και όπως ακριβώς βλέπουμε σήμερα σε άνυδρες περιοχές, το νερό συγκεντρώνει τη βιοποικιλότητα», λέει ο Pol.

Από τα περισσότερα από 400 απολιθώματα που βρέθηκαν, περίπου 20 ανήκουν στο Chadititan Calvoi. Το “Chadi” ή «αλάτι» στη γλώσσα Mapudungun που ομιλείται από ομάδες Mapuche αναφέρεται στον χώρο ανασκαφής, που βρίσκεται στα περιθώρια μιας αλυκής, τις πεδιάδες Salitral Moreno. Το πλήρες όνομα του γένους μεταφράζεται σε “Titan of the Salt”. Το είδος calvoi είναι ένας φόρος τιμής στον αείμνηστο Αργεντινό παλαιοντολόγο Jorge Calvo, ο οποίος περιέγραψε αρκετούς τιτανόσαυρους και επινόησε τον clade Rinconsauria, στο οποίο ανήκει το νέο είδος.

Οι τιτανόσαυροι είναι γνωστοί για τις εξαιρετικές τους αναλογίες, που κυμαίνονται από ζώα μεγέθους αγελάδας ενός μετρικού τόνου έως θηρία σε μέγεθος φάλαινας περίπου 60 μετρικών τόνων, λέει ο Lamanna. Ενώ οι μεγαλύτεροι τιτανόσαυροι έφτασαν σε μήκος πάνω από 30 μέτρα, το νέο είδος έχει μήκος περίπου 8 μέτρα ή το ίδιο μήκος με ένα Rbus. «Ο Chadititan είναι πολύ μικρός όπως οι τιτάνοσαυροι, αν και θα ήταν ακόμα μεγάλος σε σύγκριση με τα περισσότερα από τα σημερινά ζώα», προσθέτει.

Μερικά από τα απολιθωμένα οστά του C. calvoi μοιράζονται χαρακτηριστικά με άλλους φυτοφάγους δεινόσαυρους της ύστερης Κρητιδικής περιόδου που βρέθηκαν στην περιοχή, όπως ο Overosaurus και ο Muyelensaurus. Αλλά, άλλα χαρακτηριστικά ξεχωρίζουν το νέο είδος. «Για παράδειγμα, έχει ένα πλάγιο εξόγκωμα στο μηριαίο οστό του, η νευρική του σπονδυλική στήλη προβάλλεται προς τα πίσω και το βραχιόνιο είναι πραγματικά λεπτό και φαρδύ», εξηγεί ο Pol.

Για τον Lamanna, το εύρημα είναι ενδιαφέρον γιατί υποδηλώνει ότι η υποομάδα των τιτανόσαυρων στην οποία ανήκει ο C. calvoi, οι rinconsaurians, «μπορεί να είχαν ασυνήθιστες αναλογίες σώματος, δυνητικά περισσότερα καμηλοπάρδαλης στην κατασκευή από τα περισσότερα άλλα σαυρόποδα», λέει.

Αν και οι τιτανόσαυροι περιπλανήθηκαν σε όλη την υδρόγειο, ήταν στη Νότια Αμερική που ήταν πιο διαφορετικοί και άφθονοι – και όπου βρέθηκαν τα πιο σημαντικά φυτοφάγα ζώα της υποηπείρου. «Σε κάθε χερσαίο οικοσύστημα, τα φυτοφάγα ζώα διαδραματίζουν βασικό ρόλο καθώς είναι οι ενδιάμεσοι μεταξύ των φυτών και όλων των άλλων κρίκων της τροφικής αλυσίδας», εξηγεί ο Pol. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα ποιοι μεγάλοι δεινόσαυροι ήταν αρπακτικά για τους τιτανόσαυρους, «αλλά αυτοί, ειδικά οι νεαροί, πιθανότατα ήταν θήραμα άλλων ειδών», λέει ο Pol.

Όταν ένας αστεροειδής έφερε το τέλος των δεινοσαύρων πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, οι τιτανόσαυροι ήταν οι τελευταίοι ζωντανοί φυτοφάγοι με μακρύ λαιμό. Η μελέτη του νέου είδους και άλλων θα μπορούσε να βοηθήσει τους παλαιοντολόγους να κατανοήσουν πώς άλλαξε η βιοποικιλότητα καθώς ο κόσμος πλησίαζε στο τέλος της βασιλείας των δεινοσαύρων. «Οι Τιτανόσαυροι περιλαμβάνουν στις τάξεις τους μερικά από τα τελευταία είδη δεινοσαύρων που δεν είναι πτηνά στον πλανήτη», λέει ο Lamanna.

Οι φυτοφάγοι δεινόσαυροι στο νότιο ημισφαίριο φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με άλλες θεωρίες όσον αφορά στην πρόσκρουση του αστεροειδούς Chicxulub στον Κόλπο του Μεξικού. Ο Pol σημειώνει ότι ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι υπήρξε κρίση στη βιοποικιλότητα λίγο πριν από το γεγονός της μαζικής εξαφάνισης, ειδικά μεταξύ των φυτοφάγων. «Αυτό είναι κάτι που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα γιατί θέλουμε να δοκιμάσουμε αυτή τη διατριβή, καθώς δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι είναι αλήθεια—ειδικά στη Νότια Αμερική, όπου η ποικιλομορφία των φυτοφάγων φαίνεται να ήταν αρκετά υψηλή», προσθέτει.

Πηγή: National Geographic

Ομάδες από τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Μπέρμιγχαμ έκαναν τη συναρπαστική αυτή ανακάλυψη σε ένα λατομείο στο Oxfordshire στην κεντρική Αγγλία, αφού ένας εργάτης αντιμετώπισε «ασυνήθιστα χτυπήματα» καθώς απογύμνωνε πηλό με έναν μηχανικό εκσκαφέα, σύμφωνα με νέο ντοκιμαντέρ του BBC.

Το σημείο διαθέτει πέντε εκτεταμένες πίστες, με τη μεγαλύτερη συνεχή διαδρομή να εκτείνεται σε μήκος μεγαλύτερο από 150 μέτρα. Τέσσερα από τα πέντε μονοπάτια που αποκαλύφθηκαν πιστεύεται ότι κατασκευάστηκαν από έναν φυτοφάγο δεινόσαυρο με μακρύ λαιμό, πιθανότατα έναν κητιόσαυρο. Το πέμπτο σύνολο ιχνών πιθανότατα ανήκει σε έναν σαρκοφάγο μεγαλόσαυρο μήκους 9 μέτρων, γνωστό για τα χαρακτηριστικά πόδια του με τρία δάκτυλα με νύχια, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.

«Είναι σπάνιο να τα βρεις τόσο πολλά σε ένα μέρος και είναι σπάνιο να βρείτε τόσο εκτεταμένες διαδρομές επίσης», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Emma Nicholls από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η περιοχή θα μπορούσε να αποδειχθεί μια από τις μεγαλύτερες τοποθεσίες πίστας δεινοσαύρων στον κόσμο, πρόσθεσε.

Η ανακάλυψη θα παρουσιαστεί στο τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ του BBC “Digging for Britain”, που θα μεταδοθεί στις 8 Ιανουαρίου.

Τόσο σουρεαλιστικό

Μια ομάδα 100 ατόμων με επικεφαλής ακαδημαϊκούς από την Οξφόρδη και το Μπέρμιγχαμ ανέσκαψαν τα ίχνη κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας ανασκαφής τον Ιούνιο. Τα νέα ίχνη ακολουθούν μια μικρή ανακάλυψη στην περιοχή το 1997, όταν αποκαλύφθηκαν 40 σύνολα κατά τη διάρκεια της εξόρυξης ασβεστόλιθου, με μερικά μονοπάτια να φτάνουν σε μήκος έως και 180 μέτρα.

Οι ερευνητές τράβηξαν 20.000 φωτογραφίες από τα πιο πρόσφατα αποτυπώματα και δημιούργησαν λεπτομερή τρισδιάστατα μοντέλα της τοποθεσίας χρησιμοποιώντας drone. Ελπίζεται ότι η ανακάλυψη θα δώσει στοιχεία για το πώς αλληλεπιδρούσαν οι δεινόσαυροι, καθώς και το μέγεθός τους και τις ταχύτητες με τις οποίες κινούνταν.

«Το να γνωρίζεις ότι αυτός ο μεμονωμένος δεινόσαυρος περπάτησε σε αυτήν την επιφάνεια και άφησε ακριβώς αυτό το αποτύπωμα είναι τόσο συναρπαστικό», είπε ο Duncan Murdock του Μουσείου της Οξφόρδης στο BBC. «Μπορείτε να το φανταστείτε να περνάει μέσα, να βγάζει τα πόδια του από τη λάσπη καθώς προχωρούσε», πρόσθεσε.

Ο Richard Butler, ένας παλαιοβιολόγος από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, είπε ότι κάποιος πιθανός καιρός μπορεί να είναι ο λόγος που τα ίχνη είχαν τόσο καλά διατηρηθεί. «Δεν ξέρουμε ακριβώς, αλλά μπορεί να ήταν μια καταιγίδα που ήρθε, εναπόθεσε ένα φορτίο ιζημάτων πάνω από τα ίχνη και σήμαινε ότι διατηρήθηκαν αντί απλώς να ξεπλυθούν», είπε.

Ο εργάτης του λατομείου Gary Johnson, του οποίου η εγρήγορση πυροδότησε την ανασκαφή, είπε ότι η εμπειρία ήταν μαγευτική. «Νόμιζα ότι είμαι ο πρώτος άνθρωπος που τους έβλεπε. Και ήταν τόσο σουρεαλιστικό – μια στιγμή που με ανατρίχιασε, πραγματικά», είπε.

Πηγή: Daily Sabah / Κεντρική φωτογραφία: AP