Σήμερα, 29 Απριλίου, ημέρα γέννησης και θανάτου του αλεξανδρινού ποιητή, από τις 12:00 το μεσημέρι, μεταφερόμαστε στο σύμπαν του Κ. Π. Καβάφη μέσα από δύο αναθέσεις του Ιδρύματος Ωνάση για τη διαχρονική επιρροή του ποιητή σε σύγχρονους δημιουργούς. Ιστορίες αγάπης, απώλειας και επιθυμίας τοποθετούν τον Καβάφη στο σήμερα και το αύριο στο ντοκιμαντέρ «Eternal Desires: Ο κόσμος του Κ. Π. Καβάφη, από την Αλεξάνδρεια στη Νέα Υόρκη» σε σκηνοθεσία Χρήστου Σαρρή.

Παράλληλα, η κινηματογραφική δύναμη της γλώσσας του Κ. Π. Καβάφη παρουσιάζεται μέσα από μια σειρά ταινιών μικρού μήκους, στο πλαίσιο της ενότητας “Visual Cavafy”. Laurie Anderson, Julianne Moore, Taylor Mac, και πολλοί ακόμα σπουδαίοι καλλιτέχνες μπαίνουν στο καβαφικό σύμπαν και αναζωπυρώνουν με τη δική τους ματιά και πνοή τα ποιήματά του.

Μετά την απόκτηση του αρχείου Καβάφη το 2012, την ψηφιοποίηση και το άνοιγμά του σε κοινό και ερευνητές το 2019, την εγκαινίαση ενός νέου χώρου για το Αρχείο Καβάφη στη Φρυνίχου 16Β στην Πλάκα, το 2023, που στεγάζει το φυσικό αρχείο και τη βιβλιοθήκη του ποιητή, μια συλλογή προσωπικών του αντικειμένων αλλά και έργα τέχνης με αναφορές στον ίδιο, το Ίδρυμα Ωνάση παρουσίασε στη Νέα Υόρκη ένα φεστιβάλ για τον Καβάφη, το Archive of Desire, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2023. Με αυτή την αφορμή, δημιουργήθηκε η σειρά Visual Cavafy που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο New Museum της Νέας Υόρκης.Το ίδιο φεστιβάλ αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και για το ντοκιμαντέρ «Eternal Desires: Ο κόσμος του Κ. Π. Καβάφη, από την Αλεξάνδρεια στη Νέα Υόρκη», σε παραγωγή του Onassis Culture και σκηνοθεσία του Χρήστου Σαρρή, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην ψηφιακή πλατφόρμα All Arts του αμερικανικού δικτύου PBS, νωρίτερα τον Απρίλιο του 2025.

Eternal Desires: Ο κόσμος του Κ. Π. Καβάφη, από την Αλεξάνδρεια στη Νέα Υόρκη

Πώς μπορεί ένας ποιητής να παραμένει διαχρονικός και άχρονος 160 χρόνια από την γέννησή του; Το “Eternal Desires” ακολουθεί το ταξίδι του Κ. Π. Καβάφη μέσα από τα προσωπικά αρχεία του και αφηγείται μια ιστορία για την αγάπη, την απώλεια και τη λαχτάρα. Την ελευθερία, την επιθυμία και την ταυτότητα. Και μέσα από έννοιες σαν αυτές, τοποθετούμε τον Καβάφη στο τώρα, αλλά και το αύριο – από την Αλεξάνδρεια στην Κωνσταντινούπολη και από την Αθήνα στη Νέα Υόρκη, ο Καβάφης παραμένει διαχρονικός και οικουμενικός. Η επιρροή του Αλεξανδρινού ποιητή δεν χωρά σε όρια, σύνορα και εποχές, και αυτό υποστηρίζουν στο ντοκιμαντέρ οι επιμελητές του φεστιβάλ, οι δημιουργοί που συμμετέχουν αλλά και η δημιουργική ομάδα που διαχειρίζεται το Αρχείο Καβάφη στην Αθήνα.

Το ντοκιμαντέρ “Eternal Desires: Ο κόσμος του Κ. Π. Καβάφη, από την Αλεξάνδρεια στη Νέα Υόρκη”, σε παραγωγή του Onassis Culture και σκηνοθεσία του Χρήστου Σαρρή, αφού παρουσιάστηκε στην ψηφιακή πλατφόρμα All Arts του αμερικανικού δικτύου PBS νωρίτερα τον Απρίλιο, έρχεται στο onassis.org. Με αφορμή το φεστιβάλ “Archive of Desire” του Ιδρύματος Ωνάση, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2023 στη Νέα Υόρκη, το ντοκιμαντέρ εξερευνά τη διαχρονικότητα του ποιητή, αποκαλύπτοντας την πολιτική, αισθησιακή και ποιητική δύναμη του Καβάφη, μέσα από ένα διεπιστημονικό καλειδοσκόπιο τέχνης.

Συμμετέχουν ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, η Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, και δημιουργοί που συμμετείχαν στο φεστιβάλ, όπως οι Rufus Wainwright, Nick Cave, Bob Faust, Εύη Καλογηροπούλου, Robin Coste Lewis, Πέτρος Κλαμπάνης, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Ali Santana, Matthew Nierderhauser, John Fitzgelard, αλλά και η καλλιτεχνική διευθύντρια του National Sawdust και επιμελήτρια του φεστιβάλ, Paola Prestini.

Δείτε ολόκληρο το ντοκιμαντέρ εδώ

Visual Cavafy στο Onassis Channel στο YouTube

Ο Κ. Π. Καβάφης εξακολουθεί να μας μιλάει κατ’ ιδίαν, πότε με έναν ψίθυρο και άλλοτε πάλι με έναν βρυχηθμό. Μια σειρά ταινιών μικρού μήκους, στο πλαίσιο της ενότητας “Visual Cavafy”, διερευνούν την κινηματογραφική δύναμη της γλώσσας του Κ. Π. Καβάφη, προσδίδοντας μια εμψυχωτική διάσταση στο πολυθεματικό φεστιβάλ “Archive of Desire” που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη τον Απρίλιο του 2023. Αυτά τα οπτικά «ποιήματα» του “Visual Cavafy”, με τη συμμετοχή μιας εξαιρετικής γκάμας δημιουργικών μυαλών, αντανακλούν τη ζωντάνια και τη δύναμη της καβαφικής γλώσσας.
Το “Visual Cavafy” περιλαμβάνει ταινίες που έχουν δημιουργήσει σκηνοθέτες όπως η Εύη Καλογηροπούλου («Αλεξάνδρεια»), η Elena Park («Μακρυά», «Θάλασσα του Πρωιού», «Ιθάκη», «Περιμένοντας τους Βαρβάρους», «Τα Βήματα»), ο Χρήστος Σαρρής («Τείχη») σε συνεργασία με κρατούμενους σε φυλακές στην Ελλάδα, καθώς και οι καλλιτέχνες Jad Abumrad και Mac Premo («Φωνές»). Ανάμεσα στους ερμηνευτές είναι η Laurie Anderson («Φωνές»), ο Taylor Mac («Ιθάκη», «Περιμένοντας τους Βαρβάρους»), η Julianne Moore («Μακρυά», «Θάλασσα του Πρωιού»), ο Carl Hancock Rux με τον Daniel Bernard Roumain, την Bora Yoon και τον Jeffrey Zeigler («Τα Βήματα»), με τη συνδρομή των Dan Bora («Θάλασσα του Πρωιού»), Justin Ervin («Τα Βήματα»), Robert Huott («Μακρυά»), Garth MacAleavey («Τα Βήματα»), Steven E. Mallorca («Τα Βήματα», «Περιμένοντας τους Βαρβάρους»), Heather Lea Poole («Μακρυά»), Bruce Steinberg («Τα Βήματα») και Pete Scalzitti («Ιθάκη», «Περιμένοντας τους Βαρβάρους», «Μακρυά», «Θάλασσα του Πρωιού»). Οι ταινίες περιλαμβάνουν επίσης νέες μουσικές συνθέσεις και ενορχηστρώσεις των Laura Jane Grace («Τείχη»), Alexander Mac Sween («Περιμένοντας τους Βαρβάρους») και Caroline Shaw («Θάλασσα του Πρωιού»).

Διαβάστε περισσότερα εδώ

Ποια είναι η κατάσταση της δημοκρατίας σήμερα; Μπορούμε να την επανεφεύρουμε για τη δική μας εποχή; Τον Μάιο του 2018, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση ταξίδεψε με την παράσταση Όρνιθες, σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου, στο St. Ann’s Warehouse, στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης – εκκινώντας μια συζήτηση για τη δημοκρατία. Έναν χρόνο μετά, το “Onassis Festival 2019: Democracy Is Coming” συνέχισε τον στοχασμό γύρω από τα ζητήματα της δημοκρατίας και της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης, με ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα θεάτρου, μουσικής, συζητήσεων και άλλων δράσεων, σε συμπαραγωγή με το PublicTheater της Νέας Υόρκης.

Με αφετηρία αυτό το φεστιβάλ και με έμπνευση από το βιβλίο του Simon Critchley, «Η τραγωδία, οι αρχαίοι Έλληνες κι εμείς», το ντοκιμαντέρ Democracy Is Coming του Χρήστου Σαρρή έρχεται, λίγο πριν από τις αμερικανικές εκλογές, στο Onassis Channel στο YouTube σαν χρησμός, σαν αρχαία προφητεία, που η ερμηνεία του ενεργοποιείται με τo τρίπτυχο «Θέατρο – Πολιτική – Τραγωδία».

Ο Simon Critchley, φιλόσοφος, καθηγητής φιλοσοφίας στο New School for Social Research της Νέας Υόρκης και πολυγραφότατος συγγραφέας, αφηγείται στο ντοκιμαντέρ τη σχέση του θεάτρου με την πολιτική, όπως σκιαγραφείταιστην αρχαία ελληνική τραγωδία: «H τραγωδία έπαιρνε τα ζητήματα ηθικής και διακυβέρνησης που δίχαζαν την Πόλη, τα άφηνε να ξεδιπλωθούν και έπειτα καλούσε τον κόσμο να τα αντιμετωπίσει ευθέως και να τα δει πιο καθαρά. Η Πόλη είναι ο πραγματικός πρωταγωνιστής της αρχαίας τραγωδίας».

Σαν μια σύγχρονη Εκκλησία του Δήμου, μια ομάδα στοχαστών, καλλιτεχνών και πολιτών του κόσμου συναντιέται για να τοποθετηθεί με σύντομες παρεμβάσεις γύρω από την έννοια της δημοκρατίας και της πόλης-κράτους: o ηθοποιός και συγγραφέας Michael Imperioli, ο Dr. Young Richard Kim, ο επιμελητής του “Onassis Festival 2019: Democracy Is Coming” Mark Russell, ο συνεντευξιαστής και επιμελητής Paul Holdengräber και η ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτρια Λένα Κιτσοπούλου.

Ο σκηνοθέτης Χρήστος Σαρρής εξομολογείται: «Όταν ήμουν έφηβος, αγαπούσα την Αμερική• όταν ήμουν έφηβος, μισούσα την Αμερική. Η Αμερική έφταιγε για τη χούντα στην Ελλάδα, για τον βομβαρδισμό στη Γιουγκοσλαβία, για τον καπιταλισμό, αλλά η Αμερική μου χάρισε τα road movies, τα blues και το garage. Έφτιαξε την ΚΚΚ και μεγάλωσε τον βάναυσο ρατσισμό, και πάλι όμως στην Αμερική βγήκαν στους δρόμους το 1969 μετά τα βίαια γεγονότα στο StonewallInn και γεννήθηκε το κίνημα για τα LGBT δικαιώματα. Μετά, τη γνώρισα από κοντά• τα θαύματα των μεγάλων της πόλεων –Νέα Υόρκη, Μαϊάμι, Λος Άντζελες, Σικάγο, Χιούστον– και τα θαύματα της αγαπημένης μου κουλτούρας: Highway 66, Joshua Tree μέχρι το Slab City, την πόλη των απόκληρων. Η Αμερική είναι ακόμα η χώρα που αγαπώ και μισώ και, μέσα σε ένα σεναριακό twist της ζωής, το “Democracy Is Coming”, το φεστιβάλ που διοργάνωσε η Στέγηστη Νέα Υόρκη τον Απρίλιο του 2019, ξαναγίνεται εξαιρετικά επίκαιρο και τελικά, όπως λέει ο Simon Critchley, «το δράμα, για μια ακόμα φορά, συμβαίνει εκτός σκηνής – ίσως όμως αυτή τη φορά εμείς οι θεατές να μην αναπαυθούμε ήσυχοι στο σπίτι όταν κλείσουν τα φώτα την 5η Νοεμβρίου».

Όπως αναφέρει ο Κρίτσλεϊ στο ντοκιμαντέρ: «Για να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας, πρέπει να ξαναφέρουμε τους αρχαίους στη ζωή και να επιστρέψουμε στο θέατρο, στη σκηνή της ζωής μας. Αλλά πού ακριβώς βρίσκεται αυτή η σκηνή σήμερα; Θα μπορούσε να βρεθεί στην πολιτική δράση ή σε κάτι τόσο απλό όπως η διδασκαλία, όπως το να καθίσουμε μαζί για φαγητό και να ακούσουμε κάποιον να μιλάει σε ένα δωμάτιο ή να φωνάζει στον δρόμο. Εκεί θα δούμε όλη τη μοναξιά και την αυταπάτη της ζωής μας, αλλά και την τρομακτική ομορφιά και την ένταση της ύπαρξης».

Συντελεστές

Συμμετέχουν κατά σειρά εμφάνισης: Michael Imperioli, Dr. Young Richard Kim, Simon Critchley, Mark Russell, Paul Holdengräber, Λένα Κιτσοπούλου, Ευριπίδης Λασκαρίδης
Σκηνοθεσία: Χρήστος Σαρρής
Ιδέα: Δημήτρης Θεοδωρόπουλος
Σενάριο: Γιάννης-Ορέστης Παπαδημητρίου
Σκηνοθετική εποπτεία: Σταύρος Πετρόπουλος
Μοντάζ: Κατερίνα Ρέκκα
Συντονισμός Παραγωγής: Σμαράγδα Δογάνη
Παραγωγός Post-production: Λεωνίδας Κωνστανταράκος
Μείξη Ήχου: Στέλιος Κουπετώρης
Χρωματική επεξεργασία: Σάκης Μπουζάνης (2|35)
Μετάφραση & Υποτιτλισμός: Authorwave
Επιμέλεια Υποτίτλων: Βασίλης Δουβίτσας
Ηχογράφηση Voice-over: Ζenon Marko
Μουσική: Jacopo Fokas, Marios Samaris
Ηχογράφηση & Μείξη: Jacopo Fokas
Κάμερα: Χρήστος Σαρρής, Δημήτρης Ζιβόπουλος
Φωτογράφιση: Χρήστος Σαρρής
Ευχαριστίες: Zoe Dolan & Sophia Efthimiatou

Το σενάριο είναι βασισμένο στο βιβλίο του Simon Critchley, Η τραγωδία, οι αρχαίοι Έλληνες κι εμείς, που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη. Ο Simon Critchley είναι μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Ωνάση και μέρος της επιμελητικής ομάδας του ντοκιμαντέρ, ενώ έδωσε τη φωνή του στην αφήγηση του σεναρίου.