Πώς ξεκίνησε η σχέση σου με τον χορό και πότε κατάλαβες ότι θέλεις να τον ακολουθήσεις επαγγελματικά;

Ξεκίνησα 6 χρόνων. Με πήγε η μητέρα μου να παρακολουθήσω ένα μάθημα στη Δημοτική Σχολή Χορού Καλαμάτας (εντελώς τυχαία, από μια πρόταση μιας συναδέρφου της). Δεν ήθελα, θυμάμαι. Έκλαιγα στον δρόμο και τέτοια.

Δεν ψηνόσουν, δηλαδή.

Όχι. Εντάξει, ήμουν και μικρούλα. Πήγα, λοιπόν, στο πρώτο μάθημα, που ήταν σε κάτι λυόμενα (ήταν λίγο χρόνια μετά τον μεγάλο σεισμό της Καλαμάτας, οπότε η πόλη ήταν γεμάτη από τέτοια) στην οδό Θεμιστοκλέους. Η πρώτη μου δασκάλα ήταν η Χριστίνα Μπρίκμαν –έκανα μαθήματα μαζί της και τα επόμενα χρόνια-. Τη λάτρεψα τη Χριστίνα. Φαντάσου, θυμάμαι ακόμη τις ασκήσεις, που μας έκανε εκείνη τη μέρα. Κάπως έγινε ένα φανταστικό ταίριασμα κι από τότε δεν σταμάτησα. Συνειδητοποίησα γρήγορα ότι ο χορός ήταν σημαντική μορφή έκφρασης για μένα, γιατί υπήρξα πολύ ντροπαλή ως παιδί. Κι αυτός ο τρόπος έκφρασης με βοήθησε πολύ στο μεγάλωμα και την ενηλικίωσή μου. Στο να καταλάβω τι σημαίνει αυτοπεποίθηση.

Ήσουν μικρή, αλλά πότε κατάλαβες ότι ο χορός θα ήταν το επάγγελμά σου;

Δεν το είπα ποτέ έτσι. Απλώς, επειδή το έκανα συνέχεια –από την ηλικία των 6 και μέχρι να φύγω από το σπίτι μου, στα 17- ήταν για μένα η καθημερινότητά μου. Οπότε, ήταν σαν να μην πήρα κάποια απόφαση και ό,τι συνέβη, συνέβη πολύ ομαλά. Θα έδινα, όπως και να είχε, εξετάσεις στην Κρατική Σχολή Χορού. Όταν πέρασα, κατάλαβα ότι το πράγμα αρχίζει και σοβαρεύει.

Οι επιρροές σου, όλα αυτά τα χρόνια, ποιες είναι; Και πώς έχουν διαμορφώσει την αισθητική και τη μεθοδολογία σου;

Με επηρέασαν πολύ οι δάσκαλοι, που συνάντησα, όλα αυτά τα χρόνια. Όπως είπα, η Χριστίνα Μπρίκμαν, αλλά και πολλοί άλλοι, που έρχονταν τότε στην Καλαμάτα, μέσω της Βίκυς Μαραγκοπούλου. Η Σταυρούλα Σιάμου, η Λίλλυ Τριαντάρη. Άνθρωποι που μετέδιδαν τον χορό με πολλή αγάπη. Στα 15 μου, έγινε ένα κλικάρισμα. Ήταν όταν ήρθε στην Καλαμάτα η Υβόν Μανταφούνη – Steadler για να μας κάνει ένα σεμινάριο σύγχρονου χορού. Μέχρι τότε, έκανα σύγχρονο χορό κάπως πιο σπαστά και περισσότερο ως μουσικοκινητική αγωγή. Αυτή η γυναίκα, όμως, μάς έκανε ένα μάθημα πολύ χορευτικό κι ελεύθερο. Εκείνη την εποχή, ήμουν αφοσιωμένη στο μπαλέτο, αλλά ίσως το σώμα μου να μην πολυτράβαγε. Ήμουν έφηβη, με πολλές αλλαγές στο σώμα, που με δυσκόλευαν. Οπότε μετά το σεμινάριο της Υβόν, είπα ξεκάθαρα ότι αυτό είναι για μένα.

Μού έδωσε μια νέα ματιά σε αυτό, που έκανα τόσο καιρό. Και στην Κρατική, ξεχώρισα φυσικά δασκάλους. Αλλά με ενέπνεαν πολύ και οι άνθρωποι και ο τρόπος που κινούνταν. Έπαιρνα μια πληροφορία και την ενσωμάτωνα στη δική μου κίνηση κι αυτό με ανανέωνε, με τα χρόνια. Και εννοείται οι σταθερές μου συνεργασίες, οι άνθρωποι που έχω δουλέψει μαζί τους τον περισσότερο καιρό. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες και τον κώδικα που έχουμε αναπτύξει, καταλαβαίνω ποια είμαι, τις ανάγκες μου, τη σχέση μου με το αντικείμενό μου.

Υπάρχει κάποιο έργο ή στιγμή στην καριέρα σου που θεωρείς καθοριστική; Τι σε δίδαξε;

Α, ναι. Πολλές έντονες στιγμές, παραστάσεις, με τις οποίες συνδέθηκα πολύ. Έρχεται στο μυαλό μου το “Mothers” της Ίριδας Καραγιάν, το 2013. Ήταν από τις πρώτες μου δουλειές. Τότε άρχισε και κάπως να ρέει το πράγμα και να φέρνει το ένα το άλλο. Ένιωθα πολύ δυνατή μέσα σε εκείνη την παράσταση, η οποία επικοινώνησε πολύ με τον κόσμο. Από εκεί και πέρα, έχω να θυμάμαι πάρα πολλές παραστάσεις. Και με την Ίριδα και με τον Χρήστο (Παπαδόπουλο) και με άλλους χορογράφους. Όταν έκανα και τη δική μου δουλειά, ένιωσα πραγματική ένταση και πληρότητα.

Σπουδάζεις στο Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Η καλλιτεχνική σου πρακτική επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ οπτικοακουστικών μέσων και κίνησης. Θες να μας μιλήσεις γι’ αυτό;

Όταν τελείωσα το σχολείο, πέρασα και στη Νομική, την οποία άφησα λόγω Κρατικής Σχολής. Για πολλά χρόνια, ήθελα όμως να σπουδάσω και κάτι άλλο. Έχοντας κάνει πολλά πράγματα στον χορό, ένιωθα λίγο πνιγηρά στον κλειστό του κύκλο. Από την άλλη, το πτυχίο της Κρατικής δεν είναι αναγνωρισμένο ούτε ως πτυχίο ΑΕΙ ούτε ως πτυχίο ΤΕΙ. Η προοπτική του μεταπτυχιακού αφορούσε μόνο στο εξωτερικό. Οπότε το 2017, ξαναέδωσα πανελλήνιες. Επειδή πάντα με ενδιέφερε η εικόνα, η φωτογραφία, το σινεμά, αλλά και το μοντάζ, πέρασα σε αυτή τη σχολή της Κέρκυρας, που έχει ένα μεγάλο εύρος μαθημάτων. Η παρουσία μου όμως εκεί –είναι πολλά και τα εργαστηριακά μαθήματα- ήταν δύσκολη, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων. Αλλά στον κορονοϊό, που όλοι καταπιάστηκαν με τα διαδικτυακά μαθήματα, ασχολήθηκα πολύ, πωρώθηκα, θα έλεγα. Όλο αυτό μού έδειξε έναν άλλο τρόπο σκέψης. Άρχισα να βρίσκω τρόπους έκφρασης πιο προσωπικούς, κάνοντας δικά μου πράγματα, που συνδιαλέγονται με την εικόνα και τον ήχο.

Η σχέση μέσων και κίνησης, που είναι καλλιτεχνική σου πρακτική. Μίλας μας γι’ αυτό.

Ήθελα να φέρω κοντά την εικόνα με τον ήχο. Ήταν πιο συγκυριακό το ότι είχα ανάγκη να εκφραστώ πιο προσωπικά και με έναν άλλο τρόπο. Ήρθε, όπως είπα, ο κορονοϊός κι έτσι ασχολήθηκα και με κάτι άλλο. Είχα χρόνο να ασχοληθώ με κάτι άλλο. Έπεσα πάνω σε μαθήματα, που αφορούν στο παραγωγικό στάδιο των ταινιών, που ουσιαστικά επαναδημιουργείται ο ήχος με διάφορα μέσα και με επαγγελματίες ανθρώπους που τον επαναδημιουργούν με διάφορα αντικείμενα, με διάφορες πατέντες για την δημιουργία του «πιο σωστού» ήχου της εικόνας. Και με τεχνολογικά μέσα, εννοείται. Άνοιξε ένας κόσμος που δε γνώριζα. Ένας κόσμος που με ενδιέφερε αρκετά σε πολλά επίπεδα. Ο τρόπος που αυτοί οι άνθρωποι δημιουργούν τον ήχο και με το σώμα τους με εντυπωσιάζει. Και το γεγονός ότι είναι μια διαδικασία, που δεν είναι ορατή. Εμείς βλέπουμε στο σινεμά το αποτέλεσμα που προκύπτει από την επεξεργασία της ταινίας. Ήθελα πολύ να φέρω, λοιπόν, κάτι παρασκηνιακό στη σκηνή. Να φέρω μια διαδικασία ενός αποτελέσματος στη σκηνή. Όλο αυτό έπειτα άνοιξε άλλους δρόμους, τους οποίους ακόμη ερευνώ.

Ενδιαφέρον. Είναι το σώμα το πιο ολοκληρωμένο μέσο έκφρασης;

Το σώμα, ε; Το σώμα είναι καταγραφέας μνήμης, αισθήσεων, αγγιγμάτων. Έτσι το βλέπω κι ασχολούμαι με το πώς έχει καταγραφεί οτιδήποτε ασυνείδητα κι ενσυνείδητα στον τρόπο που κινούμαστε, που επικοινωνούμε με τους διπλανούς μας. Στον τρόπο που φέρουμε όλα αυτά που μας έχουν συμβεί. Κάποια στιγμή, δε μου αρκούσε να επικοινωνήσω μόνο με το σώμα μου. Η αίσθηση της αφής, η επαφή με τα χέρια με κέντριζε λίγο περισσότερο. Κάπως είχα ανάγκη να αφήνει η κίνησή μου ένα αποτύπωμα, που να είναι κάπως ορατό σε αυτόν, που βλέπει αυτό που κάνω. Εκείνη την περίοδο, ήθελα να κάνω κάτι άμεσο, κάτι για το οποίο το κοινό δε θα είχε ερωτήματα σε σχέση με το τι συμβαίνει. Μου έλειπε πολύ η επαφή γενικότερα. Το άγγιγμα. Κι επειδή ζούμε σε αυτό τον κόσμο που ζούμε, μακριά από το φυσικό τοπίο, και χωρίς να υπάρχει κάτι ενδιάμεσο, -είναι όλα λίγο των άκρων- αναζητούσα έντονα την επαφή και την επεξεργασία των υλικών.

Πώς είναι το βίωμα να ανεβαίνεις στην σκηνή; Νιώθεις ότι μεταμορφώνεσαι σε κάτι άλλο;

Έλα ντε. Νιώθω κάπως πιο δυνατή, θα έλεγα. Μού δίνει δύναμη να κινούμαι στη σκηνή, να κινούμαι με άλλα άτομα. Νιώθω διαφορετική σε σχέση με το πώς είμαι στην καθημερινότητα. Είναι λίγο δύσκολο να το αποκωδικοποιήσω, να σου πω την αλήθεια. Νιώθω μια έκθεση εκείνη την ώρα κι ένα βίωμα, που δεν υπάρχει στην καθημερινότητά σου. Υπάρχει αυτή η μη λεκτική επικοινωνία, η οποία έχει πολύ χώρο και για έκφραση, για να νιώσεις πράγματα, να χαθείς, να αφεθείς.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει ένας χορευτής/μια χορεύτρια στην Ελλάδα σήμερα;

Είναι πολύ δύσκολο. Εγώ είμαι, ας πούμε, τυχερή, -έχω δουλέψει φυσικά και πολύ- και ζω από αυτό που κάνω, το οποίο δεν είναι καθόλου εύκολο, ούτε αυτονόητο. Το να είσαι χορευτής στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο, γιατί είναι πάρα πολλά άτομα που τελειώνουν τη σχολή και γίνονται επαγγελματίες χορευτές. Δεν υπάρχει, από την άλλη, απορρόφηση, δεν υπάρχουν χρήματα, ούτε υποστήριξη από το κράτος. Στη Γαλλία, το επάγγελμα του χορευτή έχει ένα κύρος. Υπάρχει ένας σταθερός μισθός κάθε μήνα. Αν συμπληρώσεις κάποιες ώρες εργασίες, μετά έχεις έναν σταθερό μισθό και μπορείς να ζεις από αυτόν. Εδώ δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Τα περισσότερα άτομα που τελειώνουν σχολές, συνήθως διδάσκουν για να ζήσουν, κάνουν άλλα επαγγέλματα, τα παρατούν, δουλεύουν περιστασιακά. Είναι πολύ δύσκολο να επιβιώσεις από αυτό. Δυστυχώς. Και δημιουργικά είναι πολύ δύσκολο, γιατί οι επιχορηγήσεις έχουν κοπεί αρκετά, δίνονται πολύ λίγα χρήματα για να γίνει μια παραγωγή χορού.

Ναι, είναι δύσκολο. Αν μπορούσες να μεταδώσεις ένα μήνυμα μέσα από το σώμα σου, χωρίς λόγια, ποιο θα ήταν αυτό;

Πω, πω δύσκολο, ρε συ, Βασίλη! Δεν ξέρω, έτσι όπως μου το λες. Θα πήγαινα προς μια σωματική κατάσταση, που να έχει μια αίσθηση αφύπνισης και ενδυνάμωσης. Κάτι τέτοιο.

Συνδέοντάς τη με κάτι ξεσηκωτικό.

Όχι, απαραίτητα. Μπορεί να έχει διάφορες μορφές η αφύπνιση και η ενδυνάμωση. Και κάπως όλο αυτό να μπορούσε να μεταδοθεί.

Ωραίο μου ακούγεται. Εγώ θα είμαι από κάτω στο κοινό, να ξέρεις. Έχεις πετύχει όλα όσα έχεις σκεφτεί; Τι μένει ακόμα να γίνει;

Είμαι χαρούμενη με όσα έχω κάνει γιατί έχω δουλέψει αρκετά. Δεν ονειρεύομαι τίποτε άλλο. Και δεν είμαι και άτομο που το κάνει πολύ. Αυτό που θα ήθελα είναι να συνεχίσω να αναζητώ τρόπους έκφρασης για να μπορώ να διατηρώ το ενδιαφέρον μου γι’ αυτό που κάνω. Θα ήθελα, επίσης, και κάπως αρχειακά να δουλέψω, καταγράφοντας κάποια πράγματα. Να υπάρξει, δηλαδή, μια καταγραφή ιστοριών, ανθρώπων, δεν ξέρω. Θέλω να πάω, στο μέλλον, περισσότερο προς την εικόνα και το ντοκιμαντέρ.

Ωραίο και αυτό. Το ΄χεις.

Για να δούμε! Θα το ήθελα πολύ.

Ποια είναι τα πλάνα για το επόμενο διάστημα;

Απόψε, ολοκληρώνεται στη Στέγη, η παράσταση “My Fierce Ignorant Step” με τον Χρήστο Παπαδόπουλο. Συνεχίζω, επίσης, και ταξιδεύω τα δικά μου κομμάτια, το “MOS“. Αρχίζουμε και περιοδεία με τον Χρήστο, σε λίγο καιρό. Σκέφτομαι και τα δικά μου, τα επόμενα, αλλά δεν έχω ακόμη κάτι συγκεκριμένο. Μόνο σε επίπεδο ιδέας.

Σε ευχαριστώ πάρα πολύ, Ιωάννα!

Κι εγώ!

Η πρόθεση της ημέρας, και αυτή του ετήσιου μηνύματος, είναι να γιορτάσουν την ποικιλομορφία και την καθολικότητα του χορού. Λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο χορός είναι ένα ισχυρό εργαλείο ικανό να ξεπεράσει τις πολιτικές, πολιτιστικές και εθνοτικές διαφορές, φέρνοντας τους ανθρώπους κοντά μέσω μιας κοινής γλώσσας κίνησης και συναισθημάτων.

Κάθε χρόνο, η Παγκόσμια Ημέρα Χορού φέρνει μαζί χορευτές, χορογράφους, δασκάλους, μαθητές και θεατές του χορού για να γιορτάσουν τη δύναμη και την οικουμενικότητα αυτής της μορφής τέχνης. Αποκορύφωμα αυτής της παγκόσμιας ημέρας είναι το επίσημο μήνυμα ενός διεθνώς αναγνωρισμένου καλλιτέχνη χορού, που επέλεξε το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (ITI).

Ο σπουδαίος χορευτής και χορογράφος, Mikhail Baryshnikov, ο οποίος συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους χορευτές στην ιστορία του μπαλέτου μαζί με τους Vaslav Nijinsky, Rudolf Nureyev, Vladimir Vasiliev και άλλους σπουδαίους χορευτές, επιλέχτηκε φέτος για τη συγγραφή αυτού του μηνύματος.

«Λέγεται συχνά ότι ο χορός μπορεί να εκφράσει το ανείπωτο. Η χαρά, η θλίψη και η απελπισία γίνονται ορατές- ενσώματες εκφράσεις της κοινής μας ευθραυστότητας. Έτσι, ο χορός μπορεί να αφυπνίσει την ενσυναίσθηση, να εμπνεύσει την καλοσύνη και να πυροδοτήσει την επιθυμία να θεραπεύσουμε αντί να βλάψουμε. Ιδιαίτερα τώρα – καθώς εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι υπομένουν τον πόλεμο, πορεύονται εν μέσω πολιτικών αναταραχών και ξεσηκώνονται κατά της αδικίας – ο ειλικρινής προβληματισμός είναι ζωτικής σημασίας. Είναι βαρύ το φορτίο που φορτώνεται στο σώμα, τον χορό, την Τέχνη. Ωστόσο, η Τέχνη εξακολουθεί να είναι ο καλύτερος τρόπος για να δώσουμε μορφή στο ανείπωτο και μπορούμε να ξεκινήσουμε ρωτώντας τους εαυτούς μας: Πού είναι η αλήθεια μου; Πώς τιμώ τον εαυτό μου και την κοινότητά μου; Σε ποιον λογοδοτώ;»

Το συγκλονιστικό μήνυμα του Mikhail Baryshnikov για το 2025 μας καλεί να αναγνωρίσουμε τη μοναδική ικανότητα του χορού να κάνει ορατό το αόρατο και να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη δύναμη για ενσυναίσθηση και κατανόηση.

Πηγή: Dance Australia / Κεντρική φωτογραφία: International Theatre Institute

Αν ήταν να περιγράψετε ό,τι ζείτε τον τελευταίο (συζητήσεις, πρόβες, παραστάσεις), πού θα επικεντρωνόσασταν;  

Στο ότι η ίδια παράσταση αλλάζει πολύ κατά τη διάρκεια των παραστάσεων. Ανακαλύπτεις, κάθε φορά, περιοχές, που θέλουν ίσως άλλη αντιμετώπιση. Άλλη λειτουργία. Είναι ένα ζωντανό σύστημα, που πετάει και ζητάει ολοένα. Κάθε στιγμή, αποκαλύπτεται κάτι διαφορετικό. Όταν πας να κλειδώσεις κάτι που πέτυχε και να το επαναλάβεις με τη μνήμη της προηγούμενης αίσθησης, ξαφνικά φαίνεται ψεύτικο λίγο και δε λειτουργεί. Είναι μια κατάσταση, λοιπόν, που απαιτεί διαρκή εγρήγορση. Αλλιώς νεκρώνεται, παγώνει. 

Στη «Δύναμη της συνήθειας», συνυπάρχουν η αφήγηση, ο χορός, η μουσική και τα ακροβατικά. Ενώ προκύπτει μια εντελώς προσωπική ταυτότητα. Η δική σας. Πώς καταλήξατε σ’ αυτή την ιδιόλεκτο; Και ποια δυναμική προστίθεται στο ήδη αυθύπαρκτο κείμενο;                                

Φέρουμε ό,τι φέρουμε. Ως πρόσωπα. Και με αυτό το ήδη υπάρχον φορτίο, προσπαθούμε να αφηγηθούμε το έργο. Να σου πω, δεν το σκέφτομαι ως βαριετέ, που πρέπει, δηλαδή, να ειπωθεί κι αυτό, να ειπωθεί και τ΄ άλλο. Είναι περιοχές και συνδυασμοί αφήγησης. Η κίνηση υπάρχει παντού, ειδικά μέσα στην ακινησία. Η ακροβασία μπορεί να υπάρχει και στην αναπνοή, στη διαχείριση του χρόνου. Το ερώτημα είναι σε τι γυμνάζεται κανείς. Αν έχεις έναν ερμηνευτή βαθιά αφιερωμένο στην κίνηση, η αφοσίωση αυτή πιστεύω ότι «ποτίζει» την σκηνική του υπόσταση, χωρίς να χρειάζεται να την αποδεικνύει κάνοντας περίτεχνες κινήσεις. Υπάρχει ένα κούρδισμα, σε κάθε σύνθεση ομάδας.

Τι φέρνει τον Τόμας Μπέρναχαρντ στην πρώτη γραμμή των συγγραφέων, που η εποχή δεν ξεπερνά ποτέ;

Δεν το γνωρίζω. Γνωρίζω μόνο τη δική μας σχέση. Μέσα από ένα κείμενο, που συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε: Ένα αδιανόητο παιχνίδι με τις λέξεις. Έναν τρυφερό, από μέρους του, γρίφο προς παράδοση.

Η συνάντηση με τον Γιάννο Περλέγκα -και καθώς ένας κύκλος ολοκληρώνεται- έχει πάντα συνέχεια. Προοπτική. Τι σημαίνει για τον καθένα σας αυτή η συνεργασία;

Κάθε άνθρωπος αποκαλύπτει μια διαφορετική οπτική. Οι επιθυμίες του, η γνώση, η εμπειρία, οι φόβοι, τα άγχη, ο τρόπος διαχείρισης του καλλιτεχνικού γεγονότος και η διαμόρφωση μιας αισθητικής, ενός τρόπου. Ίσως το πιο σημαντικό κι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να βρίσκονται και να παραμένουν σε σύνδεση είναι η πίστη στη διαδικασία και η ανάγκη της αλληλεπίδρασης. Η ανάγκη για τη σύσταση ενός συνόλου, μιας φυλής. Ειδικά σε μια πραγματικότητα που φωτίζει, με βάναυσο τρόπο, την ατομικότητα.

Από την ίδρυση της ομάδας μέχρι σήμερα, πόσα πράγματα από εκείνα που είχατε στον νου σας έχουν πραγματοποιηθεί;

Το βλέμμα στο παρελθόν μού είναι κάτι αβάσταχτο. Δεν αντέχω τις ανασκοπήσεις. Ξέρεις… να σκεφτώ τι συνέβη, όλα αυτά τα χρόνια, πώς ήμουν, αν τα πράγματα πήγαν καλά. Τι περίμενα και τι τελικά έγινε. Οπότε προσπαθώ να μένω συγκεντρωμένη σ’ αυτό που συμβαίνει. Και σε αυτό που θα συμβεί στο κοντινό μέλλον. Ήδη η διαχείριση του παρόντος απαιτεί μεγάλη εγρήγορση. Αν βάλεις στο παιχνίδι και το παρελθόν, η εξίσωση παρα-γίνεται πολύπλοκη.

Τι σας ανανεώνει τη δύναμη;

Πιστεύω πολύ στη ρουτίνα, στον ορισμό ενός προγράμματος. Μου κάνει καλό. Πιστεύω πολύ στην άσκηση. Πιστεύω στη αποδοχή των δεδομένων. Πιστεύω στους διπλανούς μου, στους συνοδοιπόρους μου. Αλλά νομίζω την περισσότερη μανία τη γεννούν οι ελλείψεις και οι αστοχίες μου. Η επιθυμία για βελτίωση.

Η φετινή θεατρική σεζόν πώς συνοψίζεται;

Αν μιλάμε για το σύνολο των θεατρικών παραστάσεων, είναι ένα σύμπαν αχανές. Πολλά γεγονότα. Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα: Πόσο επιμένουμε σε κάθε γεγονός. Πόσο το υποστηρίζουμε, πόσο το κρατάμε στον χρόνο, πόσο αντέχει στον χρόνο. Αδιάκοπη γέννηση και θάνατος παραστάσεων. Προσπαθώ να αφουγκραστώ ένα φυσικό κύκλο, στη διάρκεια, την επιμονή. Είναι πάντα και τα όρια των ανθρώπων. Μέχρι πού έχουν τη διάθεση. Εμείς…αρχίσαμε με τους «Βατράχους». Ήρθε ο Μπέρνχαρντ. Υπάρχει πάντα το θέατρο. Βρισκόμαστε στο θέατρο «Ροές». Το πρόγραμμα της ομάδας (των μαθημάτων), η ρουτίνα μας, το εργοστάσιό μας.

Είμαστε στην αρχή μιας άνοιξης με διεκδικήσεις, θάρρος κι ενότητα. Είστε αισιόδοξη;

Ποιος δεν είναι αισιόδοξος την άνοιξη; Η διάρκεια θα δείξει. Η πίστη στην αλλαγή. Μάλλον, η πίστη στη δυνατότητα για αλλαγή.

Πώς νιώθουμε, όταν κοιτάζουμε την ιστορία, άραγε;

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που υπήρξαν (γεννήθηκαν και πέθαναν) σ’ αυτόν τον πλανήτη, -κι εμείς ακόμα- δεν μάθαμε ότι είμαστε περαστικοί. Όσο και να προσπαθούμε να το ξεχάσουμε: Είμαστε εδώ για λίγο. Το θέμα είναι εμείς πώς θα νιώθαμε, αν αναλογιζόμασταν τα μάτια της πάνω μας. Επίσης, η αγριότητα που ενδεχομένως μπορεί να επιδείξει η φύση, δεν συναγωνίζεται την αγριότητα που ενδεχομένως μπορεί να επιδείξει το ανθρώπινο είδος. 

Τι σχεδιάζει η ομάδα «Κι όμΩς κινείται» για το επόμενο διάστημα;

Το μόνο που δεν σταματά ποτέ είναι τα σχέδια. Η παράσταση αυτή, «Η δύναμη της συνήθειας», και η διαχείριση των μαθημάτων βρίσκονται, προς το παρόν, στο κέντρο της προσοχής κι έχουν επιβάλει μια μικρή άρση των προβών για νέα παράσταση.

Συντελεστές

Μετάφραση: Γιάννος Περλέγκας
Δημιουργική ομάδα: Γιάννος Περλέγκας, Χριστίνα Σουγιουλτζή, Νώντας Δαμόπουλος, Αντιγόνη Λινάρδου, Πάνος Σολδάτος, Φίλιππος Βασιλείου, Μαρία Αθανασοπούλου, Φανή Μουζάκη και Federico Bustamante.
Επί σκηνής: Νώντας Δαμόπουλος, Αντιγόνη Λινάρδου, Γιάννος Περλέγκας, Πάνος Σολδάτος, Χριστίνα Σουγιουλτζή
Φωτογραφίες: Χριστίνα Γεωργιάδου

Πληροφορίες

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 20.30
Τιμές εισιτηρίων: Ταμείο: 15€ (κανονικό) και 12€ (μειωμένο). Προπώληση: 13€ (κανονικό) και 10€ (μειωμένο)
Διεύθυνση: Ιάκχου 16
Τηλέφωνο: 21 0347 4312

Και τίποτα να μην ήξερα γι’ αυτή την πόλη, την Αθήνα, παρατηρώντας εσένα και μόνο, την κίνησή σου και ό,τι σε περιέχει κάθε φορά στα videos, θα καταλάβαινα πολλά. Πώς το καταφέρνεις;

Η κατανόηση μιας μορφής τέχνης έχει πολλά φάσματα και θα έλεγε κανείς ότι είναι ευρεία και πολύπλοκη. Η δική μου προσπάθεια έχει να κάνει πάντα με την ειλικρίνεια και απλοποίηση των σύνθετων θεματικών, που μπορεί να προκύψουν από την κοινωνία κι αργότερα από την πόλη, που στεγάζει αυτή την κοινωνία.

Πώς είναι ο δρόμος; Πώς μαθαίνεται ο δρόμος και οι χιλιάδες άγνωστοι, που στέκονται ή σε προσπερνούν; Δέχεσαι μοιραία λίγη δόση από την ιστορία του καθένα;

Ο δρόμος δεν είναι παρά ένα πλαίσιο, το οποίο μεταβάλλεται ανάλογα με τους ανθρώπους και τα συστήματα, που τον περιβάλλουν. Μαθαίνεται μέσα από την επανάληψη. Όπως μαθαίνονται και διάφοροι άνθρωποι – άγνωστοι, που εμπεριέχονται σε αυτόν. Η αιώνια πρακτική της επανάληψης φέρνει την αφαίρεση και τη συρρίκνωση στους φόβους και τις ανασφάλειες. Δέχεσαι μια δόση μόνο μέσα από τη διάδραση και την παρατήρηση. Πράγμα που χρειάζεσαι -εν γένει- όταν δημιουργείς σε ένα τέτοιο πλαίσιο.

Πώς έφτασες ως εδώ; Στην αποφασιστικότητα απέναντι σε ό,τι σε συναρπάζει και σε κινητοποιεί. Τι έπαιξε σημαντικό ρόλο;

Η αποφασιστικότητά μου προκύπτει, συνήθως, από το μοτίβο του κορεσμού, που θέτω ο ίδιος στον εαυτό μου. Βρίσκω ότι, όταν φτάνω σε βαθιές καταστάσεις μοναξιάς και χάους, τότε γίνομαι πολύ κυνικός. Ξαφνικά, έχω μια διαύγεια μέσα στη δίνη και τότε παίρνω την απόφαση. Δεν θα το συνιστούσα. Είναι μια πρακτική, που δεν είναι πολύ καλά συντηρήσιμη. Πέρα από αυτό, έχω μια τεράστια αγάπη για την κίνηση και τη δημιουργία. Βρίσκω μεγάλη χαρά, λύνοντας διάφορα προβλήματα μέσω της κίνησης, αλλά και γρίφους, που θα καταλήξουν να πουν μια ιστορία.

Σε ποιο πεδίο νιώθεις περισσότερο ο εαυτός σου;

Τώρα τελευταία, έχω αντικαταστήσει το ρήμα της φράσης «είμαι ο εαυτός μου», με το ρήμα «βρίσκομαι κοντά σε αυτόν». Νιώθω, λοιπόν, πιο κοντά στον εαυτό μου είτε, όταν κάνω πράγματα που με φέρνουν σε ακραίες καταστάσεις σωματικά είτε όταν ξοδεύω χρόνο τελείως μόνος μου στη φύση.

Στην Ελλάδα, όλη η φάση φέρει πάντα έναν αγώνα, μια αγωνία, μια υπέρβαση. Πώς είναι να υπάρχεις ως δρώσα προσωπικότητα σε αυτόν τον τόπο;

Είμαι σε πολύ προνομιούχα θέση με το να μπορώ να κάνω τα πράγματα που θέλω και να βγάζω και το ψωμί μου από αυτό. Σίγουρα, είναι τρομερά στρεσογόνο να φτάνει κανείς σε μια τέτοια θέση και μπορώ να πω με σιγουριά πως υπήρξαν και θα υπάρχουν στιγμές, που ο καθένας μας θα αμφισβητήσει τις επιλογές του. Έχοντας πει αυτό, είναι, επίσης, και τρομερά επιβραβευτικό. Οπότε, ισορροπείται η κατάσταση κι εν τέλει ζεις μια πιο γεμάτη ζωή.

Η αφετηρία σου στον καλλιτεχνικό χώρο με ποιους σταθμούς σφραγίζεται;

Δεν ξέρω αν υπάρχουν πραγματικά σταθμοί. Κάνω πηγαίνοντας. Ίσως σε αυτό το «πηγαίνοντας», μόνο κοιτάζοντας πίσω μπορεί να ονομάσει κανείς «σταθμούς» κάποια πολύ σημαντικά γεγονότα. Για μένα, τουλάχιστον, έτσι συμβαίνει. Κάνω. Ό,τι μπορώ και ό,τι θέλω.

Τη δύναμη από πού την αντλείς;

Είναι πολύ πιθανό η δύναμη να αντλείται από κάποιο τραύμα. Τι τραύμα ακριβώς δεν γνωρίζω. Σήμερα, άκουσα σε μια εκπομπή ότι το ανδρικό φύλο έχει πολύ έντονη την σωματικότητα στην αντιμετώπιση του στρες και ταυτίστηκα. Δεν είναι όμως μόνο από τραύμα. Έχω μια τεράστια αγάπη για την ανθρωπότητα και θέλω να βλέπω τον εαυτό μου ως κάποιον, που βάζει ένα λιθαράκι για να γίνει αυτή καλύτερη. Αυτό από μόνο του μού δίνει μεγάλη δύναμη. Ελπιδοφόρα δύναμη.

Θυμάμαι ότι στην τσάντα πάντα κουβαλάς βιβλία. Αυτό τον καιρό, τι διαβάζεις;

Ξεκίνησα τους «Αδερφούς Καραμάζοφ», αλλά για να είμαι ειλικρινής δεν το πολυδιαβάζω. Σκέφτομαι να πιάσω τον «Ξένο» του Καμύ και ίσως και Κάφκα, σύντομα.

Στο έχω πει, πολλές φορές, ότι το τραγούδι «Σιγά μην κλάψω» με τη φωνή του Παύλου Φύσσα, που χόρεψες σε δρόμο του Κορυδαλλού, συλλαβίζει όλα τα αντιφασιστικά ποιήματα του κόσμου. Μεγάλη στιγμή σου αυτή.

Προσωπικά, είχα τις αμφιβολίες μου για αυτό το βίντεο, διότι δεν ήξερα αν είμαι άξιος να θίξω αυτό το θέμα. Έκατσα για λίγο μπροστά από την ταμπέλα («Σιγά μη φοβηθώ» -18.9.2013) κι αναρωτιόμουν αν ήταν σωστό, ενώ είχα βάλει τη μουσική να παίζει. Έπειτα, ένας περαστικός μού έκανε νόημα να ανεβάσω την μουσική δυνατά. Το έκανα. Μετά, χόρεψα μια φορά, είδα ότι οι αντιδράσεις ήταν πολύ θετικές και μιλήσαμε λίγο με εκείνον τον άνθρωπο. Για μένα, ήταν το σημάδι ότι μπορώ να προχωρήσω. Ευτυχώς, αποδείχθηκε, την ίδια μέρα, ότι και άλλοι άνθρωποι έχουν τις ίδιες με εμένα ανησυχίες.

Τι σχεδιάζεις για μετά;

Προς το παρόν, ονειρεύομαι και βλέπουμε. Έχω σκέψεις, όχι σχέδια. Ελπίζω αυτές οι σκέψεις να γίνουν πειράματα και μετά πράξη.

*Instagram: Andi Xhuma