Η Ελλάδα έχει περιλάβει την Πολύαιγο στο πρόγραμμα Natura 2000 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρώντας την σημαντικό βιότοπο, ανενόχλητο από την ανθρώπινη παρουσία, ενώ έχει κηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας για τα είδη: Μαυροπετρίτης, του οποίου το 75% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει στα νησιά του Αιγαίου, ενδημική οχιά (Microvipera schweizeri), που ζει μόνο στην Κίμωλο, την Πολύαιγο, την Μήλο και την Σίφνο, ενδημική μπλέ σαύρα (Podarcis milensis), Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus), 32 ενδημικά, σπάνια ή απειλούμενα είδη φυτών και πολλά αγριοκάτσικα. Στο νησί, γεννά τα μικρά της η μεσογειακή φώκια, Μονάχους Μονάχους.

Η Πολύαιγος έχει έντονο ανάγλυφο, με μια μικρή πεδιάδα στο κέντρο. Παλιότερα, υπήρχε μικρός οικισμός και γινόταν εξόρυξη βαρυτίνης. Υπάρχει, επίσης, ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο οποίος ανήκε στο, ερειπωμένο πια, ομώνυμο μοναστήρι, που ιδρύθηκε το 1622. Από το 1898, υπάρχει στο νησί φάρος, στο ακρωτήρι Μάσκουλα, σε ύψος 138 μέτρων, αλλά και πολυάριθμες σπηλιές, που σε προκαλούν να τις εξερευνήσεις από άκρη σε άκρη, όπως η Διαμαντοσπηλιά.

Ένα νησί ανενόχλητο από την ανθρώπινη παρουσία. Να το ξαναπούμε.

*Κεντρική φωτογραφία: Shutterstock

Δεν άλλαξε ποτέ τίποτα από τότε που γεννήθηκα σχετικά με την καταστροφή. Ο αληθινός Αύγουστος είναι πέρα για πέρα οδυνηρός. Ήχοι από αεροπλάνα και σειρήνες. Όσοι έχουν έγνοια, δίνουν και την ζωή τους, χωρίς δεύτερη σκέψη. Οι υπόλοιποι, θεατές και γελοία περίλυποι. Οι στάχτες στην επιφάνεια της θάλασσας, το αίμα των δέντρων. Απεγνωσμένοι άνθρωποι, μόνοι, δεν ξέρουν ποιο σημείο του ορίζοντα συνδέεται με την ζωή. Στέκονται στο κενό.

Θα λέμε «ήταν παράδεισος, εδώ» και θα δείχνουμε τα σημεία του νερού και του πράσινου για να προσανατολιστεί συναισθηματικά και ιστορικά ο έφηβος του μέλλοντος. Θα καιγόμαστε και θα στερεύει κάθε καταγραφή για να την ανακαλούμε για καταφύγιο. Τι λέω. Ποιος ζει με την νοσταλγία.
Θα ψάχνουμε το δέντρο, που φυτέψαμε, σε τσιμέντα κι αναπτυσσόμενα όνειρα. Γιατί δεν ακούν ποτέ τα ουρλιαχτά των δέντρων αυτοί που μιλούν περισσότερο από όλους για πρόληψη και ετοιμότητα;
Το 80% του πληθυσμού δεν έχει πρόσβαση στο πράσινο. Αττική φαιό νταμάρι. Είδα στον ύπνο μου, δέντρα – ρομπότ. Ο εφιάλτης δεν έχει τέλος.

«Εκκένωση, μάχη με τις φλόγες, 112, εκτός ελέγχου, 500 πυροσβέστες, οι κόποι μιας ζωής. Ο στρατηγός άνεμος, το μικροκλίμα της φωτιάς, το φαινόμενο της κηλίδωσης».

Πού θα πάμε; Στο μυαλό μου, το δάσος, που έμαθα να μαζεύω ρετσίνι, -απλά γιατί το θεωρούσε σημαντικό ο παππούς μου. Δυο άνθρωποι αγκαλιάζονται. Δίπλα τους, ένας μικρός κουβάς με νερό. Το ιερό ελάχιστο μέσα σε ένα χάος από πνιχτούς αναστεναγμούς μίμων.

Δεν θέλω να συνηθίσουμε.

Το πρωί, στην ακτή μάζευα καπάκια από πλαστικά μπουκάλια νερού. Και μια βούρτσα μαλλιών. Και πλαστικές σακούλες. Τόσοι και τόσοι με αντηλιακά και καπέλα, και κανείς δεν αντιδρούσε στην οπτική ρύπανση. Ένας γλάρος πνίγηκε.

«Οι χελώνες πεθαίνουν πρώτες, όταν ένα δάσος καίγεται», μου λέει η φίλη μου, παιδί της Γ’ δημοτικού. «Αλλά μπορεί και να τις σώζουν οι πέρδικες».

Δεν μου αρέσει ο κόσμος σας, κύριοι.

*Φωτογραφία: Στέλιος Μισίνας

Τα τελευταία χρόνια, ο πληθυσμός των μελισσών έχει μειωθεί δραματικά σε όλο τον κόσμο. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι μια στις τρεις μπουκιές φαγητού που τρώμε είναι από καλλιέργεια, που έχει επικονιαστεί από μέλισσες. Ολόκληρη η ύπαρξη του ίδιου του φυτικού βασιλείου απειλείται από τη ραγδαία μείωσή τους, σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο PloS One.

Ευτυχώς, όμως, υπάρχουν αρκετοί τρόποι να βοηθήσουμε τις μέλισσες και τα άλλα είδη, ξεκινώντας από τον μικρόκοσμό μας. Απλά.

1. Φυτεύουμε λουλούδια φιλικά στους επικονιαστές.
2. Δημιουργούμε γωνιές για να μπορούν να φωλιάσουν. Μπορούμε να το κάνουμε με παλέτες ξύλου ή δέματα από μπαμπού
3. Αποφεύγουμε τη χρήση φυτοφαρμάκων, ειδικά συστημικά εντομοκτόνα, όπως τα νεονικοτινοειδή.
4. Προτιμούμε τα οργανικά. Επιλέγοντας βιολογικά τρόφιμα όχι μόνο τρεφόμαστε πιο υγιεινά, αλλά είναι πιο υγιεινό για τους επικονιαστές και το περιβάλλον.
5. Δραστηριοποιούμαστε στην κοινότητά μας. Υποστηρίζουμε τους τοπικούς μελισσοκόμους αγοράζοντας το μέλι τους.

Πάνω από το 35% της παγκόσμιας παραγωγής τροφής εξαρτάται από τα έντομα-επικονιαστές. Εάν οι μέλισσες αφανιστούν, οι 71 από τις 100 πιο σημαντικές φυτικές καλλιέργειες παγκοσμίως, που επικονιάζονται από τις μέλισσες, θα αρχίσουν να εξαφανίζονται κι αυτές. Καρποί, όπως τα μήλα, οι φράουλες και τα αμύγδαλα θα εμφανίσουν απότομη πτώση. Χωρίς τις καλλιέργειες αυτές, εκατομμύρια άνθρωποι και ζώα θα υπέφεραν από στέρηση τροφής, αφού το 1/3 των καλλιεργειών βασίζεται στην επικονίαση. Στην Ευρώπη μόνο, πάνω από 4.000 είδη λαχανικών μεγαλώνουν χάρη στην ακούραστη δουλειά των μελισσών.

*Πληροφορίες: Εναλλακτική δράση, Greenpeace