Οι πρώτες εργαστηριακές εξετάσεις δεν κατάφεραν να συνδέσουν τους θανάτους με κάποια γνωστή νόσο. Τότε ενημερώθηκε το ειδικό τμήμα παθογόνων του CDC και ξεκίνησε εκτεταμένη επιστημονική έρευνα σε συνεργασία με πολιτειακές αρχές, το Indian Health Service, το Navajo Nation και το Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού. Καθώς καταγράφονταν νέα περιστατικά, οι επιστήμονες άρχισαν να αποκλείουν πιθανά αίτια, όπως έκθεση σε φυτοφάρμακα ή νέο τύπο γρίπης, και να στρέφονται προς κάποιον άγνωστο ιό.

Δείγματα ιστών στάλθηκαν στο CDC για αναλύσεις υψηλής εξειδίκευσης. Οι ιολόγοι κατάφεραν τελικά να συνδέσουν το σύνδρομο με έναν μέχρι τότε άγνωστο τύπο χανταϊού. Οι ερευνητές γνώριζαν ήδη ότι άλλοι χανταϊοί μεταδίδονταν από τρωκτικά, γι’ αυτό ξεκίνησαν μαζικές παγιδεύσεις τρωκτικών στην περιοχή Four Corners. Από τον Ιούνιο έως τα μέσα Αυγούστου του 1993, συγκεντρώθηκαν δείγματα από σπίτια, αποθήκες, δασικές περιοχές και χώρους εργασίας ανθρώπων που είχαν νοσήσει.

Το deer mouse (ελαφοπόντικο ή Peromyscus maniculatus) αναγνωρίστηκε ως ο βασικός φορέας του άγνωστου τότε ιού. Επειδή το συγκεκριμένο είδος ζει συχνά κοντά σε ανθρώπους, σε αχυρώνες, ξυλαποθήκες και σπίτια αγροτικών περιοχών, θεωρήθηκε ο κύριος μεταδότης. Περίπου το 30% των deermice που εξετάστηκαν έφεραν ενδείξεις λοίμωξης από χανταϊό. Ενδείξεις μόλυνσης βρέθηκαν και σε άλλα είδη τρωκτικών, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα χρόνια ξηρασίας που ακολούθησαν περίοδοι έντονων βροχοπτώσεων είχαν προκαλέσει μεγάλη αύξηση του πληθυσμού των τρωκτικών στην περιοχή Four Corners. Αυτό έφερε τα τρωκτικά πολύ πιο κοντά στους ανθρώπους και αύξησε σημαντικά τις πιθανότητες μετάδοσης του ιού.

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον χανταϊό

Τι είναι ο χανταϊός;
Η κατηγορία αυτή των ιών εντοπίστηκε αρχικά στην περιοχή του ποταμού Hantaan στην Κορέα. Ποντίκια και άλλα τρωκτικά αποτελούν συχνούς φορείς του χανταϊού. Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν όταν έρθουν σε επαφή με μολυσμένα τρωκτικά ή με το σάλιο, τα ούρα και τα περιττώματά τους.

Ο χανταϊός αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1993 και έκτοτε έχουν καταγραφεί περιστατικά σε ολόκληρη τη χώρα. Αν και πρόκειται για σπάνια νόσο, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη, κυρίως όταν επηρεάζει τα νεφρά, την καρδιά ή τους πνεύμονες.

Ποια είναι τα συμπτώματα του χανταϊού;
Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη κόπωση, πυρετό και μυϊκούς πόνους, κυρίως σε μεγάλες μυϊκές ομάδες όπως οι μηροί, οι γοφοί, η μέση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ώμοι. Περίπου οι μισοί ασθενείς εμφανίζουν επίσης πονοκέφαλο, ζάλη, ρίγη και γαστρεντερικά συμπτώματα όπως ναυτία, εμετούς, διάρροια και κοιλιακό άλγος.

Τέσσερις έως δέκα ημέρες αργότερα μπορεί να εμφανιστούν πιο σοβαρά συμπτώματα, όπως βήχας και δύσπνοια, καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό. Η περίοδος επώασης, δηλαδή ο χρόνος από τη μόλυνση έως την εμφάνιση συμπτωμάτων, υπολογίζεται συνήθως στις δύο έως τρεις εβδομάδες, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει ακόμη και τις οκτώ εβδομάδες.

Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός;
Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο θεωρείται εξαιρετικά σπάνια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ένα σπάνιο στέλεχος του ιού, γνωστό ως Andesvirus, ενδέχεται σε σπάνιες περιπτώσεις να μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων. Παρόλα αυτά, οι λοιμώξεις από χανταϊό δεν θεωρούνται σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, τόσο λόγω της σπανιότητάς τους όσο και επειδή η διαπροσωπική μετάδοση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Υπάρχει θεραπεία;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από χανταϊό. Ένα αντιιικό φάρμακο, η ριμπαβιρίνη, χρησιμοποιείται ορισμένες φορές επειδή έχει δείξει αποτελεσματικότητα σε συγκεκριμένο τύπο χανταϊού που προκαλεί νεφρική ανεπάρκεια. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό σε περιπτώσεις που επηρεάζονται οι πνεύμονες ή η καρδιά.

Οι ασθενείς που αναγνωρίζουν έγκαιρα τα συμπτώματα και λαμβάνουν γρήγορα ιατρική βοήθεια φαίνεται να έχουν καλύτερη πρόγνωση. Όταν η νόσος διαγνωστεί νωρίς, οι γιατροί χορηγούν συνήθως οξυγονοθεραπεία ώστε να αντιμετωπιστεί η σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια. Αν κάποιος έχει εκτεθεί σε τρωκτικά και εμφανίσει πυρετό, έντονους μυϊκούς πόνους και σοβαρή δύσπνοια, πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με γιατρό.

Είναι σημαντικό να αναφέρει πιθανή επαφή με τρωκτικά, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει τον γιατρό να εξετάσει το ενδεχόμενο λοίμωξης από χανταϊό ή άλλης νόσου που μεταδίδεται από τρωκτικά.
Σε περίπτωση υποψίας λοίμωξης από χανταϊό, συνιστώνται βασικά μέτρα προστασίας, όπως αποστάσεις και χρήση μάσκας N95, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία για το στέλεχος Andes.

Μπορεί να προληφθεί ο χανταϊός;
Πολλοί ασθενείς που νόσησαν ανέφεραν ότι δεν είχαν δει ούτε τρωκτικά ούτε περιττώματα τρωκτικών. Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντική την πρόληψη, ειδικά σε περιοχές όπου έχει εντοπιστεί ο ιός, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν εμφανή σημάδια παρουσίας τρωκτικών. Ο έλεγχος των τρωκτικών μέσα και γύρω από το σπίτι παραμένει η βασική στρατηγική πρόληψης. Αυτό σημαίνει περιορισμό της επαφής με τρωκτικά σε κατοικίες, χώρους εργασίας ή κάμπινγκ.

Οι ειδικοί συστήνουν:
• σφράγισμα οπών και κενών σε σπίτια και γκαράζ
• χρήση παγίδων μέσα και γύρω από το σπίτι
• απομάκρυνση τροφών που είναι εύκολα προσβάσιμες στα τρωκτικά

Η ασθένεια αυτή μεταδίδεται κυρίως μέσω της επαφής με εκκρίσεις μολυσμένων τρωκτικών. Τα συμπτώματα, που μοιάζουν με εκείνα της γρίπη ή κάποιας αναπνευστικής ίωσης, περιλαμβάνουν πυρετό, μυαλγίες και αναπνευστική δυσχέρεια, και μπορεί να εξελιχθούν ραγδαία σε σοβαρή πνευμονία.

Ο 95χρονος Τζιν Χάκμαν, ο οποίος έπασχε από προχωρημένο στάδιο Αλτσχάιμερ, φέρεται να έμεινε μόνος και αβοήθητος μετά τον θάνατο της συζύγου του. Αυτό πιθανώς συνέβαλε στην επιδείνωση της υγείας του, οδηγώντας στον θάνατό του από καρδιαγγειακή νόσο, περίπου στις 18 Φεβρουαρίου.

Το ζευγάρι βρέθηκε νεκρό μαζί με ένα από τα κατοικίδιά τους, χωρίς ενδείξεις εγκληματικής ενέργειας.

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τον χανταϊό

Ο χανταϊός είναι ένας ιός που μεταδίδεται μέσω τρωκτικών, κυρίως άγριων τρωκτικών, όπως ποντίκια και αρουραίοι. Υπάρχουν διάφοροι τύποι χανταϊού, και καθένας συνδέεται με συγκεκριμένα είδη τρωκτικών.

• Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τις λοιμώξεις από χανταϊό.
• Η πρόληψη είναι ζωτικής σημασίας και περιλαμβάνει τον έλεγχο των τρωκτικών, τη σωστή υγιεινή και την αποφυγή επαφής με άγρια τρωκτικά.
• Η έγκαιρη διάγνωση και η υποστηρικτική φροντίδα μπορούν να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιβίωσης.

Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν από τον χανταϊό μέσω:

• Δαγκώματος: Δάγκωμα από μολυσμένο τρωκτικό.
• Άμεσης επαφής: Επαφή με ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών και στη συνέχεια άγγιγμα των ματιών, της μύτης ή του στόματος.
• Εισπνοής: Εισπνοή σωματιδίων σκόνης ή σταγονιδίων αερολύματος που έχουν μολυνθεί με ούρα, κόπρανα ή σάλιο από μολυσμένα τρωκτικά.

Οι λοιμώξεις από χανταϊό μπορεί να οδηγήσουν σε δύο κύριες ασθένειες:

• Πνευμονικό Σύνδρομο από Χανταϊό (HPS):
  • Προκαλείται από χανταϊούς που βρίσκονται στην Αμερική.
  • Προκαλεί σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, με συμπτώματα όπως πυρετός, μυϊκοί πόνοι, πονοκέφαλος, ναυτία, εμετός και δύσπνοια.
  • Έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας.
• Αιμορραγικός Πυρετός με Νεφρικό Σύνδρομο (HFRS):
  • Προκαλείται από χανταϊούς που βρίσκονται στην Ευρώπη και την Ασία.
  • Προκαλεί συμπτώματα όπως πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, ναυτία, εμετός και νεφρική ανεπάρκεια.
  • Έχει μικρότερο ποσοστό θνησιμότητας από το HPS.