Ασθενείς μοιράζονται τη διαδικασία σε βίντεο από τα ιατρεία, ζητώντας ένα γρήγορο φρεσκάρισμα για να απαλύνουν τις πρώτες γραμμές έκφρασης ή τις “11άρες” ανάμεσα στα φρύδια. Αν και φαίνεται παράξενο να ανησυχούν τόσο νέοι για τη γήρανση, πολλοί το θεωρούν προληπτικό μέτρο, όπως η χρήση αντηλιακού.

Το Botox είναι εμπορική ονομασία της βοτουλινικής τοξίνης τύπου Α, μιας ενέσιμης νευροτοξίνης που προέρχεται από το βακτήριο που προκαλεί αλλαντίαση. Άλλα εμπορικά ονόματα είναι τα Dysport, Xeomin και Jeuveau. Σε μικρές δόσεις, η θεραπεία μπλοκάρει τα νευρικά σήματα προς τον μυ, προκαλώντας χαλάρωση και προσωρινή μείωση των ρυτίδων.

Baby Botox: Μόδα ή ανάγκη;

Δεν υπάρχουν πλήρη στατιστικά για τις ηλικίες όσων κάνουν Botox, όμως στοιχεία της Αμερικανικής Εταιρείας Πλαστικών Χειρουργών δείχνουν πως μεταξύ 2019 και 2022, η χρήση ενέσιμων νευροτοξινών αυξήθηκε κατά πάνω από 70% σε όλες τις ηλικιακές ομάδες κάτω των 70 ετών, συμπεριλαμβανομένων των ενηλίκων της Gen Z. Η θεραπεία δεν επιτρέπεται σε ανηλίκους — το ελάχιστο όριο είναι τα 18 έτη.

Παράλληλα, η ζήτηση για αισθητικές επεμβάσεις όπως εμφυτεύματα ζυγωματικών και fillers έχει εκτοξευθεί μετά την πανδημία του COVID-19. Η κοινωνιολόγος Ντάνα Μπέρκοβιτς, συγγραφέας του βιβλίου “Botox Nation: Changing The Face of America”, εξηγεί πως αυτή η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ζωή μεταφέρθηκε στις οθόνες — ακόμη και οι νεότεροι πέρασαν κρίσιμα χρόνια μπροστά σε Zoom και social media, συγκρίνοντας διαρκώς τη δική τους εικόνα με επιμελώς επιλεγμένες φωτογραφίες άλλων.

Επιπλέον, διάσημοι και influencers πλέον διαφημίζουν ανοιχτά αισθητικές θεραπείες, κάνοντάς τες ακόμα πιο αποδεκτές. Αν και τα 20 φαίνονται νωρίς για Botox, η πλαστική χειρουργός Κρίστι Χάμιλτον από το Χιούστον λέει πως τα πρώτα σημάδια γήρανσης μπορεί να εμφανιστούν νωρίς — συχνά λόγω γενετικής ή έλλειψης αντηλιακού. «Βλέπουμε άτομα στα μέσα των 20 με πολλές ρυτίδες — έτσι είναι η ζωή», σημειώνει.

Η κοινωνική διάσταση της νεανικής εμφάνισης

Γιατί όμως να μας ενοχλούν τόσο οι ρυτίδες; Η διαχρονικά νεανική ομορφιά θεωρείται σήμερα «σύμβολο status», λέει η Μπέρκοβιτς. Νέες γυναίκες που μελέτησε δήλωσαν πως τέτοιες θεραπείες δείχνουν ότι επενδύουν στον εαυτό τους από μικρή ηλικία: «Είναι σαν να ανήκεις σε μια ελίτ κοινωνική ομάδα».

Όπως αναλύεται στο βιβλίο της, το να μην ανταποκρίνεσαι στα πρότυπα θηλυκής ομορφιάς μπορεί να έχει επαγγελματικό κόστος. «Το ιδανικό μας για τη θηλυκότητα είναι η νεότητα», τονίζει. Έρευνες δείχνουν ότι όσοι θεωρούνται όμορφοι έχουν καλύτερη αντιμετώπιση: ο καθηγητής Ντέιβιντ Σάρουερ, ειδικός στην ψυχολογία της εμφάνισης στο Temple University, αναφέρει ότι η ελκυστικότητα μπορεί να επηρεάσει θετικά την ακαδημαϊκή πορεία, την επαγγελματική εξέλιξη αλλά και τη δικαιοσύνη.

Μάλιστα, μία μελέτη έδειξε πως ακόμη και τα βρέφη που κρίνονται πιο όμορφα από το νοσηλευτικό προσωπικό λαμβάνουν περισσότερη φροντίδα. «Μπορεί λοιπόν να έχει στρατηγική λογική κάποιος να θέλει να βελτιώσει την εμφάνισή του», σχολιάζει ο Σάρουερ.

Οι κίνδυνοι της πρώιμης χρήσης Botox

Το Botox εγκρίθηκε το 2002 από τον FDA για αισθητική χρήση. Από τότε εκατομμύρια άνθρωποι το έχουν χρησιμοποιήσει με ασφάλεια, σύμφωνα με τους γιατρούς που μίλησαν στο άρθρο. Σοβαρές παρενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνιες και συνήθως συνδέονται με νοθευμένο ή κακοδιαχειρισμένο προϊόν.

Ωστόσο υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι. Το σώμα μπορεί να αναπτύξει αντίσταση στη δράση του Botox, κάτι που απογοητεύει τους ασθενείς, εξηγεί ο πλαστικός χειρουργός Πολ Ντουράντ. Δεν υπάρχει σαφής επιστημονική εξήγηση για αυτό· ίσως οι νεότεροι κινδυνεύουν περισσότερο λόγω ισχυρότερου ανοσοποιητικού.

Επιπλέον, υπερβολικές δόσεις Botox μπορούν μακροπρόθεσμα να προκαλέσουν ατροφία των μυών του προσώπου — έτσι αντί για νεανικότητα, το πρόσωπο μπορεί να φαίνεται κοίλο. Ένας έμπειρος κλινικός μπορεί να αποφύγει αυτό το αποτέλεσμα περιορίζοντας τη δόση και το βάθος της ένεσης.

Η αξιολόγηση όμως της εμπειρίας ενός επαγγελματία δεν είναι πάντα εύκολη για τον ασθενή· κάθε γιατρός —ακόμη και οδοντίατρος— μπορεί νόμιμα να κάνει ενέσιμες αισθητικές θεραπείες χωρίς ειδική εκπαίδευση ή πιστοποίηση. Οι Ντουράντ και Χάμιλτον συστήνουν επίσκεψη σε πλαστικό χειρουργό ή δερματολόγο. Παρόλα αυτά, όπως σημειώνει η Μπέρκοβιτς, υπάρχουν καταρτισμένοι επαγγελματίες και εκτός αυτών των ειδικοτήτων — συστήνει σύσταση από φίλους ή οικογένεια.

Bότοξ: Αυτοπεποίθηση ή παγίδα;

Οι περισσότεροι όσοι κάνουν αισθητικές επεμβάσεις δηλώνουν ευχαριστημένοι με το αποτέλεσμα. Ο Σάρουερ εξηγεί ότι οι πιο ευχαριστημένοι ασθενείς είναι όσοι θέλουν να διορθώσουν ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό — όπως η Μουρ με τις γραμμές γύρω από τα μάτια της. Ωστόσο τα στοιχεία σχετικά με τη βελτίωση της αυτοεκτίμησης ή ποιότητας ζωής παραμένουν ασαφή.

Όταν κάποιος κυνηγά ένα ανέφικτο πρότυπο λόγω ψυχικής διαταραχής (σωματοδυσμορφία ή βαριά κατάθλιψη), τέτοιες παρεμβάσεις δεν βοηθούν ουσιαστικά — χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη και όχι αισθητική επέμβαση.

Bότοξ: Συνήθεια ζωής και οικονομικό κόστος

Ο Ντουράντ απορρίπτει ασθενείς που ζητούν υπερβολικές ποσότητες Botox ώστε να “παγώσουν” πλήρως το πρόσωπό τους. «Αυτό δείχνει άσχημο», λέει. Ωστόσο παραδέχεται ότι κάποιος αποφασισμένος τελικά θα βρει κάποιον πρόθυμο κλινικό, αφού οι ενέσεις Botox αποτελούν σημαντική πηγή εισοδήματος με χαμηλό λειτουργικό κόστος.

Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την εμπειρία του γιατρού· θεραπείες-ευκαιρίες σπάνια προσφέρουν φυσικό αποτέλεσμα και μπορούν να οδηγήσουν σε αφύσικη όψη. Ένα άλλο ζήτημα είναι ότι όσοι ξεκινούν Botox δύσκολα σταματούν — «Στα 20 σου αποκτάς έναν ισόβιο καταναλωτή», λέει η Μπέρκοβιτς.

Η ίδια ξεκίνησε Botox στα 32 και τώρα στα 47 χρειάζεται μεγαλύτερες δόσεις πληρώνοντας περίπου $800 ανά συνεδρία. Για όσους ξεκινούν νωρίς, αυτά τα χρήματα μπορεί να φτάσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ μέσα σε δύο δεκαετίες — ποσό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αλλού.

Αν σταματήσεις τις ενέσεις, τα αποτελέσματα εξαφανίζονται κι οι ρυτίδες επιστρέφουν. Έτσι το Botox γίνεται μια “εθιστική” συνήθεια σύμφωνα με την Μπέρκοβιτς, αν και παραδέχεται ότι αυτό συγκρούεται με τις φεμινιστικές αξίες της που προτάσσουν την αποδέσμευση από τα πρότυπα εμφάνισης.

Η Χάμιλτον ωστόσο σημειώνει πως για πολλούς νέους ασθενείς της το Botox αποτελεί μέρος μιας συνολικής επένδυσης στην υγεία και την εμφάνισή τους: «Η Gen Z βλέπει διαφορετικά αυτά τα ζητήματα· πρόκειται για self-care». Η Μουρ από το Πίτσμπουργκ δηλώνει ότι το Botox την κάνει ευτυχισμένη· συγκρίνει την επιλογή της με τα τατουάζ του συζύγου της: «Αυτό είναι το σώμα μου κι αυτή η επιλογή μου».

Όπως και το κανονικό botox, το baby botox περιλαμβάνει ενέσεις μιας μυοπαραλυτικής ουσίας, της βετουλινικής τοξίνης, αλλά σε μικρές ποσότητες. Ο ρόλος του baby botox είναι, θεωρητικά, προληπτικός. Εάν χορηγηθεί για πρώτη φορά σε νεαρή ηλικία και επαναλαμβάνεται κάθε λίγους μήνες για το υπόλοιπο της ζωής σας, μπορεί να αποτρέψει τη δημιουργία ρυτίδων. Και αναφέρεται ως «baby» επειδή ακριβώς οι δόσεις είναι μικρότερες από τις κανονικές, με αποτέλεσμα ένα σχετικά φυσικό πρόσωπο σε σχέση με την «παγωμένη» εμφάνιση που συνδέεται με το botox.

Το baby botox «σαρώνει» στους νέους, ακόμα και στους έφηβους. Ο αριθμός των 20άρηδων που έκαναν botox και παρόμοιες ενέσιμες θεραπείες αυξήθηκε κατά 71% από το 2019 έως το 2022, σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Πλαστικών Χειρουργών. Η διαδικασία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των millennial και gen Z γυναικών που ζουν σε μεγάλες πόλεις και διαθέτουν κάποιο εισόδημα – κάθε συνεδρία κοστίζει εκατοντάδες δολάρια.

Ο στόχος του baby botox είναι ο ίδιος με οποιοδήποτε άλλο προϊόν περιποίηση του δέρματος: να επιβραδύνει τα σημάδια της γήρανσης. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν το λάβδανο για τη θεραπεία των ρυτίδων. Το 500 π.Χ., οι Κινέζες χρησιμοποιούσαν λάδι τσαγιού και σκόνη ρυζιού. Στις μέρες μας, υπάρχει μια τεράστια γκάμα από κρέμες, ορούς και μάσκες για τον ίδιο σκοπό. Οι άνθρωποι έχουν εμμονή με την περιποίηση της επιδερμίδας και την ξεκινούν νωρίτερα από ποτέ. Το baby botox είναι το αποκορύφωμα όλων αυτών των παρορμήσεων, η φροντίδα στο λογικό τους άκρο και ίσως πέρα απ’ αυτό. Δεν είναι απλώς μια προσπάθεια να επιβραδυνθούν τα σημάδια της γήρανσης – ο στόχος είναι να εξαλειφθούν εντελώς.

Κάθε πρόσωπο που δεν μένει στατικό αναπόφευκτα θα σχηματίσει σταδιακά ρυτίδες. Οι λεγόμενες δυναμικές ρυτίδες εμφανίζονται μόνο όταν το πρόσωπο βρίσκεται σε κίνηση, αλλά με τον χρόνο διαμορφώνονται σε στατικές ρυτίδες, οι οποίες επιμένουν ακόμη και όταν το πρόσωπο είναι σε ηρεμία. Από τότε που το botox εγκρίθηκε για πρώτη φορά ως θεραπεία, το 1989, έχει χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό για την άμβλυνση της εμφάνισης των δυναμικών ρυτίδων. (Δεν μπορεί να κάνει πολλά για τις στατικές.) Το baby Botox, αντίθετα, προσπαθεί να αποτρέψει την εμφάνιση των στατικών ρυτίδων. Αν και δεν υπάρχουν σοβαρές μακροχρόνιες μελέτες για τις επιδράσεις του στην εμφάνιση σε βάθος δεκαετιών, σε γενικές γραμμές η διαδικασία φαίνεται να λειτουργεί.

Υπάρχει, φυσικά, μια παγίδα. Ακριβώς όπως και η πιο συμβατική του εκδοχή, τα αποτελέσματα του baby botox συνήθως εξασθενούν μετά από τρεις έως τέσσερις μήνες. Για να έχετε το επιθυμητό αποτέλεσμα, απαιτείται κάθε τόσο ένας νέος γύρος ενέσεων, απαιτείται δέσμευση. Όχι ότι η εμμονή με το baby botox επιτρέπει σε κάποιον να μη γεράσει ποτέ. Το baby botox δεν μπορεί να αποτρέψει τη βλάβη από τον ήλιο, ούτε να διατηρήσει την ελαστικότητα του δέρματος ή να αναχαιτίσει τη χαλάρωσή του λόγω της μείωσης του κολλαγόνου.

Αν και έχει αποδειχθεί μάλλον ασφαλές, ένας πιθανός κίνδυνος είναι ότι, με την πάροδο πολλών δεκαετιών χρήσης, οι μύες του προσώπου μπορεί να ατροφήσουν, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πιο γερασμένη εμφάνιση. Περιστασιακά, το πρόσωπο, αποφασισμένο να εκφραστεί, επιστρατεύει άλλους μύες για να αντισταθμίσει τους ακινητοποιημένους, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ρυτίδες σε απροσδόκητες περιοχές, όπως οι «γραμμές κουνελιού» γύρω από τη μύτη.
Η ικανότητα αυτού που πραγματοποιεί την επέμβαση είναι αυτή που κάνει τη διαφορά καθώς θα πρέπει να είναι σε θέση να προβλέψει τις μελλοντικές κινήσεις του προσώπου, το οποίο αρχίζει να κάνει ρυτίδες μόλις εξασθενήσει η επίδραση της δόσης.

Οι ενέσεις μιας μυοπαραλυτικής ουσίας στο πρόσωπο με συχνότητα τρεις φορές το χρόνο από μια νεαρή ηλικία και μετά, αποτελούν ένα τεράστιο εγχείρημα, και όχι μόνο από οικονομική άποψη. Ωστόσο, πολλοί δικαιολογούν τη δαπάνη λέγοντας ότι είναι αρκετά φθηνότερη από τις χειρουργικές επεμβάσεις ή τις θεραπείες με λέιζερ κι ότι επίσης μια ένεση έχει οπωσδήποτε καλύτερα αποτελέσματα από μια ακριβή αντιγηραντική κρέμα. Το baby botox είναι το ζενίθ – ή το ναδίρ– της αντιγήρανσης.

Η εμμονή να παραμείνουμε νέοι αναλώνει τόσο τους ώριμους όσο και τους νέους, και ποτέ άλλοτε τόσο πολλά εργαλεία αντιγήρανσης δεν ήταν τόσο ελκυστικά ή προσιτά. Ρώτησαν τη Ντέινα Μπέρκοβιτς, κοινωνιολόγο στο Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα και συγγραφέα του βιβλίου «Botox Nation: Changing the Face of America», αν το baby Botox θα γίνει ποτέ o κανόνας. «Δεν υπάρχει αν, υπάρχει μόνο πότε», ήταν η απάντησή της.

Για πολλούς ανθρώπους, ιδίως για τις γυναίκες, η λήψη μέτρων κατά της γήρανσης μοιάζει με καθήκον. «Αν δεν το κάνεις, σε κατηγορούν ότι έχεις εγκαταλείψει τον εαυτό σου, αν το κάνεις, είσαι ματαιόδοξη και επιπόλαιη», λέει η Μπέρκοβιτς. Καθώς το baby botox ανάγει την επιβράδυνση τη γήρανσης σε νέα ύψη, αλλάζει επίσης και το τι σημαίνει να γερνάς. Το να φαίνεσαι «μια χαρά για την ηλικία σου» δεν είναι αρκετό. Το ζήτημα πλέον είναι να φαίνεσαι σαν να μην έχεις γεράσει καθόλου.

Πηγή: The Atlantic / Lifo.gr