Το κενό των 20 ετών: Γιατί δεν ξέρουμε ακόμα τα πάντα;

Για το παραδοσιακό τσιγάρο, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: έχουμε δεδομένα δεκαετιών που αποδεικνύουν τη σύνδεσή του με τον καρκίνο. Με το άτμισμα, όμως, τα πράγματα περιπλέκονται. Όπως εξηγούν οι ειδικοί από το ΕΚΠΑ (η καθηγήτρια Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θάνος Δημόπουλος), τα ηλεκτρονικά τσιγάρα κυκλοφορούν μόλις τα τελευταία 20 χρόνια.

Επειδή ο καρκίνος είναι μια νόσος που χρειάζεται χρόνο για να εμφανιστεί, δεν έχει περάσει ακόμα το απαραίτητο διάστημα ώστε να δούμε το «πραγματικό πρόσωπο» του ατμίσματος σε μεγάλους πληθυσμούς. Με απλά λόγια: είμαστε ακόμα στην αρχή και οι μακροχρόνιες επιπτώσεις τώρα αρχίζουν να διαφαίνονται.

Η παγίδα της «υγιεινής εναλλακτικής»

Στην αρχή, το άτμισμα μας πλασαρίστηκε ως ο απόλυτος τρόπος για να κόψει κανείς το κάπνισμα. Και όντως, έρευνες δείχνουν ότι βοηθά κάποιους να αφήσουν το παραδοσιακό τσιγάρο. Μάλιστα, πρόσφατα (Μάιος 2026), ο FDA επέτρεψε την κυκλοφορία ατμιστικών προϊόντων με φρουτώδεις γεύσεις για να δώσει κίνητρο στους ενήλικες καπνιστές να το γυρίσουν στο ηλεκτρονικό.

Προσοχή όμως: Ο ίδιος ο FDA δεν έχει εγκρίνει κανένα ηλεκτρονικό τσιγάρο ως επίσημο θεραπευτικό μέσο διακοπής καπνίσματος. Παράλληλα, οι αρχές «χτυπούν καμπανάκι» για το πώς αυτά τα προϊόντα διαφημίζονται σε εφήβους, δημιουργώντας μια νέα γενιά εθισμένων στη νικοτίνη.

Τι «κολυμπάει» στον ατμό; Τα ευρήματα της έρευνας

Η νέα ανασκόπηση στο περιοδικό Carcinogenesis έψαξε βαθιά: ούρα χρηστών, πειράματα σε ζώα και αναλύσεις του αερολύματος. Τα αποτελέσματα; Οι ατμιστές εκτίθενται σε ουσίες που θεωρούνται καρκινογόνες. Στα ούρα τους βρέθηκαν:

• Πτητικές οργανικές ενώσεις (όπως ακρυλαμίδιο).

• Βαρέα μέταλλα (μόλυβδος και κάδμιο).

• Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες.

Ναι, οι ποσότητες είναι χαμηλότερες από αυτές του κανονικού τσιγάρου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι μηδενικές. Οι ουσίες αυτές συνδέονται με βλάβες στο DNA, οξειδωτικό στρες και χρόνια φλεγμονή – δηλαδή το τέλειο «υπόστρωμα» για την ανάπτυξη καρκίνου.

Στόμα και πνεύμονας στο στόχαστρο

Αν και οι μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες λείπουν, έχουν ήδη καταγραφεί μεμονωμένα περιστατικά καρκίνου του στόματος σε ανθρώπους που άτμιζαν για πάνω από μια δεκαετία. Οι ερευνητές πλέον θεωρούν το ηλεκτρονικό τσιγάρο ως έναν πιθανό παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του στόματος και του πνεύμονα.

Μάλιστα, η έρευνα άγγιξε και το άτμισμα κάνναβης, σημειώνοντας ότι εκεί οι ενδείξεις για φλεγμονή και καταστροφή κυττάρων στους βρόγχους είναι ακόμα πιο ανησυχητικές, αν και τα δεδομένα είναι ακόμα λιγότερα.

Γιατί είναι τόσο δύσκολο να βγάλουμε άκρη;

Η επιστήμη δυσκολεύεται να δώσει μια οριστική απάντηση για τρεις βασικούς λόγους:

Χάος στα προϊόντα: Υπάρχουν άπειρες συσκευές και διαφορετικά υγρά. Ο καθένας ατμίζει με τον δικό του τρόπο, άρα η έκθεση στις χημικές ουσίες διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Το φαινόμενο της «διπλής χρήσης»: Οι περισσότεροι ατμιστές είναι (ή ήταν) και καπνιστές. Είναι σχεδόν αδύνατο να βρεις μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που άτμιζαν για 15 χρόνια χωρίς να έχουν ακουμπήσει ποτέ κανονικό τσιγάρο.

Ο χρόνος: Ο καρκίνος δεν εμφανίζεται σε μια νύχτα.

Το συμπέρασμα (για την ώρα)

Ας είμαστε ρεαλιστές:

Το άτμισμα δεν είναι ακίνδυνο. Προκαλεί βλάβες στον οργανισμό σε σύγκριση με το να μην χρησιμοποιείς τίποτα.

Είναι πιθανώς λιγότερο βλαβερό από το παραδοσιακό κάπνισμα για τα περισσότερα νοσήματα.

Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι το «πόσο». Πόσο πιο επικίνδυνο είναι από τον καθαρό αέρα και πόσο πιο «ασφαλές» από το τσιγάρο; Μέχρι να μάθουμε, το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να μην θεωρείς το σύννεφο του ατμού σου… αθώο καπνό.

Δεν είναι λοιπόν περίεργο που τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα υγρά τους αποτελούν το πιο δημοφιλές καπνικό προϊόν μεταξύ παιδιών και εφήβων.

«Αυτά τα προϊόντα δεν απευθύνονται σε μένα ως μεσήλικη γυναίκα», σχολιάζει η Bonnie Halpern-Felsher, PhD, καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Stanford Medicine και διευθύντρια του REACH Lab. «Στοχεύουν ξεκάθαρα τους εφήβους».

Παρότι η χρήση καπνού στους νέους έχει μειωθεί στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την Εθνική Έρευνα Νεανικής Χρήσης Καπνού των CDC, το 8% των μαθητών γυμνασίου και λυκείου δηλώνει ότι κάνει χρήση, με ορισμένες ομάδες να εμφανίζουν ακόμη υψηλότερα ποσοστά. Σχεδόν τα τρία τέταρτα χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα, ενώ περίπου το ένα τέταρτο καταναλώνει νικοτινούχες κάψουλες. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών προτιμά τα αρωματικά προϊόντα.

Αυτό συμβαίνει παρότι η ελάχιστη ηλικία αγοράς καπνικών προϊόντων στις ΗΠΑ αυξήθηκε στα 21 έτη το 2019. Όλες οι αρωματικές εκδοχές; Παραμένουν παράνομες—η FDA δεν έχει εγκρίνει τις πωλήσεις αρωματικών ηλεκτρονικών τσιγάρων, απόφαση που επικύρωσε πρόσφατα και το Ανώτατο Δικαστήριο. Ωστόσο, παραμένουν εύκολα προσβάσιμα στο διαδίκτυο και σε καταστήματα. Στην Καλιφόρνια ισχύει επίσης απαγόρευση αρωματικών προϊόντων καπνού, μετά από σχετική ακρόαση στην οποία κατέθεσε η Halpern-Felsher.

Γιατί οι νέοι στρέφονται στη νικοτίνη;

Η Halpern-Felsher εξηγεί ότι η χρήση νικοτίνης στους νέους οφείλεται σε πολλαπλούς παράγοντες. Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι βιολογικά πιο επιρρεπείς στον εθισμό από τους ενήλικες—κάτι που γνωρίζουν καλά οι καπνοβιομηχανίες και διαμορφώνουν τη διαφήμισή τους ανάλογα. Επιπλέον, επικρατεί η λανθασμένη εντύπωση πως το άτμισμα και οι κάψουλες τύπου Zyn είναι ασφαλή, ενώ στην πραγματικότητα ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.

Παρά τις ενθαρρυντικές τάσεις στις έρευνες, η Halpern-Felsher ανησυχεί ότι δεν αποτυπώνεται πλήρως η πραγματικότητα. Κατά τις επισκέψεις της σε σχολεία των ΗΠΑ για ενημερώσεις σχετικά με την πρόληψη του καπνίσματος—μέρος του προγράμματος Tobacco Prevention Toolkit—ακούει πολύ υψηλότερα ποσοστά χρήσης από δασκάλους και διευθυντές. Η ίδια έχει εντοπίσει σημαντικά μεγαλύτερη διάδοση των ηλεκτρονικών τσιγάρων σε εφήβους και νέους ενήλικες σε σχέση με τα εθνικά στοιχεία.

«Οι εθνικοί δείκτες δείχνουν πρόοδο», σημειώνει. «Όμως οι εκπαιδευτικοί εξακολουθούν να ανησυχούν έντονα για τη χρήση νικοτίνης στους εφήβους».

Τα προγράμματα πρόληψης της Halpern-Felsher έχουν προσεγγίσει πάνω από 3,5 εκατομμύρια νέους. Ζητήσαμε να μας εξηγήσει τι ισχύει για τη χρήση νικοτίνης στους νέους, τους μύθους γύρω από τα αρωματικά προϊόντα και τι πρέπει να γνωρίζουν γονείς και εκπαιδευτικοί για την πρόληψη ή διακοπή της χρήσης.

Μύθοι για την ασφάλεια των εναλλακτικών καπνικών προϊόντων

Όταν πρωτοεμφανίστηκαν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, οι εταιρείες τα διαφήμιζαν ως ασφαλέστερη επιλογή έναντι των παραδοσιακών τσιγάρων ή ως μέσο διακοπής του καπνίσματος. Αν και ο ατμός των e-cigarettes δεν περιέχει όλα τα καρκινογόνα των συμβατικών τσιγάρων, αυτό δεν σημαίνει πως είναι ακίνδυνος. Τα υγρά άτμισης περιλαμβάνουν πολλές άλλες ουσίες—και νέα έρευνα δείχνει ότι προκαλούν σοβαρές βλάβες στους πνεύμονες και την καρδιά, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ακόμη και για κινδύνους εμφάνισης καρκίνου. Δεν γνωρίζουμε ακόμη όλες τις συνέπειες αυτών των ουσιών στον οργανισμό, καθώς πρόκειται για σχετικά νέα προϊόντα.

Επιπλέον, τόσο τα e-cigarettes όσο και οι κάψουλες νικοτίνης περιέχουν πολύ υψηλές δόσεις νικοτίνης, που μπορεί να βλάψουν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο παιδιών και εφήβων σύμφωνα με τα CDC. Ορισμένα προϊόντα περιέχουν διπλάσια ή τριπλάσια ποσότητα νικοτίνης συγκριτικά με ένα πακέτο συμβατικών τσιγάρων. Το υγρό άτμισης έχει σχεδιαστεί ώστε να εισπνέεται ευχάριστα, επιτρέποντας μεγαλύτερη απορρόφηση νικοτίνης απ’ ό,τι το κάπνισμα.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι νέοι δοκιμάζουν πρώτα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή κάψουλες ως είσοδο στον κόσμο του καπνού—όχι ως μέσο διακοπής άλλων μορφών καπνίσματος.

Η εξάπλωση των νικοτινούχων καψουλών τύπου Zyn

Οι κάψουλες νικοτίνης εμφανίστηκαν ξαφνικά και εξαπλώθηκαν γρήγορα στη νεολαία. Αν και η χρήση τους παραμένει σχετικά χαμηλή συνολικά, μια μελέτη έδειξε ότι ο αριθμός χρηστών διπλασιάστηκε μεταξύ 2023 και 2024. Η μάρκα Zyn είναι πλέον η πιο δημοφιλής στους νέους σύμφωνα με τη Halpern-Felsher.

Αυτές οι μικρές λευκές κάψουλες περιέχουν σκόνη με νικοτίνη και αρώματα. Τοποθετούνται ανάμεσα στα χείλη και στα ούλα ώστε η σκόνη να διαλυθεί και να απορροφηθεί η νικοτίνη μέσω του στόματος. Παρόλο που δεν επηρεάζουν άμεσα τους πνεύμονες, κάθε κάψουλα περιέχει τόση ή περισσότερη νικοτίνη από ένα τυπικό τσιγάρο—καθιστώντας τις ιδιαίτερα εθιστικές με αντίστοιχες επιπτώσεις στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο όπως το κάπνισμα ή το άτμισμα.

Η επίδραση της νικοτίνης στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο

Έρευνες δείχνουν ότι η νικοτίνη επηρεάζει διαφορετικά τον εγκέφαλο των νέων συγκριτικά με αυτόν των ενηλίκων. Οι αναπτυσσόμενοι εγκέφαλοι λειτουργούν με τη λογική «use it or lose it»: αν οι νευρώνες που διαθέτουν υποδοχείς νικοτίνης δεν ενεργοποιούνται με τη χρήση καπνού, αποβάλλονται. Αν όμως χρησιμοποιηθεί νικοτίνη πριν την πλήρη ωρίμανση του εγκεφάλου, τότε αυτοί οι νευρώνες διατηρούνται—ενώ μπορεί να αυξηθεί ακόμη και η δραστηριότητα εκείνων που παράγουν ντοπαμίνη (χημική της ευχαρίστησης).

Οι εγκέφαλοι ενηλίκων που ξεκινούν τη χρήση έχουν ήδη αποβάλλει πολλούς σχετικούς νευρώνες κι έτσι είναι λιγότερο ευάλωτοι στον εθισμό. Ένας νεανικός εγκέφαλος εκτίθεται σε κινδύνους όπως προβλήματα μνήμης ή μάθησης που δεν εμφανίζονται απαραίτητα στους ενήλικες.

Η περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τη λήψη αποφάσεων—ο προμετωπιαίος φλοιός—ωριμάζει πλήρως γύρω στα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής. Αυτό καθιστά τους νέους πιο ευάλωτους σε ρίσκα, επιρροές συνομηλίκων αλλά και στις εμπορικές πιέσεις της βιομηχανίας.

Σχεδόν 9 στους 10 ενήλικες καθημερινούς καπνιστές ξεκίνησαν πριν τα 18 έτη, σύμφωνα με τα CDC. Όπως τονίζει η Halpern-Felsher: «Η νικοτίνη αλλάζει κυριολεκτικά τη δομή και χημεία του εγκεφάλου σας. Οι έφηβοι είναι πολύ πιο πιθανό να εθιστούν—και η βιομηχανία το ξέρει καλά».

Πώς μπορούν να αντισταθούν οι νέοι στη χειραγώγηση;

Βασικό στοιχείο της προσέγγισης της Halpern-Felsher στην πρόληψη είναι να βοηθήσει τους μαθητές να αναγνωρίζουν τις παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ της βιομηχανίας καπνού αλλά και των social media influencers (γνωστοί πλέον ως “Zynfluencers” όσον αφορά τις κάψουλες).

Μια θεματική του προγράμματος “You and Me, Together Vape-Free” ονόματι «Don’t Be Played» παρουσιάζει στους μαθητές την ιστορία παραπειστικών μηνυμάτων της βιομηχανίας. Παρά τις συνεχείς δικαστικές εμπλοκές της όλα αυτά τα χρόνια, συνεχίζει να στοχεύει συστηματικά τους νέους μέσα από διαφήμιση και προϊόντα.

«Πρέπει να βοηθήσουμε τους νέους να αντισταθούν», λέει χαρακτηριστικά η Halpern-Felsher. «Τους ρωτάμε: ‘Θα αφήσετε τη βιομηχανία να σας εκμεταλλευτεί;’»

Eνημέρωση αντί τιμωρίας: Η σημασία της εκπαίδευσης

Το παλιό σύνθημα «Just Say No» των δεκαετιών ‘80–’90 αποδείχθηκε αναποτελεσματικό στην αντιμετώπιση χρήσης ουσιών στα σχολεία.

Aντί αυτού, η Halpern-Felsher προτείνει μια νέα προσέγγιση: «just say know». Τα παιδιά θέλουν αντικειμενική ενημέρωση· η εκπαίδευση λειτουργεί καλύτερα από τον στιγματισμό ή την επίκριση. Μαζί με συνεργάτες ανέπτυξε το διαδραστικό πρόγραμμα Healthy Futures ώστε μαθητές που εντοπίζονται να κάνουν χρήση στο σχολείο ή θέλουν βοήθεια για διακοπή να λαμβάνουν υποστήριξη αντί τιμωρίας. Το πρόγραμμα εξηγεί πώς λειτουργεί ο εθισμός στον εγκέφαλο, τις επιπτώσεις της νικοτίνης στο σώμα αλλά κι όσα πραγματικά περιέχει ο ατμός των e-cigarettes.

Kαι οι γονείς όμως χρειάζονται ενημέρωση: πρέπει να ξέρουν πώς μοιάζουν αυτά τα προϊόντα αλλά κυρίως να ακούν τι λένε τα παιδιά τους σχετικά με τη νικοτίνη αντί να περιορίζονται σε γενικές συμβουλές περί πίεσης συνομηλίκων. Πολλά παιδιά χρησιμοποιούν σήμερα τη νικοτίνη ως αυτοθεραπεία για το άγχος—και ίσως χρειάζονται καλύτερους τρόπους διαχείρισης ψυχικής υγείας.

«Η κρίση ψυχικής υγείας είναι πραγματική—γι’ αυτό πρέπει να ανταποκρινόμαστε ουσιαστικά όταν μας εμπιστεύονται ότι κάνουν χρήση», τονίζει η Halpern-Felsher. «Οφείλουμε να ακούμε πραγματικά αυτά που μας λένε οι νέοι αντί να τους κλείνουμε την πόρτα».

Nέα δεδομένα από έρευνες του Stanford Medicine

Tο Stanford Medicine, συνδυάζοντας την Ιατρική Σχολή Stanford με συστήματα υγειονομικής περίθαλψης ενηλίκων/παίδων, αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες της βιοϊατρικής μέσα από συνεργατική έρευνα κι εκπαίδευση προς όφελος των ασθενών. Περισσότερες πληροφορίες στο med.stanford.edu.

Mελέτες του Stanford καταλήγουν ότι απαιτούνται σαφέστερες σημάνσεις στα pods άτμισης ώστε οι νέοι να κατανοούν τι εισπνέουν.

Mετά τις πρόσφατες αποφάσεις πολιτικής της FDA υπέρ περιορισμών στα αρωματικά ηλεκτρονικά τσιγάρα, παρατηρήθηκε αύξηση στα αρωματικά μιας χρήσης προϊόντα μεταξύ των νέων—αναιρώντας έτσι τον σκοπό των μέτρων σύμφωνα με άλλη έρευνα του Stanford.

Tέλος, δημοσιεύσεις στα social media που προωθούν το άτμισμα φαίνεται πως αυξάνουν την πιθανότητα δοκιμής e-cigarettes στους εφήβους σύμφωνα με νέα στοιχεία από το Stanford.

Tο Stanford συμμορφώνεται πλήρως με όλους τους σχετικούς νόμους περί δικαιωμάτων πολιτών χωρίς διακρίσεις ή παράνομες προτιμήσεις.

Ψηφιακή παρέμβαση για την διακοπή του ατμίσματος

Το άτμισμα μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση από τη νικοτίνη, ειδικά σε νεότερα ηλικιακά άτομα, που είναι πιο ευάλωτα. Ειδικότερα, για τους εφήβους που θέλουν να σταματήσουν να ατμίζουν τη νικοτίνη, ένα διαδραστικό πρόγραμμα ανταλλαγής μηνυμάτων κειμένου, στις ΗΠΑ, βρέθηκε ότι είναι αποτελεσματικό στο να τους βοηθήσει να σταματήσουν το κάπνισμα.

Πώς να κόψετε το άτμισμα με ένα μήνυμα – Τι δείχνει μια νέα μελέτη

Το πρόγραμμα –που τηρεί την ανωνυμία των στοιχείων των συμμετεχόντων– ξεκινά με μία ερώτηση και μία προτροπή: «Είστε έτοιμοι να σταματήσετε το άτμισμα; Στείλτε σε μήνυμα, την ημέρα που θέλετε να ξεκινήσετε τη διακοπή, για να λαμβάνετε καθημερινές συμβουλές λίγες εβδομάδες πριν και μετά την ημερομηνία διακοπής του καπνίσματος».

Μεταξύ των εφήβων με ιστορικό ατμίσματος, εκείνοι που συμμετείχαν σε ένα πρώτο στο είδος του πρόγραμμα μηνυμάτων κειμένου που ονομάζεται “This is Quitting” είχαν 35% περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν ότι σταματήσαν το άτμισμα μετά από επτά μήνες σε σύγκριση με τους εφήβους που δεν συμμετείχαν σε το πρόγραμμα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη (7 Αυγούστου) στο ιατρικό περιοδικό JAMA.

Το “This is Quitting” αναπτύχθηκε από την Truth Initiative –τον μεγαλύτερο μη κερδοσκοπικό οργανισμό δημόσιας υγείας της Αμερικής που επικεντρώνεται στον τερματισμό της χρήσης καπνού– ως ένα δωρεάν και ανώνυμο πρόγραμμα ψηφιακής παρέμβασης (ανταλλαγής μηνυμάτων κειμένου) για να βοηθήσει τους νέους να σταματήσουν το άτμισμα. Πριν από αυτή την μελέτη –την οποία χρηματοδότησε η Truth Initiative– δεν υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με το πώς να βοηθηθούν οι έφηβοι να σταματήσουν το άτμισμα, σύμφωνα με τους ερευνητές.

«Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε προγράμματος διακοπής του ατμίσματος για εφήβους. Είναι, επίσης, ένα πρόγραμμα που έχει χρησιμοποιηθεί από περισσότερους από 780.000 νέους σε εθνικό επίπεδο από τότε που ξεκίνησε η Πρωτοβουλία Αλήθειας το 2019», δήλωσε σε ένα email η Δρ. Amanda Graham, επικεφαλής υγείας στο Truth Initiative και κύρια ερευνήτρια της μελέτης.

«Αυτή η μελέτη είναι η πρώτη που δείχνει την αποτελεσματικότητα μιας ψηφιακής παρέμβασης στο να βοηθάει τους νέους να απελευθερωθούν από το ηλεκτρονικό τσιγάρο», είπε. «Η παρέμβαση του γραπτού μηνύματος τους βοήθησε να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση για να ξεπεράσουν τον εθισμό στη νικοτίνη και να μάθουν ισχυρές δεξιότητες αλλαγής συμπεριφοράς που μπορούν να έχουν μαζί τους για τη ζωή τους».

Ηλεκτρονικά τσιγάρα: το συχνότερα χρησιμοποιούμενο προϊόν καπνού μεταξύ των εφήβων

Η National Youth Tobacco Survey 2023, που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), των ΗΠΑ, και την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), διαπίστωσε ότι περίπου 2,1 εκατομμύρια μαθητές γυμνασίου και γυμνασίου ήταν χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου.

Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα

Η νέα μελέτη περιελάμβανε περισσότερους από 1.500 έφηβους στις Ηνωμένες Πολιτείες, ηλικίας 13 έως 17 ετών, που ανέφεραν ότι άτμιζαν τις προηγούμενες 30 ημέρες, με πολλούς από αυτούς —περίπου το 76%— να αναφέρουν ότι ατμίζουν μέσα σε 30 λεπτά από το πρωινό ξύπνημα, δείγμα εξάρτησης από τη νικοτίνη.

Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες στη μελέτη, περίπου το 87%, ανέφεραν ότι είχαν προσπαθήσει να σταματήσουν το κάπνισμα τον προηγούμενο χρόνο και περίπου το 94% ανέφεραν ότι ένιωθαν κάπως ή πολύ εθισμένοι στο άτμισμα.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη (από τον Οκτώβριο του 2021 έως τον Οκτώβριο του 2023), ενημερώθηκαν και ανταποκρίθηκαν μέσω διαφημίσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram, το Facebook και το Snapchat.

Το πρόγραμμα ψηφιακής παρέμβασης This is Quitting περιελάμβανε μηνύματα σχεδιασμένα για την οικοδόμηση αυτοπεποίθησης και δεξιοτήτων για τη διακοπή του καπνίσματος, συμπεριλαμβανομένων γνωσιακών και συμπεριφορικών στρατηγικών αντιμετώπισης, εκπαίδευσης ενσυνειδητότητας, εκπαίδευσης αναπνοής, συμβουλές αυτοφροντίδας, κοινωνική υποστήριξη και πληροφορίες σχετικά με τη διακοπή του καπνίσματος.

Ενδεικτικά, κάποια από τα μηνύματα στο πρόγραμμα ήταν του τύπου: «Το να πίνεις κάτι δροσιστικό, όπως νερό, παγωμένο τσάι, γάλα, ισοτονικά ποτά, μπορεί να βοηθήσει όταν νιώσεις τη λαχτάρα για άτμισμα». «Μπορεί σήμερα να θέλεις να αποφύγεις άτομα, μέρη ή πράγματα που σε παρασύρουν να ατμίσεις». Τα μηνύματα μπορεί να ήταν και συμβουλές από άλλους νέους που επίσης εγκαταλείπουν το κάπνισμα, Σε αυτά, οι συμμετέχοντες έστελναν μία σύντομη απάντηση για το αν κατανοούν το μήνυμα και το θεωρούν βοηθητικό.

Πέρα από τα πρώτα θετικά συμπεράσματα του προγράμματος ψηφιακής παρέμβασης “This is Quitting”, σε παγκόσμιο επίπεδο, για να περιοριστεί η εξάπλωση του ατμίσματος στους νέους, χρειάζονται συντονισμένες προσπάθειες από κυβερνήσεις, σχολεία και γονείς. Η εκπαίδευση για τους κινδύνους του ατμίσματος, η ρύθμιση της διαφήμισης και η απαγόρευση της πώλησης σε ανηλίκους είναι μερικά από τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν.

Το άτμισμα στους νέους αποτελεί ένα ανησυχητικό φαινόμενο, και είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τους κινδύνους του ώστε να μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά.

*https://jamanetwork.com/journals