Η Έμμα Ντάντε (Παλέρμο, 1967) αποφοίτησε το 1990 από την Accademia Nazionale d’Arte Drammatica Silvio D’Amico στη Ρώμη. Το 1999, ίδρυσε τη θεατρική ομάδα Sud Costa Occidentale στο Παλέρμο, με την οποία απέσπασε το βραβείο Scenario 2001 για το έργο mPalermu και το βραβείο Ubu 2002 για το καλύτερο νέο ιταλικό θεατρικό έργο.

Το 2003, κέρδισε ξανά το βραβείο Ubu για το Carnezzeria, ενώ το 2004 τιμήθηκε με το βραβείο “Gassman” για καλύτερη Ιταλίδα σκηνοθέτρια και με το βραβείο της κριτικής για συγγραφή και σκηνοθεσία. Η θεατρική της εμπειρία μεταφέρθηκε και στη λογοτεχνία με το Carnezzeria. Trilogia della famiglia siciliana (Fazi, 2007), με πρόλογο του Andrea Camilleri.

Το 2004, παρουσίασε στη Biennale Teatro στη Βενετία το La scimia, βασισμένο στη νουβέλα Le due zittelle του Tommaso Landolfi. Το πρώτο της μυθιστόρημα, Via Castellana Bandiera (Rizzoli 2008), απέσπασε τα βραβεία Vittorini και Super Vittorini 2009 και αργότερα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, όπου έκανε πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα του 70ού Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, χαρίζοντας στην Elena Cotta την Coppa Volpi για Α’ Γυναικείο Ρόλο.

Από το 2000 έως το 2011, παρουσίασε στην Ιταλία και διεθνώς τα έργα: mPalermu, Carnezzeria, Vita mia, Mishelle di Sant’Oliva, Medea, Il festino, Cani di bancata, Le pulle και La trilogia degli occhiali.

Διεθνείς διακρίσεις και σκηνοθεσία όπερας

Το 2009 τιμήθηκε με το βραβείο Sinopoli για τον πολιτισμό και άνοιξε τη σεζόν στη La Scala ως σκηνοθέτις της Carmen του Bizet υπό τη διεύθυνση του Daniel Barenboim. Ακολούθησαν σκηνοθεσίες όπερας όπως La muta di Portici του Auber στην Opéra Comique στο Παρίσι (2012) και αργότερα στο Teatro Petruzzelli στο Μπάρι (2013), κερδίζοντας το βραβείο Abbiati (2014). Επίσης ανέλαβε τις παραγωγές Feuersnot του Strauss (Teatro Massimo, 2014), Gisela! του Henze (Teatro Massimo, 2015), La Cenerentola του Rossini (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2016), Macbeth του Verdi (Teatro Massimo, 2017), La voix humaine του Poulenc και Cavalleria Rusticana του Mascagni (Teatro Comunale di Bologna, 2017), The Fiery Angel του Prokofiev (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2019), La Bohème (Teatro San Carlo, 2021), I vespri siciliani του Verdi (Teatro Massimo, 2022), Les dialogues des Carmélites του Poulenc (Teatro dell’Opera στη Ρώμη, 2022) και Rusalka του Dvořák (Teatro alla Scala, 2023).

Το έργο Le Sorelle Macaluso που παρουσιάστηκε το 2014, τιμήθηκε με τα βραβεία Le Maschere για καλύτερη παράσταση, Critics’ Award και δύο Ubu Prizes για σκηνοθεσία και παράσταση. Το 2020, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και έκανε πρεμιέρα στο 77ο Φεστιβάλ Βενετίας κερδίζοντας το Pasinetti Prize για καλύτερη ταινία και την Coppa Volpi για Α’ Γυναικείο Ρόλο στο σύνολο του καστ.

Το 2014, ανέλαβε καλλιτεχνική διεύθυνση στον κύκλο κλασικού θεάτρου Teatro Olimpico στη Βιτσέντσα. Υπήρξε επίσης βασική σκηνοθέτις στο Teatro Biondo καθώς και στη “Σχολή Παραστατικών Τεχνών” που ιδρύθηκε στο θέατρο της Παλέρμο. Την ίδια χρονιά απέσπασε τα βραβεία De Sica για θέατρο και Ipazia για γυναικεία αριστεία.

Νέα έργα και διεθνής παρουσία

Το 2017, παρουσίασε τα Bestie di scena στο Teatro Strehler στο Μιλάνο και La scortecata στο Festival of the Two Worlds στο Σπολέτο. Στο Teatro Greco στις Συρακούσες ανέβασε τον Ηρακλή του Ευριπίδη (2018) ενώ στο La Colline Théâtre National στο Παρίσι παρουσίασε το Fable pour un adieu εμπνευσμένο από τη Μικρή Γοργόνα (2019). Το 2020, η Misericordia έκανε πρεμιέρα στο Piccolo Teatro Grassi στο Μιλάνο κι αργότερα μεταφέρθηκε σε ομώνυμη ταινία που παρουσιάστηκε στο 18ο Rome Film Fest (2023). Το 2025, ανέβασε το L’angelo del focolare στο Piccolo Teatro Grassi. Αυτή την περίοδο σκηνοθετεί τις Les femmes savantes του Molière στην Comédie Française στο Παρίσι.

Ο Μάριο Μπανούσι (Αθήνα, 1998) είναι πολυβραβευμένος θεατρικός σκηνοθέτης με διεθνή παρουσία σε πόλεις όπως Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Βερολίνο, Μιλάνο, Βιέννη, Μόντρεαλ και Ταϊπέι. Η καλλιτεχνική του γραφή κινείται ανάμεσα στην οικειότητα και τον μύθο, τη μνήμη και την οικογένεια — πάντα μέσα από μια έντονα οπτική και μη λεκτική θεατρική γλώσσα.

Γεννημένος στην Ελλάδα, μεγάλωσε στην Αλβανία μέχρι τα έξι χρόνια κι επέστρεψε έπειτα στην Ελλάδα. Οι εμπειρίες ξεριζωμού αλλά κι οι οικογενειακές αφηγήσεις διαμορφώνουν τον ιδιαίτερο οπτικό του κόσμο. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από οπτική ποίηση κι έντονη συναισθηματική δύναμη χωρίς λόγια — προσκαλώντας το κοινό σε μια αισθητηριακή εμπειρία πέρα από τα συμβατικά όρια του θεάτρου.

Αναγνώριση στην Ελλάδα και διεθνώς

Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών αποφοιτώντας το 2020. Την ίδια χρονιά σκηνοθέτησε τη μικρού μήκους ταινία Pranvera που επιλέχθηκε για το Tirana International Film Festival. Το θεατρικό ντεμπούτο του με τη Ragada πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας — εκτός συμβατικών θεατρικών πλαισίων.

Το 2023, έκανε πρεμιέρα η παράσταση Goodbye, Lindita στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Το έργο γνώρισε μεγάλη ανταπόκριση από κοινό κι ειδικούς — οδηγώντας σε sold out παραστάσεις αλλά κι επίσημες προσκλήσεις από μεγάλα διεθνή φεστιβάλ όπως Vienna Festival, International Theatre Amsterdam, Adelaide Festival και BITEF Βελιγραδίου όπου απέσπασε τα βραβεία Jovan Ćirilov Special Award και Politika Award for Best Director.

Η επόμενη δουλειά του Taverna Miresia – Mario Bella Anastasia παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου κι έχει περιοδεύσει σε Λονδίνο, Μόντρεαλ και Ταϊπέι. Μαζί με τις προηγούμενες δημιουργίες σχηματίζουν την τριλογία Romance Familiare — έναν κύκλο που εξερευνά τη μνήμη της οικογένειας μέσω οπτικής αφήγησης χωρίς λόγια.

Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί στους The New York Times και BBC ενώ έχουν σχολιαστεί από The Guardian, Le Monde και Libération — στοιχείο που αποδεικνύει τη διεθνή αναγνώριση που λαμβάνει η δουλειά του.

MAMI: Η νέα διεθνής συμπαραγωγή

Η πιο πρόσφατη παραγωγή MAMI αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή με σημαντικά ευρωπαϊκά φεστιβάλ κι οργανισμούς.

Η πρεμιέρα έγινε το 2025 στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση ενώ παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο Φεστιβάλ της Αβινιόν αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές για τη συναισθηματική ακρίβεια κι οπτική αρτιότητα της παράστασης. Το ίδιο έτος ο Μάριο Μπανούσι τιμήθηκε με το New Theatre Artist Award από την Ελληνική Ένωση Θεατρικών Κριτικών.

Ωστόσο, ήταν το “The Room Next Door” του Pedro Almodóvar που έφερε στο σπίτι τον πολυπόθητο Χρυσό Λέοντα, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που ο σκηνοθέτης κέρδισε ένα κορυφαίο βραβείο σε οποιοδήποτε μεγάλο φεστιβάλ σε όλη την καριέρα του.

Ο Brady Corbet επέστρεψε στο Palazzo del Cinema με το τετράωρο έπος του “The Brutalist”, το οποίο προβλήθηκε και δέχτηκε μια ενθουσιώδη υποδοχή για να δώσει στον σκηνοθέτη το Ασημένιο Λιοντάρι, ενώ το σίκουελ της DC των Todd Phillips και Joaquin Phoenix, “Joker: Folie à Deux”, αποδείχθηκε αμφιλεγόμενο μεταξύ των κριτικών που δέχτηκε.

Το κορυφαίο βραβείο φέτος δόθηκε απο την πρόεδρο της κριτικής επιτροπής Isabelle Huppert. Μαζί της ήταν ο βραβευμένος με το Ασημένιο Λιοντάρι σκηνοθέτης James Gray, ο οποίος είχε προηγουμένως υπηρετήσει στην κριτική επιτροπή μαζί με την Huppert στο Φεστιβάλ Καννών το 2009. Στην κριτική επιτροπή ήταν επίσης ο Βρετανός σκηνοθέτης Andrew Haigh, η περσινή βραβευμένη με Ειδικό Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Agniezka Holland, ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης και προγραμματιστής Kleber Mendonça Filho, ο υποψήφιος για Όσκαρ και βραβευμένος με Σεζάρ Abderrahmane Sissako, ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης του “Cinema Paradiso” Germannatore Giuseppe, η Γερμανίδα σκηνοθέτιδα Julia von Heinz και η Κινέζα ηθοποιός Zhang Ziyi της ταινίας «Απομνημονεύματα μιας Γκέισας».

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της επιτροπής Isabelle Huppert εμφανίστηκε σχεδόν σε κάθε κόκκινο χαλί, υποστηρίζοντας κάθε ταινία που προβαλλόταν στο διαγωνισμό. Μια άλλη ξεχωριστή παρουσία σε όλο το φεστιβάλ ήταν η ηθοποιός του “Bones and All” Taylor Russell, η οποία συμμετέχει στην κριτική επιτροπή που αποφασίζει για το βραβείο Luigi De Laurentiis για τo Debut film. Εθεάθησαν και οι δύο στις πρεμιέρες της ταινίας “The Room Next Door” του Almodóvar και “Maria” του Pablo Larraín, δύο ταινιών που ξεσήκωσαν ευχάριστα το Sala Grande, ειδικά όσον αφορά τις ερμηνείες τους από την Tilda Swinton, την Julianne Moore και την Angelina Jolie.

Το βιογραφικό δράμα του Walter Salles “I’m Still Here” αποκάλυψε επίσης μια καθηλωτική στροφή από τη Ferranda Torres και πιθανότατα θα καταλήξει να είναι η συμμετοχή της Βραζιλίας στα Όσκαρ.

Αναλυτικά τα βραβεία του Φεστιβάλ Βενετίας:

Χρυσός Λέοντας: “The Room Next Door” (Pedro Almodóvar)

Αργυρός Λέοντας – Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής: “Vermiglio” (Maura Delpero)

Αργυρός Λέοντας Καλύτερου Σκηνοθέτη: Brady Corbet, “The Brutalist”

Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής: “April” (Déa Kulumbegashvili)

Βραβείο Σεναρίου : Murilo Hauser and Heitor Lorega, “I’m Still Here”

Καλύτερη Ηθοποιός: Nicole Kidman, “Babygirl”

Καλύτερος Ηθοποιός: Vincent Lindon, “The Quiet Son”

Marcello Mastroianni Βραβείο Καλύτερου Νέου Ηθοποιού: Paul Kirscher, “And Their Children After Them”

Ορίζοντες

Καλύτερη Ταινία: “The New Year that Never Came” (Bodgan Muresanu)

Καλύτερος Σκηνοθέτης: Sarah Friedland, “Familiar Touch”

Ειδικό Βραβείο Επιτροπής: “One of Those Days When Hemme Dies” (Murat Firatoğlu)

Καλύτερη Ηθοποιός: Kathleen Chalfant, “Familiar Touch”

Καλύτερος Ηθοποιός: Francesco Gheghi, “Familia”

Καλύτερο Σενάριο: “Happy Holidays” (Scandar Copti)

Καλύτερη Ταινία Μικρού Μήκους: “Who Loves the Sun” (Arshia Shakiba)

Βραβείο Καλύτερης Πρώτης Ταινίας Lion of the Future: “Familiar Touch” (Sarah Friedland)

Ορίζοντες Extra Βραβείο Κοινού: “Shahed (The Witness)” (Nader Saeivar)

Venice Classics – Καλύτερο Ντοκιμαντέρ: “Chain Reactions” (Alexandre O. Phillipe)

Venice Classics – Best Restored Film: “Ecce Bombo” (Nanni Moretti)

Venice Immersive Grand Prize: “Ito Meikū” (Boris Labbé)

Venice Immersive Achievement Prize: “Impulse, Playing with Reality” (Barry Gene Murphy, May Abdalla)

Venice Immersive Special Jury Prize: “Oto’s Planet” (Gwenael François)

Πηγή: IndieWire