Από κοινού με έξι σημαντικούς ηθοποιούς – τη βραβευμένη Juliette Binoche, τη Violette Chauveau, τη Δανάη Επιθυμιάδη, τη Daria Pisareva, τη Leora Rivlin και τον Emmanuel Schwartz– φέρνουν στη σκηνή του Αργολικού θεάτρου ένα έργο που επιχειρεί να αναμετρηθεί με τη σκοτεινή ρίζα της βίας, αναζητώντας την καταγωγή της στον μυθολογικό πυρήνα της Ευρώπης. Η παράσταση είναι μια συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το La Colline – théâtre national και υλοποιείται με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Σε ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα του φετινού Κύκλου Contemporary Ancients ο οποίος περιλαμβάνει παραστάσεις εμπνευσμένες από την αρχαία ελληνική γραμματεία, δοσμένα με σύγχρονη ματιά. Ο Όρκος της Ευρώπης πραγματεύεται θέματα όπως ο διχασμός, η οικογενειακή ιστορία, ο ξεριζωμός και η αναζήτηση κάθαρσης, αντλώντας έμπνευση από την αρχαία τραγωδία.

«Όταν έλαβα την πρόταση από την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, πλημμύρισαν το μυαλό μου εικόνες: το καλοκαίρι, ο ελληνικός ουρανός, οι φίλοι. Η σκέψη να δημιουργήσω θέατρο σε έναν τόσο ιστορικό χώρο, μαζί με ανθρώπους που αγαπώ, μου φάνηκε σαν ένα καθαρό δώρο — μια πρόταση που δεν μπορούσα να αρνηθώ», θυμάται ο Λιβανοκαναδός δημιουργός Ουαζντί Μουαουάντ, αναφερόμενος στη γέννηση της παράστασης Ο Όρκος της Ευρώπης. «Ο συνδυασμός όλων αυτών — τα συμβολικά, αισθητηριακά και συναισθηματικά στοιχεία κάτω από τον ουρανό της Επιδαύρου — με συγκλονίζει. Η δυνατότητα να δημιουργήσω σε αυτόν τον χώρο είναι μια ανεπανάληπτη ευκαιρία», πρόσθεσε, ενώ μάλιστα η παράσταση συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του στο θέατρο La Colline.

Η ιστορία του Όρκου της Ευρώπης

Σε ηλικία οκτώ ετών, ένα μικρό κορίτσι γίνεται –άθελα του– μάρτυρας της σφαγής ενός πληθυσμού. Το έγκλημα διαπράττεται από τους δικούς της ανθρώπους και –εν αγνοία της και πέρα από την κατανόησή της– στέκεται συνένοχη. Σχεδόν ογδόντα χρόνια αργότερα, μια έρευνα ξανανοίγει τα τραύματα του παρελθόντος. Αναζητούνται μάρτυρες και οι όποιες σιωπές αμφισβητούνται. Τώρα, καλείται πλέον να μιλήσει. Πώς όμως κάποιος αντικρίζει αυτό που έχει θαφτεί βαθιά μέσα του; Πώς κάποιος αντιμετωπίζει εκείνο που ποτέ δεν κατονομάστηκε;

Ο Όρκος της Ευρώπης βουτάει βαθιά μέσα στη μνήμη ενός εγκλήματος, στο άχθος της σιωπής και στον τρόπο με τον οποίο το τραύμα μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά. Με το νέο του έργο που δημιουργείται στην Επίδαυρο, ο Μουαουάντ διευρύνει την εξερεύνησή του πάνω στην κληροδοτημένη βία και σε ένα θέατρο που γίνεται συνάμα τόπος συλλογισμού και ίασης.

Μιλώντας για τη σύλληψη του έργου, ο δημιουργός εξήγησε: «Αυτό που θα ήθελα να πω είναι πως, είτε το δούμε ως μύθο είτε ως παραμορφωμένο είδωλο μιας αληθινής ιστορίας, η αρπαγή της Ευρώπης αποτελεί την πρώτη μεγάλη σφαγή, την αρχική βία. Μια γυναίκα αρπάζεται και μεταφέρεται αλλού, και πάνω σ’ αυτήν την αρπαγή θεμελιώνεται ένας ολόκληρος πολιτισμός. Από αυτή την πράξη ξετυλίγεται ένα νήμα βίας — ένα νήμα που διαχρονικά απλώνεται πάνω στα σώματα των γυναικών. Κι αυτό το νήμα ήθελα να αγγίξω και να μιλήσω γι’ αυτό· όχι μέσα από τη λογική της εξιστόρησης, αλλά μέσω της μετάδοσης μιας εμπειρίας. Γιατί, από γενιά σε γενιά, δεν φτάνει πάντα η αφήγηση — πολλές φορές το μόνο που περνά είναι το τραύμα, η σιωπή του, το άρρητο. Ένα βάρος που κληροδοτείται όχι με λέξεις, αλλά με βλέμματα, σκιές και σώματα που κουβαλούν μνήμη χωρίς να την εκφέρουν.

Αυτή την αίσθηση προσπάθησα να αποτυπώσω στο έργο, και την κουβαλώ μέσα στη διαδικασία της παράστασης. Δεν υπάρχει παραδοσιακή δομή — δεν υπάρχει αρχή, μέση και τέλος — αλλά ένα παζλ, ένα σύνολο εικόνων, φωνών, σιωπών και σπασμένων κομματιών, που μπορούν να κλειδώσουν αναπάντεχα μεταξύ τους. Κάθε σκηνή μπορεί να σταθεί αυτόνομα ή να αναζητήσει τη θέση της μέσα στην αφήγηση, αν τελικά υπάρξει αφήγηση» σχολίασε μιλώντας για την παράσταση.

«Για μένα, ο Ουαζντί είναι πολύ κοντά στο πνεύμα του Σοφοκλή» έχει σχολιάσει η Juliette Binoche αναφερόμενη στον συγγραφέα και σκηνοθέτη του Όρκου της Ευρώπης. «Δεν μπορώ να αποκαλύψω πολλά, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως αυτό που ζούμε είναι ένα μοναδικό ταξίδι. Το έργο συνεχίζει να γράφεται και εμείς, οι ηθοποιοί, είμαστε μέρος αυτής της δημιουργικής ροής, σαν να υφαίνουμε μαζί μια ιστορία που μεγαλώνει και αλλάζει».

Ουαζντί Μουαουάντ

Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός Ουαζντί Μουαουάντ, καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία χρόνια του Théâtre National de la Colline, έγινε γνωστός στην Ελλάδα κυρίως ως ο σεναριογράφος του υποψήφιου για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας Μέσα από τις φλόγες (σκην. Denis Villeneuve, 2010), που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του Πυρκαγιές (Incendies).Το σκοτεινό αυτό οδοιπορικό στον Λίβανο του εμφυλίου, που ξετυλίγεται μέσα από μια τραυματική οικογενειακή ιστορία, έχει στη ρίζα του μια βαθιά σύνδεση με την αρχαία τραγωδία, η οποία αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης του Μουαουάντ: ο διχασμός στην καρδιά της οικογένειας, η πάλη των δύο φύλων, ο ξεριζωμός, η ολέθρια κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς στις επόμενες και η αναζήτηση κάθαρσης είναι θέματα που επανέρχονται στα θεατρικά του έργα, τα περισσότερα σε διάλογο με ήρωες του Αρχαίου Δράματος.

Θέατρο πολιτικό σε συνομιλία με τη σύγχρονη ιστορία, εμβαθύνει ταυτόχρονα στον Μύθο επιδιώκοντας να αναδείξει τις αρχετυπικές διαστάσεις της ανθρώπινης περιπέτειας, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Από την άλλη, εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας πέρα από φυλετικά, θρησκευτικά, οικογενειακά όρια, και ο φωτισμός των προσώπων μ’ έναν έντονα λυρικό λόγο προσδιορίζει μια ιδιαίτερα σύγχρονη προσέγγιση, όπως το είδαμε και στο τελευταίο του έργο Όλοι εμείς πουλιά, που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο πέρσι. Το 2011, παρουσίασε στο Ηρώδειο τον κύκλο Γυναίκες, σπονδυλωτή σκηνοθεσία των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη, Ηλέκτρα και Τραχίνιαι, με γαλλοκαναδικό θίασο σε μια διεθνή συμπαραγωγή.

Μέγας Δωρητής Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Ως Μέγας Δωρητής του Επετειακού Προγράμματος στην Επίδαυρο, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στηρίζει την παραγωγή τεσσάρων κορυφαίων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων που σχεδιάστηκαν με αφορμή την επέτειο των 70 χρόνων του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: τις θεατρικές παραστάσεις Αντιγόνη (27, 28 και 29 Ιουνίου), Οιδίπους. Η ιστορία μιας μεταμόρφωσης από το σκοτάδι στο φως (25 και 26 Ιουλίου), Ο Όρκος της Ευρώπης (1 και 2 Αυγούστου) και τη συναυλία της ορχήστρας Utopia σε έργα Γκούσταφ Μάλερ με μαέστρο τον Θεόδωρο Κουρεντζή (19 Ιουλίου).

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Wajdi Mouawad
Βοηθός σκηνοθέτη: Cyril Anrep
Δραματουργία: Charlotte Farcet
Σκηνικά: Emmanuel Clolus
Σχεδιασμός φωτισμού: Laurent Schneegans
Σχεδιασμός ήχου: Annabelle Maillard
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης
Κοστούμια: Isabelle Flosi
Μακιγιάζ – Κομμώσεις: Cécile Kretschmar
Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Βασίλης Δογάνης
Αγγλικοί υπέρτιτλοι: Linda Gaboriau

Παίζουν: Juliette Binoche,Violette Chauveau, Δανάη Επιθυμιάδη, Daria Pisareva, Leora Rivlin, Emmanuel Schwartz

Συμμετέχει η Adèle Réto-Lefort

Πληροφορίες

Ο όρκος της Ευρώπης / Le Serment d’Europe
Ουαζντί Μουαουάντ
1 και 2 Αυγούστου 2025 στις 21:00
Γλώσσα: Γαλλικά

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

*Η παράσταση περιέχει περιγραφές βίας που μπορεί να ενοχλήσουν και συστήνεται για θεατές άνω των 16 ετών.

Με το βλέμμα στραμμένο στην παγκόσμια πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, οι συντελεστές της πολυαναμενόμενης παράστασης «Ο Όρκος της Ευρώπης», με την υπογραφή του Ουαζντί Μουαουάντ, συναντήθηκαν διαδικτυακά με εκπροσώπους του ελληνικού Τύπου στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος.

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή την επερχόμενη παρουσίαση της διεθνούς συμπαραγωγής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Théâtre National de La Colline, η οποία υλοποιείται με τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Το έργο, σε ανάθεση του Φεστιβάλ, είναι ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα του φετινού Κύκλου “Contemporary Ancients” και ανεβαίνει για πρώτη φορά παγκοσμίως 1 και 2 Αυγούστου, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του διεθνούς φήμης συγγραφέα και δημιουργού Ουαζντί Μουαουάντ, έξι σημαντικοί ηθοποιοί από διαφορετικές γωνιές του κόσμου – η βραβευμένη Juliette Binoche, η Violette Chauveau, η Δανάη Επιθυμιάδη, η Daria Pisareva, η Leora Rivlin και ο Emmanuel Schwartz – μοιράστηκαν τις σκέψεις και τα βιώματά τους από τη συμμετοχή τους στη δημιουργική διαδικασία. Παρότι η πρόβα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, η συζήτηση αποκάλυψε το βάθος ενός έργου που επιχειρεί να αναμετρηθεί με τη σκοτεινή ρίζα της βίας, αναζητώντας την καταγωγή της στον μυθολογικό πυρήνα της Ευρώπης.

Ο Λιβανοκαναδός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός Ουαζντί Μουαουάντ, καλλιτεχνικός διευθυντής τα τελευταία χρόνια του Théâtre National de la Colline, έγινε γνωστός στην Ελλάδα κυρίως ως ο σεναριογράφος του υποψήφιου για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας «Μέσα από τις φλόγες» (σκην. Denis Villeneuve, 2010), που βασίστηκε στο θεατρικό έργο του «Πυρκαγιές» (Incendies).

Το σκοτεινό αυτό οδοιπορικό στον Λίβανο του εμφυλίου, που ξετυλίγεται μέσα από μια τραυματική οικογενειακή ιστορία, έχει στη ρίζα του μια βαθιά σύνδεση με την αρχαία τραγωδία, η οποία αποτελεί την κυριότερη πηγή έμπνευσης του Μουαουάντ: ο διχασμός στην καρδιά της οικογένειας, η πάλη των δύο φύλων, ο ξεριζωμός, η ολέθρια κληρονομιά της προηγούμενης γενιάς στις επόμενες και η αναζήτηση κάθαρσης είναι θέματα που επανέρχονται στα θεατρικά του έργα, τα περισσότερα σε διάλογο με ήρωες του Αρχαίου Δράματος.

Θέατρο πολιτικό σε συνομιλία με τη σύγχρονη ιστορία, εμβαθύνει ταυτόχρονα στον Μύθο επιδιώκοντας να αναδείξει τις αρχετυπικές διαστάσεις της ανθρώπινης περιπέτειας, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Από την άλλη, εστιάζει στην αναζήτηση ταυτότητας πέρα από φυλετικά, θρησκευτικά, οικογενειακά όρια, και ο φωτισμός των προσώπων μ’ έναν έντονα λυρικό λόγο προσδιορίζει μια ιδιαίτερα σύγχρονη προσέγγιση, όπως το είδαμε και στο τελευταίο του έργο «Όλοι εμείς πουλιά», που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο πέρσι.

Ο Μουαουάντ είχε έρθει στο Ηρώδειο το 2011 με τον κύκλο «Γυναίκες», σπονδυλωτή σκηνοθεσία των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη, Ηλέκτρα και Τραχίνιαι, με γαλλοκαναδικό θίασο σε μια διεθνή συμπαραγωγή.

Από τους πλέον ενδιαφέροντες σύγχρονους δραματουργούς διεθνώς, επανέρχεται φέτος στο Φεστιβάλ, πρώτη φορά όμως στην Επίδαυρο, με ένα νέο έργο εμπνευσμένο από αρχαίες ηρωίδες που γράφει με δική μας ανάθεση στο πλαίσιο του Κύκλου “Contemporary Ancients”. Θα το παρουσιάσει το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου μ’ έναν πολυεθνικό θίασο σε μια πολύγλωσση παράσταση, διεθνή συμπαραγωγή και από τα highlights του καλοκαιριού.

«Όταν έλαβα την πρόταση από την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, πλημμύρισαν το μυαλό μου εικόνες: το καλοκαίρι, ο ελληνικός ουρανός, οι φίλοι. Η σκέψη να δημιουργήσω θέατρο σε έναν τόσο ιστορικό χώρο, μαζί με ανθρώπους που αγαπώ, μου φάνηκε σαν ένα καθαρό δώρο — μια πρόταση που δεν μπορούσα να αρνηθώ», θυμάται ο Λιβανοκαναδός δημιουργός Ουαζντί Μουαουάντ, αναφερόμενος στη γέννηση της παράστασης «Ο Όρκος της Ευρώπης». «Ο συνδυασμός όλων αυτών — τα συμβολικά, αισθητηριακά και συναισθηματικά στοιχεία κάτω από τον ουρανό της Επιδαύρου — με συγκλονίζει. Η δυνατότητα να δημιουργήσω σε αυτόν τον χώρο είναι μια ανεπανάληπτη ευκαιρία», πρόσθεσε, ενώ μάλιστα η παράσταση συμπίπτει με την ολοκλήρωση της θητείας του στο θέατρο La Colline.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λέξη «φίλοι»: «Για μένα, όλοι οι ηθοποιοί που συνεργαζόμαστε σ’ αυτή την παράσταση είναι αγαπημένοι φίλοι. Είναι άνθρωποι που μιλούν διαφορετικές γλώσσες και προέρχονται από ποικίλους πολιτισμούς. Αν δεν είχα αναγκαστεί να φύγω εξόριστος από τη χώρα μου, δεν θα τους είχα γνωρίσει ποτέ. Μέσα από αυτή την απώλεια, όμως, προέκυψε κάτι βαθιά ανθρώπινο: μια μίξη, ένα νέο μωσαϊκό φιλίας — μια νέα οικογένεια από εκείνους που γνωρίζουν τι σημαίνει να χάνεις το έδαφος κάτω από τα πόδια σου και να προσπαθείς να ριζώσεις σε έναν άλλο τόπο».

Η ιστορία του Όρκου της Ευρώπης

Σε ηλικία οκτώ ετών, ένα μικρό κορίτσι γίνεται –άθελα του– μάρτυρας της σφαγής ενός πληθυσμού. Το έγκλημα διαπράττεται από τους δικούς της ανθρώπους και –εν αγνοία της και πέρα από την κατανόησή της– στέκεται συνένοχη. Σχεδόν ογδόντα χρόνια αργότερα, μια έρευνα ξανανοίγει τα τραύματα του παρελθόντος. Αναζητούνται μάρτυρες και οι όποιες σιωπές αμφισβητούνται. Τώρα, καλείται πλέον να μιλήσει. Πώς όμως κάποιος αντικρίζει αυτό που έχει θαφτεί βαθιά μέσα του; Πώς κάποιος αντιμετωπίζει εκείνο που ποτέ δεν κατονομάστηκε;

Ο όρκος της Ευρώπης βουτάει βαθιά μέσα στη μνήμη ενός εγκλήματος, στο άχθος της σιωπής και στον τρόπο με τον οποίο το τραύμα μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά. Με το νέο του έργο που δημιουργείται στην Επίδαυρο, ο Μουαουάντ διευρύνει την εξερεύνησή του πάνω στην κληροδοτημένη βία και σε ένα θέατρο που γίνεται συνάμα τόπος συλλογισμού και ίασης.

Μιλώντας για τη σύλληψη του έργου, ο δημιουργός εξήγησε: «Αυτό που θα ήθελα να πω είναι πως, είτε το δούμε ως μύθο είτε ως παραμορφωμένο είδωλο μιας αληθινής ιστορίας, η αρπαγή της Ευρώπης αποτελεί την πρώτη μεγάλη σφαγή, την αρχική βία. Μια γυναίκα αρπάζεται και μεταφέρεται αλλού, και πάνω σ’ αυτήν την αρπαγή θεμελιώνεται ένας ολόκληρος πολιτισμός. Από αυτή την πράξη ξετυλίγεται ένα νήμα βίας — ένα νήμα που διαχρονικά απλώνεται πάνω στα σώματα των γυναικών. Κι αυτό το νήμα ήθελα να αγγίξω και να μιλήσω γι’ αυτό· όχι μέσα από τη λογική της εξιστόρησης, αλλά μέσω της μετάδοσης μιας εμπειρίας. Γιατί, από γενιά σε γενιά, δεν φτάνει πάντα η αφήγηση — πολλές φορές το μόνο που περνά είναι το τραύμα, η σιωπή του, το άρρητο. Ένα βάρος που κληροδοτείται όχι με λέξεις, αλλά με βλέμματα, σκιές και σώματα που κουβαλούν μνήμη χωρίς να την εκφέρουν.

Αυτή την αίσθηση προσπάθησα να αποτυπώσω στο έργο, και την κουβαλώ μέσα στη διαδικασία της παράστασης. Δεν υπάρχει παραδοσιακή δομή — δεν υπάρχει αρχή, μέση και τέλος — αλλά ένα παζλ, ένα σύνολο εικόνων, φωνών, σιωπών και σπασμένων κομματιών, που μπορούν να κλειδώσουν αναπάντεχα μεταξύ τους. Κάθε σκηνή μπορεί να σταθεί αυτόνομα ή να αναζητήσει τη θέση της μέσα στην αφήγηση, αν τελικά υπάρξει αφήγηση» σχολίασε μιλώντας για την παράσταση.

Με τα λόγια των ηθοποιών

«Για μένα, ο Ουαζντί είναι πολύ κοντά στο πνεύμα του Σοφοκλή» σχολίασε η Juliette Binoche αναφερόμενη στον συγγραφέα και σκηνοθέτη του Όρκου της Ευρώπης. «Δεν μπορώ να αποκαλύψω πολλά, το μόνο που μπορώ να πω είναι πως αυτό που ζούμε είναι ένα μοναδικό ταξίδι. Το έργο συνεχίζει να γράφεται και εμείς, οι ηθοποιοί, είμαστε μέρος αυτής της δημιουργικής ροής, σαν να υφαίνουμε μαζί μια ιστορία που μεγαλώνει και αλλάζει». «Είναι πραγματικά συγκλονιστικό να παίζεις στην Επίδαυρο — έναν τόπο φορτισμένο με ιστορία, μύθους και φως. Ένα ταξίδι που δεν είναι μόνο θεατρικό, αλλά και βαθιά προσωπικό. Είμαστε γεμάτοι χαρά και ευγνωμοσύνη που συμμετέχουμε σε αυτή τη διαδρομή», συμπλήρωσε αναφερόμενη στο Αργολικό Θέατρο.

Ο Emmanuel Schwartz, ερμηνεύει έναν δύσκολο ρόλο, έναν άντρα που έχει δολοφονήσει μια γυναίκα. «Είναι ένας ρόλος που με φέρνει στα άκρα μου αλλά ακόμη στήνουμε τον χαρακτήρα και τις σκηνές. Προσπαθεί να βρει μέσα του την απάντηση γιατί προχώρησε σε αυτή τη φρικτά βίαιη πράξη. Είναι ένα χτίσιμο αργό, επώδυνο, αλλά αναγκαίο» είπε ο Καναδός ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας.

Η Γαλλο-καναδή Violette Chauveau, ερμηνεύει έναν ιδιαίτερο και «ακραίο», όπως τον αποκάλεσε, ρόλο, έναν ρόλο πρόκληση για κάθε ηθοποιό, ο οποίος καλείται στο δικαστήριο για να ερευνήσει το θέμα της σφαγής. Αναφερόμενη στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και το τι σημαίνει για εκείνη σαν ηθοποιός η παρουσία της εκεί, είπε χαρακτηριστικά: «Είναι σαν να συνδέεσαι με τους Έλληνες θεούς!».

Η Daria Pisareva, με καταγωγή από τη Ρωσία και την Ουκρανία, υποδύεται μια διπλωμάτισσα έχει επωμιστεί την ευθύνη της έρευνας σε έναν κόσμο όπου η αλήθεια συχνά θάβεται κάτω από χιλιάδες λέξεις και συμφωνίες. «Μέσα από τις “συναντήσεις” που έχω μαζί της, καταλαβαίνω πόσο μοναχική και δύσκολη είναι η δουλειά της. Το σώμα της, η φωνή της, ακόμα και η κίνησή της στα ψηλοτάκουνα — όλα αυτά λένε μια ιστορία ισχύος, τρωτότητας και αποφασιστικότητας» σημείωσε η ηθοποιός.

Η μόνη Ελληνίδα ηθοποιός της παράστασης, η Δανάη Επιθυμιάδη, υποδύεται τη Μεγάρα, μια γυναίκα βαριά φορτωμένη με το προσωπικό της τραύμα, ένα τραύμα που διαπερνά την ιστορία της ζωής της σαν σκιά αδιόρατη αλλά αδιαπέραστη. «Είναι μεγάλο δώρο να μπορώ να συμμετέχω ενεργά σε αυτό το έργο του Ουαζντί Μουαουάντ» δήλωσε μιλώντας για το ρόλο της στον Όρκο της Ευρώπης.

Η Ισραηλινή ηθοποιός και τραγουδίστρια/τραγουδοποιός Leora Rivlin σχολίασε από τη μεριά της: «Υποδύομαι μια μητέρα που αναγκάζεται να κοιτάξει στα μάτια τον πιο σκοτεινό εαυτό της, τον εαυτό που ξύπνησε μέσα μου σιγά σιγά κατά τη διάρκεια των προβών και πρέπει να πω ότι με διασκέδασε ιδιαίτερα». Ο ρόλος που υποδύεται καλείται να παραστεί ως μάρτυρας στο δικαστήριο αυτής της σφαγής που συνέβη πριν από ογδόντα χρόνια — μια σφαγή που δεν είναι απλώς ιστορία, αλλά ζωντανό τραύμα που διαπερνά γενιές και ψυχές.

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Wajdi Mouawad
Βοηθός σκηνοθέτη: Cyril Anrep
Δραματουργία: Charlotte Farcet
Σκηνικά: Emmanuel Clolus
Σχεδιασμός φωτισμού: Laurent Schneegans
Σχεδιασμός ήχου: Annabelle Maillard
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης
Κοστούμια: Isabelle Flosi
Μακιγιάζ – Κομμώσεις: Cécile Kretschmar
Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Βασίλης Δογάνης
Αγγλικοί υπέρτιτλοι: Linda Gaboriau

Παίζουν: Juliette Binoche, Violette Chauveau, Δανάη Επιθυμιάδη, Daria Pisareva, Leora Rivlin, Emmanuel Schwartz
Συμμετέχει η Adèle Réto-Lefort

Πληροφορίες

Ο όρκος της Ευρώπης / Le Serment d’Europe

Ουαζντί Μουαουάντ

1 και 2 Αυγούστου 2025 στις 21:00

Γλώσσα: Γαλλικά

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Αγορά εισιτηρίων εδώ

Κεντρικά εκδοτήρια: Πλατεία Συντάγματος (This is Athens Infopoint Δήμου Αθηναίων) Δε-Πα 10:00-18:00

Τηλεφωνική αγορά:: Δε-Πα 10:00-18:00 +30 2118008181

ΑΜΕΑ: +30 2104834913| Δε-Πα 10:00-17:00

Η παραγωγή θα κάνει πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την Παρασκευή 11 και το Σάββατο 12 Ιουλίου, για να ακολουθήσει περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη, στο Θέατρο Δάσους στις 31 Αυγούστου.

Ευγενικέ μου Αλκίνοε, που ξεχωρίζεις πρώτος στον λαό σου,
ωραίο πράγματι ν’ ακούς έναν καλό αοιδό,
όπως αυτός εδώ, με θεία θα ’λεγες φωνή.
Κι ομολογώ, απόλαυση άλλη δεν υπάρχει πιο χαριτωμένη,
απ’ όταν σμίγει ο κόσμος όλος σ’ ευφροσύνη: στην αίθουσα
οι καλεσμένοι, καθισμένοι στη σειρά, ακούν τον αοιδό
προσηλωμένοι, και τα τραπέζια εκεί μπροστά γεμάτα
ψωμί και κρέας· ο οινοχόος να τραβά απ’ τον κρατήρα
το κρασί και να περνά, να το κερνά στις κούπες.
Βαθιά το αισθάνομαι πως είναι αυτό ό,τι πιο ωραίο υπάρχει.

Ομήρου Οδύσσεια, ραψωδία ι, στ. 2-11, μτφ. Δ.Ν. Μαρωνίτη,
Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), ΑΠΘ, 2006

Μετά τη ΝΕΚΥΙΑ με το ιαπωνικό θέατρο ΝΟ το 2015 και τους Ιχνευτές του Σοφοκλή το 2021, παραστάσεις που θα μας μείνουν αξέχαστες, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός επανέρχεται με μια ακόμα αναπάντεχη δραματουργική πρόταση καθοδηγώντας μια επιστροφή στις πηγές. Μια επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες του έπους που αποκαλύπτει πώς αυτό το ατελεύτητο μυστήριο της προφορικής Αφήγησης (το βαθύ μυστήριο του θεάτρου) έχει τη δυνατότητα να μας εξακοντίζει συναρπαστικά «εκεί που η ιστορία ακόμα συμβαίνει».

Τα πρόσθετα αποσπάσματα στη δραματουργία της παράστασης από την Ιλιάδα είναι σε μετάφραση Δ. Ν. Μαρωνίτη (Άγρα, 2012), ενώ για τα αποσπάσματα από την Αινειάδα του Βιργιλίου χρησιμοποιήθηκε η μετάφραση του Θεόδωρου Παπαγγελή (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2018).
Επιπλέον, υπάρχουν θραύσματα από τον Κόιντο Σμυρναίο, και από το έργο του «Οι μεθ’ Όμηρον λόγοι», μεταφρασμένα ειδικά για την παράσταση από τον Γιάννη Δούκα.

Σημείωμα του σκηνοθέτη

Κείμενο για την Εποχή του Χαλκού

«Ό,τι ζει στους κόλπους του Έπους έχει μορφή, προσωπική υπόσταση: τα άλογα μιλούν και προφητεύουν, τα ποτάμια αντιδρούν σαν έμψυχες οντότητες, η σύμπτωση προϋποθέτει θεϊκό χέρι.
Αν για τη σημερινή ευαισθησία η Αυγή είναι ένα φαινόμενο φυσικό, για τον Όμηρο είναι προσωποποιημένη εκδήλωση. ΄Ετσι, τη βλέπουμε να σηκώνεται από το κρεββάτι της… […]
Εδώ ο άνθρωπος, δεν έχει υποστεί ακόμα το εσωτερικό τσάκισμα που θα χωρίσει την υπόσταση του σε θνητή και αθάνατη, έλλογη και άλογη. Ζει και ενεργεί σαν αδιάσπαστη ενότητα, σαν ένα ψυχοσωματικό σύνολο (πρωτοφανές και αξεπέραστο για τον δυτικό πολιτισμό) χωρίς διχασμούς».

*Κωστής Παπαγιώργης, «Η ομηρική μάχη», εκδόσεις Καστανιώτης, Αθήνα, 1993, σ. 20-23

Αλήθεια, τι θυμόμαστε απ’ το έπος;
Σε ποιον βαθμό εκείνη η Εποχή του Χαλκού – οι νόστοι και η πνευματικότητα, η ωμότητα και το ήθος της – θα μπορούσαν, ιδεατά, να συνομιλήσουν, να εγχύσουν κάποιου είδους φως στα δικά μας σημερινά σκιερά;
Κατά πόσον εκείνος, ο πολιτισμός της Αιδούς, η σχέση με τη Φύση, με τον θεό, το θείο και το θαύμα, η σχέση με τον ξένο – ή με εκείνο το βαθύ μυστήριο της φιλοξενίας – μπορεί να έχουν κάποιον λόγο σήμερα, πάνω στον δικό μας, πολιτισμό; Πάνω στις δικές μας σημερινές απορίες;

Μετά τη ΝΕΚΥΙΑ, εκείνη την επίσκεψη στη ραψωδία λ’ σε συνεργασία με το θέατρο ΝΟ της Ιαπωνίας, που παρουσιάστηκε στο Τόκυο πρώτα και μετά, για πρώτη φορά στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου – τώρα ακόμα μια επιστροφή στις πηγές …
Μια επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες του έπους και πώς, αυτό το ατελεύτητο μυστήριο της προφορικής Αφήγησης (το βαθύ μυστήριο του θεάτρου) έχει τη δυνατότητα να μας εξακοντίζει συναρπαστικά “εκεί, που η ιστορία ακόμα συμβαίνει”.

Ένας ξένος και Οίος επιπλέον ονομάζεται από τον Όμηρο , δηλαδή μόνος – ένα ανθρώπινο ράκος μετά το ύστατο ναυάγιο του, συντετριμμένο μετά την άνιση πάλη του με το πέλαγος, πεταμένο σε μιαν ακτή …
(Αλήθεια, μας θυμίζει τίποτα από το σήμερα αυτή η εικόνα; Την έχει πάρει – έστω ξώφαλτσα – το μάτι μας πουθενά στον σύγχρονο κόσμο που μας περιβρέχει;)
Εδώ, σε μια ξένη ακτή που δεν διάλεξε, του ορίστηκε να αναζητήσει και να ξαναβρεί
το σώμα, το πρόσωπο και το όνομά του.

Για 1263 στίχους παραμένει άγνωστος, απρόσωπος, ξένος, και μόνο μετά το πρώτο του δάκρυ – και το μετέπειτα γοερό κλάμα – αρχίζει μια διαδρομή «αναγνώρισης». Προσπαθώντας να τον τιμήσουν, (σε έναν ξένο πάντα υπαινίσσεται η θεότητα), να διασκεδάσουν τις οδύνες του με Ωδές από ιστορίες ηρώων και θεών, δεν γνωρίζουν ότι τραγουδούν τη ζωή του … Κι όταν μέσα από την αξιοπρέπεια των δακρύων ζητά να επιτρέψουν σε εκείνον, έναν ξένο, να συνεχίσει ο ίδιος την ιστορία – μπαίνοντας, δραματικό πρόσωπο πια / είδωλο, στο θέατρο της ζωής του – η “αναγνώριση” δεν θα αργήσει να επιτελεσθεί.

Χάρη σε μια μοναδικής δραματουργικής έμπνευσης ίντριγκα του ποιητή της οδύσσειας, (μοναδική σχεδόν στο παγκόσμιο ρεπερτόριο), τα δάκρυα τον έκαναν θεατή, αφηγητή Ραψωδό, ποιητή – της ίδιας του της ζωής . Μαζί με την “αναγνώριση” ανακτά και το όνομα του…

[Υπάρχει μια απλή και θεμελιώδης, ζωτική επιθυμία που χαρακτηρίζει τη ζωή του ανθρώπου: Να ταξιδέψει, από ένα σημείο Α σε ένα σημείο Β. Ως οδύσσεια – είτε εξωτερικής είτε εσωτερικής γεωγραφίας, (αναρίθμητες και οι περιπτώσεις εσωτερικής οδύσσειας για τους θνητούς) – θα μπορούσε ανεπιφύλακτα να ονομασθεί κάθε ανεπιδίωκτη περιπλοκή ή περιπέτεια αυτής της διαδρομής, προσδιοριζόμενη από ακούσιες, ανεπιθύμητες, απρόοπτες αποκλίσεις του δρόμου. Και είναι δύσκολο να υπάρξει θνητός που να μην έχει βρεθεί – έστω κατ’ αναλογίαν – σε μία τουλάχιστον τοποθεσία/συνθήκη στη ζωή του που να τον προσδιορίζει ως ξένο.

Μπορεί άραγε η συμπάθεια – αυτή με την οποία γενναιόδωρα μπορεί να μας ελεήσει η σκηνική εμπειρία του έπους – να λειτουργήσει σαν μια τρυφερή αφή, μια κατανόηση για το δράμα του Άλλου”; Τη δυσχερή θέση του ξένου, όπου – όπως διακαώς μας διδάσκει η Ιστορία – τίποτα δεν διασφαλίζει πως ο οποιοσδήποτε από εμάς, δεν θα βρεθεί σε ανάλογη θέση σε μια επόμενη, απότομη στροφή της;]

Το έπος, το έπος μας έμαθε να αναπνέουμε.

Μιχαήλ Μαρμαρινός

Συντελεστές

Μετάφραση: Δημήτρης Μαρωνίτης
Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός
Δραματουργική επεξεργασία: Ελένη Μολέσκη – Μιχαήλ Μαρμαρινός
Σκηνογραφία: Γιώργος Σαπουντζής
Σχεδιασμός κοστουμιών: Ελευθερία Αράπογλου
Μουσική σύνθεση: Άντης Σκορδής
Χορογραφία: Gloria Dorliguzzo
Σχεδιασμός φωτισμού: Ελευθερία Ντεκώ
Μάσκες: Μάρθα Φωκά
Α΄ βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Μολέσκη
Β΄ βοηθός σκηνοθέτη: Αλεξία Παραμύθα
Βοηθός σκηνογράφου: Κατερίνα Ζυρπιάδου
Βοηθός ενδυματολόγου: Ερνέστα Χατζηλεμονίδου
Βοηθός χορογράφου: Στέλλα Μαστοροστέριου
Βοηθοί φωτισμού: Νάσια Λάζου, Σωτήρης Ρουμελιώτης
Μουσική διδασκαλία: Παναγιώτης Μπάρλας
Συνεργάτης από πλευράς ΚΘΒΕ για σκηνικά και κοστούμια: Δανάη Πανά
Οργάνωση παραγωγής: Εύα Κουμανδράκη
Φωτογραφίες: Mike Rafail (That Long Black Cloud)

ο ξένος και εμείς
ξένος: Χάρης Φραγκούλης

εμείς/Φαίακες: Κλέλια Ανδριολάτου (Ναυσικά), Γαλάτεια Αγγέλη (Θεά Αθηνά/Νύμφη,κόρη κάποιου Δήμαντα), Ερατώ Μαρία Μανδαλενάκη (Νύμφη/φίλη της Ναυσικάς-συνομήλικη), Χριστίνα Μπακαστάθη (Νύμφη/φίλη της Ναυσικάς-συνομήλικη), Στέλλα Παπανικολάου (Νύμφη/φίλη της Ναυσικάς-συνομήλικη), Ηλέκτρα Γωνιάδου (Θεά Αθηνά/Γυναίκα των Φαιάκων), Κλειώ-Δανάη Οθωναίου (Θεά Αθηνά/Γυναίκα των Φαιάκων), Έλενα Τοπαλίδου (Αρήτη), Χρήστος Παπαδημητρίου (Αλκίνοος), Γιάννης Χαρίσης (Εχένηος/Αρχηγός και Σύμβουλος των Φαιάκων), Φωτεινή Τιμοθέου (Ευρυμέδουσα/Γυναίκα των Φαιάκων), Νίκος Καπέλιος (Κραυγή του Ηφαίστου/Αρχηγός και Σύμβουλος των Φαιάκων), Γιάννης Βάρσος (Ευρύλαος/νέος των Φαιάκων), Νικόλας Γραμματικόπουλος (Κλυτόνηος/νέος των Φαιάκων), Νεκτάριος Θεοδώρου (Ελατρεύς/Αρχηγός και Σύμβουλος των Φαιάκων), Κωστής Καπελλίδης (Αμφίαλος/Θεά Αθηνά/Κήρυκας/Άρης/νέος των Φαιάκων), Νίκος Κουκάς (Λαοδάμας/νέος των Φαιάκων), Τίτος Μακρυγιάννης (Θόων/νέος των Φαιάκων), Γιάννης Τομάζος (Άλιος/νέος των Φαιάκων), Λένια Ζαφειροπούλου (Τυφλός Αοιδός (Δημόδοκος, Αφροδίτη)

Μουσικοί επί σκηνής-τσέλο: Εύη Καζαντζή, Άλμπα Λυμτσιούλη, Αλίκη Μάρδα

Πληροφορίες

Πρεμιέρα: Επίδαυρος, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2025
Παρασκευή 11 & Σάββατο 12 Ιουλίου
Θεσσαλονίκη, Θέατρο Δάσους
Κυριακή 31 Αυγούστου
Διάρκεια παράστασης: 2 ώρες και 5 λεπτά

Πληροφορίες εισιτηρίων εδώ

Σε έναν κόσμο που μαστίζεται από ολοκληρωτισμούς και κοινωνική αδικία, σε μια εποχή όπου η βία και η εκδίκηση παρουσιάζονται συχνά ως «αναγκαίο κακό», η Ηλέκτρα του Σοφοκλή αποκτά ανατριχιαστική επικαιρότητα. Η τραγωδία αυτή δεν είναι απλώς μια αφήγηση εκδίκησης· είναι ένας καθρέφτης των ανθρώπινων διλημμάτων, της διαχρονικής σύγκρουσης ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ηθική.

Η παράστασή μας στοχεύει να αναδείξει αυτή την πολυπλοκότητα, καλώντας το κοινό να αναμετρηθεί με κρίσιμα ερωτήματα: Τι σημαίνει «αποκαθιστώ το δίκαιο»; Ποιο είναι το χρέος του καθήκοντος; Μπορεί κανείς να ζήσει με τις συνέπειες της βίας; Είναι η βία αναπόφευκτη λύση; Θα κλείσει η εκδίκηση τον κύκλο του αίματος; Είναι ποτέ δυνατή η λύτρωση; Και, τελικά, ποιος είναι ο ρόλος της αντίστασης όταν όλα φαίνονται χαμένα;

Η Ηλέκτρα, μέλος της καταραμένης οικογένειας των Ατρειδών, μια γυναίκα παγιδευμένη σε αυτόν τον κύκλο αίματος και φρίκης, είναι κάτι περισσότερο από ένας τραγικός χαρακτήρας, αφού προσωποποιεί το δίλημμα ανάμεσα στην ανάγκη για δικαιοσύνη και την ηθική επιταγή της αποφυγής της βίας. Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για ένα τραγικό πλάσμα της μοίρας, αλλά και για ένα δημιούργημα του χαρακτήρα της, ενός χαρακτήρα ολόψυχα δοσμένου στον αγώνα της για δικαιοσύνη.

Είναι άραγε και η ίδια θύμα τής εμμονής της με την εκδίκηση ή μια φωνή αντίστασης απέναντι στη βαρβαρότητα της εξουσίας; Και γιατί όταν το παλάτι απαλλάσσεται πλέον από τους τυράννους, εκείνη δεν περνάει το κατώφλι του; Μένει απλώς έξω από τον Οίκο που μισεί ή αρνείται να γίνει μέρος του συστήματος που πολέμησε με πάθος; Είναι ακόμα δέσμια των ακραίων συναισθημάτων που την καθόρισαν – του πόνου για τον θάνατο του πατέρα, το μίσος για τη μητέρα, τη νοσταλγία για τον χαμένο αδερφό; Το πάθος της, είναι βέβαιο, δεν σιγάζει ούτε μετά την κάθαρση.

Στην Ηλέκτρα, ο ποιητής δεν δίνει απαντήσεις, οι θεοί απουσιάζουν, οι χρησμοί απλώς συμπίπτουν με τις ανθρώπινες αποφάσεις, η συνείδηση περνά σε δεύτερη μοίρα, οι Ερινύες δεν εμφανίζονται. Παρ’ όλα αυτά, το τίμημα για τους επιζώντες είναι βαρύ. Αυτό το τίμημα της επιλογής και την ανθρώπινη ανάγκη για κάθαρση με κάθε κόστος μάς καλεί να αναλογιστούμε η σοφόκλεια Ηλέκτρα. Εξάλλου, ο Σοφοκλής δεν θα μας δώσει άλλη ευκαιρία, δεν θα γράψει τριλογία: το δικό του έργο τελειώνει εδώ – εντός αυτών των 1.510 στίχων θαυμαστής συμμετρίας και λιτότητας θα διευθετηθεί κάθε μία από τις αμφιβολίες και τα ερωτήματα που έχει θέσει.

Συντελεστές

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου
Σκηνικά & Κοστούμια: Πάρις Μέξης
Μουσική Σύνθεση: Φώτης Σιώτας
Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου
Χορογραφίες: Μαρκέλλα Μανωλιάδη
Συνεργάτις δραματουργός: ΈριΚύργια
Σχεδιασμός Ήχου: Ηλίας Φλάμμος
Βοηθοί σκηνοθέτη: Δήμητρα Κουτσοκώστα, Αρίστη Τσέλου
Βοηθός σκηνογράφου- ενδυματολόγου: Δέσποινα – Μαρία Ζαχαρίου
Βοηθός χορογράφου: Μάρω Σταυρινού
Βοηθοί φωτιστή: Χάρης Δάλλας, Ναυσικά Χριστοδουλάκου
Σχεδιασμός μακιγιάζ: OlgaFaleichyk
Σχεδιασμός κομμώσεων: Θωμάς Γαλαζούλας
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας
Trailer: Θωμάς Παλυβός

Διανομή (αλφαβητικά)
Παιδαγωγός: Γιάννης Αναστασάκης
Χρυσόθεμις: Γρηγορία Μεθενίτη
Ηλέκτρα: Λουκία Μιχαλοπούλου
Αίγισθος: Νικόλας Παπαγιάννης
Κλυταιμνήστρα: Ιωάννα Παππά
Ορέστης: ΑναστάσηςΡοϊλός
Πυλάδης: Περικλής Σιούντας

Χορός (αλφαβητικά)
Μαργαρίτα Αλεξιάδη
Ασημίνα Αναστασοπούλου
Ελένη Βλάχου
Ιωάννα Δεμερτζίδου
Ελένη Κιλινκαρίδου – Σίστη
Ιωάννα Λέκκα
Λυδία Στέφου
Άννα Συμεωνίδου
Χαρά Τζόκα

Μουσικοί επί σκηνής: Φώτης Σιώτας, Τάσος Μισυρλής

Διεύθυνση παραγωγής: Στέλλα Γιοβάνη
Οργάνωση & εκτέλεση παραγωγής: Άννα Πασπαράκη, Βασιλεία Τάσκου
Σύμβουλος Επικοινωνίας – Πληροφ. για τα ΜΜΕ : Σάσα Παπαχριστοπούλου
Διαφήμιση – So.Me. : RenegadeMedia

Το πρόγραμμα του Α΄σκέλους της περιοδείας:
Ιούλιος
• 8/7 – ΙΩΑΝΝΙΝΑ, Υπαίθριο Θέατρο ΕΗΜ «Κώστας Φρόντζος», 21:30
• 9 & 10/7 – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, Θέατρο Δάσους, 21:30
• 11/7 – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ, Θέατρο Αλτιναλμάζη, 21:30
• 12 & 13/7 KABAΛΑ, Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων
• 14/7 – ΒΟΛΟΣ, Θερινό Δημοτικό Θέατρο, 21:30
• 15/7 – ΛΑΡΙΣΑ, Κηποθέατρο Αλκαζάρ, 21:30
• Αύγουστος
• 1/8 & 2/8 – ΚΥΠΡΟΣ Αρχαίο Θέατρο Κουρίου
• 10 & 11/8 – ΗΡΑΚΛΕΙΟ, Τεχνόπολις, 21:00
• 12/8 – ΡΕΘΥΜΝΟ, Θέατρο Ερωφίλη Φορτέτζα, 21:30
• 13/8 – ΧΑΝΙΑ, Θέατρο Ανατολικής Τάφρου, 21:00
• 17/8 – ΚΑΛΑΜΑΤΑ
• 20/8 – ΠΑΡΟΣ, Θέατρο Αρχίλοχος, 21:00
• 23/8 – ΔΙΟΝ, Αρχαίο Θέατρο Δίου, 21:00

Σύντομα θα ανακοινωθεί και το Β΄σκέλος της περιοδείας με επιπλέον σταθμούς.
Προπώληση εισιτηρίων για το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου εδώ

Site & Aγορά εισιτηρίων εδώ
Τιμές εισιτηρίων περιοδείας:
Γενική είσοδος 22 ευρώ
Εκπτωτικά εισιτήρια: Senior (άνω των 65), φοιτητικό, νεανικό (κάτω των 22), ανέργων, ΑμεΑ ** (67% και άνω) & συνοδός: 18 ευρώ

Πάνω στην εντυπωσιακή, μηχανοκίνητη περιστρεφόμενη σκηνή—σήμα κατατεθέν των σκηνοθεσιών του Ούλριχ Ράσε— και με τη συνοδεία ζωντανής μουσικής, η Αντιγόνητου Σοφοκλή παρουσιάστηκε ως ένα υποβλητικό, σωματικό θέαμα υψηλής τεχνικής και καλλιτεχνικής δυσκολίας, που τίμησαν με την παρουσία τους—εκτός από τις χιλιάδες κόσμου— εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας, των γραμμάτων και των τεχνών.

Μια σύγχρονη τολμηρή ανάγνωση του εμβληματικού έργου του ποιητή, η πρώτη από τις δυο παραγωγές του Εθνικού Θεάτρου που θα φιλοξενηθούν στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου —ακολουθεί η εμβληματική Ορέστεια του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία του κορυφαίου σκηνοθέτη και δασκάλου Θεόδωρου Τερζόπουλου, που επιστρέφει στις 22 και στις 23 Αυγούστου, για να κλείσει τον φετινό Επιδαύριο κύκλο του Φεστιβάλ στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

Αντιγόνη, η σύγκρουση δύο κόσμων

Στην Αντιγόνη, αυτό το βαθιά πολιτικό έργο του Σοφοκλή για τη διαφορά ατόμου – πολίτη, τα όρια της προσωπικής βούλησης μέσα σε μια οργανωμένη κοινωνία, αλλά και την ταυτότητα μιας λειτουργικής δημοκρατίας, ο Ράσε εξελίσσει την ανατρεπτική σκηνική του γλώσσα.

O Γερμανός σκηνοθέτης διατυπώνει κρίσιμα ερωτήματα για τη σύγκρουση της Αντιγόνης με τον Κρέοντα, τον οποίο, όμως, αντιμετωπίζει – όχι ως αυταρχική φιγούρα, αλλά ως γνήσιο προστάτη των συμφερόντων του Κράτους, άρα και του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αντιμέτωπος με τις συνέπειες ενός εμφυλίου, ο Κρέων διατάζει να μην ταφεί ο Πολυνείκης, εφόσον ηγήθηκε της εξέγερσης κατά της Θήβας.

Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την πεποίθησή του ότι η αφοσίωση στο κράτος είναι ύψιστης σημασίας και η προδοσία πρέπει να τιμωρείται αυστηρά, ώστε να διατηρείται η κοινωνική σταθερότητα.

Οι πράξεις του μπορούν να θεωρηθούν δικαιολογημένες, αν τις δει κανείς υπό το πρίσμα της πραγματιστικής διακυβέρνησης και της ανάγκης διατήρησης της πολιτειακής τάξης. Πού βρίσκονται, όμως, τα όρια ανάμεσα στην ηθική ευθύνη και την πολιτική εξουσία; Πώς εξασφαλίζεται άραγε η διαρκής δημοκρατία;

Έχοντας αναμετρηθεί στο πρόσφατο παρελθόν με το αρχαίο δράμα σε μεγάλα ευρωπαϊκά θέατρα και στην Επίδαυρο (Επτά επί Θήβας, Αντιγόνη – 2017, Πέρσες– 2018, Βάκχες, Ηλέκτρα – 2019, Οιδίποδας –2020, Αγαμέμνονας –2022) η Αντιγόνη, με ένα λαμπρό θίασο, 10μελή χορό ταλαντούχων νέων ερμηνευτών και τέσσερις μουσικούς επί σκηνής, έφερε κοντά, για μια ακόμα φορά, το κοινό της Επιδαύρου στον πρωτοποριακό δραματουργικό κόσμο του Γερμανού σκηνοθέτη.

Συντελεστές

Μετάφραση Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος • Σκηνοθεσία – Σκηνογραφία Ulrich Rasche • Δραματουργία Antigone Akgün • Μουσική – Σχεδιασμός ήχου Alfred Brooks • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Φωτισμοί Ελευθερία Ντεκώ • Εκπαίδευση και καθοδήγηση χορού Yannik Stöbener • Βοηθός σκηνοθέτης David Moser • Βοηθός σκηνογραφίας Lukas Kötz • Δραματολόγος παράστασης Έρι Κύργια • Μουσική διδασκαλία Μελίνα Παιονίδου • Βοηθός σκηνοθέτη Θωμαΐς Τριανταφυλλίδου • Βοηθός σκηνογράφου Ευάγγελος Αγάτσας • Βοηθός συνθέτη Γιάννης Αράπης • Βοηθός ενδυματολόγου Σταυρούλα Παπαποστόλου • Βοηθός φωτισμού Νάσια Λάζου

Παίζουν: Γιώργος Γάλλος Κρέων, Δημήτρης Καπουράνης Αίμων, Κόρα Καρβούνη Αντιγόνη, Φιλαρέτη Κομνηνού Τειρεσίας, Θάνος Τοκάκης Φύλακας

Χορός (αλφαβητικά): Γιώργος Ζιάκας, Δημήτρης Καπουράνης, Μάριος Κρητικόπουλος, Ιωάννης Μπάστας, Βασίλης Μπούτσικος, Γιώργης Παρταλίδης, Θανάσης Ραφτόπουλος, Γκαλ Ρομπίσα, Γιάννης Τσουμαράκης, Στρατής Χατζησταματίου

Ζωντανή ερμηνεία της μουσικής Νεφέλη Σταματογιαννοπούλου κοντραμπάσο, Χάρης Παζαρούλας κοντραμπάσο, Νίκος Παπαβρανούσης κρουστά, Ευαγγελία Σταύρου κρουστά

Η παράσταση Αντιγόνη υλοποιείται με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), που στηρίζει τη συμμετοχή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου στη συγκεκριμένη παραγωγή.

Στηριζόμενη στη μετάφραση του Γ. Β. Τσοκόπουλου, η σπουδαία σκηνοθέτιδα και ηθοποιός, επεξεργάζεται δραματουργικά και σκηνοθετικά ένα έργο που εγείρει νευραλγικά ερωτήματα και με τον δυναμισμό που τη χαρακτηρίζει, αναλαμβάνει τον ρόλο της Γυναίκας.
Ένα μοναδικό υποκριτικό ανσάμπλ αποδίδει τους ρόλους των υπόλοιπων τραγικών προσώπων: Ο Αργύρης Ξάφης υποδύεται την Ανδρομάχη, ο Τάσος Λέκκας την Ερμιόνη, ο Γιάννης Νταλιάνης τον Μενέλαο και ο Δημήτρης Πιατάς τον Πηλέα. Στον ρόλο της Θέτιδας θα δούμε τη Στέλλα Γκίκα, ενώ τον χορό πλαισιώνουν οι Δημήτρης Γεωργιάδης, Δημήτρης Μαμιός, Κωνσταντίνος Πασσάς, Γιώργος Φασουλάς, Γιάννης Μάνθος και Νώντας Δαμόπουλος.

Η τραγωδία του Ευριπίδη

Μεταφερόμαστε μακριά από τα μεγάλα κέντρα, στην ελληνική επαρχία. Θεσσαλία, Φθιώτιδα, Θετίδειον. Στον οίκο του γιου του Αχιλλέα, Νεοπτόλεμου. Εκεί γινόμαστε μάρτυρες της δραματικής σύγκρουσης ανάμεσα σε δύο γυναίκες: την Ανδρομάχη, χήρα του Έκτορα και σκλάβα του Νεοπτόλεμου, και την Ερμιόνη, τη γυναίκα του Νεοπτόλεμου. Η Ερμιόνη, γεμάτη ζήλια και φθόνο, κατηγορεί την Ανδρομάχη ότι εξαιτίας της ο Νεοπτόλεμος δεν τη θέλει πια και δεν επιθυμεί να αποκτήσει παιδί μαζί της, ενώ έχει ήδη ένα παιδί με την Ανδρομάχη. Η σύγκρουση φτάνει στα άκρα όταν ο Μενέλαος, ο βασιλιάς της Σπάρτης και πατέρας της Ερμιόνης, αποφασίζει να θανατώσει το παιδί της Ανδρομάχης, εκτελώντας έτσι μία από τις πιο ακραίες πράξεις εκδίκησης και αλαζονείας.

Ο Νεοπτόλεμος, ο βίαιος, σκληρός, ασεβής ήρωας της Ιλιάδας που επάνω του στηρίχθηκε η νίκη των Ελλήνων στην Τροία, είναι ανίκανος να αντεπεξέλθει στις ευθύνες του ως πατέρας, σύζυγος, ηγέτης. Φεύγει για να βρει θεραπεία στο Μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς. Ο πολεμικός παροξυσμός του έχει μολύνει το κρεβάτι, το σπίτι, την πόλη του. Μπροστά στα μάτια της γυναίκας που αδίκησε ανεπανόρθωτα, θα λάβει το είδος της Τιμωρίας που ονομάστηκε Νεοπτολέμειος Τίσις.

Σε μια αντιστροφή της ηρωικής Ιλιάδας, ο Ευριπίδης δυναμιτίζει την αλαζονεία των Ελλήνων και την ψευδαίσθηση της ανωτερότητας του πολιτισμού τους. Οι προπολεμικές υποσχέσεις για μια ενωμένη, ισχυρή χώρα διαψεύδονται σε ένα τοπίο φθοράς, γήρατος, φόβου και φθόνου. Η ευθύνη βαρύνει όχι μόνο τους πρωτεργάτες, αλλά και όσους τους πίστεψαν και συνέβαλαν στην πτώση των αξιών με την ανοχή τους. Η νέα γενιά πληρώνει το τίμημα. Η χώρα αποδεκατισμένη, αντιπροσωπεύεται από έναν γκροτέσκο χορό γυναικών, εγκαταλειμμένων, φοβισμένων, υποταγμένων μέσα στην απορία τους.

Η παράσταση

Οι γυναίκες στις αρχαίες τέχνες, από τη γλυπτική και τη ζωγραφική μέχρι την ποίηση, απεικονίζονται συχνά ως σύμβολα για τις χώρες τους, προστατεύοντας τις πατρίδες τους όπως μια μητέρα προστατεύει τα παιδιά της. Οι δε αντρικές φιγούρες αναλαμβάνουν τη στρατηγική διαχείρισης και τις ηγετικές πολιτικές.

Στη δραματουργική και σκηνοθετική προσέγγιση της «Ανδρομάχης» από τη Μαρία Πρωτόπαππα, η Ερμιόνη και η Ανδρομάχη αντιπροσωπεύουν τα ιδεώδη των χωρών τους, ενώ ο Μενέλαος και ο Πηλέας την πολιτική και την εξουσία. Οι γυναίκες δεν είναι απλώς θηλυκότητες, έχουν κατασκευαστεί από άντρες για να αντιπροσωπεύουν τον ιδεατό ρόλο της χώρας και της κοινωνίας. Έτσι, η ευριπίδεια τραγωδία ενώ μιλά για ένα σπίτι, ασχολείται στην ουσία με το ήθος και την πολιτική διαχείριση ενός κράτους σε καιρό ειρήνης.

Η γλώσσα του Ευριπίδη σπάει τους κανόνες της εποχής και μετουσιώνεται σε ξόρκια που δονούνται από σωματικότητα, αισθητηριακή μνήμη και συλλογικά βιώματα. Αυτά τα πολύτιμα και αμετάφραστα στοιχεία επιχειρεί η σκηνοθέτιδα να φέρει στο φως και να τα μεταδώσει όχι μόνο λεκτικά, αλλά και κινησιολογικά έχοντας στο πλευρό της μία εξαιρετική ομάδα Ελλήνων ηθοποιών.

Σημείωμα της Μαρίας Πρωτόπαππα

«Μία γυναίκα αιχμάλωτη πολέμου και το παιδί της, ένα νόθο τέκνο βιασμού, γίνονται η πέτρα του σκανδάλου σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Η επιμονή της Ανδρομάχης να επιβιώσει, γεμάτη ελπίδα και προσδοκίες για το μέλλον, η τόλμη της να αντισταθεί και να φωνάξει την αδικία που υφίσταται, αναστατώνει τα ντόπια μεγάλα τζάκια, κλείνει σπίτια, χαλάει συμμαχίες και εκθέτει τις ανισότητες της κοινωνίας. Με τον πιο έντονο τρόπο, ο Ευριπίδης αναδεικνύει την αλαζονεία των ισχυρών, τη ψευδαίσθηση της ανωτερότητας των «πολιτισμένων» Ελλήνων έναντι των «άγριων» βαρβάρων, αποκαλύπτοντας τις θεμελιώδεις αδικίες του κόσμου τους.

Η Ανδρομάχη γίνεται σύμβολο της αντίστασης ενάντια στις κοινωνικές και πολιτικές αδικίες. Είναι μια γυναίκα που, παρά την κακομεταχείριση και την καταπίεση που υφίσταται, αρνείται να υποκύψει και να σιωπήσει. Οι πράξεις της, η επιμονή της και η φωνή της, δυναμιτίζουν το κατεστημένο και ανατρέπουν τις ισχυρές κοινωνικές δομές. Η ανατροπή των προσδοκιών, το σπάσιμο των ταμπού, και η καταγγελία του αδιόρθωτου κακού που προέρχεται από την εξουσία γίνονται η κινητήρια δύναμη που αλλάζει τις ισορροπίες και φέρνει τη Νέμεση στην καρδιά της κοινωνίας.

Αποκαλύπτοντας την ηθική φτώχεια της εξουσίας, ο Ευριπίδης δεν μένει στην επιφάνεια, αλλά σκάβει βαθύτερα, παρατηρώντας πώς η διαφθορά και η βία επιστρέφουν εναντίον των υπευθύνων, λειτουργώντας ως μια φυσική, θεϊκή παρέμβαση. Όταν η ανθρώπινη δικαιοσύνη αποτυγχάνει, η Νέμεση αναλαμβάνει δράση, επαναφέροντας την ισορροπία και το δικαίωμα της γυναίκας να διεκδικήσει τη θέση της στον κόσμο, ανεξαρτήτως των κοινωνικών προκαταλήψεων.

Στην «Ανδρομάχη», η επιμονή για δικαιοσύνη, η ανάγκη για αναγνώριση και η αναγνώριση της αλήθειας υπερβαίνουν τις κοινωνικές συμβάσεις, αποκαλύπτοντας τα κενά της εξουσίας και την αλαζονεία της. Μέσα από τη φωνή της Ανδρομάχης, ο Ευριπίδης μας καλεί να αναγνωρίσουμε την αληθινή αξία του ανθρώπινου πνεύματος, της αντοχής, της δύναμης και της δικαιοσύνης, που είναι πάντα ανώτερες από τα συμφέροντα και τις αντιφάσεις των ισχυρών».

Ταυτότητα Παράστασης

Μετάφραση: Γ. Β. Τσοκόπουλος
Σκηνοθεσία, Απόδοση, Δραματουργική επεξεργασία: Μαρία Πρωτόπαππα
Συνεργασία στη Δραματουργική Επεξεργασία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου
Καλλιτεχνική Συνεργασία: Ελένη Σπετσιώτη
Σκηνικά- Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Κοστούμια: Βάνα Γιαννούλα
Μουσική: Λόλεκ
Κίνηση: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου
Φωνητική Δραματουργία, Διδασκαλία: Άννα Παγκάλου
Βοηθός Σκηνοθέτριας: Εύη Νάκου
Βοηθός Σκηνογράφου: Νατάσα Τσιντικίδη
Κατασκευή Μακέτας: Όλγα Κουτρουμάνου
Διεύθυνση, Εκτέλεση Παραγωγής: Kart Productions
Επικοινωνία & Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Διαφήμιση-social media: Renegade Media, Βασίλης Ζαρκαδούλας
Φωτογραφίες promo- Video: Μαρίζα Καψαμπέλη
Camera: Αλέξανδρος Γεωργίου
Μακιγιάζ Φωτογράφησης: Ειρήνη Γάτου
Video Trailer παράστασης: Θωμάς Παλυβός
Promo Design: Γιάννης Σταματόπουλος
Παραγωγή: ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗ Ε.Ε.

Διανομή:
Γυναίκα: Μαρία Πρωτόπαππα
Ανδρομάχη: Αργύρης Ξάφης
Ερμιόνη: Τάσος Λέκκας
Μενέλαος: Γιάννης Νταλιάνης
Πηλέας: Δημήτρης Πιατάς
Θέτιδα: Στέλλα Γκίκα
Χορός (σε αλφαβητική σειρά): Δημήτρης Γεωργιάδης, Νώντας Δαμόπουλος, Δημήτρης Μαμιός, Γιάννης Μάνθος, Κωνσταντίνος Πασσάς και Γιώργος Φασουλάς

Σε συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Εισιτήρια από 15 ευρώ

Προπώληση εισιτηρίων εδώ.

Με φόντο τους πέντε εμβληματικούς χώρους του Φεστιβάλ (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, Ωδείο Ηρώδου Αττικού, Πειραιώς 260, Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού), και με μότο «Η Τέχνη είναι η Γλώσσα μας», μια εκλεκτή ομάδα καλλιτεχνών από το Θέατρο, τη Μουσική και το Χορό -που συμμετέχουν τα τελευταία χρόνια στο πρόγραμμά του- απαγγέλει στίχους από το ποίημα «Ωδή» (Ode) του Arthur O’ Shaughnessy, σε μετάφραση Γιώργου Κοροπούλη. Μια ωδή στην τέχνη, μια ωδή στις επτά δεκαετίες αδιάλειπτης παρουσίας και προσφοράς του Φεστιβάλ στον Πολιτισμό της χώρας και στο μέλλον που έρχεται.

Το πιο διάσημο έργο του Άγγλου ποιητή Arthur O’ Shaughnessy, «Ode (Weare the musicmakers)», μιλά για την επαναστατική δύναμη της τέχνης και έχει γίνει σημείο αναφοράς για ιδεαλιστές και ονειροπόλους από την πρώτη δημοσίευσή του το 1873. Η εξερεύνηση της μεταμορφωτικής δύναμης της δημιουργικότητας στην «Ωδή» συνεχίζει να έχει απήχηση στην εποχή μας, όπου ο ρόλος της τέχνης και της φαντασίας στη διαμόρφωση του κόσμου μας είναι ίσως πιο κρίσιμος από ποτέ.

Στο βίντεο, σε σκηνοθεσία Γιάννη Βάκρινου και μουσική σύνθεση Ρένου Παπασταύρου, πρωταγωνιστούν η Ρένη Πιττακή, ο Γιώργος Γάλλος, η Φιλαρέτη Κομνηνού, η Idra Kayne, ο Δημήτρης Καπουράνης καθώς και οι: Γεώργιος Βασιλόπουλος, Κωνσταντίνος Γεωργάλης, Νίκος Γονίδης, Χρήστος Διαμαντούδης, Αναστασία- Ραφαέλα Κονίδη, Ηρακλής Κωστάκης, Αλέξανδρος Πιεχόβιακ, Μάριος Χατζηαντώνη, Νικόλας Χατζηβασιλειάδης. Την παραγωγή υπογράφει η Foss Productions. Οι καλλιτέχνες στην «Ωδή» αλλάζουν τον κόσμο, γίνονται προφήτες που τραγουδούν το μέλλον. Γιατί η τέχνη είναι μια δύναμη που διαμορφώνει την ιστορία.

Της μουσικής εμείς υπήρξαμε οι πλάστες,
κάθε ονείρου ονειρευτές και αυτουργοί,
πλάνητες σε μοναχικούς κυματοθραύστες,
ρεμβαστικοί πλάι σε έρημη πηγή•[…]

του κόσμου οι έκπτωτοι, του κόσμου οι αποστάτες,
που τον φωτίζει η σελήνη η χλομή:
Κι όμως στον κόσμο που βρισκόμαστε διαβάτες
πάντα εμείς δίνουμε κίνηση κι ορμή.[…]

Χαίρε απευθύνουμε σ’ εκείνους που θα φέρει
το πλοίο απ’ τη λαμπρή και ξένη ακρογιαλιά•
χαρίστε μας τον ήλιο σας, το καλοκαίρι,
να ξανανιώσει ο κόσμος μας όπως παλιά.

Με αυτούς τους στίχους να απαγγέλλουν οι καλλιτέχνες στους ιστορικούς χώρους του Φεστιβάλ, το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα του φετινού καλοκαιριού υπόσχεται αξέχαστες στιγμές συγκίνησης στην Αθήνα και την Επίδαυρο.

Συντελεστές

Εταιρεία παραγωγής: Foss Productions
Executive Producer: Στέλιος Κοτιώνης
Producer: Γκρατσιέλλα Κανέλλου
Σκηνοθεσία: Γιάννης Βάκρινος
CreativeDirector: Δημήτρης Μιχαηλίδης
Copywriter: Νάγια Κωστιάνη
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Γιώργος Κόκκαλης
Διεύθυνση Παραγωγής: Ηλίας Σαραντάκης
Ηχοληψία: Αλέξανδρος Σακελλαρίου
Κάμερα: Γιώργος Ευστρατιάδης
Droneoperators: Αλέξανδρος Νομικός, Σωτήρης Στυλιάδης / FlyWhoop
Σύνθεση πρωτότυπης μουσικής: Ρένος Παπασταύρος / Musou
Μετάφραση και επιμέλεια ποιήματος: Γιώργος Κοροπούλης
Μοντάζ: Γιάννης Βάκρινος
ArtDirector: Άννινος Ηροδότου
Post Production House: Foss Productions
Post Production Supervisor: Δημήτρης Σιώνης
Colorist: Μαριλένα Βογιατζή
Sound Design: Γιάννης Ισαακίδης
Ενδυματολόγος: Κωνσταντίνα Μαρδίκη
Μακιγιάζ: Ελίνα Μαυράκη, Γιάννα Μαρματάκη
Hairstyling: Μαρία Λέκκα

Ομάδα παραγωγής: Γιάννης Βουλαλάς, Δημήτρης Χριστοδουλόπουλος
Βοηθός κάμερα: Νίκος Θωμάς, Νίκος Πυλαρινός
Βοηθός ενδυματολόγου: Στέβη Πάχη

Ogilvy Business Unit Director: Σοφία Ξανθοπούλου
Ogilvy Account Manager: Ελένη Δρακάκη