Ένα από αυτά είναι η αποδοχή αυτού που δεν μπορούμε να αλλάξουμε, το οποίο, προστιθέμενο στη συνέπεια και τον έλεγχο των συναισθημάτων και των σκέψεών μας, μπορεί να μας βοηθήσει να ζήσουμε με λιγότερα βάσανα. «Γίνεσαι αυτό στο οποίο δίνεις προσοχή», είπε ο Επίκτητος, γι’ αυτό συχνά μιλάμε για επανεξέταση του εσωτερικού μας διαλόγου ή χρησιμοποιούμε λέξεις όπως αυτοαντίληψη ή αυτοπραγμάτωση, ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι ζούμε σε εποχές που τα κοινωνικά δίκτυα έχουν καταφέρει να διαστρεβλώσουν την πραγματικότητα και να μας αποσυνδέσουν από την ουσία μας.

Με τόσους πολλούς γκουρού που υπόσχονται να μας βοηθήσουν να πετύχουμε την πανάκεια μέσω μιας ιογενούς ρουτίνας, είναι λογικό ότι πολλοί βρίσκουν σταθερές αναφορές στα κλασικά, όπως συνέβη με τον Pepe García, γνωστό ως The Stoic, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη διάδοση των αρχών και την παροχή πρακτικών εργαλείων για την εφαρμογή αυτής της φιλοσοφίας.

Του αρέσει να ορίζει τον στωικισμό ως την τέχνη του να διαφοροποιείς αυτό που βρίσκεται υπό τον έλεγχό σου από αυτό που δεν είναι και να ενεργείς ανάλογα. «Μπορείτε να ελέγξετε τι λέτε, τι κάνετε ή τι σκέφτεστε, και επομένως μπορείτε να εργαστείτε πάνω σε αυτό μέσω διαλογισμού, με ένα ημερολόγιο, δίνοντας προσοχή στις σκέψεις σας… Αυτό πρέπει να διαχωρίζεται από οτιδήποτε δεν είναι υπό τον έλεγχό σου: ο πόλεμος, η πανδημία, η κρίση… δεν μπορείς να κάνεις τίποτα με αυτό, απλώς αποδέξου ότι τα πράγματα είναι όπως είναι και ότι δεν εξαρτώνται από σένα».

Γιατί μπορεί ο στωικισμός να σε βοηθήσει να ζήσεις καλύτερα;

Ο The Stoic είναι ξεκάθαρος στο ότι το να γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε καν να επηρεάσουμε πολλά πράγματα είναι λυτρωτικό. «Αυτός ο τρόπος σύλληψης της ζωής παρέχει πολλή σαφήνεια, ευκολία στη λήψη αποφάσεων και γαλήνη, γιατί στο τέλος ξέρεις ότι πρέπει να εστιάζεις μόνο σε αυτό που μπορείς να κάνεις». Οι Στωικοί μιλούν για ευδαιμονία, μια ελληνική λέξη που μεταφράζεται ως άνθηση ή προσωπική ανάπτυξη, και παρόλο που η ευτυχία είναι μια αφηρημένη έννοια και συχνά συνδέεται με εφήμερες εμπειρίες, η αναζήτηση για την ευδαιμονία εστιάζει σε κάτι πιο διαρκές και βαθύ. Οι Στωικοί υποστηρίζουν την απομάκρυνση από το υλικό, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορείς να βάλεις την ευτυχία ή την αξία σου στο εξωτερικό. Αντίθετα, σας προσκαλούν να εστιάσετε στην προσωπική ανάπτυξη και να καλλιεργήσετε αρετές όπως η υπομονή, το θάρρος, η δικαιοσύνη, η αγάπη για τον πλησίον και η πειθαρχία, επειδή η αληθινή ελευθερία είναι εκεί, και αυτό είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί ποτέ να σας αφαιρέσει.

Σύμφωνα με τον Pepe García, αυτή η φιλοσοφία υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος του ανθρώπινου πόνου προέρχεται από τη συνεχή επιθυμία να γίνουν τα πράγματα όπως θέλουμε. «Αν περάσεις τη ζωή σου περιμένοντας να πάνε όλα όπως θα ήθελες, αργά ή γρήγορα θα καταλάβεις ότι δεν είναι δυνατό». Είναι μια προσέγγιση παρόμοια με τον Βουδισμό, όπου η προσκόλληση στις επιθυμίες μας είναι το μεγαλύτερο από τα κακά μας. Εδώ είναι που οι Στωικοί προτείνουν μια αλλαγή νοοτροπίας: «Αντί να εύχεσαι τα πράγματα να ήταν όπως τα θέλεις, εύχεσαι να ήταν τα πράγματα όπως είναι». Αυτό δεν σημαίνει να υποχωρήσουμε στην καταστροφή, αλλά μάλλον, αποδεχόμενοι αυτό που δεν μπορούμε να αλλάξουμε, εξαλείφουμε μεγάλο μέρος της απογοήτευσης που νιώθουμε.

Μπορεί να αρρωστήσετε, να χάσετε ένα αγαπημένο σας πρόσωπο ή να έχετε μια κακή μέρα στη δουλειά. Αυτά είναι πράγματα που δεν μπορείτε να ελέγξετε, αλλά μπορείτε να επιλέξετε πώς να αντιδράσετε σε αυτά και για τους Στωικούς, αυτό είναι το κλειδί για την αποφυγή των παθών ή των αρνητικών συναισθημάτων που προκύπτουν όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα περιμένατε: «Ο θυμός, ο φόβος, το άγχος… Όλα αυτά προέρχονται από τη μη αποδοχή της πραγματικότητας ως έχει», τονίζει ο ειδικός γι’ αυτό σε βάθος στο δεύτερο βιβλίο του, Εγχειρίδιο γαλήνης, και υπογραμμίζει ότι η στωικότητα δεν είναι να καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας ή να προσποιούμαστε ότι δεν νιώθουμε τίποτα, όπως νομίζουν ορισμένοι, αλλά το να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε. Η ιδέα δεν είναι ότι δεν θα θυμώσετε ποτέ ξανά, αλλά ότι δεν θα νιώσετε ποτέ ξανά λυπημένοι όταν εμφανιστούν αυτά τα συναισθήματα, έχεις έναν οδηγό, εργαλεία που σε βοηθούν να μειώσεις τον αντίκτυπό τους και να πάρεις πιο ήρεμες αποφάσεις.

Εργαλεία για να ζεις σε γαλήνη

Εκτός από τον κύριο στόχο, που είναι να μάθετε να διακρίνετε μεταξύ του τι μπορείτε να ελέγξετε και τι δεν μπορείτε, ο Pepe García μας αφήνει μερικές πρακτικές συμβουλές που μπορούμε να εφαρμόσουμε στην καθημερινή μας ζωή για να ζούμε με περισσότερη ηρεμία.

Όποτε μπορείτε, εστιάστε στην ανάπτυξη των κλασικών αρετών του στωικισμού: σύνεση, σοφία, θάρρος, δικαιοσύνη και εγκράτεια. Συνιστά επίσης να δουλεύουμε στην αποδοχή με μικρά πράγματα και να είμαστε σταθεροί με τις προθέσεις μας. Ξεκινήστε αποδεχόμενοι απλά πράγματα, όπως ο καιρός. Αν βρέχει σήμερα, δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα, απλά το αποδέχεστε. Τέλος, ένα άλλο θεμελιώδες θέμα για τους Στωικούς, αν και συχνά παρερμηνεύεται, είναι ο θάνατος, ένα αναπόφευκτο απόφθεγμα που μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε προοπτική. Όλοι μοιραζόμαστε το ίδιο πεπρωμένο. Η ζωή μας είναι σύντομη, γι’ αυτό πρέπει να αξιοποιήσουμε στο έπακρο αυτόν τον εφήμερο χρόνο, και τονίζει ότι δεν πρόκειται για εμμονή, απλά μπορούμε να το έχουμε στο μυαλό μας. Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος, είτε σε συντρίβει είτε όχι. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτήν την υπενθύμιση για να διαχειριστείτε καλά τον χρόνο σας, χωρίς να παραβλέπετε το γεγονός ότι όλα είναι παροδικά – σύμφωνα με τον The Stoic.

Ο Μάρκος Αυρήλιος πάντα έλεγε ότι τα γεγονότα είναι σαν το νερό ενός ποταμού: αλλάζει συνεχώς. «Αυτό που φαίνεται τρομερό σήμερα, σε λίγα χρόνια δεν θα το θυμάστε καν».

Πηγή: Vogue España

Παίρνω βαθιά ανάσα και μυρίζω θυμάρι και θαλασσινή αλμύρα. Ο αέρας δεν κοπάζει σχεδόν ποτέ εδώ, στον ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Είναι ο ίδιος άραγε αέρας που φούσκωνε το μαύρο πανί του Θησέα και έσπρωξε τον πατέρα του, Αιγέα, στην απελπισμένη κίνηση να πέσει στη θάλασσα, θρηνώντας τον -τελικά- ζωντανό και νικηφόρο γιο του;

Κάθομαι σε έναν βράχο και νιώθω ξαφνικά πολύ μικρή. Το ίδιο και τα προβλήματά μου. Το μεγαλείο του χώρου, οι ανάσες των προγόνων γύρω μου, μου δίνουν αέρα. Το μυαλό αδειάζει από τις σκέψεις για να αφήσει χώρο στο δέος να το κυριεύσει. Λίγο πριν το φημισμένο ηλιοβασίλεμα, παίρνω τον κατηφορικό δρόμο, που με απομακρύνει από τον αρχαιολογικό χώρο. Ο δικός μου Ναός είναι λουσμένος στο φως του ήλιου, που σε κάνει να μισοκλείνεις τα μάτια. Είναι λουσμένος στο φως που αντανακλά στο λευκό μάρμαρο και που κάνει τη θάλασσα επώδυνο καθρέφτη.

Αφήνω το ηλιοβασίλεμα για τους τουρίστες με τις φωτογραφικές μηχανές και τα κινητά τους, έτοιμα να απαθανατίσουν μια από τις πιο μαγικές εικόνες της Ελλάδας. Κρίμα που τα μάτια τους δεν θα δουν αυτήν την εικόνα ζωντανή παρά μόνο μέσα από την κάμερα. Κατεβαίνω στην αμμουδερή παραλία κάτω από τον Ναό. Εδώ κάπου βρισκόταν το λιμάνι των ιερέων του. Απλώνω την πετσέτα μου δίπλα σε ένα κομμάτι μαρμάρου. Το χαϊδεύω απαλά και νιώθω τους αιώνες να περνάνε σε fast forward κάτω από το δέρμα μου.

Μένω και κοιτάζω τη θάλασσα. Ο ήλιος, που έχει χαμηλώσει, με τυφλώνει. Αφήνω το φως να μπει μέσα μου, να με καθαρίσει, να με γιατρέψει, να με μαλακώσει. Για άλλη μια φορά, νιώθω ευλογημένη που μπορώ να ζω αυτές τις στιγμές, που μπορώ να κάνω αυτό το μυστικιστικό ταξίδι στον χωροχρόνο, που έχω μπροστά μου κάτι τόσο μεγαλειώδες, που μου δίνει την πραγματική, μικρή, προβολή των προβλημάτων της καθημερινότητας. Κλείνω τα μάτια, παίρνω μια βαθιά ανάσα και βουτάω μέσα στο δροσερό νερό της θάλασσας και ξέρω ότι, για μία ακόμη φορά, θα βγω ανάλαφρη, γαλήνια, ευτυχισμενη. Σε ευχαριστώ, Ποσειδώνα, για όλα.

Πίσω στα «γήινα»

Το Σούνιο απέχει περίπου 60 χιλιόμετρα από την Αθήνα και είναι ένας από τους αγαπημένους προορισμούς για μπάνιο και βόλτα. Αν θέλεις να απολαύσεις το τοπίο, μπορείς να καθίσεις για φαγητό στα δύο ταβερνάκια, τον «Ηλία» και το «Ακρογιάλι», στην παραλία κάτω από τον ναό. Και τα δύο σερβίρουν κυρίως θαλασσινά και φρέσκο ψάρι. Η δική μου επιλογή είναι το «Ακρογιάλι» – με έχουν κερδίσει τα τραπεζάκια πάνω στην άμμο, εκεί που σκάει το κύμα και τα πολύχρωμα φωτάκια, δεμένα στα δέντρα, που θυμίζουν παλιά ελληνική ταινία.

Στα περίπου 3 χιλιόμετρα, ακολουθώντας τον παραλιακό δρόμο προς Αθήνα, συναντάμε τα Λεγραινά και τη διάσημη ταβέρνα «Θόδωρος και Ελένη». Το μόνο αρνητικό είναι ότι δεν μπορείς να κάνεις κράτηση, οπότε τα σαββατοκύριακα είναι θέμα τύχης αν θα βρεις τραπέζι και πόση ώρα θα περιμένεις για να καθίσεις. Η δική μου πρόταση: μια καθημερινή, πάρε, μετά τη δουλειά, το αυτοκίνητο και πήγαινε στο Σούνιο για μια απογευματινή βουτιά κάτω από τον Ναό και μετά πιες ένα τσιπουράκι με μεζέ ψητό χταπόδι και μύδια στην υγειά μας!

Οι εικόνες, η γεύση και η μυρωδιά του διαρκούς ελληνικού καλοκαιριού, μια ώρα από το κέντρο της Αθήνας.

Πηγή φωτογραφίας: Shutterstock

«Πάντα μου έκανε εντύπωση ότι η αρχαία ελληνική κωμωδία, όπως αυτή του Αριστοφάνη, έχει κάτι το αυθάδικο, ένα ασεβές χιούμορ με το οποίο μεγάλωσα στο Δουβλίνο και ότι η ανάμειξη αυτού με τα καθολικά θέματα της κλασικής τραγωδίας θα ήταν ένας τρόπος για να μεταφέρω την πνοή του αρχαίου κόσμου στο τώρα».

Ο Lennon είπε ότι η έμπνευση για την πλοκή προήλθε από «μια τυχαία ανακάλυψη ενός στίχου από τον Πλούταρχο, όπου μαθαίνουμε ότι οι Αθηναίοι αιχμάλωτοι πολέμου επέζησαν παραθέτοντας στίχους από τα έργα του Ευριπίδη στους Σικελούς απαγωγείς τους».

Στη σύντομη λίστα μαζί με το Glorious Exploits ήταν τα βιβλία: Martyr! του Kaveh Akbar, The Ministry of Time της Kaliane Bradley, The Silence In Between της Josie Ferguson, Mongrel της Hanako Footman και της Greta and Valdin της Rebecca K Reilly.

Το Glorious Exploits «είναι μια ταραχώδης, πληθωρική απόλαυση ενός μυθιστορήματος, που γιορτάζει τη λυτρωτική δύναμη της τέχνης και την κάθαρση που υπάρχει στην αφήγηση», είπε ο Carvalho. «Ένα masterclass στην τραγικωμωδία, ριζωμένο γερά στην κλασική παράδοση και όμως εντυπωσιακά σύγχρονο, το Glorious Exploits είναι τρελά φιλόδοξο και καταστροφικά επηρεαστικό, αλλά πάνω απ’ όλα προσφέρει την καθαρή χαρά να γυρίζεις τις σελίδες από την αρχή μέχρι το τέλος».

Το βραβείο είναι ανοιχτό για βιβλία μυθοπλασίας όλων των ειδών και ο νικητής επιλέγεται από μια ομάδα βιβλιοπώλων που εργάζονται στο Waterstones. Ξεκίνησε το 2022 και η Tess Gunty ήταν η εναρκτήρια νικήτρια με το The Rabbit Hutch. Πέρυσι, η Alice Winn κέρδισε το βραβείο για το μυθιστόρημά της In Memoriam.

Πηγή: The Guardian