Ο Dr. Michael Swift, ανώτερος ψυχοθεραπευτής και ιδρυτής της Swift Psychology, που συνεργάζεται με άτομα που βιώνουν άγχος και στρες, επισημαίνει ότι έχουμε «ξεχάσει τι σημαίνει πραγματικά διακοπές». «Συχνά θεωρούμε πως οι διακοπές είναι περίοδος πνευματικής, συναισθηματικής και σωματικής ξεκούρασης. Όμως πλέον, πολλοί προσπαθούν να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα στο πρόγραμμά τους», εξηγεί.

Ένα ακόμη πρόβλημα είναι η δυσκολία της μετάβασης από λειτουργία εργασίας ή γονεϊκών καθηκόντων σε διάθεση διακοπών. «Συχνά παρομοιάζω αυτή τη μετάβαση με το να οδηγείς με 160 χλμ/ώρα και ξαφνικά να πατάς φρένο απότομα. Το σώμα και ο εγκέφαλος δεν προλαβαίνουν να προσαρμοστούν. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διευκολύνουμε αυτή τη διαδικασία όσο μπορούμε», τονίζει ο Swift.

Πρακτικές συμβουλές για χαλάρωση στις διακοπές

Ο Swift, μαζί με τη θεραπεύτρια της BetterHelp, Joanne Saulter, μοιράζονται πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορούμε να αποφορτιστούμε πραγματικά κατά τη διάρκεια των διακοπών που τόσο έχουμε ανάγκη.

Επιβραδύνετε σωματικά τον εαυτό σας: Όταν είμαστε αγχωμένοι, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (fight or flight), αυξάνοντας τους παλμούς και επιταχύνοντας την αναπνοή. Ο Swift συστήνει: «Αφού φτάσετε στον προορισμό σας, περπατήστε πιο αργά ή φάτε πιο συνειδητά. Η σωματική επιβράδυνση βοηθάει στην ευκολότερη μετάβαση στη χαλάρωση».

Σημαντικό είναι επίσης να θέσετε όρια στην εργασία σας — αν χρειαστεί, ελέγχετε τα emails ή απαντάτε σε κλήσεις μόνο συγκεκριμένες ώρες. «Απομακρυνθείτε όσο γίνεται από την τεχνολογία και τις δουλειές για να χαλαρώσετε πραγματικά».

Μην πιέζετε τον εαυτό σας: Πολλοί νιώθουν ότι πρέπει να κάνουν 10 πράγματα τη μέρα για να αξιοποιήσουν τις διακοπές τους. Ο Swift προτείνει: «Στοχεύστε να απολαύσετε λίγες δραστηριότητες κάθε μέρα. Αποβάλετε την πίεση και δώστε στον εαυτό σας χώρο για αληθινή ξεκούραση».

Αυτορύθμιση: Η Saulter προσθέτει: «Ρωτήστε τον εαυτό σας πώς θα αυτορυθμιστείτε. Η καθημερινότητα είναι γρήγορη και η επιβράδυνση χρειάζεται προσπάθεια». Ακόμη και στο ταξίδι προς τις διακοπές, όλοι κινούνται βιαστικά στο αεροδρόμιο, ενώ μπορεί να νιώθετε πίεση ότι πρέπει να χαλαρώσετε αμέσως. «Δώστε στον εαυτό σας αρκετό χρόνο τις πρώτες δύο μέρες για πραγματική ξεκούραση και ρύθμιση του νευρικού συστήματος».

Εστιάστε σε όσα έχουν αξία για εσάς

Γνωρίστε τις αξίες σας: Η Saulter συμβουλεύει: «Τώρα είναι η στιγμή να καταλάβετε τι θέλετε από τις διακοπές — ίσως μια αποχή από τα social media ή περισσότερο ποιοτικό χρόνο με την οικογένεια». Βάλτε όρια που θα σας βοηθήσουν να απολαύσετε πραγματικά το χρόνο σας. Μπορεί αυτό να σημαίνει ότι θα αφήσετε το κινητό στην άκρη ή θα οργανώσετε διαφορετικά τις ημέρες σας.

Καλύψτε το έλλειμμα ύπνου: Ο Swift εξηγεί ότι πολλοί συσσωρεύουμε έλλειμμα ύπνου λόγω της καθημερινότητας. «Οι διακοπές είναι ευκαιρία να μειώσουμε αυτή την κόπωση». Προσπαθήστε να κοιμηθείτε λίγο παραπάνω όπου μπορείτε. Αν καταναλώνετε αλκοόλ, κάντε το με μέτρο καθώς επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο — η υπερβολική κατανάλωση συχνά οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη κόπωση μόλις επιστρέψετε.

Κάντε πράγματα έξω από τη ρουτίνα: Ο Swift προτρέπει: «Δραστηριότητες που δεν κάνετε συνήθως βοηθούν τον εγκέφαλο να ξεφύγει από τον αυτόματο πιλότο της ρουτίνας». Δοκιμάστε κάτι νέο — μάθετε μια ξένη γλώσσα, ασχοληθείτε με ένα διαφορετικό άθλημα — ώστε να ανανεωθείτε, αλλά και να ενισχύσετε την αυτοπεποίθησή σας.

Αν νιώθετε ότι, παρά την προσπάθειά σας, δεν μπορείτε να αποσυνδεθείτε, δεν είστε μόνες. Το να πατήσουμε το κουμπί «κλείσιμο» στο τέλος της ημέρας δεν είναι πάντα τόσο απλό όσο ακούγεται. Κάπου εδώ έρχεται η μέθοδος STOP, μια απλή αλλά αποτελεσματική πρακτική που υπόσχεται να επαναφέρει την ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική σας ζωή σε λιγότερο από πέντε λεπτά.

​Τι είναι η μέθοδος STOP;

Η μέθοδος STOP, όπως την προτείνει ο career expert Dan Bruce στο Today.com, αποτελείται από τέσσερα απλά βήματα που σας βοηθούν να αφήσετε πίσω σας τη μέρα και να μεταβείτε πιο ομαλά από το mode δουλειάς στο mode ζωής. Δεν χρειάζονται παραπάνω από μερικά λεπτά, αλλά η διαφορά που θα νιώσετε είναι εντυπωσιακή.

Τα τέσσερα βήματα είναι:

S – Shut down ritual: Ολοκληρώστε ένα τελετουργικό κλεισίματος
T – Track your wins: Καταγράψτε τις επιτυχίες της ημέρας
O – Offload mentally: Απελευθερώστε το μυαλό σας
P – Plug into the present: Συνδεθείτε με την παρούσα στιγμή

Πώς εφαρμόζεται η μέθοδος στην πράξη:

​S: Shut down ritual – Ολοκληρώστε ένα τελετουργικό κλεισίματος

Όπως το σώμα μας χρειάζεται μια βραδινή ρουτίνα για να χαλαρώσει, έτσι και το μυαλό μας χρειάζεται ένα «σήμα» ότι η δουλειά τελείωσε. Μπορεί να είναι κάτι απλό:

• Κλείστε όλες τις ανοιχτές καρτέλες και σημειώστε τις εκκρεμότητες της επόμενης μέρας
• Καθαρίστε το γραφείο σας
• Απενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις από Slack ή Teams
• Πείτε δυνατά στον εαυτό σας: «Η μέρα ολοκληρώθηκε»
• Αυτός ο μικρός συμβολισμός βοηθά τον εγκέφαλό σας να μεταβεί από το εργασιακό στρες στη χαλάρωση.

​T: Track your wins – Καταγράψτε τις επιτυχίες σας

Πολύ συχνά τελειώνουμε τη μέρα εστιάζοντας σε όσα δεν προλάβαμε. Αυτό, μακροπρόθεσμα, μπορεί να πλήξει την αυτοπεποίθησή μας. Αντιστρέψτε το μοτίβο με μια συνειδητή υπενθύμιση των μικρών (ή και μεγάλων) επιτυχιών της ημέρας:

• Σημειώστε 2-3 πράγματα που πήγαν καλά
• Ανατρέξτε σε θετικά σχόλια ή email
• Δημιουργήστε έναν φάκελο με feedback που σας ενδυναμώνει
• Με αυτόν τον τρόπο, ολοκληρώνετε τη μέρα με αίσθηση πληρότητας — και όχι με το άγχος ότι «δεν κάνατε αρκετά».

​O: Offload mentally – Απελευθερώστε το μυαλό σας

Το να κλείσετε τον υπολογιστή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα σταματήσατε να σκέφτεστε τη δουλειά. Το μυαλό συνεχίζει να «τρέχει» — και αυτό είναι που μας εξουθενώνει.

Δοκιμάστε ένα «mental dump» – Αφήστε στην άκρη ό,τι σας βαραίνει:

• Γράψτε όλες τις σκέψεις ή τις εκκρεμότητες που σας βαραίνουν
• Ηχογραφήστε τις ως φωνητικό μήνυμα στον εαυτό σας
• Δημιουργήστε μια λίστα «να τα αφήσω πίσω μου σήμερα»
• Αυτό το βήμα λειτουργεί σαν αποσυμπίεση για τον εγκέφαλο και βοηθά να κάνετε πραγματικά χώρο για τον εαυτό σας.

​P: Plug into the present – Συνδεθείτε με την παρούσα στιγμή

Το τελευταίο βήμα είναι ίσως το πιο σημαντικό. Μην εστιάζετε μόνο στο πώς θα φύγετε από τη δουλειά, αλλά στο πού θα πάτε μετά.

Αφιερώστε λίγα λεπτά για να κάνετε κάτι που σας επαναφέρει στο «τώρα»:

• Περπατήστε χωρίς κινητό ή ακουστικά
• Κάντε μερικές βαθιές, συνειδητές αναπνοές
• Ακούστε μουσική, διαβάστε ένα περιοδικό ή μαγειρέψτε κάτι για εσάς
• Περάστε ποιοτικό χρόνο με τα αγαπημένα σας πρόσωπα
• Αν η εργασία σας περιλαμβάνει πολύ χρόνο μπροστά σε οθόνη, προτιμήστε αναλογικές δραστηριότητες — κάτι που σας κρατά στο παρόν και σας γειώνει.

​Γιατί λειτουργεί η μέθοδος STOP;

Ζούμε σε μια εποχή που επιβραβεύει τη συνεχή παραγωγικότητα. Όμως το να είστε συνεχώς διαθέσιμες δεν είναι μόνο μη ρεαλιστικό είναι και επιβλαβές για την ψυχολογία. Η μέθοδος STOP θέτει όρια. Δημιουργεί χώρο για ξεκούραση, νοητική ανάκαμψη και προσωπική σύνδεση. Όπως εξηγεί ο Bruce: «Βοηθά το νευρικό σας σύστημα να επανέλθει, ενισχύει τη διαύγεια και σας δίνει ενέργεια με διάρκεια. Αν και δεν υπόσχεται ότι θα σβήσει κάθε σκέψη για τη δουλειά, σας υπενθυμίζει ότι η ζωή έξω από αυτήν είναι εξίσου σημαντική».

Πηγή: Marie Claire