Η Πρωτομαγιά αποτελεί διαχρονικά ημέρα διαμαρτυρίας για το εργατικό κίνημα και φέτος πολλοί ενεργοί φορείς ενώνονται διεκδικώντας «μια χώρα που βάζει τους εργαζόμενους πάνω από τους δισεκατομμυριούχους». Βασικά αιτήματα της συμμαχίας May Day Strong είναι η κατάργηση της ICE, ο τερματισμός των πολέμων και η φορολόγηση των πλουσίων. Στη συμμαχία συμμετέχουν εργατικά συνδικάτα, οργανώσεις δικαιωμάτων μεταναστών, πολιτικοί φορείς όπως οι Democratic Socialists of America, καθώς και οι οργανωτές των κινητοποιήσεων No Kings.

Η φετινή οικονομική αναταραχή βασίζεται σε αντίστοιχη συντονισμένη δράση που είχε ξεκινήσει στη Minnesota τον Ιανουάριο, όταν δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι των Twin Cities απείχαν από σχολείο και εργασία διαμαρτυρόμενοι για τις επιδρομές ομοσπονδιακών πρακτόρων μετανάστευσης στην πόλη.

Η Neidi Dominguez, ιδρυτική εκτελεστική διευθύντρια της Organized Power in Numbers και μέλος της ηγετικής ομάδας του May Day Strong, δήλωσε ότι φέτος αναμένονται πάνω από διπλάσιες εκδηλώσεις Πρωτομαγιάς σε σύγκριση με πέρυσι.

Κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών και μαθητών

Η Leah Greenberg από την οργάνωση Indivisible, εκ των βασικών φορέων του κινήματος No Kings, χαρακτήρισε το οικονομικό μπλακάουτ της Πρωτομαγιάς ως «δοκιμή δομών» για το κίνημα. «Ζητάμε από τον κόσμο να κάνει ένα βήμα παραπάνω, να ασκήσει δύναμη σε κάθε πτυχή της ζωής του – ως εργαζόμενοι, μαθητές, μέλη τοπικών ομάδων. Είναι σημαντικό γιατί ενισχύει τη συλλογική ανυπακοή», ανέφερε.

Σημαντικό ρόλο έχουν οι ενώσεις εκπαιδευτικών και οι μαθητές, συνεχίζοντας μήνες κινητοποιήσεων ενάντια στην ICE. Τουλάχιστον 15 σχολικές περιφέρειες στη Βόρεια Καρολίνα έδωσαν άδεια στους εκπαιδευτικούς για να συμμετάσχουν στη μεγάλη πολιτειακή διαδήλωση με σύνθημα «Τα παιδιά πάνω από τις εταιρείες», διεκδικώντας χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης.

Στο Σικάγο, η Ένωση Εκπαιδευτικών κατάφερε να καθιερωθεί η Πρωτομαγιά ως «ημέρα πολιτικής δράσης». Η Stacy Davis Gates, πρόεδρος της Chicago Teachers Union και Illinois Federation of Teachers, τόνισε: «Ως εκπαιδευτικοί νιώθουμε ευθύνη απέναντι στους νέους και τις οικογένειές τους. Θέλουμε να συνδέσουμε τον κόσμο όχι μόνο με την κρίση ακρίβειας αλλά και με την υποβάθμιση των θεσμών μας και τον αντίκτυπο στους νέους».

Προς μια γενική απεργία

Ο Sanshray Kukutla, φοιτητής του Purdue University στην Ιντιάνα και οργανωτής του Sunrise Movement στο πανεπιστήμιο, συντονίζει τοπική αποχή για μαθητές, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους και κατοίκους. «Δρούμε συλλογικά για να στείλουμε μήνυμα στην τάξη των δισεκατομμυριούχων: η εργασία μας, τα έξοδά μας και η συμμετοχή μας είναι που κινούν το σύστημα. Αν δεν δουλέψουμε εμείς, δεν έχουν κέρδη εκείνοι», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι διοργανωτές υπογραμμίζουν ότι αυτή η ημέρα δράσης αποτελεί προετοιμασία για μια γενική απεργία – κάτι που στην ουσία απαγορεύτηκε στις ΗΠΑ με τον νόμο Taft-Hartley του 1946, ενώ γενική απεργία δεν έχει ξαναγίνει έκτοτε. Ως εναλλακτική, ο Shawn Fain, πρόεδρος της United Auto Workers (UAW), καλεί τα συνδικάτα να λήξουν τα συμβόλαιά τους ταυτόχρονα την 1η Μαΐου 2028 ώστε να επιτευχθεί κοινή απεργιακή κινητοποίηση.

Πηγή: The Guardian

«Το Σάββατο 27 Δεκέμβρη απεργούμε στα θέατρα μαζί με τους ηθοποιούς και τους υπόλοιπους εργαζόμενους στο χώρο του θεάτρου, ενάντια στην αδιαλλαξία των θεατρικών επιχειρήσεων. Την απεργία έχει εξαγγείλει το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και στηρίζουν όλα τα σωματεία εργαζόμενων στο χώρο του θεάτρου καθώς και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος. Η απεργία γίνεται με στόχο να εξαναγκαστούν οι δυο μεγάλες εργοδοτικές ενώσεις στο χώρο του Θεάτρου, ΕΝΘΕΠΑ και ΠΕΕΘ, να προσέλθουν σε συζήτηση με το Σωματείο Ηθοποιών και να υπογράψουν Συλλογική Σύμβαση Εργασίας», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Πανελλήνιος Μουσικός Σύλλογος.

Στην αντικατάσταση των εισιτήριων τους θα μπορούν να προχωρήσουν οι πολίτες είχαν κλείσει θέση σε θεατρικές παραστάσεις εκείνη την ημέρα.

Στην ανακοίνωσή του, το ΣΕΗ τονίζει ότι οι ηθοποιοί απεργούν γιατί ζητούν την εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης που έχει εγκριθεί από τη Γενική Συνέλευση, γιατί δεν αποδέχονται την επαναλαμβανόμενη ακύρωση ραντεβού από την εργοδοσία, την απλήρωτη πρόβα, ούτε την απουσία κατοχυρωμένων εργασιακών δικαιωμάτων σε έναν κλάδο που παράγει σημαντικά έσοδα. Όπως σημειώνει, «την Παρασκευή 5 Δεκέμβρη τα θέατρα θα είναι άδεια γιατί εμείς θα είμαστε στο δρόμο».

Το Θέατρο «Τζένη Καρέζη» δηλώνει έμπρακτα τη συμπαράστασή του στον αγώνα των ηθοποιών και, σε ένδειξη υποστήριξης προς το ΣΕΗ, ακυρώνει την προγραμματισμένη παράσταση «ΕΝΤΑ» την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025.

Η ανακοίνωση του ΣΕΗ:
«Απεργούμε γιατί δεν ανεχόμαστε άλλο να κοροϊδεύει η εργοδοσία έναν ολόκληρο κλάδο με αλλεπάλληλα ραντεβού που ακυρώνονται. Απεργούμε γιατί δεν ανεχόμαστε άλλο να κάνουμε μήνες πρόβες χωρίς να πληρωνόμαστε.

Απεργούμε γιατί δεν ανεχόμαστε άλλο να βγάζουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ στο όνομά μας κι εμείς να εργαζόμαστε χωρίς εργασιακά δικαιώματα. Απεργούμε γιατί με αυτούς τους όρους δεν μπορούμε να κάνουμε το θέατρο που ονειρευτήκαμε.
Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου τα θέατρα θα είναι άδεια γιατί εμείς θα είμαστε στον δρόμο».

Τα θέατρα που συμμετέχουν στην απεργία και οι παραστάσεις που αναβάλλονται:

Θέατρο EMBASSY: Η κόμισσα της Φάμπρικας

Θέατρο ΚΝΩΣΣΟΣ: Ο Εχθρός του λαού
Θέατρο ΤΕΧΝΗΣ: Το Τρίτο Στεφάνι

Θέατρο ΤΕΧΝΗΣ (παιδικό): Ο κος Βρομύλος

Θέατρο ΑΛΜΑ: FESTEN
Θέατρο ΠΑΛΛΑΣ: Αλεξάνδρεια

Αμφι-θέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου: Γιοι και κόρες

Ελληνικός Κόσμος (ΘΕΑΤΡΟΝ): Το μεγάλο μας Τσίρκο

Ελληνικός Κόσμος (ΘΕΑΤΡΟΝ): Ούτε μπρος, ούτε πίσω
Θέατρο ΑΚΡΟΠΟΛ: Η μητέρα του σκύλου

Θέατρο ΑΛΕΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ: ΣΤΟ ΤΣΑΚ

Θέατρο ΑΠΟΘΗΚΗ: Στην εξοχή

Θέατρο ΑΛΑΜΠΡΑ: 2:22 A GHOST STORY

Θέατρο ΑΝΕΣΙΣ: Τελευταία έξοδος

Θέατρο ΑΝΕΣΙΣ: ΤΖΟΝΙ ΜΠΛΕ

Θέατρο ΒΕΑΚΗ: Δον Ζουάν

Θέατρο ΒΕΑΚΗ (παιδικό): ΒΑΡΩΝΟΣ ΜΙΝΧΑΟΥΖΕΝ – Οι φανταστικές περιπέτειες

Θέατρο ΓΚΛΟΡΙΑ: Ράφτης κυριών

Θέατρο ΦΙΛΙΠ: Χάσαμε τη θεία ΣΤΟΠ

Θέατρο ΒΕΜΠΟ: Ένας ήρωας με παντούφλες

Θέατρο ΝΕΟΣ ΑΚΑΔΗΜΟΣ: Η Φάλαινα

Θέατρο ΑΛΚΥΟΝΙΣ: Ταρτούφος

Θέατρο ΚΙΒΩΤΟΣ: Η κουζίνα

Θέατρο ΛΑΜΠΕΤΗ: Η ληστεία της συμφοράς

Θέατρο ΜΟΥΣΟΥΡΗ: Η συνάντηση

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: CLEANSED

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (παιδικό): Το καπλάνι της Βιτρίνας

Θέατρο ΜΙΚΡΟ ΧΟΡΝ: Άγριος Σπόρος

Θέατρο ΧΟΡΝ: Μάρτυρας Κατηγορίας

Θέατρο ΙΛΙΣΙΑ: Το ακρωτήρι

Θέατρο ΧΩΡΑ: Μέχρι να σβήσουν τ’ άστρα

Θέατρο του Νέου Κόσμου: Ιβάν εναντίον Ιβάν

Θέατρο του Νέου Κόσμου: Πιτσιμπούργκο

Θέατρο ΗΒΗ: ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ – Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Πειραιώς 131: Πρόσεχε ποιον σκοτώνεις

Θέατρο ΣΗΜΕΙΟ: Ευγένιος

Θέατρο Προσκήνιο: Λεωφορείο ο πόθος

Θέατρο CARTEL Τεχνοχώρος: Άνθρωποι και ποντίκια

Δημοτικό θέατρο Πειραιά: Merdre!

Θέατρο ΕΜΠΟΡΙΚΟΝ: ΚΕΙΚ

Θέατρο ΠΟΡΕΙΑ: Όταν έκλαψε ο Νίτσε

Θέατρο ΦΙΑΤ: Ολική άμεση Συλλογική επικείμενη Επίγεια Σωτηρία

Θέατρο BIOS: Οι ερωτευμένοι

Θέατρο ΔΙΠΥΛΟΝ: Η μέρα της φούστας

Θέατρο ΟΔΟΥ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ: Η Μόνικ δραπετεύει

Τι απαντά η Ένωση Θεατρικών Παραγωγών (ΕΝ.ΘΕ.ΠΑ.)

«Η Ένωση Θεατρικών Παραγωγών (ΕΝ.ΘΕ.ΠΑ.) μετά από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις με το ΣΕΗ αποφάσισε και κοινοποίησε την πρόθεση της,από την προηγούμενη εβδομάδα, να υπογράψει τη Σύμβαση.

Κληθήκαμε να υπογράψουμε σήμερα Τέταρτη 3/12/25 στις 13:00 στα γραφεία του ΣΕΗ. Στις 11:30 σήμερα ενημερωθήκαμε από τη δικηγόρο μας ότι, το ΣΕΗ είχε ενστάσεις για την υπογραφή.

Προσπαθούμε όλη την ημέρα να καταλάβουμε το περιεχόμενο των ενστάσεων οι οποίες δεν έχουν να κάνουν με την ουσία της Σύμβασης , αλλά με τις εσωτερικές διεργασίες του ΣΕΗ που υποτίθεται ομόφωνα μας έστειλε το κείμενο προς υπογραφή.

Η ΕΝ.ΘΕ.ΠΑ. έχει αποδείξει στην πράξη την επιθυμία της να υπάρξει Συλλογική Σύμβαση. Υπέγραψε με την προηγούμενη διοίκηση μια Σύμβαση που το ΣΕΗ δεν κατάφερε να κάνει Συλλογική. Υπογράφει ξανά με την καινούργια διοίκηση τη Σύμβαση και δηλώνει ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να γίνει καθολική.

Οι Συλλογικές Συμβάσεις δεν είναι πεδίο εξυπηρέτησης εσωτερικών συνδικαλιστικών συσχετισμών. Είναι η βάση των κανόνων που όλοι επιθυμούμε για να βελτιώσουμε τον κλάδο.

Ο καθένας πρέπει να αναμετρηθεί με τις ευθύνες και την ιστορία του».

Οι γυναίκες της Ισλανδίας διαδήλωσαν ενάντια στις άδικες εργασιακές πρακτικές, τις μισθολογικές ανισότητες και την υποτίμηση της οικιακής εργασίας. Χωρίς αυτές, η καθημερινή ζωή παρέλυσε: παιδικοί σταθμοί και σχολεία έκλεισαν λόγω έλλειψης προσωπικού, μεγάλες επιχειρήσεις, θέατρα και εργοστάσια ψαριών σταμάτησαν να λειτουργούν. Οι άνδρες αναγκάστηκαν να πάρουν τα παιδιά τους στη δουλειά και αργότερα εκείνη την ημέρα, τα εύκολα φαγητά όπως τα λουκάνικα εξαντλήθηκαν από τα καταστήματα.

Η κληρονομιά της απεργίας των Ισλανδών γυναικών

Η Απεργία των Γυναικών της Ισλανδίας έχει αφήσει τόσο ισχυρό αποτύπωμα που εξακολουθεί να εμπνέει πλήθη, όπως φάνηκε στη διαδήλωση για τη δέκατη επέτειο στις 24 Οκτωβρίου 1985. Πολλοί άνδρες ονόμασαν εκείνη την ημέρα “Η Μεγάλη Παρασκευή”, αλλά έχει μείνει στην ιστορία ως η Απεργία των Γυναικών, γεγονός-ορόσημο που θεωρείται καταλύτης για τη σημερινή θέση της Ισλανδίας ως της πιο ισότιμης κοινωνίας για γυναίκες παγκοσμίως – τίτλος που διατηρεί εδώ και 16 συνεχόμενα χρόνια σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Φέτος σημειώνεται ένα άνευ προηγουμένου επίτευγμα: σχεδόν όλες οι κορυφαίες θέσεις στη χώρα – από τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο μέχρι τον αρχηγό της αστυνομίας και τις πρυτανικές αρχές όλων των πανεπιστημίων – κατέχονται από γυναίκες. «Πιστεύω ότι αυτό το γεγονός ήταν το σημείο καμπής για μια πιο ισότιμη κοινωνία στην Ισλανδία», δηλώνει η Hrafnhildur Gunnarsdóttir, παραγωγός του ντοκιμαντέρ “Η Μέρα που η Ισλανδία Πάγωσε” του 2024.

Η απεργία του 1975 ενέπνευσε επίσης γυναικεία κινήματα παγκοσμίως, όπως την απεργία στην Πολωνία το 2016 και την απεργία της Παγκόσμιας Ημέρας Γυναίκας στην Ισπανία το 2018. Η σκηνοθέτις του ντοκιμαντέρ, Pamela Hogan, έχει διαπιστώσει πόσο εμπνέει τους ανθρώπους αυτή η ιστορία: «Νεαρές γυναίκες στη Νότια Κορέα κρατούσαν σημειώσεις βλέποντας την ταινία», λέει χαρακτηριστικά.

Πώς ξεκίνησε η απεργία των γυναικών στην Ισλανδία

Οι γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου στην Ισλανδία το 1915 και εξέλεξαν την πρώτη βουλευτίνα το 1922. Ωστόσο, τις επόμενες δεκαετίες η πρόοδος ήταν περιορισμένη. Μέχρι το 1975, οι γυναίκες ήταν εξοργισμένες από τις χαμηλότερες αμοιβές, τις διακρίσεις στην εργασία και τη μικρή παρουσία τους στη Βουλή – μόλις 5%.

Η ιδέα για απεργία γεννήθηκε σε συνέδριο γυναικών τον Ιούνιο του 1975 στο Ρέικιαβικ, όπου οργανώσεις σχεδίαζαν δράσεις για το Διεθνές Έτος της Γυναίκας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Οι “Red Stockings”, φεμινιστική ομάδα που πρότεινε απεργία ήδη από το 1970, κατέθεσαν επίσημα την πρόταση.

«Οι γυναίκες δεν θεωρούσαν εαυτές εργαζόμενες αλλά νοικοκυρές και όταν υπήρχε κρίση εργασίας τις έστελναν σπίτι χωρίς αμοιβή ή διαμαρτυρία. Θέλαμε να δείξουμε πόσο σημαντική είναι η συμβολή των γυναικών στην κοινωνία», λέει στη National Geographic η Guðrún Hallgrímsdóttir, πρώην βουλευτής και ιδρυτικό μέλος των Red Stockings.

Επειδή οι απεργίες εκτός συνδικαλιστικών πλαισίων ήταν παράνομες, κάποιες ομάδες δίσταζαν – ώσπου η Valborg Bentsdóttir, μέλος της Κεντρώας Εταιρείας Δικαιωμάτων Γυναικών, πρότεινε να ονομαστεί «Άδεια Ημέρα» αντί για απεργία. Έτσι καθιερώθηκε επίσημα ως Kvennafrídagurinn, δηλαδή Ημέρα Αδείας των Γυναικών.

Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια πανεθνική κινητοποίηση: οργανώσεις σε όλη τη χώρα ενημέρωσαν μέλη μέσω καρτών, φυλλαδίων, τηλεφωνημάτων και δημοσιεύσεων σε εφημερίδες, ραδιόφωνο και τηλεόραση. Οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι δημοσκοπήσεις έδειχναν συμμετοχή από το 80% έως το 100% όλων των γυναικών της χώρας.

«Ο λόγος που πέτυχε τόσο πολύ ήταν ότι κάθε γυναίκα ένιωσε προσωπικά συνδεδεμένη με αυτό», θυμάται η Hallgrímsdóttir. «Ήταν δική τους πράξη».

Η ημέρα της απεργίας και η μαζική συμμετοχή

Το πρωί της απεργίας, όλα τα πρωτοσέλιδα ανέφεραν την Ημέρα Αδείας των Γυναικών. Η María Sigurðardóttir, στοιχειοθέτρια στην εφημερίδα Morgunblaðið, περιγράφει πώς οι απεργοί τύπωσαν νωρίς το φύλλο ώστε να βγει εγκαίρως με σχετικό πρωτοσέλιδο.

Πάνω από είκοσι συγκεντρώσεις οργανώθηκαν σε όλη τη χώρα με αποκορύφωμα τη μαζική συγκέντρωση στο Lækjartorg, την κεντρική πλατεία του Ρέικιαβικ. Ο ήλιος έλαμπε ασυνήθιστα λαμπρά για Οκτώβριο και πάνω από 25.000 γυναίκες, κρατώντας πλακάτ με συνθήματα όπως «Ισότητα Τώρα» και «Μια Μέρα Αδείας—Και Μετά;», πλημμύρισαν τον χώρο.

Bουλεύτριες, όπως οι Svava Jakobsdóttir και Sigurlaug Bjarnadóttir, ενθάρρυναν τις παρευρισκόμενες να ασχοληθούν με την πολιτική. Κυκλοφόρησε δίσκος βινυλίου με φεμινιστικά τραγούδια από τις Red Stockings με τίτλο «Áfram Stelpur (Í augsýn er nú frelsi)» («Εμπρός Κορίτσια – Η Ελευθερία Είναι Κοντά»). Μετά τα συλλαλητήρια ακολούθησαν συζητήσεις σε ανοικτούς χώρους.

Η Sigurðardóttir περιγράφει τη μέρα ως μαγική: «Το συναίσθημα να βρίσκεσαι ανάμεσα σε τόσες γυναίκες με κοινό στόχο ήταν μοναδικό! Δεν το ξαναένιωσα ποτέ έτσι».

Η παρακαταθήκη και οι αλλαγές μετά την απεργία

Η Hallgrímsdóttir ένιωσε σαν να πετούσε στα σύννεφα εκείνη τη μέρα: «Ήμασταν σίγουρες ότι όλα είχαν αλλάξει». Στην πραγματικότητα όμως οι αλλαγές ήρθαν σταδιακά. Η ερευνήτρια Valgerður Pálmadóttir, από το Πανεπιστήμιο Ισλανδίας, επισημαίνει ότι τέτοιες κοινωνικές αλλαγές απαιτούν χρόνο και συνεχή πολιτική οργάνωση.

Ένα χρόνο μετά την απεργία ψηφίστηκε νόμος για ίσα δικαιώματα ενώ πέντε χρόνια αργότερα η Vigdís Finnbogadóttir έγινε η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα πρόεδρος στον κόσμο. Το κόμμα Women’s Alliance προώθησε ενεργά τη συμμετοχή γυναικών στην πολιτική κι έτσι το ποσοστό τους στο κοινοβούλιο αυξήθηκε από 5% (1983) σε 46% σήμερα.

Iσλανδικός νόμος του 2018 καθιέρωσε πρώτος παγκοσμίως την υποχρεωτική ίση αμοιβή σε επιχειρήσεις με πάνω από 25 εργαζόμενους. Παράλληλα εφαρμόστηκαν πολιτικές όπως καθολική προσχολική αγωγή και διευρυμένη άδεια πατρότητας.

Ωστόσο κανένα κράτος δεν έχει πετύχει πλήρη ισότητα φύλων ακόμη – ούτε καν η Ισλανδία που έχει καλύψει το 92,6% του χάσματος. Επιπλέον παραμένουν σοβαρά προβλήματα όπως η έμφυλη βία ενώ πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως οι γυναίκες εξακολουθούν να σηκώνουν μεγαλύτερο βάρος στις δουλειές του σπιτιού και τη φροντίδα της οικογένειας. Επιπλέον παρατηρείται αντίδραση ενάντια στα δικαιώματα LGBTQ+ κοινοτήτων.

Για αυτόν τον λόγο, φέτος θα πραγματοποιηθεί νέα πανεθνική γυναικεία απεργία στην επέτειο των 50 χρόνων από την Ημέρα Αδείας των Γυναικών. Όπως δηλώνουν οι φετινοί διοργανωτές: «Θα αλλάξουμε μαζί την κοινωνία – για εμάς, για τις γυναίκες, για τα κουήρ άτομα, για το μέλλον μας. Τίποτα δεν μπορεί να μας σταματήσει».

Πηγή: National Geographic

Παράλληλα, μια νέα φλοτίλα με 11 πλοία, που ξεκίνησαν τις τελευταίες ημέρες από διάφορα ιταλικά λιμάνια και συγκεντρώθηκαν στην Κρήτη, πλέει ήδη προς τη Γάζα. Σύμφωνα με τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, η αποστολή αναμένεται να φτάσει στα ανοιχτά της Λωρίδας εντός δύο ημερών.

Η νέα φλοτίλα και το σύμβολο Conscience

Το εγχείρημα αποτελεί συνεργασία των οργανώσεων Flotilla of Freedom και Thousand Madleen, με 250 επιβάτες από 25 χώρες. Τα πλοία μεταφέρουν συνολικά 18 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ στην αποστολή συμμετέχουν γιατροί και δημοσιογράφοι. Πρόκειται για τη δεύτερη τέτοια πρωτοβουλία προς τη Γάζα μετά την αναχαίτιση της Global Sumud, ενώ την Πέμπτη έφυγε ακόμα μεγαλύτερη αποστολή από την Τουρκία με 45 πλοία.

Από το Οτράντο, δύο πρώτα πλοία, μεταξύ αυτών ένα με γαλλική σημαία, ξεκίνησαν στις 25 Σεπτεμβρίου. Ακολούθησαν άλλα οκτώ από την Κατάνια δύο μέρες μετά, ενώ την Τρίτη απέπλευσε ξανά το μεγαλύτερο πλοίο της αποστολής, το Conscience, μήκους 68 μέτρων και βάρους 1.029 τόνων. Το Conscience ανήκει στο ίδρυμα Mavi Marmara Foundation, που δημιουργήθηκε με αποζημιώσεις από το Ισραήλ λόγω της επίθεσης στο τουρκικό πλοίο Mavi Marmara το 2010, όπου σκοτώθηκαν δέκα άνθρωποι. Στις 2 Μαΐου, το Conscience είχε δεχθεί επίθεση από drones στα ανοιχτά της Μάλτας, αλλά επισκευάστηκε και επέστρεψε στη θάλασσα για τη νέα αποστολή.

Απελευθέρωση Ιταλών βουλευτών – Συνεχίζονται οι συλλήψεις

Σε ό,τι αφορά στους 36 Ιταλούς ακτιβιστές που συνελήφθησαν από το Ισραήλ την Τετάρτη, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ότι οι τέσσερις βουλευτές της αντιπολίτευσης που συμμετείχαν στην αποστολή απελευθερώθηκαν και έφτασαν στη Ρώμη νωρίς το απόγευμα. Πρόκειται για τους Marco Croatti, Annalisa Corrado, Arturo Scotto και Benedetta Scuderi.

Ο υπουργός Εξωτερικών Antonio Tajani είχε επανειλημμένα επικοινωνήσει με τον Ισραηλινό ομόλογό του Gideon Saar, ζητώντας άμεση απελευθέρωση των βουλευτών. Παραμένει ωστόσο υπό κράτηση στο Ισραήλ ο πέμπτος πολιτικός της αποστολής, ο 29χρονος περιφερειακός σύμβουλος του Δημοκρατικού Κόμματος (PD) στη Λομβαρδία, Paolo Romano.

Μαζικές διαδηλώσεις και μπλακ άουτ στις μεταφορές

Η πολιτική ένταση στην Ιταλία κορυφώθηκε με τη γενική απεργία που παραβίασε τις νόμιμες διαδικασίες προκήρυξης – απαιτούνται δέκα ημέρες προειδοποίησης – όμως η δυναμική ήταν τέτοια που η κινητοποίηση έγινε πράξη. Την προηγούμενη ημέρα είχε ήδη εκδηλωθεί μαζική στήριξη από αντιπολίτευση και συνδικάτα.

50.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν μόνο στη Ρώμη μπροστά στο Κολοσσαίο, ενώ συνολικά πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε 100 πόλεις με περίπου ένα εκατομμύριο συμμετέχοντες σύμφωνα με πρώτες εκτιμήσεις. Στη Ρώμη, οι διοργανωτές μιλούν για 300.000 άτομα και στο Μιλάνο για 100.000.

Αντιπαράθεση κυβέρνησης – αντιπολίτευσης για τις κινητοποιήσεις

Μεγάλη αναστάτωση επικράτησε σε τρένα και αεροδρόμια: στη Ρώμη καταγράφηκαν μέχρι νωρίς το απόγευμα 137 ακυρώσεις αναχωρήσεων και 77 αφίξεων πτήσεων, ενώ καθυστερήσεις σημειώθηκαν σε σιδηροδρομικούς σταθμούς της Ρώμης, του Μιλάνου και άλλων μεγάλων πόλεων.

Η γενική απεργία εντάσσεται στη σφοδρή αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση δεξιάς της Μελόνι και την αντιπολίτευση. Η πρωθυπουργός χαρακτήρισε τα μέλη της φλοτίλας «ανεύθυνους» που επιδιώκουν να πλήξουν την κυβέρνησή της αντί να νοιάζονται πραγματικά για τους Παλαιστινίους. Παράλληλα, ο ακροδεξιός ηγέτης της Λέγκας και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Matteo Salvini, προειδοποίησε πως αν επικρατήσει «αλαζονεία και βία» – όπως είχε συμβεί στις κινητοποιήσεις του Σεπτεμβρίου στον κεντρικό σταθμό του Μιλάνου – «θα ξέρουμε πώς να αντιδράσουμε».

Πηγή: El País

Το πλήθος αρχίζει να φωνάζει ενάντια στους δολοφόνους, οι συνάδελφοί του τον βάζουν πάνω σε μία πόρτα και ξεκινάνε διαδήλωση. Κάπου εκεί βρίσκεται η μάνα του νεκρού που διαπιστώνει ότι αυτός είναι ο γιος της και τον θρηνεί μέσα στον δρόμο. Ένας φωτογράφος απαθανατίζει τη σκηνή και η εικόνα της Pieta του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη γίνεται μία από τις χαρακτηριστικότερες της νέας ελληνικής ιστορίας.

Ο Γιάννης Ρίτσος βλέποντας τη φωτογραφία εμπνέεται και γράφει το αριστούργημά του «Επιτάφιος». Ο ίδιος ενημερώνει το αναγνωστικό κοινό από πού εμπνεύστηκε το ποίημα, αλλά και τι θα ακολουθήσει:

Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου, μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν – τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της. Ο Τάσος Τούσης δεν ήταν ο μόνος νεκρός. Ακόμα σκοτώνονται οι Β. Σταύρου, Ιντο Σεννόρ, Γ. Πανόπουλος, Αγλαμίδης, Σαλβατώρ Ματαράσσο, Δημ. Λαϊλάνης, Σ. Διαμαντόπουλος, Γιάννης Πιτάρης, Ευθύμης Μάνος, Μανώλης Ζαχαρίου, Αναστασία Καρανικόλα.

Οι απεργίες των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη ξεκινάνε στις 29 Απρίλη. Όπως γράφει ο Ριζοσπάστης: «Δώδεκα χιλιάδες καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης – εκ των οποίων περίπου το 70% γυναίκες – αυτή τη μέρα δεν πιάνουν δουλειά, αλλά κατεβαίνουν σε απεργία ύστερα από απόφαση του συνδικαλιστικού τους φορέα, της Πανελλήνιας Καπνεργατικής Ομοσπονδίας (ΠΚΟ). Κυριότερο αίτημά τους έχουν την αύξηση των ημερομισθίων τους. Η απεργία, όπως και όλες οι απεργίες τότε δέχονται τις επιθέσεις της αστυνομίας. Ωστόσο οι εργάτες δεν υποχωρούν αλλά οι απεργίες γενικεύονται και μεταδίδονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ στη μάχη μπαίνουν και άλλοι κλάδοι.

Στις 7 Μάη το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης καλεί σε 24ωρη απεργία. Τις επόμενες μέρες η πόλη ζει στους ρυθμούς της εξέγερσης. Φασιστικές οργανώσεις μαζί με την αστυνομία χτυπούν διαδηλωτές, αλλά η οργή μεγαλώνει. Οι στρατιώτες παραβαίνουν τις διαταγές, αρνούνται να σηκώσουν όπλο κατά του λαού και συγκρούονται με τους χωροφύλακες.

Οι δυνάμεις του κράτους έχουν ουσιαστικά ηττηθεί

«Οι αρχές είχαν ουσιαστικά καταλυθεί. Οι συνοικισμοί όλοι είχαν καταληφθεί από τους διαδηλωτάς», γράφει ο επιμελητής του ημερολογίου του Ιωάννη Μεταξά, Π. Σιφναίος. Και ο Γρ. Δαφνής συμπληρώνει: «Τη νύκτα της 9ης προς 10η Μαΐου, ούτε ο Γενικός Διοικητής, ούτε ο Σωματάρχης, ούτε καμία άλλη αρχή ημπορούσε να ασκήση εξουσίαν… Ητο εκτός πάσης αμφιβολίας ότι ο λαός της Θεσσαλονίκης ήτο κύριος της καταστάσεως».

Ο ιστορικός Δημήτρης Λιβιεράτος γράφει σχετικά: «Εκείνη τη μέρα και τη νύχτα της 9ης προς 10 Μαΐου και την επόμενη 11 Μαΐου δεν υπάρχει καμιά επίσημη εξουσία στη Θεσσαλονίκη. Στην πραγματικότητα εξουσία είναι η απεργιακή επιτροπή. Η Κεντρική Απεργιακή Επιτροπή εξελέγη από τις εργοστασιακές, σωματειακές και τοπικές απεργιακές επιτροπές όλης της Θεσσαλονίκης. Αποτελέσθηκε τελικά από σαράντα περίπου πρόσωπα τα οποία συνεδρίαζαν συνεχώς… Στις 10 Μαϊου κόλλησε ανακοινώσεις σε όλη την πόλη ότι την επόμενη θα κηρυχτεί πανελλαδική απεργία για την υποστήριξη της Θεσσαλονίκης. Συγκρότησε απεργιακή φρουρά για την άμυνα των διαδηλώσεων».

Από την προσφυγική κρίση στον Μάη του ΄36

Ο Δημήτρης Λιβιεράτος γράφει: «Από το 1918 και περισσότερο μετά το 1922 που ολοκληρώθηκε το μεγάλο κύμα προσέλευσης των προσφύγων στην Ελλάδα, η εργατική τάξη δίνει κάθε μέρα αγώνες για επιβίωση. Αλλά και βελτίωση της θέσης των εργαζομένων, αντιμετωπίζοντας ένα άγριο αντεργατικό καθεστώς.

Δεν υπάρχει απεργία, διαδήλωση, οποιαδήποτε εκδήλωση, χωρίς θύματα. Νεκρούς τραυματίες, φυλακισμένους, εξόριστους. Αυτή η περίοδος, κατά τη γνώμη μου, ήταν η πιο σημαντική στην ιστορία της χώρας μας. Με πληθυσμό περίπου τότε εξήμισι εκατομμύρια. Σ’ αυτόν είχε ενσωματωθεί το προσφυγικό κύμα των περίπου ενάμισι εκατομμυρίου ανθρώπων. Εποχή όπου η εργατική τάξη πολλαπλασιάζεται με μια άνοδο της βιομηχανίας, τη μεγαλύτερη συμμετοχή της αγροτιάς στην παραγωγική αγορά. Οι πρόσφυγες σιγά-σιγά καταλαβαίνουν ότι δεν υπάρχει επιστροφή στις χαμένες πατρίδες. Ενσωματώνονται στην εργατική τάξη, στο προχωρημένο αγροτικό κίνημα. Θα αποτελέσουν τη στέρεη βάση του Κινήματος Αντίστασης τα χρόνια της Κατοχής 1941-44.

Το 1936 δεν ήταν μόνο η εξέγερση της Θεσσαλονίκης. Δεν ήταν μόνο η τριήμερη εξουσία της εκλεγμένης Επιτροπής. Ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα εξεγείρεται. Μακεδονία, Θράκη ουσιαστικά ακολουθούν το παράδειγμα της Θεσσαλονίκης. Η μεταξική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το συμβιβασμό σαν ήττα της εργατικής τάξης. Τρομοκρατία, σκλήρυνση του καθεστώτος των ανακτόρων και τελικά θα κηρύξει τη Δικτατορία της 4ης Αυγούστου».

Πηγή: In.gr

Η Διεθνής Ένωση Εργαζομένων Γυναικείων Ενδυμάτων (ILGWU), τα μέλη της οποίας εργάζονταν στη βιομηχανία γυναικείων ενδυμάτων, ήταν κάποτε ένα από τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα από τα πρώτα συνδικάτα των ΗΠΑ που είχαν κατά κύριο λόγο γυναικεία συμμετοχή και αποτέλεσαν βασικό παράγοντα στην εργατική ιστορία της δεκαετίας του 1920 και του 1930.

Το ILGWU απέκτησε μια ξαφνική άνοδο των μελών μετά τις δύο επιτυχημένες μαζικές απεργίες, στις οποίες ηγήθηκε, στη Νέα Υόρκη. Η πρώτη, το 1909, ήταν γνωστή ως «η εξέγερση των 20.000» και διήρκεσε δεκατρείς εβδομάδες. Ήταν σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητη, πυροδοτήθηκε από μια σύντομη αποχώρηση εργαζομένων του Triangle Shirtwaist Factory, που περιλάμβανε μόνο το 20% περίπου του εργατικού δυναμικού. Αυτό, ωστόσο, ώθησε μόνο τους υπόλοιπους εργαζόμενους να ζητήσουν βοήθεια από το σωματείο. Η εταιρεία κλείδωσε τους υπαλλήλους της όταν έμαθε τι συνέβαινε.

Η είδηση ​​της απεργίας διαδόθηκε γρήγορα σε όλους τους εργάτες ενδυμάτων της Νέας Υόρκης. Σε μια σειρά μαζικών συναντήσεων, αφού οι ηγετικές φυσιογνωμίες του αμερικανικού εργατικού κινήματος μίλησαν γενικά για την ανάγκη για αλληλεγγύη και ετοιμότητα, η Κλάρα Λέμλιχ σηκώθηκε για να μιλήσει για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δούλευε αυτή και άλλες γυναίκες και ζήτησε να σταματήσουν οι συζητήσεις και να γίνει κάλεσμα για απεργία ολόκληρης της βιομηχανίας. Το πλήθος απάντησε με ενθουσιασμό και, αφού έδωσε έναν βιβλικό όρκο στα Γίντις, «Εάν προδώσω αυτό στο οποίο δεσμεύομαι τώρα, ας μαραθεί αυτό το χέρι που σηκώνω τώρα ψηλά», ψήφισε για μια γενική απεργία.

Αυτοί οι εργάτες – που ήταν κυρίως γυναίκες και μετανάστες εργάτες – αψηφούσαν τις προκαταλήψεις πολλών συντηρητικών ηγετών της εργασίας, που πίστευαν ότι οι μετανάστες και οι γυναίκες γενικά δεν μπορούσαν να οργανωθούν. Το σύνθημά τους «Προτιμούμε να πεινάμε γρήγορα παρά να λιμοκτονούμε αργά» συνόψιζε το βάθος της πικρίας τους σχετικά με τα μέρη στα οποία εργάζονταν.

Η απεργία ήταν βίαιη. Η αστυνομία συνέλαβε διαδηλωτές για ασήμαντα ή φανταστικά αδικήματα, ενώ οι εργοδότες προσέλαβαν ντόπιους τραμπούκους για να τους χτυπήσουν καθώς η αστυνομία κοιτούσε από την άλλη πλευρά.

Μια ομάδα εύπορων γυναικών, ανάμεσά τους η Φράνσις Πέρκινς, η Αν Μόργκαν και η Άλβα Βάντερμπιλτ Μπέλμοντ, υποστήριξαν τους αγώνες των γυναικών της εργατικής τάξης με χρήματα και παρέμβαση με αξιωματούχους και συχνά έκαναν συγκεντρώσεις και πορείες μαζί τους. Οι εφημερίδες τις ονόμασαν «ταξιαρχία μινκ» επειδή χρησιμοποίησαν τον πλούτο και τα προνόμιά τους για να προσπαθήσουν να προστατεύσουν τους απεργούς. Οι απεργοί δεν δέχονταν πάντα τη βοήθειά τους. Η Έμμα Γκόλντμαν είπε στον Τύπο ότι «Εάν η απεργία κερδηθεί, θα είναι στα πλεονεκτήματα της, ότι δε βοηθήθηκε από πλούσιες κυρίες».

Η απεργία ήταν μόνο εν μέρει επιτυχημένη. Το ILGWU αποδέχτηκε έναν διαιτητικό διακανονισμό τον Φεβρουάριο του 1910 που βελτίωσε τους μισθούς, τις συνθήκες εργασίας και τις ώρες εργασίας των εργαζομένων, αλλά ο διακανονισμός δεν παρείχε αναγνώριση των συνδικάτων. Ορισμένες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Triangle Shirtwaist Factory, αρνήθηκαν να υπογράψουν τη συμφωνία.

Όμως ακόμα κι έτσι, η απεργία κατάφερε μια σειρά από σημαντικές νίκες. Ενθάρρυνε τους εργαζόμενους στη βιομηχανία να αναλάβουν δράση για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους και έστρεψε την προσοχή του κοινού στις συνθήκες εργασίας στα εργοστάσια ρουχισμού.

Αρκετούς μήνες αργότερα, το 1910, το ILGWU ηγήθηκε μιας ακόμη μεγαλύτερης απεργίας, που αργότερα ονομάστηκε «Η Μεγάλη Επανάσταση», με 60.000 εργάτες.

Μετά από μήνες διαδηλώσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων, εξέχοντα μέλη της εβραϊκής κοινότητας, με επικεφαλής τον Louis Brandeis, μεσολάβησαν μεταξύ της ILGWU και της Ένωσης Κατασκευαστών. Οι εργοδότες πέτυχαν την υπόσχεση οι εργαζόμενοι να διευθετούν τα παράπονά τους μέσω διαιτησίας και όχι απεργιών κατά τη διάρκεια της Συμφωνίας (μια κοινή ρήτρα στις συμβάσεις της Ένωσης σήμερα).

Κατάφερε επίσης να συμπεριλάβει διατάξεις για τη σύσταση του Μικτού Συμβουλίου Υγειονομικού Ελέγχου, της Επιτροπής Παραπόνων και ενός Συμβουλίου Διαιτησίας.

Οι γυναίκες και οι μετανάστες στην πρώτη γραμμή, κατάφεραν με σθένος και αντίσταση να αποκτήσουν τα δικαιώματα που διεκδικούσαν όσον αφορά στις συνθήκες εργασίας τους, κάποια από τα οποία μπορεί σήμερα να μας φαίνονται δεδομένα. Κάθε τέτοια ημέρα μνήμης, ας θυμόμαστε όλους όσοι στάθηκαν απέναντι στην αδικία και την εκμετάλλευση.

Κεντρική φωτογραφία: Flickr