Αυτή είναι η πραγματικότητα για τη Ana Viladomiu, 70 ετών, συγγραφέα και μία από τις δύο τελευταίες ενοίκους της θρυλικής Casa Milà του Antoni Gaudí στην κομψή Passeig de Gràcia στη Βαρκελώνη. Αν και συχνά παρουσιάζεται στα ισπανικά μέσα ως η τελευταία κάτοικος της La Pedrera, στην πραγματικότητα υπάρχει ακόμη ένας ένοικος στο άλλο μισό του κτιρίου. Όπως λέει η Viladomiu, «δεν μοιραζόμαστε είσοδο, ασανσέρ ή σκάλα – μόνο όταν βγάζουμε τα σκυλιά βόλτα συναντιόμαστε».

Πώς είναι όμως να ζει κανείς σε ένα κτίριο που δέχεται περίπου ένα εκατομμύριο επισκέπτες κάθε χρόνο; «Έχω συνηθίσει τους επισκέπτες. Είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, αλλά για μένα είναι το σπίτι μου εδώ και σχεδόν 40 χρόνια», λέει η Viladomiu για το φωτεινό διαμέρισμα όπου μεγάλωσε τις δύο κόρες της, που σήμερα είναι και οι δύο αρχιτέκτονες.

«Φυσικά, δεν μπορώ να πετάξω τα σκουπίδια με τις πιτζάμες μου γιατί με φωτογραφίζουν ή με ρωτούν αν είμαι η γυναίκα που μένει επάνω – σαν να είμαι κάποιο πρόσωπο μυθιστορήματος. Αυτό είναι μέρος της ζωής μου πλέον. Ξέρω όμως ότι είναι προνόμιο να ζω εδώ», παραδέχεται.

Το διαμέρισμα ανήκε στον σύζυγό της, τον Fernando Amat, ιδιοκτήτη του γνωστού καταστήματος σχεδιαστικών ειδών Vinçon – ένα κατάστημα που θύμιζε το Conran του Λονδίνου και έκλεισε το 2015. Η Viladomiu μετακόμισε εκεί μαζί του το 1988.

Η ίδια δεν αποκαλύπτει το ακριβές ενοίκιο που πληρώνει, αλλά διαθέτει αυτό που λέγεται «renta antigua», δηλαδή σύμβαση σταθερού ενοικίου με δικαίωμα παραμονής έως τον θάνατό της (και του Amat, από τον οποίο έχει χωρίσει). Μετά τον θάνατό τους, το ακίνητο θα περάσει στη μη κερδοσκοπική ίδρυμα που διαχειρίζεται το κτίριο από το 2013. Τέτοιες συμβάσεις δεν εκδίδονται πια από το 1985, αν και υπολογίζεται ότι υπάρχουν ακόμα περίπου 100.000 σε όλη την Ισπανία.

Η μεταμόρφωση της Casa Milà και οι αναμνήσεις των ενοίκων

«Όταν μετακόμισα υπήρχε πολύ ζωή εδώ, πολλοί γείτονες», θυμάται η Viladomiu. Εκείνη την περίοδο το κτίριο αγοράστηκε από την τράπεζα Caixa Catalunya, η οποία εξαγόρασε τους περισσότερους ενοίκους με γενναιόδωρες προσφορές ώστε να ανακαινίσει το ακίνητο. «Δεν ξέρω γιατί ποτέ δεν μας έκαναν προσφορά. Αστειευόμαστε πως μας κράτησαν σαν αξιοθέατο, όπως ο Snowflake – ο διάσημος αλμπίνος γορίλας του ζωολογικού κήπου της Βαρκελώνης».

Η Caixa Catalunya σταμάτησε να λειτουργεί ως τράπεζα το 2010 και συγχωνεύτηκε με άλλα δύο αποτυχημένα ταμιευτήρια για να δημιουργήσει το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που σήμερα διαχειρίζεται τη La Pedrera. Το υπόλοιπο κτίριο στεγάζει πλέον γραφεία και φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως συναυλίες.

Η Casa Milà, γνωστή λαϊκά (και υποτιμητικά) ως La Pedrera («Το Λατομείο»), χτίστηκε κατόπιν παραγγελίας των Pedro Milà και Rosario Segimon, οι οποίοι είχαν κληρονομήσει τεράστια περιουσία από τον πρώην σύζυγο της Segimon μέσω του εμπορίου καφέ στη Γουατεμάλα. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1910, αλλά όπως πολλά έργα του Γκαουντί αρχικά αντιμετωπίστηκαν με χλευασμό λόγω της ομοιότητάς του με βραχώδες λατομείο.

Το κτίριο αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1984, ενώ πέρασε στα χέρια διαφόρων ιδιοκτητών. Στην έναρξη του ισπανικού εμφυλίου (1936), τα κατώτερα πατώματα καταλήφθηκαν από τροτσκιστές και σοσιαλιστές, ενώ κατά καιρούς φιλοξένησε μπίνγκο, γραφεία κτηματομεσιτών, προξενεία αλλά και έναν Αιγύπτιο πρίγκιπα.

Ένα σπίτι γεμάτο φως, ιστορία και προσωπικότητες

Το διαμέρισμα της Viladomiu είναι όχι μόνο μεγάλο αλλά –όπως όλα τα έργα του Γκαουντί– γεμάτο φως, με γλυπτές καμπύλες στους τοίχους και μπαλκόνια των οποίων τα σιδερένια κιγκλιδώματα θυμίζουν μορφές ζώων και θαλάσσιας ζωής.

Μετά τον θάνατο του Γκαουντί το 1926, η Segimon προκάλεσε σκάνδαλο στον αρχιτεκτονικό κόσμο αφαιρώντας ή καλύπτοντας μεγάλο μέρος των αυθεντικών λεπτομερειών στο δικό της διαμέρισμα στον πρώτο όροφο – το πιο εντυπωσιακό του κτιρίου – και διακοσμώντας το σε στυλ Λουδοβίκου ΙΣΤ’.

Παραδόξως, όπως λέει η Viladomiu, δεν υπάρχουν κανόνες για τις αλλαγές που θα μπορούσε να κάνει στο διαμέρισμα. Ωστόσο δηλώνει πως δεν θα άλλαζε τίποτα απολύτως – ούτε καν τους παλιούς μπρούτζινους διακόπτες φωτισμού. «Όλα λειτουργούν άψογα», σημειώνει.

Για τη συγγραφή του βιβλίου της «The Last Tenant», η Viladomiu πήρε συνεντεύξεις από πολλούς πρώην ενοίκους δημιουργώντας ένα έργο ιστορικής αυτο-μυθοπλασίας που κυκλοφορεί πλέον και στα αγγλικά. «Το βιβλίο είναι αυτο-μυθοπλασία αλλά όσα γράφω για τη La Pedrera είναι αληθινά», εξηγεί. «Ξεκίνησε ως σειρά συνεντεύξεων με παλιούς ενοίκους μέχρι που μια δημοσιογράφος φίλη μου είπε: “Πρέπει να αφηγηθείς την ιστορία σε πρώτο πρόσωπο μαζί με την ιστορία της οικογένειάς σου”».

Στο βιβλίο αλλά και στην πραγματική ζωή έχουν περάσει διάσημες προσωπικότητες από το διαμέρισμά της: ο αρχιτέκτονας Zaha Hadid, ο πρώην δήμαρχος Βαρκελώνης και πρόεδρος της Καταλονίας Pasqual Maragall, καθώς και ο σχεδιαστής μόδας Jean Paul Gaultier. «Συνάντησα τον Gaultier κάτω στο ασανσέρ», θυμάται η Viladomiu. «Κρατούσα σακούλες με πορτοκάλια κι εκείνος κοίταζε τα πάντα με ενθουσιασμό. Με ρώτησε αν μένω εδώ κι εγώ τον προσκάλεσα να ανέβει για μια ξενάγηση. “Μου φτιάξατε τη μέρα”, μου είπε – αργότερα μου έστειλε κι ένα μπουκέτο τριαντάφυλλα».

Sagrada Família: Επετειακές στιγμές & η σημασία των σπιτιών του Γκαουντί

Το 2026 συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τον θάνατο του Γκαουντί· ενώ φέτος τον Ιούνιο ο Πάπας θα επισκεφθεί τη Βαρκελώνη για να ευλογήσει τον νεόκτιστο πύργο του Ιησού Χριστού στη Sagrada Família – το κορυφαίο έργο ζωής του μεγάλου αρχιτέκτονα. Εν τω μεταξύ, η Viladomiu παραμένει ζωντανή υπενθύμιση ότι τα περισσότερα έργα του Γκαουντί δεν χτίστηκαν για τους τουρίστες αλλά για να κατοικούνται πραγματικά.

Πηγή: The Guardian

Τώρα φαίνεται ότι το Βατικανό μπορεί να είναι έτοιμο να επισημοποιήσει αυτή την αγιοποίηση. Είπε τη Δευτέρα ότι ο Antoni Gaudí, ο Καταλανός αρχιτέκτονας πίσω από τη βασιλική της Sagrada Família της Βαρκελώνης, είχε τεθεί στον δρόμο προς την αγιότητα.

Το Βατικανό ανέφερε σε δήλωση ότι ο Πάπας Φραγκίσκος είχε αναγνωρίσει τις «ηρωικές αρετές» του Gaudí, κατά το πρώτο επίσημο ραντεβού του 88χρονου μετά από εβδομάδες ασθένειας με πνευμονία που απειλούσε τη ζωή.

Σχεδόν έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Gaudí, η διακήρυξη είναι ένα από τα αρχικά βήματα στη μακρά και πολύπλοκη διαδικασία προς την αγιότητα. Ο αρχιτέκτονας πίσω από πολλά από τα μεγαλύτερα τουριστικά αξιοθέατα της Βαρκελώνης θα πρέπει να αγιοποιηθεί πριν μπορέσει να περάσει στο τελευταίο βήμα της αγιοποίησης.

Οι θιασώτες του Gaudí ζητούσαν να ονομαστεί άγιος για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, δείχνοντας πώς οι φανταστικοί κώνοι και η περίπλοκη λιθοδομή της Sagrada Família είχαν πείσει ορισμένους να προσηλυτιστούν στον καθολικισμό. «Δεν υπάρχουν σοβαρά εμπόδια», είπε ο αρχιτέκτονας και τότε πρόεδρος της Εταιρείας Αγιοποίησης του Gaudí, José Manuel Almuzara το 2003. Περιέγραψε την κοινωνία ως ένα κίνημα 80.000 ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που προσεύχονταν στον Gaudí, παρακαλώντας τον να κάνει θαύματα.

Η εκκλησία άρχισε να εξετάζει το αίτημα στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η κατασκευή της Sagrada Família ξεκίνησε το 1882. Περισσότερα από 140 χρόνια αργότερα, παραμένει η μεγαλύτερη ημιτελής Ρωμαιοκαθολική εκκλησία στον κόσμο, παρά το γεγονός ότι ο Γκαουντί αφιέρωσε τα τελευταία 12 χρόνια της ζωής του στο έργο.

Πηγή: The Guardian / Κεντρική φωτογραφία: Flickr