Η επίδραση του προγράμματος στην Ελλάδα αποτυπώνεται σε σαφή, μετρήσιμα και πιστοποιημένα αποτελέσματα, βάσει ερωτηματολογίων που συμπληρώνονται πριν και μετά την παρακολούθησή του. Το 63% των μαθητών δηλώνει αλλαγή στάσης απέναντι στο αλκοόλ, ενώ καταγράφεται σημαντική βελτίωση σε κρίσιμους δείκτες γνώσης και συμπεριφοράς: η κατανόηση των κινδύνων της κατανάλωσης από ανηλίκους αυξάνεται από 41% σε 76%, η ικανότητα λήψης υπεύθυνων αποφάσεων από 40% σε 80%, ενώ το ποσοστό των μαθητών που γνωρίζουν πού και πώς να αναζητήσουν βοήθεια αυξάνεται από 32% σε 87%.

Η Δρ. Φωτεινή Κουλούρη, Προϊσταμένη Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του Υπουργείου Υγείας, δήλωσε: « Η πρόληψη δεν αποτελεί απλώς έναν τομέα πολιτικής, αλλά θεμελιώδη πυλώνα της Δημόσιας Υγείας και στρατηγική επένδυση στο μέλλον της κοινωνίας. Η Πολιτεία προχωρά με συνέπεια και αποφασιστικότητα στην ενίσχυση του πλαισίου προστασίας των ανηλίκων, μέσα από σύγχρονες νομοθετικές πρωτοβουλίες και καινοτόμα εργαλεία, όπως η ψηφιακή πιστοποίηση ηλικίας, που διασφαλίζουν την ουσιαστική εφαρμογή των κανόνων τόσο στον φυσικό όσο και στον ψηφιακό χώρο. Η ουσιαστική πρόληψη ξεκινά από την εκπαίδευση και την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής, που επιτρέπουν στους νέους να σκέφτονται κριτικά, να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές. Σε αυτό το πλαίσιο, προγράμματα όπως το «Smashed» αποτελούν πρότυπο καλής πρακτικής, καθώς μετατρέπουν την πρόληψη σε εμπειρία και προσωπικό βίωμα».

Η Έφη Μπούρα, Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων της DIAGEO, ανέφερε: «Τα αποτελέσματα του Smashed στην Ελλάδα αποδεικνύουν έμπρακτα την αξία και το ουσιαστικό αποτύπωμα του προγράμματος στους εφήβους, τόσο σε επίπεδο γνώσης όσο και στη διαμόρφωση στάσεων απέναντι στο αλκοόλ. Με το Smashed Theater προχωρούμε σε ένα επόμενο, στρατηγικό βήμα, επεκτείνοντας το πρόγραμμα σε μόνιμη θεατρική παραγωγή με το Θέατρο Τέχνης, με στόχο να προσεγγίσουμε ακόμη περισσότερους νέους, σε κάθε εκπαιδευτικό περιβάλλον, όπου μπορούμε να συναντήσουμε έφηβους-μαθητές. Η σύμπραξή μας με το Υπουργείο Υγείας είναι καθοριστική, καθώς ενισχύει την εμβέλεια και την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας, στο πλαίσιο της δέσμευσής μας ως DIAGEO να συμβάλλουμε ενεργά στην υλοποίηση του εθνικού σχεδίου δράσης για την προστασία των ανηλίκων, αλλά και στην προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης αλκοόλ συνολικά».

Ο Δημήτρης Μαγγίνας, Ηθοποιός & Σκηνοθέτης Θέατρο Τέχνης, σημείωσε: «Η δύναμη του θεάτρου βρίσκεται στη δημιουργία εμπειριών που αγγίζουν πραγματικά το κοινό. Η μετάβαση του Smashed σε μια μόνιμη θεατρική παραγωγή του δίνει νέα δυναμική και τη δυνατότητα να εξελίσσεται διαρκώς. Για εμάς στο Θέατρο Τέχνης, αποτελεί μια δημιουργική διαδικασία που μας επιτρέπει να εμβαθύνουμε στο υλικό και να χτίζουμε κάθε φορά μια πιο ουσιαστική σύνδεση με το νεανικό κοινό, μέσα από μια εμπειρία ζωντανή και επίκαιρη. Η συνεργασία μας με τη DIAGEO και η συμμετοχή μας στο Smashed είναι τιμητική, καθώς μας δίνει τη δυνατότητα να συμβάλλουμε, μέσα από την τέχνη, σε μια μοναδική πρωτοβουλία με αποδεδειγμένο αντίκτυπο στους εφήβους».

Τη σημασία της συνεργασίας και της πολυεπίπεδης προσέγγισης στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της επιβλαβούς κατανάλωσης αλκοόλ ανέδειξαν στις εισηγήσεις τους, η κα Σοφίκα Παπανικολάου, Γενική Διευθύντρια της Ένωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (Εν.Ε.Α.Π.) και ο κ Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής, Αντιπεριφερειάρχης Υγείας, Περιφέρεια Αττικής. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτείας, της εκπαιδευτικής και επιχειρηματικής κοινότητας και των ΜΜΕ, ενώ ακολούθησε η παράσταση του Smashed Theater.

Η Αυστραλία δείχνει τον δρόμο: Ήρθε η στιγμή να απαγορεύσουμε στα παιδιά μας τη χρήση των social media

Την περασμένη Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 2025, τα παιδιά στην Αυστραλία ξυπνούν σε έναν –μέχρι πρότινος αδιανόητο– κόσμο: δεν έχουν πλέον πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η χώρα γίνεται η πρώτη, παγκοσμίως, που απαγορεύει τη χρήση social media σε παιδιά κάτω των 16 ετών, θέτοντας εκτός ορίων συνολικά δέκα δημοφιλείς πλατφόρμες, ανάμεσά τους το TikTok, το Instagram, το YouTube, το Snapchat, το Facebook, το X και το Reddit.

Αν γονείς και άλλες χώρες ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα, είναι πολύ πιθανό τα παιδιά μας να μας ευγνωμονούν στο μέλλον.

Τα social media και το τίμημα στην υγεία των παιδιών

Και αυτό γιατί ολοένα και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα social media επιβαρύνουν την υγεία και την ευημερία των παιδιών. Πρόσφατα, κορυφαίοι ερευνητές από όλο τον κόσμο, συνυπέγραψαν κοινή επιστημονική δήλωση σχετικά με το τι γνωρίζουμε σήμερα για την επίδραση των social media και των smartphones στα παιδιά. Οι επιστήμονες συναινούν ξεκάθαρα στο ότι: η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει πως, τα τελευταία 20 χρόνια, όσο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γίνονταν πανταχού παρόντα, η ψυχική υγεία των εφήβων επιδεινωνόταν…

Επιπλέον, τα κινητά τηλέφωνα και οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης διαταράσσουν τον ύπνο των παιδιών και συνδέονται με φαινόμενα εθισμού και προβλήματα προσοχής. Ειδικά στα κορίτσια, έχουν συσχετιστεί με τελειομανία, δυσαρέσκεια για την εικόνα του σώματος, αλλά και αυξημένο κίνδυνο παρενόχλησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης και διαδικτυακών «θηρευτών».

Με αυτά τα δεδομένα, εύλογα γεννάται το ερώτημα: γιατί να σκεφτεί κανείς να επιτρέψει στα παιδιά του τη χρήση των social media;

Μύθος πρώτος: «Τα παιδιά θέλουν πραγματικά να είναι στα social media»

Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά επιθυμούν διακαώς να περνούν όλο τον χρόνο τους στα social media και πως γι’ αυτό είναι τόσο δύσκολο να τους τα στερήσουν. Όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Πολλοί έφηβοι αναγνωρίζουν ότι τα social media είναι ανθυγιεινά. Αυτό που τους κρατά «κολλημένους» δεν είναι τόσο η επιθυμία, όσο ο φόβος ότι θα χάσουν κοινωνικές ευκαιρίες, αφού μεγάλο μέρος της φιλίας και της επικοινωνίας συνομηλίκων διατηρείται μέσα από αυτές τις πλατφόρμες. Αν όλοι οι γονείς έπαιρναν την ίδια απόφαση και δεν επέτρεπαν τη χρήση social media, το δίλημμα αυτό θα εξαφανιζόταν. Ακόμη και αν μόνο ένα μέρος των γονιών θέσει όρια, αυτό αρκεί για να αναγκάσει τους εφήβους να βρουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας.

Χαρακτηριστικό είναι ένα πείραμα του 2023: φοιτητές κλήθηκαν να απαντήσουν πόσα χρήματα θα έπρεπε να τους καταβάλουν οι ερευνητές για να απενεργοποιήσουν τους λογαριασμούς τους στα social media για έναν μήνα. Οι περισσότεροι θα υπέθεταν ότι ζητήθηκαν δεκάδες χιλιάδες δολάρια. Στην πραγματικότητα, το μέσο ποσό ήταν μόλις 50 δολάρια, ενώ το διάμεσο ακόμα χαμηλότερο, στα 30.

Όταν, όμως, οι ερευνητές ρώτησαν πόσα χρήματα θα απαιτούσαν αν όλοι οι συνομήλικοί τους έκαναν το ίδιο, η απάντηση εξέπληξε τους πάντες: οι φοιτητές δήλωσαν πρόθυμοι να πληρώσουν οι ίδιοι για να συμβεί αυτό.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ρόλος των γονιών είναι να παρέμβουν. Αν όλοι λέγαμε στα παιδιά μας ότι δεν επιτρέπεται η χρήση social media πριν από τα 16, κανένα παιδί δεν θα ένιωθε ότι «χάνει» κοινωνικά.

Μύθος δεύτερος: «Τα παιδιά θα μας μισήσουν»

Η απομάκρυνση από τα social media δεν θα βελτίωνε μόνο τις σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους. Θα τα βοηθούσε να μένουν περισσότερο στο παρόν, να εξοικειώνονται με τα συναισθήματά τους και να παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους, αντί να στρέφονται στην οθόνη κάθε φορά που νιώθουν άβολα ή βαριούνται. Θα τους άφηνε περισσότερο χρόνο για σωματική δραστηριότητα, μειώνοντας δυνητικά τον κίνδυνο παχυσαρκίας, και θα βελτίωνε την ποιότητα του ύπνου τους. Όλα αυτά συνδέονται άμεσα με καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά θα υποδεχθούν με ενθουσιασμό μια τέτοια απόφαση. Χωρίς μια κρατική ρύθμιση τύπου Αυστραλίας, είναι πιθανό να υπάρξουν αρχικά αντιδράσεις και ανησυχία για τις κοινωνικές συνέπειες. Όμως, η διαχείριση αυτών των αντιδράσεων αποτελεί μέρος της γονεϊκής ευθύνης.

Όταν τα παιδιά μας ήταν νήπια, τα εμβολιάσαμε για να τα προστατεύσουμε, ακόμη κι αν έκλαιγαν. Δεν τους επιτρέψαμε να τρώνε παγωτό και μπισκότα για βραδινό, όσο κι αν το ήθελαν. Η ευθύνη μας σήμερα δεν είναι διαφορετική.

Ακόμη κι αν η απαγόρευση των social media προκαλέσει πρόσκαιρη δυσαρέσκεια, πολιτικές τύπου Αυστραλίας είναι πολύ πιθανό να κάνουν τα παιδιά μας πιο υγιή και πιο ευτυχισμένα μακροπρόθεσμα. Και, όπως δείχνει η εμπειρία, οι διαμαρτυρίες τους, συνήθως, διαρκούν πολύ λιγότερο απ’ όσο φοβόμαστε.

Το κάπνισμα και το άτμισμα θα απαγορεύονται επίσης σε επαγγελματικά οχήματα, πισίνες, πανεπιστημιουπόλεις, σταθμούς δημόσιων μεταφορών και εξωτερικές βεράντες εστιατορίων και μπαρ, μεταξύ άλλων εξωτερικών χώρων.

Σύμφωνα με τον προτεινόμενο νόμο, προϊόντα όπως τα vapes, οι νικοτινούχες σακούλες, τα φυτικά προϊόντα και οι συσκευές θέρμανσης καπνού θα αντιμετωπίζονται όπως τα παραδοσιακά τσιγάρα.

Η μεταρρύθμιση καθορίζει τρεις κατηγορίες παραβάσεων:

Μικρές παραβάσεις, με πρόστιμα από 100 έως 600 ευρώ, περιλαμβάνουν το κάπνισμα ή άτμισμα σε απαγορευμένους χώρους, την παραβίαση κανόνων σε καταστήματα ή μηχανήματα αυτόματης πώλησης, καθώς και το κάπνισμα από ανηλίκους, για το οποίο τα πρόστιμα επιβάλλονται απευθείας στους γονείς ή κηδεμόνες τους.

Σοβαρές παραβάσεις, με πρόστιμα από 600 έως 10.000 ευρώ, αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία χώρων καπνίσματος σε μη επιτρεπόμενους χώρους ή τη συσσώρευση τριών προστίμων για κάπνισμα σε απαγορευμένα σημεία. Άλλες σοβαρές παραβάσεις περιλαμβάνουν την πώληση τσιγάρων χωρίς τη συσκευασία των 20 τεμαχίων, τη δωρεάν διανομή καπνού και την πρόσβαση ανηλίκων σε μηχανήματα πώλησης καπνικών προϊόντων.

Πολύ σοβαρές παραβάσεις, με πρόστιμα από 10.000 έως 600.000 ευρώ, αφορούν κυρίως τη διαφήμιση, προώθηση και χορηγίες καπνικών προϊόντων σε όλα τα μέσα. Η μόνη εξαίρεση είναι η προώθηση σε επαγγελματικά έντυπα του κλάδου.

Η ισπανική κυβέρνηση δήλωσε ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν στόχο την προσαρμογή των κανονισμών της χώρας στις νέες μορφές καπνίσματος, την ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας και τη μείωση της έκθεσης των πολιτών στον καπνό, ιδιαίτερα των νέων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περίπου το ένα τέταρτο των ατόμων ηλικίας 15 ετών και άνω στην Ισπανία καπνίζει.

Πηγή: Lifo.gr

Σύμφωνα με τον περιβόητο Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή πανευρωπαϊκά τον Φεβρουάριο του 2024, οι διαδικτυακές πλατφόρμες φέρουν την ευθύνη για τη δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος για τους ανήλικους χρήστες, εφαρμόζοντας μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, περιορίζοντας την προώθηση εθιστικών συμπεριφορών και αποκλείοντας ακατάλληλο περιεχόμενο. Ωστόσο, έναn χρόνο μετά την εφαρμογή του Νόμου, αποδεικνύεται ότι οι στόχοι παραμένουν ανεκπλήρωτοι.

Σύμφωνα με κάποια από τα αποτελέσματα της έρευνας, η πλειοψηφία των παιδιών κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούν TikTok, Instagram και YouTube, παραβιάζοντας τα όρια ηλικίας των VLOPs. Οι περισσότεροι ανήλικοι δηλώνουν ψευδή ηλικία, γεγονός που αποκαλύπτει την αδυναμία των πλατφορμών στην αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας.

Η χρήση κοινωνικών δικτύων ξεκινά από το Δημοτικό και είναι καθημερινή, γεγονός που ενισχύει τις υποχρεώσεις προστασίας ανηλίκων. Μάλιστα, πολλά παιδιά δαπανούν πάνω από 4 ώρες ημερησίως στις πλατφόρμες, με 1 στους 4 μαθητές Γυμνασίου/Λυκείου να δηλώνει υπερβολική χρήση, ενισχύοντας την ανάγκη για εργαλεία γονικού ελέγχου και αυτορρύθμισης. Την ίδια ώρα, στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπάρχει σοβαρό έλλειμμα γονικού ελέγχου, ενώ 1 στα 4 παιδιά ανοίγει λογαριασμό χωρίς να είναι ενήμεροι οι γονείς. Όσο για την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο είναι εκτεταμένη και κυρίως τυχαία. Πάντως τα παιδιά μπορεί να γνωρίζουν πώς να κάνουν αναφορά, ωστόσο οι μικρότερες ηλικίες δυσκολεύονται, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για φιλικότερους μηχανισμούς “Report & Block”.

Εκτεταμένη χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους – Παραβίαση των ηλικιακών ορίων

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι η χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους είναι καθολική και ξεκινά ήδη πριν την ηλικία των 13 ετών, παραβιάζοντας τις ηλικιακές προϋποθέσεις πρόσβασης που έχουν ορίσει οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPs).

Συγκεκριμένα, το 41% των μαθητών Δημοτικού και το 51% των μαθητών Γυμνασίου/Λυκείου δήλωσαν ότι ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα μεταξύ 10 και 12 ετών, ενώ από τους μαθητές που χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα το 66% στο Δημοτικό και το 74% στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση παραδέχονται ότι δήλωσαν ψευδή ηλικία κατά την εγγραφή τους, παρακάμπτοντας με ευκολία τους μηχανισμούς ελέγχου ηλικίας (age gates). Αυτή η πρακτική εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την επαρκή εφαρμογή των υποχρεώσεων age assurance που προβλέπει ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.

Υπερβολικός χρόνος οθόνης – Ανάγκη για λειτουργίες αυτορρύθμισης

Η έρευνα καταγράφει σημαντικά ποσοστά υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων από ανήλικους, με το 56% των μαθητών Γυμνασίου/Λυκείου και το 29% των μαθητών Δημοτικού να δηλώνουν ότι περνούν πάνω από 3 ώρες τα σαββατοκύριακα online, ενώ και τις καθημερινές τα ποσοστά είναι ανησυχητικά αυξημένα. Στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 39% των μαθητών δηλώνει ότι χρησιμοποιεί το διαδίκτυο περισσότερες από 3 ώρες την ημέρα και στο Δημοτικό το 18%.

Επιπλέον, 1 στους 4 μαθητές Γυμνασίου/Λυκείου δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση και ότι χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει. Το εύρημα αυτό συνδέεται άμεσα με τις προβλέψεις του DSA για την ανάγκη εφαρμογής εργαλείων αυτορρύθμισης, ειδοποιήσεων χρήσης και διακοπών πρόσβασης, με στόχο τη μείωση της εθιστικής χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών.

Γονική επίβλεψη: Ελλιπής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Παρότι στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση σύμφωνα με τους μαθητές το 50% των γονέων χρησιμοποιεί εργαλεία γονικού ελέγχου, στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση η απουσία εποπτείας είναι εμφανής: οι μαθητές/τριες δηλώνουν ότι το 71% των γονέων δεν χρησιμοποιεί κανένα εργαλείο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 26,2% των μαθητών Γυμνασίου/Λυκείου δήλωσε πως δημιούργησε λογαριασμό χωρίς τη γνώση ή συγκατάθεση των γονιών του, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ενίσχυση μηχανισμών γονικής συναίνεσης, ειδικά για χρήστες κάτω των 13 ετών, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.

Έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο

Το 34% των παιδιών Δημοτικού και το 61% των παιδιών Γυμνασίου/Λυκείου δήλωσε ότι έχει δει βλαβερό ή ακατάλληλο περιεχόμενο, και στην πλειονότητα των περιπτώσεων (πάνω από 60%) αυτό προέκυψε τυχαία.

Στην ερώτηση «αν σε ενοχλεί όταν η πλατφόρμα προβάλλει συνεχώς παρόμοιο περιεχόμενο με αυτό που ήδη παρακολουθείς», οι απόψεις των μαθητών Γυμνασίου / Λυκείου διίστανται: το 43% απαντά θετικά, ενώ το 56% δηλώνει πως δεν το θεωρεί ενοχλητικό. Ωστόσο, το 49% των μαθητών εντοπίζει έναν πιθανό κίνδυνο σε αυτή την τακτική των πλατφορμών. Από αυτούς, το 39% επισημαίνει ότι η πρακτική αυτή τούς οδηγεί στο να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο απ’ ό,τι είχαν αρχικά σκοπό. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τον λεγόμενο εθιστικό σχεδιασμό (addictive design) των πλατφορμών, που στοχεύει στο να κρατά τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο ενεργό και συνδεδεμένο, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνεται.

Το εύρημα αυτό ενισχύει την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία στους μηχανισμούς σύστασης περιεχομένου, όπως ρητά απαιτεί ο DSA για τις VLOPs, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ανήλικους χρήστες.

Διαδικτυακός εκφοβισμός

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός αφορά τόσο σε μαθητές Δημοτικού όσο και τους μαθητές της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στο Δημοτικό, το 6 % δηλώνει ότι έχει πέσει θύμα και το 9 % ότι έχει υπάρξει μάρτυρας. Στο Γυμνάσιο/Λύκειο, το 6 % έχει πέσει θύμα και το 15 % έχει γίνει μάρτυρας, όμως οι περισσότεροι προσπαθούν να το διαχειριστούν μόνοι τους ή να στηρίξουν το θύμα χωρίς να το αναφέρουν. Τα στοιχεία δείχνουν την ανάγκη για ενίσχυση της ενημέρωσης και στήριξης σε όλες τις ηλικίες.

Κίνδυνοι Διαδικτύου

Αν και τα παιδιά Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αισθάνονται ότι έχουν επαρκή ενημέρωση για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, η πραγματικότητα φαίνεται να απέχει. Το 18% έχει δεχτεί να συναντηθεί με κάποιον που γνώρισε διαδικτυακά, το 13 % αποδέχεται αιτήματα φιλίας από αγνώστους, το 12% έχει μοιραστεί πολύ προσωπικές φωτογραφίες.

Κίνδυνοι στα κοινωνικά δίκτυα

Σύμφωνα με τις απαντήσεις των μαθητών Γυμνασίου/Λυκείου, ο σημαντικότερος κίνδυνος που αντιλαμβάνονται από τη χρήση των κοινωνικών δικτύων είναι η κλοπή ή διασπορά προσωπικών δεδομένων (27%). Ακολουθεί η παράσυρση σε υπερβολική ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα (24%), γεγονός που υποδηλώνει ότι τα παιδιά αναγνωρίζουν τον κίνδυνο εθισμού και σπατάλης χρόνου. Στη συνέχεια, αναφέρουν ως κίνδυνο τις επαφές με αγνώστους (16 %) και τέλος η παραπληροφόρηση (15 %) αξιολογείται ως επίσης υπαρκτός αλλά λιγότερο άμεσος κίνδυνος.

Γνώσεις και περιορισμοί στη χρήση εργαλείων αναφοράς (Report & Block)

Η πλειοψηφία των μαθητών Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (93 %) δηλώνει ότι γνωρίζει πώς να κάνει αναφορά (report) ή αποκλεισμό (block) περιεχομένου ή χρηστών, ενώ το 29 % των μαθητών Δημοτικού δηλώνει ότι δεν έχει τις ίδιες γνώσεις ή δεξιότητες.

Πηγή: Cretalivenews

Πολλά νεαρά και ανήλικα άτομα μεταφέρονται σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας, μετά από αλόγιστη χρήση αλκοόλ, κυρίως τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες. Το ίδιο συνέβη και κατά τις γιορτές των Χριστουγέννων. Μάλιστα, ιδιαίτερα στην πόλη των Ιωαννίνων, σημειώθηκαν τρία (3) περιστατικά ανηλίκων, που χρειάστηκαν νοσηλεία, από την Πρωτοχρονιά, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για την έκταση του φαινομένου.

Την επικίνδυνη συνήθεια σχολίασε, μιλώντας στην ΕΡΤ η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, τονίζοντας ότι οι συνέπειες της υπερκατανάλωσης αλκοόλ διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το βάρος των παιδιών καθώς και την ποιότητα των ποτών ή την ταυτόχρονη κατανάλωση ενεργειακών ποτών.

«Το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των εφήβων, ακόμα και σε μικρές δοσολογίες», τόνισε η κα Ψαλτοπούλου και πρόσθεσε: «Αν ένα ποτό είναι νοθευμένο, ακόμα και μια μικρή ποσότητα μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα», επεσήμανε η καθηγήτρια, υπογραμμίζοντας ότι για τα παιδιά 14 ή 15 ετών, η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες για την υγεία τους.

Κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους: Θόλωση συνείδησης και σοβαρές βλάβες σε συκώτι και νεφρά

«Οι έφηβοι που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ ενδέχεται να παρουσιάσουν θόλωση της συνείδησης, να εμπλακούν σε τροχαία ατυχήματα ή ακόμα και να χρησιμοποιήσουν άλλες απαγορευμένες ουσίες». Σημείωσε, επίσης, η κα Ψαλτοπούλου ότι σε περιπτώσεις υπερβολικής κατανάλωσης ή κατανάλωσης νοθευμένων ποτών, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι επικίνδυνα για τη ζωή, προκαλώντας γαστρεντερικά προβλήματα, απώλεια συνείδησης ή σοβαρές βλάβες στο συκώτι και τα νεφρά (ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια), ενώ η τύφλωση είναι επίσης μια σοβαρή συνέπεια.

Σημαντική η ευθύνη των γονιών για την κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους

Αναφορικά με τη διαχείριση του προβλήματος, η κα Ψαλτοπούλου εξηγεί ότι: «Οι γονείς πρέπει να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν τα παιδιά τους για τους κινδύνους του αλκοόλ, αλλά και του καπνίσματος και του διαδικτύου». Ειδικά για τα αλκοολούχα ποτά, η καθηγήτρια τονίζει ότι σε περίπτωση εισαγωγής στο νοσοκομείο λόγω υπερκατανάλωσης, το ελάχιστο που μπορεί να συμβεί είναι πλύση στομάχου.

«H εισαγωγή στο νοσοκομείο σημαίνει ότι καταρχήν κινδυνεύει το παιδί και επομένως δεν μπορεί να παραμείνει στο σπίτι για να διαχειριστεί τη μέθη», τόνισε.

Η κα Ψαλτοπούλου τόνισε ότι είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχει ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τους κινδύνους που εγκυμονούν τα αλκοολούχα ποτά και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ από νέους. «Η ευθύνη είναι των γονιών, των σχολείων και των αρμόδιων φορέων, ώστε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από τις επικίνδυνες συνήθειες».

Αδίκημα η πώληση αλκοόλ σε ανήλικα άτομα

Η απαγόρευση είναι γενική και δεν έχει σχέση μόνο με τα κέντρα διασκέδασης. Δεν έχει σχέση μόνο με τα μπαρ, δεν έχει σχέση μόνο με τις καφετέριες, έχει ισχύ παντού. Ο ανήλικος απαγορεύεται να αγοράσει αλκοόλ. Όποιος πωλήσει παραβαίνει το νόμο, ο οποίος νόμος πλέον λέει ότι αποτελεί ποινικό αδίκημα.

Μέχρι πρόσφατα, υπήρχε μια πρόβλεψη του νόμου να εξαιρείται των προληπτικών δράσεων και ελέγχων, μια ιδιωτική εκδήλωση, ακόμη και αν γίνεται σε δημόσιο χώρο. Πλέον και οι ιδιωτικές εκδηλώσεις, οι οποίες θα έχουν μέσα και ανήλικους, είναι υποχρεωτικό να αναγγέλλονται στο οικείο αστυνομικό τμήμα ένα χρονικό διάστημα πριν από την πραγματοποίησή τους, έτσι ώστε η αστυνομία να μπορεί να κάνει και προληπτικούς αλλά και δειγματοληπτικούς κατασταλτικούς ελέγχους.

Τα φίλτρα ωραιοποίησης της εικόνας του προσώπου και του σώματος (τα γνωστά φίλτρα ομορφιάς), επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία των εφήβων και ιδιαίτερα των κοριτσιών. Αρκετοί νέοι δηλώνουν πως η συστηματική χρήση των φίλτρων τους οδήγησε να έχουν αρνητική εικόνα για το πώς δείχνουν στην πραγματικότητα, με αρκετά νέα παιδιά να παραδέχονται πως, μετά τη χρήση φίλτρων, αισθάνονται ότι το φυσικό τους πρόσωπο είναι άσχημο. Πολλά νεαρά άτομα δήλωσαν πως σκέφτονται ακόμη και να προβούν σε αισθητικές επεμβάσεις.

Αυτή η τάση των εφήβων και νεαρών ατόμων εντείνει τις ανησυχίες ότι τα φίλτρα ομορφιάς, που παρέχονται από το TikTok ή δημιουργούνται από χρήστες, ασκούν πίεση στους εφήβους, κυρίως στα κορίτσια, να αποκτήσουν μια «άψογη» εμφάνιση, με αρνητικές συναισθηματικές επιπτώσεις.

Οι περιορισμοί του TikTok στη χρήση φίλτρων για τους ανήλικους χρήστες έχουν στόχο την προστασία της ψυχικής υγείας

Σύμφωνα με τη Guardian, το επόμενο διάστημα, οι ανήλικοι χρήστες του TikTok θα αποκλειστούν από τη δυνατότητα να τροποποιούν τα χαρακτηριστικά τους με φίλτρα. Οι αλλαγές αυτές θα επηρεάσουν τα φίλτρα βελτιστοποίησης εικόνας, όπως το δημοφιλές «Bold Glamour», που παραποιούν τα φυσικά χαρακτηριστικά, σε αντίθεση με φίλτρα με χιουμοριστικό χαρακτήρα, όπως αυτά που προσθέτουν αυτιά λαγού ή μύτη σκύλου.

Το TikTok ανακοίνωσε τους περιορισμούς στη διάρκεια ενός φόρουμ για την ασφάλεια, στα γραφεία του στο Δουβλίνο. Επίσης, προανήγγειλε αυστηρότερα μέτρα για να αποκλείσει χρήστες κάτω των 13 ετών, χρησιμοποιώντας αυτοματοποιημένα συστήματα με τα οποία θα ανιχνεύεται η ψευδής ηλικία. Η αποτελεσματικότητα των περιορισμών, ωστόσο, εξαρτάται από την ειλικρίνεια των χρηστών σχετικά με την ηλικία τους, καθώς πολλοί δηλώνουν ψευδείς πληροφορίες για να παρακάμψουν τους κανόνες.

Ο Chloe Setter, επικεφαλής πολιτικής για την ασφάλεια παιδιών στο TikTok, δήλωσε: «Ελπίζουμε ότι αυτά τα μέτρα θα μας επιτρέψουν να εντοπίζουμε τις παραβιάσεις πιο γρήγορα και να τις εμποδίζουμε». Παρόμοιες αλλαγές εφαρμόζουν και άλλες πλατφόρμες, όπως για παράδειγμα το Instagram εισήγαγε ειδικούς «εφηβικούς λογαριασμούς» για να προσφέρει στους γονείς μεγαλύτερο έλεγχο.

Τι μπορεί να κάνει το Online Safety Act

Αλλαγές αναμένεται να φέρει η εφαρμογή αυστηρότερων κανονισμών για την προστασία των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω του Online Safety Act, που προγραμματίζεται να τεθεί σε ισχύ το νέο έτος.

Ο νόμος για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, το Online Safety Act, είναι ένα νέο σύνολο νόμων που προστατεύει τα παιδιά και τους ενήλικες στο διαδίκτυο. Θέτει μια σειρά νέων υποχρεώσεων στις εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης και στις υπηρεσίες αναζήτησης, καθιστώντας τις πιο υπεύθυνες για την ασφάλεια των χρηστών τους στις πλατφόρμες τους.

Ο κοινωνικός ψυχολόγος, Jonathan Haidt, συγγραφέας του βιβλίου «The Anxious Generation. How the Great Rewiring of Childhood is Causing an Epidemic of Mental Illness» («Η γενιά του άγχους. Πώς ο θεμελιώδης επαναπρογραμματισμός της παιδικής ηλικίας προκαλεί μια επιδημία ψυχικής ασθένειας»), μας βοηθάει να μετριάσουμε τις ενοχές μας. Ειδικά αν, για παράδειγμα, ως γονείς αισθανόμαστε ότι δεν δίνουμε το καλύτερο παράδειγμα της συνετής χρήσης συσκευών στα παιδιά μας ή αν ως φίλοι νιώθουμε κάποιες φορές να «γράφουμε» την παρέα μας χωρίς να το θέλουμε.

Όπως σχολιάζει σε μια νέα ανάρτησή του, την οποία συνοδεύει από μια σχετική γελοιογραφία:

«Όταν η προσοχή της μαμάς (ή του μπαμπά) αποσπάται από το κινητό, νομίζουμε ότι συνέβη τυχαία ή ότι φταίμε εμείς. Αλλά τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα κινητά μας μάς απορροφούν γιατί οι εφαρμογές τους σχεδιάζονται έτσι ώστε να «χακάρουν» την ψυχολογία μας.

Ο μέσος άνθρωπος τσεκάρει το κινητό του 144 φορές την ημέρα, αν και για πολλούς αυτός ο αριθμός είναι τουλάχιστον διπλάσιος. Οι έφηβοι λαμβάνουν 237 ειδοποιήσεις την ημέρα. Το τηλέφωνο δεν είναι πλέον μόνο για τηλεφωνήματα, αλλά φορητοί υπολογιστές στις τσέπες μας κι έχουμε καταλήξει να εξαρτιόμαστε από αυτά για τα οικονομικά μας, τις διαπροσωπικές μας επαφές και την ψυχαγωγία μας. Το πρόβλημα είναι όμως ότι ο εγκέφαλός μας δεν εξελίχθηκε έτσι ώστε να διεγείρεται ασταμάτητα από ερεθίσματα, όπως δεν εξελίχθηκε ούτε για μια διατροφή πλούσια σε ζάχαρη.

Κάποιοι προτείνουν αντί να καθυστερήσουμε να δώσουμε στα παιδιά ένα smartphone, να τους διδάξουμε την υπεύθυνη χρήση τους. Αλλά αυτό είναι σαν να προτείνουμε τα καταστήματα να πωλούν αλκοόλ σε όλες τις ηλικίες. Σαν να λέμε στους γονείς να διδάξουν στους εφήβους να απέχουν από το οινόπνευμα.

Το πρόβλημα με το παραπάνω επιχείρημα είναι ότι αγνοεί τον ιδιαίτερα εθιστικό χαρακτήρα των εφαρμογών, που είναι σχεδιασμένες σαν τα φρουτάκια στο καζίνο, με την έννοια ότι υπόσχονται ποικίλες επιβραβεύσεις (variable rewards). Ποικίλες επιβραβεύσεις σημαίνει να μην ξέρεις αν θα τα πάρεις όλα ή τίποτα ή κάτι ενδιάμεσα. Τα φρουτάκια είναι η τέλεια εκδοχή των ποικίλων επιβραβεύσεων. Συνεχίζετε να τραβάτε τον μοχλό γιατί μπορεί να πετύχετε τα μεγάλα κέρδη, ακόμα και αν συνήθως καταλήγετε ζημιωμένοι. Στο κινητό σας, ελέγχετε διαρκώς τις ειδοποιήσεις γιατί μπορεί να έχετε 10 ή 100 likes. Οι εφαρμογές είναι σχεδιασμένες σαν τα φρουτάκια στο καζίνο, με την έννοια ότι υπόσχονται ποικίλες επιβραβεύσεις (variable rewards). Ποικίλες επιβραβεύσεις σημαίνει να μην ξέρεις αν θα τα πάρεις όλα ή τίποτα ή κάτι ενδιάμεσα».

Συνοψίζοντας, οι ενήλικες είναι πιο ικανοί να διαχειριστούν τα εθιστικά χαρακτηριστικά των εφαρμογών από τους εφήβους. Γι’ αυτό, πρέπει να καθυστερούμε να δίνουμε στα παιδιά smartphones (μέχρι την ηλικία των 14-15 ετών) και πρόσβαση στα social media (όχι πριν από τα 16 χρόνια τους)».

Πηγή: marieclaire

Η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2024, με στόχο να συνδυαστεί με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και θα παρέχει στα παιδιά και τους γονείς τους τη δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με τις Αρχές σε περιπτώσεις βίας ή κακοποίησης. Η εφαρμογή «Safe Youth» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη και έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών γονέων, που επισκέπτονται το περίπτερο της Αστυνομίας στη ΔΕΘ και ζητούν περισσότερες πληροφορίες.

Πώς θα λειτουργεί το «Safe Youth»

Για τη λειτουργία της εφαρμογής «Safe Youth» μίλησε η Εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, στην ΕΡΤ, επισημαίνοντας πως η εφαρμογή θα περιλαμβάνει πλούσιο ενημερωτικό υλικό για την προστασία των παιδιών από διάφορες μορφές βίας, ενώ θα επιτρέπει στους ανηλίκους να καταγγέλλουν κακοποιητικές συμπεριφορές άμεσα και απευθείας στις Αρχές.

«Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου ένα παιδί κακοποιείται ακόμη και μέσα στην οικογένειά του και θα πρέπει να το βοηθήσουμε να επικοινωνεί άμεσα με την Ελληνική Αστυνομία», υπογράμμισε η εκπρόσωπος της Αστυνομίας, τονίζοντας: «ευχής έργον θα ήταν να μη χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί ποτέ η εφαρμογή, αλλά αν χρειαστεί, να λειτουργήσει για την προστασία των παιδιών», υπογραμμίζοντας τη σημασία της πρόληψης και της άμεσης παρέμβασης σε περιπτώσεις κακοποίησης ανηλίκων. Όπως εξήγησε η ίδια, σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η κλήση ή η αποστολή μηνύματος, το «Safe Youth» θα ενεργοποιείται για την άμεση αποστολή βοήθειας.

Πώς θα ενεργοποιείται το «Safe Youth»

Η εφαρμογή μπορεί να εγκατασταθεί σε έξυπνο κινητό, όπως ακριβώς και η εφαρμογή του Panic Button (για τους ενήλικες) και θα παρέχει πληροφορίες για όλες τις δράσεις που κάνει Ελληνική Αστυνομία, για τον τετραψήφιο αριθμό το 1201, μέσω του οποίου μπορούν τα παιδιά και οι γονείς να συνομιλήσουν απευθείας με την Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων και με αρμόδιους αστυνομικούς που γνωρίζουν τα θέματα παραβατικότητας ανηλίκων.

Η κυρία Δημογλίδου εξήγησε, επίσης, ότι έχουν ληφθεί μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή καταχρήσεων της εφαρμογής. «Υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας, καθώς όταν μιλάμε για τόσο μικρές ηλικίες, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι το κουμπί θα χρησιμοποιείται πραγματικά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι ζητούνται αναλυτικά στοιχεία για την εγκατάσταση της εφαρμογής και μόνο οι ανήλικοι έχουν πρόσβαση στη λειτουργία του κουμπιού.