Οι γιατροί προειδοποιούν ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι δύσκολο να εντοπιστεί χωρίς εξετάσεις, ενώ πολλές γυναίκες καταφεύγουν σε συμπληρώματα για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Ας δούμε γιατί η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D είναι τόσο σημαντική και πώς μπορείτε να διαπιστώσετε αν χρειάζεστε συμπληρώματα.

Η επίδραση της ανεπάρκειας βιταμίνης D στο γυναικείο σώμα

Η βιταμίνη D είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις γυναίκες, καθώς τα προβλήματα στα οστά είναι πιο συχνά: οι γυναίκες παρουσιάζουν τετραπλάσιες περιπτώσεις οστεοπόρωσης σε σύγκριση με τους άνδρες. Η έλλειψή της μπορεί να οδηγήσει σε μαλακά, αδύναμα οστά και κατάγματα — κίνδυνος αυξημένος για όσες έχουν μικρότερα και λεπτότερα οστά.

Αν και δεν υπάρχει βιολογικός παράγοντας που να προδιαθέτει τις γυναίκες στην ανεπάρκεια βιταμίνης D, παράγοντες όπως η εγκυμοσύνη ή η εμμηνόπαυση αυξάνουν τις ανάγκες του οργανισμού. Ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, όταν μειώνονται τα επίπεδα οιστρογόνων, η ικανότητα δημιουργίας νέου οστού φθίνει ραγδαία, σύμφωνα με τη Laura Acosta, διαιτολόγο στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα.

Κατά την εγκυμοσύνη, η βιταμίνη D είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη μητέρα αλλά και για το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Παράλληλα, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι τα οφέλη της βιταμίνης D δεν περιορίζονται μόνο στην υγεία των οστών.

Νέα επιστημονικά ευρήματα για τη βιταμίνη D και την υγεία των γυναικών

Ο Clemens Bergwitz, ενδοκρινολόγος στη Σχολή Ιατρικής του Yale, σημειώνει ότι “η επιστημονική βιβλιογραφία βρίθει από αποτελέσματα της βιταμίνης D που δεν σχετίζονται αποκλειστικά με τα οστά”. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η βιταμίνη D μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα αυτοάνοσα νοσήματα, τα οποία εμφανίζονται σε ποσοστό περίπου 80% στις γυναίκες.

Μια μελέτη έδειξε ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D επί πέντε χρόνια μείωσε κατά 22% τα αυτοάνοσα νοσήματα σε άνδρες και γυναίκες. Σε άλλη έρευνα, ασθενείς που έπαιρναν συμπληρώματα είχαν λιγότερα συμπτώματα σκλήρυνσης κατά πλάκας — μια πάθηση τρεις φορές πιο συχνή στις γυναίκες.

Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις πως τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορούν να μειώσουν τη βιολογική γήρανση έως και τρία χρόνια, χάρη στην προστασία του γενετικού υλικού. Άλλες μελέτες συνδέουν τη βιταμίνη D με βελτίωση συμπτωμάτων κατάθλιψης, αντίσταση στην ινσουλίνη, καρδιαγγειακή υγεία και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Όπως επισημαίνει η Acosta: «Το μέλλον της έρευνας στη βιταμίνη D αφορά όχι μόνο στα οστά, αλλά και τα αυτοάνοσα νοσήματα, την ψυχική υγεία, τον μεταβολισμό και ίσως ακόμα περισσότερα που δεν έχουμε ακόμη ανακαλύψει».

Πώς θα καταλάβετε αν έχετε ανεπάρκεια βιταμίνης D

Η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι «ως επί το πλείστον σιωπηλή μέχρι να γίνει σοβαρή», σύμφωνα με την Acosta. Πόνοι στα οστά ή στους μύες εμφανίζονται συνήθως όταν η ανεπάρκεια έχει ήδη προχωρήσει.

Ο πιο αξιόπιστος τρόπος διάγνωσης είναι μέσω ειδικής αιματολογικής εξέτασης που ζητείται από γιατρό ή διατροφολόγο — καθώς δεν περιλαμβάνεται στα τυπικά check-up. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης, συχνά κατάγματα, εγκυμοσύνη ή προχωρημένη ηλικία, οι τακτικοί έλεγχοι μπορεί να είναι ωφέλιμοι.

Επιπλέον παράγοντες κινδύνου αφορούν όσους ζουν σε βόρειες περιοχές με λιγότερη ηλιοφάνεια ή έχουν πιο σκούρο δέρμα — ομάδες που παρουσιάζουν συχνότερα ανεπάρκεια.

Φυσικές πηγές βιταμίνης D και διατροφή

Η φυσική πρόσληψη βιταμίνης D, αν και εφικτή, παραμένει δύσκολη. Διατροφικές συνήθειες όπως η χορτοφαγία ή βίγκαν διατροφή και η συστηματική χρήση αντιηλιακού — συνήθειες πιο διαδεδομένες στις γυναίκες — μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα της βιταμίνης στον οργανισμό.

Οι ειδικοί δεν συστήνουν αλλαγές στις παραπάνω συνήθειες αλλά συμβουλεύουν όσους ανήκουν σε αυτές τις ομάδες να ελέγχουν τα επίπεδά τους. Στην πραγματικότητα, η βιταμίνη D δεν απορροφάται από τον ήλιο αλλά παράγεται στο δέρμα όταν οι υπεριώδεις ακτίνες ενεργοποιούν τη σχετική μεταβολική διαδικασία.

Παρά το ότι 5-30 λεπτά έκθεσης στον ήλιο χωρίς αντιηλιακό μπορεί να αρκούν για την παραγωγή βιταμίνης D, αυτή η έκθεση ενέχει κινδύνους λόγω UV ακτινοβολίας — γι’ αυτό οι ειδικοί επιμένουν στη χρήση αντιηλιακού.

Τροφές όπως λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί), αυγά και εμπλουτισμένα προϊόντα όπως γάλα αποτελούν επίσης καλές πηγές. Όπως λέει η Acosta: «Η βιταμίνη D βοηθά όχι μόνο στην απορρόφηση ασβεστίου αλλά εξασφαλίζει ότι το ασβέστιο φτάνει στα οστά».

Συμπληρώματα: Πόσο χρειάζεστε πραγματικά;

Δεδομένων των πολλών παραγόντων που επηρεάζουν τα επίπεδα της βιταμίνης D, όπως γεωγραφική θέση, εποχή και διατροφή, ο προσδιορισμός της κατάλληλης δοσολογίας συμπληρωμάτων ίσως φαίνεται περίπλοκος. Ωστόσο υπάρχουν βασικές οδηγίες από ειδικούς.

Τα συμπληρώματα χωρίς ιατρική συνταγή καλύπτουν συχνά τις ανάγκες των περισσότερων ανθρώπων. Η Kathleen Merz, διαιτολόγος-διατροφολόγος στο Πανεπιστήμιο του Michigan, συνιστά επιλογή σκευασμάτων με πιστοποιήσεις “NSF” ή “USP” για εγγύηση ποιότητας.

Η συνιστώμενη ημερήσια δόση για τους ενήλικες είναι περίπου 600 διεθνείς μονάδες (IU), ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να αυξηθεί ελαφρώς. Δεν πρέπει όμως να ξεπερνάτε τις 4.000 IU χωρίς ιατρική παρακολούθηση — υπερβολικές ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν τοξικότητα στη βιταμίνη D με συμπτώματα όπως ναυτία ή πέτρες στα νεφρά.

Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία του ελέγχου των επιπέδων μέσω εξετάσεων πριν από οποιαδήποτε μακροχρόνια λήψη υψηλών δόσεων συμπληρωμάτων.

Με πληροφορίες από National Geographic

Τι κρατάμε στο τέλος του καλοκαιριού

Έχουμε λοιπόν μπροστά μας τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν η ηλιοφάνεια μειώνεται και περνάμε περισσότερες ώρες σε εσωτερικούς χώρους. Τώρα είναι η στιγμή να εκμεταλλευτούμε τα «αποθέματα» που φτιάξαμε το καλοκαίρι και να προσέξουμε ώστε να μη βρεθούμε με ανεπάρκεια. Μπορούμε να κάνουμε μικρές αλλαγές: να περπατάμε περισσότερο στο φως της ημέρας, να προσέχουμε τη διατροφή μας και, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό μας, να πάρουμε συμπλήρωμα διατροφής.

Η Σουηδία έχει καταφέρει να μειώσει σημαντικά τα απόβλητα που καταλήγουν σε χωματερές, αξιοποιώντας τα απορρίμματα για την παραγωγή ενέργειας. Χώρες με υψηλά ποσοστά ανακύκλωσης είναι η Αυστρία με ποσοστό ανακύκλωσης γύρω στο 63%, η Γερμανία με ποσοστό 62%, το Βέλγιο με 58%, η Ολλανδία και η Ελβετία με 51%. Ανάμεσα στις χώρες με χαμηλά ποσοστά ανακύκλωσης είναι η Μάλτα με ποσοστό ανακύκλωσης μόλις 7%, ενώ το 83% των αποβλήτων της καταλήγει σε χωματερές. Η Ρουμανία ανακυκλώνει το 13% των αποβλήτων της, με το 69% να καταλήγει σε χωματερές, η Ελλάδα το 17%, με το 83% των αποβλήτων να καταλήγει σε χωματερές, η Κύπρος το 17% των αποβλήτων της με το 75% να καταλήγει σε χωματερές. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τήλος, ένα μικρό ελληνικό νησί, έχει επιτύχει ποσοστό ανακύκλωσης 86%.

Τα προϊόντα ανακύκλωσης, αφού συλλεχθούν και διαχωριστούν στα κατάλληλα κέντρα διαλογής, υφίστανται επεξεργασία ώστε να επαναχρησιμοποιηθούν ως πρώτες ύλες σε διάφορες βιομηχανίες. Ανάλογα με το υλικό, η διαδικασία διαφέρει. Το χαρτί και το χαρτόνι πολτοποιούνται, καθαρίζονται από μελάνια και άλλες προσμείξεις και επαναχρησιμοποιούνται για την παραγωγή νέου χαρτιού ή χαρτονιού. Το γυαλί θρυμματίζεται και λιώνεται για να δημιουργηθούν νέα γυάλινα προϊόντα, όπως μπουκάλια και δοχεία. Το πλαστικό τεμαχίζεται και μετατρέπεται σε νέα πλαστικά προϊόντα, όπως συσκευασίες, ρούχα (π.χ. από ανακυκλωμένα PET), ή υλικά οικοδομής. Τα μέταλλα (αλουμίνιο, σίδηρος, χαλκός κ.λπ.) λιώνονται και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή νέων μεταλλικών προϊόντων, όπως κουτιά αναψυκτικών ή εξαρτήματα αυτοκινήτων. Τα ηλεκτρονικά απόβλητα διαχωρίζονται σε μέταλλα και πλαστικά και επαναχρησιμοποιούνται, ενώ επικίνδυνες ουσίες (π.χ. βαρέα μέταλλα) απομακρύνονται. Μερικά υλικά, όπως το πλαστικό, υποβαθμίζονται μετά από κύκλους ανακύκλωσης, ενώ άλλα, όπως το γυαλί και το μέταλλο, μπορούν να ανακυκλωθούν σχεδόν απεριόριστα.

Πηγή: Athens voice

Κόπωση, κυκλοθυμία, νευρολογικά προβλήματα, αναιμία, προβλήματα στοματικής υγείας, ίκτερος… Αυτά είναι κάποια από τα συμπτώματα που μπορεί να αντιμετωπίζει κάποιος με ανεπάρκεια Β12. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει και τα δύο φύλα, ενώ είναι πιο πιθανή σε vegans και vegetarians καθώς και σε ανθρώπους που πάσχουν από παθήσεις, όπως νόσος του Crohn, η κοιλιοκάκη ή η ατροφική γαστρίτιδα. Η μακροχρόνια χρήση αντιόξινων για το στομάχι μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ανεπάρκεια Β12.

Και ο λόγος που εστιάζουμε στη συγκεκριμένη βιταμίνη είναι γιατί υποστηρίζει δύο πολύ σημαντικά συστήματα του οργανισμού, το νευρικό καθώς και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα, διατηρώντας τα όργανά μας υγιή και γεμάτα ενέργεια.

Πιθανά συμπτώματα ανεπάρκειας βιταμίνης Β12

Η ανεπάρκεια Β12 μπορεί να συνδέεται με διάφορα συμπτώματα, πολλά από τα οποία επικαλύπτονται με άλλα θέματα υγείας. Εάν έχετε οποιαδήποτε υποψία, ο γιατρός σας μπορεί να σας προτείνει εργαστηριακές εξετάσεις που θα δείξουν τα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα σας και να σας κατευθύνει για τυχόν συμπτώματα που αντιμετωπίζετε. Παρακάτω ακολουθούν ορισμένα πιθανά συμπτώματα ανεπάρκειας Β12:

Ενοχλήσεις στα πόδια: Αίσθηση «μυρμηγκιάσματος» στα άκρα, μουδιάσματα και μυική αδυναμία που οφείλονται στην επίδραση της έλλειψης Β12 στα νεύρα των κάτω άκρων.

Ίκτερος: Εάν λόγω της απουσίας επαρκούς Β12 ο οργανισμός δεν μπορεί να παράξει τα απαιτούμενα ερυθρά αιμοσφαίρια, μπορεί να προκληθεί ένας τύπος αναιμίας που ονομάζεται μεγαλοβλαστική αναιμία.

Κόπωση: Συνδέεται επίσης με τη μεγαλοβλαστική αναιμία και προκαλείται από την ελλιπή οξυγόνωση στα ζωτικά όργανα.

Ταχυκαρδία: Όταν δεν υπάρχουν αρκετά ερυθρά αιμοσφαίρια, η καρδιά πρέπει να εργάζεται πιο σκληρά για να κυκλοφορήσει το αίμα, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει γρήγορο καρδιακό παλμό και δύσπνοια.

Προβλήματα στοματικής υγείας: Εάν ταλαιπωρείστε συχνά από ερεθισμούς στη γλώσσα και άφθες, μπορεί να είναι σημάδι ανεπάρκειας.

Γνωστικές δυσκολίες: Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 μπορεί μακροπρόθεσμα να επηρεάσουν τη νοητική λειτουργία. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης τη συνδέει με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ, της αγγειακής άνοιας και της νόσου Πάρκινσον, λόγω της μειωμένης ροής αίματος στον εγκέφαλο.

Ευερεθιστότητα και κατάθλιψη: Αν και χρειάζονται περισσότερες έρευνες, υπάρχει η θεωρία ότι η βιταμίνη Β12 βοηθά στη διάσπαση της ομοκυστεΐνης, μιας χημικής ουσίας στον εγκέφαλο. Τα υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης συνδέονται με θέματα ψυχικής υγείας.

Καλές πηγές βιταμίνης Β12

Το σώμα μας δεν αποθηκεύει τη Β12, που σημαίνει ότι πρέπει να την προσλαμβάνουμε τακτικά μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων. Οι πιο καλές πηγές είναι ζωικής προέλευσης και περιλαμβάνουν το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα ψάρια. Για όσους ακολουθούν φυτική διατροφή, τα εμπλουτισμένα δημητριακά, το φυτικό γάλα, το ψωμί και η διατροφική μαγιά είναι εξαιρετικές εναλλακτικές λύσεις.

Το περιστατικό περιγράφουν στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό The New England Journal of Medicine επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Harvard και το Τμήμα Οφθαλμολογίας του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστώνης. Όπως εξηγούν, το αγόρι πάσχει από αυτισμό και έχει ακραία φοβία για ορισμένες υφές των τροφίμων. Έτσι, η διατροφή του αποτελείται αποκλειστικά από χάμπουργκερ, τηγανητές πατάτες, ντόνατς και χυμούς του εμπορίου.

Νωρίτερα φέτος, άρχισε να παραπονιέται ότι δεν βλέπει καλά. Όπως ανέφερε, ήταν όλα «σκοτεινά» νωρίς το πρωί και το βράδυ, αλλά έβλεπε καλά την ημέρα. Μέσα σε έξι εβδομάδες, όμως, δεν μπορούσε πια να βαδίζει, δίχως να στηρίζεται στους γονείς του ή στους τοίχους και τελικά κάποια στιγμή είπε ότι δεν έβλεπε τίποτα. Οι γιατροί αναφέρουν πως η έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών είχε ως συνέπεια βλάβες στο οπτικό νεύρο του. Παρότι, άρχισε εντατική θεραπεία με διατροφικά συμπληρώματα, φοβούνται ότι η βλάβη είναι μη αναστρέψιμη.

Σοβαρές οφθαλμολογικές συνέπειες από την έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών

Περιστατικά σαν κι αυτό μοιάζουν αδύνατα, ειδικά στα προηγμένα κράτη με την αφθονία της τροφής. Ωστόσο συμβαίνουν. Και μολονότι το συγκεκριμένο είναι ακραίο, πολλοί άνθρωποι έχουν μειωμένη όραση επειδή δεν τρέφονται επαρκώς ή/και σωστά.

«Η διατροφή έχει κρίσιμη σημασία για την υγεία των ματιών. Συστατικά, όπως οι βιταμίνες Α, Β1, Β12, C, D και Ε, ο ψευδάργυρος και το φολικό οξύ είναι απαραίτητα για την ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία τους. Αντιθέτως, οι ανεπάρκειές τους μπορεί να έχουν σοβαρές οφθαλμολογικές συνέπειες, που κυμαίνονται από νυκταλωπία (ο πάσχων δεν βλέπει καλά το βράδυ) και έλκη στον κερατοειδή μέχρι ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και καταρράκτη», αναφέρει ο Χειρουργός – Οφθαλμίατρος, Δρ. Αναστάσιος Κανελλόπουλος, Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Παρόμοιο περιστατικό στη Βρετανία

Οι κίνδυνοι για την όραση αφορούν μικρούς και μεγάλους, όπως αποδεικνύει και η περίπτωση ενός 14χρονου Βρετανού από το Μπρίστολ, ο οποίος έχασε την όρασή του πριν από λίγα χρόνια λόγω της κακής διατροφής. Όπως είχαν αναφέρει οι γιατροί του στο ιατρικό περιοδικό Annals of Internal Medicine, αρχικά παραπονιόταν για συνεχή κόπωση, που αποδόθηκε σε αναιμία και έλλειψη βιταμίνης Β12. Μέσα σε έναν χρόνο, όμως, παρουσίασε απώλεια ακοής και όρασης.

Αυτό δυστυχώς συνέβη πριν προλάβουν οι γιατροί να βρουν την αιτία των συμπτωμάτων του, αφού είχε φυσιολογικό σωματικό βάρος και καμία εμφανή ένδειξη υποσιτισμού. Όπως, όμως, έμαθαν εκ των υστέρων το αγόρι αυτό είχε πολλές ιδιοτροπίες στο φαγητό. Τρεφόταν επί χρόνια μόνο με πατατάκια, τηγανητές πατάτες, άσπρο ψωμί και επεξεργασμένα προϊόντα από χοιρινό κρέας. Η συνέπεια ήταν να παρουσιάσει έλλειψη σε βιταμίνη Β12, χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, χαλκού και σεληνίου, υψηλά επίπεδα ψευδαργύρου και σοβαρή οπτική νευροπάθεια. Παρουσίασε, επίσης, απώλεια οστικής μάζας.

«Περιστατικά σαν κι αυτό αποδεικνύουν πως ένας άνθρωπος δεν μπορεί να χάσει την όρασή του μόνο από κάτι που κατανάλωσε (π.χ. από κάτι τοξικό όπως μερικές φορές συμβαίνει με τα νοθευμένα ποτά), αλλά και από αυτά που δεν τρώει. Οι ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά είναι συχνές στις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και σε όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με τη φτώχεια. Μπορεί, επίσης, να αναπτυχθούν σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, όπως σε ασθενείς που υποσιτίζονται για ιατρικούς λόγους (π.χ. ασθενείς με χρόνιο αλκοολισμό), σε αυστηρά χορτοφάγους, σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ορισμένες χειρουργικές επεμβάσεις, στους πάσχοντες από διαταραχές πρόσληψης τροφής όπως η νευρογενής ανορεξία κ.λπ.», αναφέρει ο κ. Κανελλόπουλος, ο οποίος είναι ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας Laser Vision.

Περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού παρουσιάζει ανεπάρκειες σε βασικά θρεπτικά συστατικά

Υπολογίζεται ότι ανεπάρκειες σε βασικά θρεπτικά συστατικά έχουν τουλάχιστον 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Αντιστοιχούν στο σχεδόν ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού.

Για να διατηρηθούν υγιή τα μάτια και να διαφυλαχθεί η όραση είναι απαραίτητη η κατανάλωση βασικών τροφίμων, που περιέχουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, αναφέρει η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO). Αυτά είναι:

Σκουροπράσινα λαχανικά. Σπανάκι, λαχανίδα, μαρούλι ρομάνα, μπρόκολο, σέσκουλα κ.ά. είναι πλούσια σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, δύο αντιοξειδωτικά καροτενοειδή, που προστατεύουν από την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

Εσπεριδοειδή. Πορτοκάλια, μανταρίνια, ακτινίδια, λεμόνια περιέχουν βιταμίνη C. Το ίδιο και πολλά άλλα φρούτα και λαχανικά, όπως τα ροδάκινα, οι κόκκινες πιπεριές, οι τομάτες, οι φράουλες, το μπρόκολο κ.λπ. Η βιταμίνη αυτή είναι απαραίτητη για την υγεία των αιμοφόρων αγγείων των ματιών και την προστασία από τον καταρράκτη.

Φρούτα και λαχανικά με πορτοκαλί χρώμα. Είναι πλούσια σε βήτα-καροτίνη, ένα φυσικό καροτενοειδές που μετατρέπεται στον οργανισμό σε βιταμίνη Α. Πλούσιες πηγές της είναι καρότα, γλυκοπατάτες, βερίκοκα, πεπόνι κ.λπ. Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για την υγεία δύο βασικών δομών των ματιών: του κερατοειδή χιτώνα και του αμφιβληστροειδή, που βρίσκεται στο πίσω μέρος των ματιών.

Φασόλια. Όλων των ειδών τα φασόλια, από τα μαυρομάτικα έως τους γίγαντες, περιέχουν ψευδάργυρο, ένα βασικό ιχνοστοιχείο. Άλλες καλές πηγές του είναι τα στρείδια, το άπαχο κόκκινο κρέας, τα πουλερικά, τα εμπλουτισμένα δημητριακά. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την υγεία του αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών και την μετάδοση των οπτικών μηνυμάτων στον εγκέφαλο.
Ψάρια. Σολομός, τόνος, σαρδέλες κ.ά. λιπαρά (παχιά) ψάρια είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που προστατεύουν από ξηροφθαλμία και γλαύκωμα. Περιέχουν επίσης βιταμίνη D που είναι απαραίτητη για την υγεία της ίριδας των ματιών και την προστασία από την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

«Αν και η διατροφή είναι αναγνωρισμένη ως ένας από τους πυλώνες για καλή υγεία, δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για τη σημασία της στη διατήρηση της ακεραιότητας των οφθαλμικών ιστών, της οπτικής οξύτητας και για την πρόληψη των οφθαλμοπαθειών. Ωστόσο, η ανεπάρκεια σε θρεπτικά συστατικά ή η μακροχρόνια μη ισορροπημένη διατροφή μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στα μάτια, φθάνοντας στο σημείο να απειλήσει την όραση. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γνωρίζει το ευρύ κοινό για να προστατευθεί», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Η Ομάδα Εργασίας για την Πρόληψη των ΗΠΑ (USPSTF) εξέτασε τα στοιχεία σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους του ελέγχου και της αποκατάστασης σιδήρου σε ασυμπτωματικές εγκύους, με ή χωρίς αναιμία, για να επικαιροποιήσει τις προηγούμενες συστάσεις της, που δημοσιεύθηκαν πριν από σχεδόν μια δεκαετία. Οι συστάσεις αυτές δημοσιεύθηκαν, πρόσφατα, στο έγκριτο περιοδικό Journal of the American Medical Association (JAMA).

Ελλείψεις των επιστημονικών δεδομένων

Συνοψίζοντας και σχολιάζοντας τα δεδομένα, ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας στο ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα), Θάνος Δημόπουλος, και η ιατρός Αιματολόγος, Δρ. Δέσποινα Φωτίου, εξηγούν πως μετά από ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και των διαθέσιμων δεδομένων, δεν βρέθηκαν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι ο προληπτικός έλεγχος και η αποκατάσταση σιδήρου στις ασυμπτωματικές (χωρίς αναιμία) γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη βελτιώνει την υγεία της μητέρας και του νεογνού. Επιπλέον, διαπίστωσαν ανεπαρκή στοιχεία για να καθορίσουν την ισορροπία των οφελών και των κινδύνων της τακτικής αποκατάστασης σιδήρου, όσον αφορά στην πρόληψη ανεπιθύμητων επιπλοκών στην υγεία της μητέρας και του νεογνού.

Προκύπτει έτσι ένα σημαντικό κενό στα δεδομένα που είναι διαθέσιμα, καθώς η USPSTF, δεν κατάφερε να βρει επαρκείς μελέτες για να απαντήσει σε 4 από τα 5 βασικά ερωτήματα που είχε θέσει, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό κενό στη γνώση. Η απουσία των στοιχείων δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αρνητική συσχέτιση, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες.

Ένας από τους λόγους που προκύπτει η έλλειψη των δεδομένων είναι η απουσία συμφωνίας στην επιστημονική κοινότητα όσον αφορά στην εφαρμογή του προσυμπτωματικού ελέγχου. Επίσης, αν και γνωρίζουμε ότι η φερριτίνη ορού, ένας δείκτης των αποθεμάτων σιδήρου στο σώμα, έχει την υψηλότερη ευαισθησία και ειδικότητα για τη διάγνωση της ανεπάρκειας σιδήρου στην εγκυμοσύνη, δεν έχουν καθοριστεί σταθερά διαγνωστικά όρια που να αποτελούν ένδειξη για τη χορήγηση αποκατάστασης σιδήρου. Προκύπτει, λοιπόν, ότι τα δεδομένα για τη διαχείριση της ανεπάρκειας σιδήρου στην εγκυμοσύνη είναι επειγόντως απαραίτητα και η έλλειψή τους μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση των ανισοτήτων στην υγεία λόγω έλλειψης σύστασης για έλεγχο ή αποκατάστασης σιδήρου, σε περίπτωση ανεπαρκών στοιχείων.

Τέλος, τα σκευάσματα σιδήρου από το στόμα είναι μια καλά εδραιωμένη ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία για την ανεπάρκεια σιδήρου και τη σιδηροπενική αναιμία. Είναι πιθανό, όμως, ότι οι δόσεις που χορηγήθηκαν στις περισσότερες από τις διαθέσιμες μελέτες να ήταν ανεπαρκείς για επαρκή πλήρωση των αποθηκών σιδήρου και τελικά να έχουν οδηγήσει στην έλλειψη οφέλους που παρατηρήθηκε.

Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα της αποκατάστασης σιδήρου σε τρεις διακριτές ομάδες:

· συμμετέχοντες που έχουν επαρκή επίπεδα σιδήρου,

· συμμετέχοντες με ανεπάρκεια σιδήρου χωρίς αναιμία και

· συμμετέχοντες με σιδηροπενική αναιμία

Καθώς τα ποσοστά ανεπάρκειας σιδήρου κατά την εγκυμοσύνη αυξάνονται, ενδέχεται να αυξηθεί και η νοσηρότητα κατά την εγκυμοσύνη. Λόγω των σημαντικών επιπτώσεων στην δημόσια υγεία, είναι, επίσης, κρίσιμο να διεξαχθούν επιπλέον μελέτες για την εξέταση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων του ελέγχου και της θεραπείας της υποκλινικής ανεπάρκειας σιδήρου.